Bản án 103/2019/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện đề ngày 30/10/2015 và các lời khai tiếp theo tại Tòa án, nguyên đơn bà Huỳnh Thị L và người đại diện hợp pháp của người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn, ông Phạm Văn D trình bày: Nguồn gốc đất tranh chấp với ông Nguyễn Văn Đ là của cụ Võ Thị TT (mẹ chồng của bà L) tặng cho ông Phạm Văn S (chồng bà L) và cho ông Đ mượn đất nền nhà để ở nhờ (diện tích khoảng 300m2). Trong quá trình sử dụng, ông Đ đã lấn chiếm thêm phần đất vườn tạp sử dụng đến nay và đã kê khai đứng tên quyền sử dụng đất diện tích 4.433m2. Bà L yêu cầu ông Đ trả lại diện tích đất vườn tạp 4.133m2, không yêu cầu trả lại phần đất nhà ở diện tích 300m2. Tại phiên tòa sơ thẩm, người đại diện hợp pháp của người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà L xin rút một phần yêu cầu khởi kiện ông Nguyễn Văn Đ đối với diện tích đất 1.638,4m2, yêu cầu ông Đ trả lại diện tích đất theo đo đạc thực tế là 2.494,6m2 thuộc một phần thửa 500 (diện tích 1.102m2) và thửa 506 (diện tích 1.392m2) tờ bản đồ số 16 đất tọa lạc tại ấp X, thị trấn C, huyện V, tỉnh Bạc Liêu. Đồng thời, hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ ông Nguyễn Văn Đ tại một phần thửa 500 nêu trên.

Người đại diện hợp pháp theo ủy quyền của bị đơn ông Nguyễn Văn Đ và là người đại diện hợp pháp theo ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Thị T4, chị Nguyễn Ngọc D4, anh Nguyễn Thành Đ1, anh Nguyễn Hoàng N2, anh Nguyễn Hoài Đ2, chị Nguyễn Thị Tuyết V1 và chị Nguyễn Thị Tuyết N3 là bà Nguyễn Thị Thu T2 trình bày: Ông Đ thống nhất nguồn gốc đất là của cụ Võ Thị TT. Năm 1982, ông Đ và bà T nhận chuyển nhượng của cụ TT phần đất nền nhà và vườn tạp diện tích 4.433m2 với giá 150 giạ lúa, ông Đ và bà T4 đã sử dụng diện tích đất nêu trên ổn định, liên tục từ năm 1982 đến nay không ai tranh chấp. Ngày 25/01/1997, ông Đ kê khai đăng ký xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đến ngày 01/8/2001 ông Đ được Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 4.433m2 tại thửa 500 tờ bản đồ số 16. Đối với thửa đất 506 tờ bản đồ số 06 gia đình ông Đ đã sử dụng ổn định từ năm 1982, trong quá trình sử dụng đất ông Đ đã cải tạo đất vườn tạp thành đất trồng lúa, gia đình bà L đều hay biết nhưng không ai có ý kiến phản đối hay ngăn cản. Ông Đ là nông dân nên không hiểu biết về thửa đất, thực hiện theo Chỉ thị 10 năm 1997 ông Đ kê khai, đăng ký hết diện tích đất đang sử dụng, nhưng Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu lại cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không có thửa 506, mà cấp cho hộ ông Phạm Văn S diện tích 848m2. Nay ông Đ không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà L đòi trả lại diện tích đất tranh chấp theo đo đạc thực tế 2.494,6m2 thuộc một phần thửa 500 (diện tích 1.102m2) và thửa 506 (diện tích 1.392m2) tờ bản đồ số 16 đất tọa lạc tại ấp X, thị trấn C, huyện V, tỉnh Bạc Liêu. Đồng thời, ông Đ yêu cầu Tòa án xem xét hủy 01 phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ ông Phạm Văn S tại thửa 506 tờ bản đồ số 16 diện tích đất theo đo đạc thực tế 1.392m2 được Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu cấp ngày 01/8/2001.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phạm Thị U trình bày: Bà U xác định nguồn gốc đất tranh chấp giữa bà L với ông Đ là của cha mẹ ruột bà U là cụ Phạm Văn C2 và cụ Võ Thị TT. Vào thời gian nào không nhớ, cụ TT cho ông Đ mượn phần đất nền nhà cũ của cụ TT để cất nhà ở tạm sau đó chiếm sử dụng đến nay, còn phần đất vườn tạp cụ TT cho ông Phạm Văn S (anh ruột bà U), bà U không có chứng kiến việc cụ TT cho đất ông S và cho ông Đ mượn đất, mà chỉ nghe cụ TT nói lại. Bà U đồng ý với việc cụ TT tặng cho quyền sử dụng đất cho ông S nên bà từ bỏ quyền lợi liên quan đến phần đất tranh chấp. Bà U đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà L đối với ông Đ.

