Bản án 102/2022/HSST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Theo Cáo trạng số 78/CT-VKS-KS ngày 18/8/2022 của Viện kiểm sát nhân dân huyện KS thì bị cáo Nguyễn Hữu C đã có hành vi vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm và bị truy tố theo điểm a khoản 1 Điều 244 của Bộ luật hình sự.

Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Hữu C đã thừa nhận đã có hành vi vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm với các tình tiết đúng như nội dung bản Cáo trạng đã nêu, cụ thể là: Vào khoảng 00 giờ ngày 30/4/2022, Nguyễn Hữu C cùng hai con trai tên là Nguyễn Hữu M, sinh năm 2007 và Nguyễn Hữu Bảo, sinh năm 2009 đi từ nhà lên huyện TD để chơi. Khoảng 06 giờ 30 phút cùng ngày thì đến Bản K, xã LK, huyện TD và vào nhà anh Vi Văn N, sinh năm 1977 chơi, đến khoảng 07 giờ cùng ngày thì có Ngân Văn Q, sinh năm 1975, trú tại bản XC, xã LK, huyện TD gọi điện hỏi Nguyễn Hữu C “Có mua chồn không, có 03 (Ba) con chồn của người anh em ở xã Mỹ Lý, huyện KS đưa đến”, Cường nói có và sau khi thống nhất giá cả bán 03 (Ba) con chồn xong thì Nguyễn Hữu C mượn xe máy của anh Nghệ nói lên Kỳ Sơn chơi. Nguyễn Hữu C điều khiển xe máy biển kiểm soát 37N5-6382 của anh Nghệ chở con trai là Nguyễn Hữu M đi từ Bản K, xã LK, huyện TD lên Bản C, xã TC, huyện KS, tỉnh Nghệ An thì vào nhà anh Lô Văn T, sinh năm 1976 chơi. Sau đó để cháu Nguyễn Hữu M ở lại nhà anh Lô Văn T, còn Nguyễn Hữu C điều khiển xe máy chạy đến khu vực cầu Suối Lội thuộc bản ST, xã TC, huyện KS, tỉnh Nghệ An thì gặp một người đàn ông dân tộc Thái không quen biết để mua 02 (Hai) con chồn hương và 01 (Một) cá thể chồn bạc má với giá 2.700.000 đồng (Hai triệu bảy trăm nghìn đồng). Sau khi mua chồn xong, người đàn ông dân tộc Thái hỏi Nguyễn Hữu C có mua rắn hổ chúa không và đã bán cho Nguyễn Hữu C 03 cá thể rắn hổ chúa với giá 2.900.000 đồng (Hai triệu chín trăm nghìn). Mua bán xong, Nguyễn Hữu C đưa 03 (Ba) con rắn hổ chúa vào khu vực bể nước của gia đình anh Thi, sau đó dùng gậy đập chết từng con rắn và dùng kéo rạch bụng từng con rắn lấy hết ruột vứt, rửa sạch. Quá trình Nguyễn Hữu C giết, mổ 03 (Ba) cá thể rắn hổ chúa và cho vào bao potylen màu xanh, đựng trong bì xác rắn màu vàng, cất vào 01 (Một) thùng bìa carton nhãn hiệu Natty thì con trai là Nguyễn Hữu M sử dụng chiếc điện thoại di động của Nguyễn Hữu C quay video lại. Sau đó, Nguyễn Hữu C đưa số điện thoại của Nguyễn Hữu T, sinh năm 1987, trú tại Khối B, thị trấn MX, huyện KS, tỉnh Nghệ An cho anh Lô Văn T và bảo với anh Lô Văn T tý nữa gọi cho người này đến lấy về mua thùng xốp, nước đá ướp cho đỡ hỏng sẽ có người đến lấy, rồi Nguyễn Hữu C điều khiển xe máy chở con trai là Nguyễn Hữu M cùng 03 (Ba) cá thể chồn đi về. Khi về đến Khối 5, thị trấn MX, huyện KS, tỉnh Nghệ An thì bị tổ công tác Công an huyện KS phát hiện làm rõ sự việc.

Sau khi Nguyễn Hữu C điều khiển xe máy chở con trai là Nguyễn Hữu M đi về rồi thì anh Lô Văn T gọi điện thoại cho Nguyễn Hữu T đến nhà nghỉ Phanh Dần 2 để nhận thùng đồ của Cường gửi. Khi Thành đang vận chuyển thùng carton bên trong có 03 (Ba) cá thể rắn hổ chúa về đến khu vực chợ thị trấn MX, huyện KS, tỉnh Nghệ An thì bị tổ công tác Công an huyện KS phát hiện, bắt quả tang.

Tại Biên bản mở niêm phong xác định khối lượng và niêm phong lại gửi giám định hồi 19 giờ 00 phút ngày 30/4/2022 đã xác định:

- 01 (Một) cá thể động vật màu vàng đã chết, đã mổ bụng lấy hết nội tạng (Nghi là rắn hổ chúa) thu giữ của Nguyễn Hữu C và Nguyễn Hữu T sau khi loại bỏ bao bì có khối lượng 3,6 kg (Ba phẩy sáu ki lô gam), dài 3,03m (Ba phẩy không ba mét).

- 01 (Một) cá thể động vật màu đen đã chết, đã mổ bụng lấy hết nội tạng (Nghi là rắn hổ chúa) thu giữ của Nguyễn Hữu C và Nguyễn Hữu T sau khi loại bỏ bao bì có khối lượng 1,8 kg (Một phẩy tám ki lô gam), dài 2,71m (Hai phẩy bảy mươi mốt mét).

- 01 (Một) cá thể động vật màu đen đã chết, đã mổ bụng lấy hết nội tạng (Nghi là rắn hổ chúa) thu giữ của Nguyễn Hữu C và Nguyễn Hữu T sau khi loại bỏ bao bì có khối lượng 03 kg (Ba ki lô gam), dài 2,93m (Hai phẩy chín mươi ba mét).

Tổng cả 03 (Ba) cá thể động vật đã chết, đã mổ bụng lấy hết nội tạng (Nghi là rắn hổ chúa) thu giữ của Nguyễn Hữu C và Nguyễn Hữu T sau khi loại bỏ bao bì có tổng khối lượng là 8,4 kg (Tám phẩy bốn ki lô gam).

Tại kết luận giám định số 556/STTNSV ngày 04/5/2022 của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công Nghệ Việt Nam đã kết luận:

Xác định tên loài động vật: 03 (Ba) cá thể động vật đã chết, đánh số thứ tự 01, 02, 03 là loài Rắn hổ chúa, có tên khoa học là Ophiophagus Hannah, thuộc lớp Bò sát.

Xác định tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật:

1. Loài Rắn hổ chúa có tên trong phụ lục I, Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ.

2. Loài Rắn hổ chúa có tên trong Nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ.

Đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa vẫn giữ nguyên quyết định truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử tuyên bố bị cáo Nguyễn Hữu C phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”. Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 244, điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 65 Bộ luật Hình sự xử phạt bị cáo Nguyễn Hữu C mức án từ 15 (Mười lăm) tháng đến 18 (Mười tám) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 30 (Ba mươi) đến 36 (Ba sáu) tháng; về hình phạt bổ sung: Miễn hình phạt bổ sung cho bị cáo;

Về xử lý vật chứng theo quy định; về án phí: Buộc bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Hữu C đồng ý với nội dung bản cáo trạng và luận tội của đại diện Viện kiểm sát, bị cáo không có tranh luận gì.

Bị cáo nói lời nói sau cùng: Thừa nhận hành vi Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm là vi phạm pháp luật, bị cáo nhận tội và mong Hội đồng xét xử xem xét, giảm nhẹ một phần hình phạt.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dụng vụ án, căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Tuy nhiên trong quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa hôm bị cáo Nguyễn Hữu C đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Ngoài ra gia đình bị cáo cũng có công với cách mạng, có bố đẻ của bị cáo là ông Nguyễn Hữu D và bố vợ là ông Trần Minh Đường đều là thương binh loại A, được tặng thưởng nhiều huân huy chương. Do đó Hội đồng xét xử xem đây là những tình tiết giảm nhẹ khác theo quy đinh tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo để thể hiện sự khoan hồng của pháp luật.