Người đại diện hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu ông Từ Minh P1 trình bày: Phần đất tranh chấp giữa bà L với ông Đ tại các thửa 500, 506 tờ bản đồ số 16. Thửa 500 tờ bản đồ số 16 diện tích 4.433m2 do ông Nguyễn Văn Đ và bà Nguyễn Thị T5 (thực tế là bà Nguyễn Thị T4) kê khai, đăng ký ngày 25/01/1997 được Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu cấp ngày 01/8/2001, gồm 07 thửa tổng diện tích 22.387m2. Thửa 506 tờ bản đồ số 16 diện tích 848m2 do ông Phạm Văn S và vợ là bà Huỳnh Thị L kê khai, đăng ký ngày 28/01/1997 được Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu cấp ngày 01/8/2001, gồm 05 thửa tổng diện tích 10.444m2. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông S và hộ ông Đ không có đo đạc thực tế mà cấp theo bản đồ không ảnh thành lập năm 1997, đảm bảo đúng trình tự, thủ tục của Luật Đất đai năm 1993 sửa đổi, bổ sung năm 1998. Nay bà L khởi kiện yêu cầu ông Đ trả lại diện tích đất tranh chấp tại một phần thửa 500 và thửa 506 tờ bản đồ số 16 và yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Đ liên quan đến diện tích đất tranh chấp, nếu có căn cứ chứng minh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho các đương sự chưa đúng với quy định của pháp luật thì Ủy ban nhân dân huyện sẽ cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quyết định của Tòa án.

Từ những nội dung trên, tại Bản án dân sự sơ thẩm số 33/2019/DS-ST ngày 14 tháng 8 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu đã quyết định:

Căn cứ vào khoản 9 Điều 26, khoản 4 Điều 34, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a, c khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 147, khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 165, điểm c khoản 1 Điều 217, Điều 218, khoản 2 Điều 219, khoản 1 Điều 227, khoản 3 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự; các điều 100, 203 Luật Đất đai; khoản 5 Điều 1 Nghị quyết số 104/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội; điểm a khoản 1 Điều 24, khoản 1, 3 Điều 27 Pháp lệnh 10/2009/PL-UBTVQH12 ngày 27/02/2009 của Ủy ban Thường vu Quốc hội; Điều 48 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận việc rút một phần yêu cầu khởi kiện của người đại diện hợp pháp người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn đối với ông Nguyễn Văn Đ. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của bà L đối với ông Đ về việc đòi ông Điền trả lại diện tích đất 1.638,4m2.

2. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Huỳnh Thị L (do ông D là đại diện người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà L) đối với ông Nguyễn Văn Đ về việc tranh chấp quyền sử dụng đất diện tích 2.494,6m2, thuộc một phần thửa 500 (diện tích 1.102m2) và thửa 506 (diện tích 1.392m2) tờ bản đồ số 16, đất tọa lạc tại ấp X, thị trấn C, huyện V, tỉnh Bạc Liêu.

3. Hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ ông Phạm Văn S tại thửa 506 tờ bản đồ số 16 diện tích 1.392m2 theo Quyết định số 04/QĐ-UB ngày 04/01/1999 của Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu.

4. Ông Nguyễn Văn Đ có quyền, nghĩa vụ đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền kê khai, đăng ký xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất 1.392m2 tại thửa 506 tờ bản đồ số 16 đất tọa lạc tại ấp X, thị trấn C, huyện V, tỉnh Bạc Liêu, vị trí và số đo được nêu tại mục [3].

Ngoài ra, bản án còn tuyên về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản; về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 29 tháng 8 năm 2019, ông Phạm Văn D kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu.

Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện hợp pháp của người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn, ông Phạm Văn D vẫn giữ nguyên kháng cáo.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn là Luật sư Đặng Văn N trình bày: Nguồn gốc đất tranh chấp cả nguyên đơn và bị đơn đều xác định là của cụ C2 và cụ TT là cha mẹ chồng của bà L. Ông Đ khai khi mua đất thì có làm giấy tay có chữ ký của cụ TT, cụ C2; còn nhân chứng ông Phạm Văn S1 thì xác định chỉ thấy giấy bán đất là giấy tập học sinh, ngoài ra không biết nội dung. Như vậy, trên thực tế không có giấy tay mua bán đất. Còn việc khi ông Đ kê khai ghi đất gốc là không đúng, các lời khai của các nhân chứng là mâu thuẫn nhau, ông Đoàn Văn L2 xác định không chứng kiến việc mua bán đất. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Ủy ban nhân dân huyện V là cấp theo bản đồ không ảnh, không có đo đạc thực tế, nên việc cấp giấy cho ông Đ là không đúng. Yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ nên đền nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu kháng cáo của đại diện nguyên đơn.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu phát biểu ý kiến:

- Về thủ tục tố tụng: Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán và Thư ký từ khi thụ lý tới thời điểm này thấy rằng: Thẩm phán Chủ tọa phiên tòa, Thư ký Tòa án và Hội đồng xét xử, các đương sự đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án cấp phúc thẩm.

- Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, không chấp nhận kháng cáo của ông Phạm Văn D, giữ nguyên bản án sơ thẩm số 33/2019/DSST ngày 14/8/2019 của Tòa án nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

* Phần đất tranh chấp thứ 1 thuộc một phần thửa 500 tờ bản đồ số 16, diện tích 1.102m2, có vị trí và số đo như sau:

- Hướng Đông giáp rạch X có số đo 16,17m, 2,49m, 2,16m, 4,17m, 3,81m, 5,74m, 2,82m;

- Hướng Tây giáp đất ông Đ đang sử dụng (đất tranh chấp thứ 2) có số đo 17,53m, 6,53m, 3,82m;

- Hướng Nam giáp đất ông Nguyễn Văn T6 có số đo 44,41m;

- Hướng Bắc giáp đất ông Nguyễn Văn Đ có số đo 28,48m.

Hiện trạng là đất nhà ở, vườn tạp (do con ông Đ là anh Nguyễn Thành Đ1, chị Nguyễn Ngọc D4 đang sử dụng). Do hộ ông Nguyễn Văn Đ đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

* Phần đất tranh chấp thứ 2 thuộc thửa 506 tờ bản đồ số 16, diện tích 1.392m2, có vị trí và số đo như sau:

- Hướng Đông giáp đất ông Nguyễn Văn Đ đang sử dụng không tranh chấp có số đo 9,79m, 29m và phần đất tranh chấp thứ 1 có số đo 17,53m, 6,53m, 3,82m;

- Hướng Tây giáp với đất ông Nguyễn Văn T6 có số đo 9,93m, 25,16m, 25,98m;

- Hướng Nam giáp đất ông Nguyễn Văn T6 có số đo 16,35m, 4,03m, 6,58m;

- Hướng Bắc giáp đất ông Nguyễn Văn T6 có số đo 17,68m.

Hiện trạng một phần diện tích là đất trồng lúa (diện tích 1.069,75m2), một cái ao nuôi cá (diện tích 183,74m2), một cái ao lạng (diện tích 138,51m2) do ông Điền đang canh tác, sử dụng. Do hộ ông Phạm Văn S đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ vào khoản 9 Điều 26, khoản 4 Điều 34, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a, c khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 147, khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 165, điểm c khoản 1 Điều 217, Điều 218, khoản 2 Điều 219, khoản 1 Điều 227, khoản 3 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự; các điều 100, 203 Luật Đất đai; khoản 5 Điều 1 Nghị quyết số 104/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội; điểm a khoản 1 Điều 24, khoản 1, 3 Điều 27 Pháp lệnh 10/2009/PL-UBTVQH12 ngày 27/02/2009 của Ủy ban Thường vu Quốc hội; Điều 48 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí và lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Phạm Văn D. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 33/2019/DS-ST ngày 14 tháng 8 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận việc rút một phần yêu cầu khởi kiện của người đại diện hợp pháp của những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn đối với ông Nguyễn Văn Đ. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của bà L đối với ông Đ về việc đòi ông Đ trả lại diện tích đất 1.638,4m2.

2. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Huỳnh Thị L (do ông D là đại diện người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà L) đối với ông Nguyễn Văn Đ về việc tranh chấp quyền sử dụng đất diện tích 2.494,6m2, thuộc một phần thửa 500 (diện tích 1.102m2) và thửa 506 (diện tích 1.392m2) tờ bản đồ số 16, đất tọa lạc tại ấp X, thị trấn C, huyện V, tỉnh Bạc Liêu.

3. Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ ông Phạm Văn S tại thửa 506 tờ bản đồ số 16 diện tích 848m2 (diện tích đo đạc thực tế 1.392m2) theo Quyết định số 04/QĐ-UB.B ngày 04/01/1999 của Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu.

(Kèm theo bản án là mảnh trích đo địa chính ngày 08/10/2018 – bút lục 306A).

4. Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản: Bà L (do ông D là đại diện người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà L) phải chịu 11.392.561 đồng (mười một triệu ba trăm chín mươi hai nghìn năm trăm sáu mươi mốt đồng). Ông D đã nộp đủ số tiền trên và đã chi phí hết vào việc xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản.

5. Về án phí:

5. 1 Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà L (do ông D là đại diện người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà L) phải nộp 200.000 đồng (hai trăm nghìn đồng), nhưng được đối trừ vào số tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp là 3.500.000 đồng (ba triệu năm trăm nghìn đồng) tại Biên lai số 006679 ngày 09 tháng 6 năm 2016 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện V, tỉnh Bạc Liêu; ông D được hoàn trả lại số tiền chênh lệch là 3.300.000 đồng (ba triệu ba trăm nghìn đồng).

5.2 Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Phạm Văn D phải chịu. Ông Phạm Văn D đã nộp tạm ứng án phí 300.000 đồng theo Biên lai thu số 0004956 ngày 29 tháng 8 năm 2019 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện V, tỉnh Bạc Liêu được chuyển thu án phí.

Trong trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án , quyền yêu cầu thi hành án , tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7, Điều 7a và Điều 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Án xử phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.