Xét, bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ, nhân thân chưa có tiền án, tiền sự, có nơi cư trú ổn định rõ ràng, có khả năng tự cải tạo. Vì vậy không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi xã hội mà chỉ cần áp dụng thêm Điều 65 Bộ luật Hình sự để cho bị cáo được hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách cũng đủ điều kiện cải tạo, giáo dục bị cáo.

Đối với người đàn ông dân tộc Thái đã bán 03 (Ba) cá thể Rắn hổ chúa cho bị cáo Nguyễn Hữu C. Quá trình điều tra xác minh chưa xác định được lai lịch, danh tính cụ thể nên Cơ quan điều tra đang tiếp tục xác minh làm rõ, khi nào có kết quả sẽ được xử lý.

Đối với Lô Văn T và Nguyễn Hữu T là những người đã chứng kiến, vận chuyển 03 (Ba) cá thể rắn hổ chúa của Nguyễn Hữu C đã giết mổ. Tuy nhiên cả hai người đều không biết đó là cá thể Rắn hổ chúa nên không xem xét trách nhiệm hình sự đối với Lô Văn T và Nguyễn Hữu T là có căn cứ.

Đối với Nguyễn Hữu M, sinh ngày 25/11/2007, trú tại Thôn T, xã LS, huyện AS, tỉnh Nghệ An (là con trai của Nguyễn Hữu C) là người đã trực tiếp quay video quá trình Nguyễn Hữu C giết, mổ 03 (Ba) cá thể Rắn hổ chúa, tuy nhiên tại thời điểm xảy ra vụ việc thì Nguyễn Hữu M chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự (14 tuổi 05 tháng) về hành vi này nên không xem xét trách nhiệm hình sự đối với hành vi của Nguyễn Hữu M là có căn cứ.

Đối với Ngân Văn Q, sinh năm 1975, trú tại bản XC, xã LSưu Kiền, huyện TD, tỉnh Nghệ An là người đã giới thiệu Nguyễn Hữu C đến gặp người đàn ông dân tộc Thái không quen biết để mua 02 (Hai) cá thể chồn hương còn sống và 01 (Một) cá thể chồn bạc má đã chết. Quá trình điều tra xác minh hiện tại Ngân Văn Q không có mặt tại địa phương nên Cơ quan điều tra đang tiếp tục xác minh làm rõ, khi nào có kết quả sẽ được xử lý.

Đối với hành vi vận chuyển 02 (Hai) cá thể chồn hương và 01 (Một) cá thể chồn bạc má của Nguyễn Hữu C, quá trình điều tra xác định 03 (Ba) con chồn trên là động vật rừng thuộc nhóm IIB hạn chế săn, bắn, giết mổ, vận chuyển, tàng trữ nên hành vi này của Nguyễn Hữu C chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự mà chỉ là vi phạm hành chính nên Cơ quan điều tra Công an huyện KS đã căn cứ điểm b khoản 1 Điều 23 Nghị định số 35/2019/NĐ-CP ngày 25/4/2019 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Lâm nghiệp ra quyết định xử phạt hành chính đối với Nguyễn Hữu C là 7.500.000 đồng (Bảy triệu năm trăm nghìn đồng) và tịch thu tang vật vi phạm hành chính là 03 (Ba) con chồn theo quy định của pháp luật là đúng quy định.

- 03 (Ba) cá thể động vật đã chết, đánh số thứ tự từ 01, 02, 03 là loài Rắn hổ chúa, có tên khoa học là Ophiophagus Hannah, thuộc lớp Bò sát. Ngày 03/6/2022, các cơ quan tố tụng đã tiến hành tiêu hủy bằng hình thức đốt 03 (Ba) cá thể động vật đã chết theo quy định của pháp luật.

- Đối với 01 (Một) chiếc xe máy nhãn hiệu YAMAHA, loại xe SIRIUS, màu sơn Xanh-Đen, biển kiểm soát: 37N5-6382 mà Nguyễn Hữu C sử dụng làm phương tiện đi mua 03 (Ba) cá thể Rắn hổ chúa. Quá trình điều tra xác định được chiếc xe là tài sản của anh Vi Văn N, sinh năm 1977, trú tại Bản K, xã LK, huyện TD, tỉnh Nghệ An và anh Vi Văn N không biết Nguyễn Hữu C sử dụng xe máy vào việc phạm tội nên chiếc xe máy đã được trả lại cho chủ sở hữu là anh Vi Văn N là đúng quy định của pháp luật.

- Đối với 01 (Một) chiếc xe máy nhãn hiệu HONDA, loại xe Wave anpha, màu sơn Đen-Da cam, biển kiểm soát: 37B2-585.85 mà Nguyễn Hữu T sử dụng làm phương tiện vận chuyển 03 (Ba) cá thể Rắn hổ chúa, tuy nhiên do không biết đó là cá thể Rắn hổ chúa nên chiếc xe máy đã được trả lại cho chủ sở hữu là anh Nguyễn Hữu T là đúng quy định của pháp luật.

- Đối với 01 (Một) chiếc điện thoại di động nhãn hiệu OPPO đã thu giữ của Nguyễn Hữu T. Quá trình điều tra xác định không phải là vật chứng vụ án nên ngày 01/7/2022 Cơ quan CSĐT Công an huyện KS đã trả lại cho chủ sở hữu là anh Nguyễn Hữu T là đúng quy định của pháp luật.

- Đối với chiếc điện thoại di động nhãn hiệu VIVO mà Nguyễn Hữu M dùng để quay video quá trình giết, mổ 03 (Ba) cá thể rắn hổ chúa: Quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa đã chứng minh được đây là tài sản của chị Trần Thị L (sinh năm 1986, trú tại Thôn T, xã LS, huyện AS, tỉnh Nghệ An) mua cho con trai là Nguyễn Hữu M học online. Chị Trần Thị L không biết hành vi phạm tội của Nguyễn Hữu C nên tại phiên tòa chị Trần Thị L yêu cầu được trả lại chiếc điện thoại đó. Đây là yêu cầu chính đáng, đúng quy định của pháp luật nên được chấp nhận.

- Đối với 01 (Một) chiếc điện thoại di động nhãn hiệu NOKIA, màu đen là chiếc điện thoại của Nguyễn Hữu C được sử dụng trong quá trình thực hiện hành vi phạm tội. Do đó, đây là công cụ phạm tội nên phải tịch thu bán hóa giá sung vào công quỹ Nhà nước.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Về tội danh và mức hình phạt: Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 244, điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 65 Bộ luật Hình sự:

Tuyên bố bị cáo Nguyễn Hữu C phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

Xử phạt bị cáo Nguyễn Hữu C 15 (Mười lăm) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 30 (Ba mươi) tháng kể từ ngày tuyên án sơ thẩm (ngày 20/9/2022).

Giao bị cáo Nguyễn Hữu C cho Ủy ban nhân dân xã LS, huyện AS, tỉnh Nghệ An giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Trong trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 69 Luật thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 (Hai) lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

2. Về xử lý vật chứng: Áp dụng điểm a khoản 1, khoản 2 Điều 47 Bộ luật Hình sự, điểm a khoản 2, điểm b khoản 3 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự:

- Tịch thu hóa giá nộp vào Ngân sách Nhà nước 01 (Một) chiếc điện thoại di động nhãn hiệu NOKIA, màu đen, có số IMEI 1: 355803092146321 và số IMEI 2: 355803097146326, có gắn sim 1: 0988754234, sim 2: 0866040234.

- Trả lại cho chị Trần Thị L (sinh năm 1986, trú tại Thôn T, xã LS, huyện AS, tỉnh Nghệ An) 01 (Một) chiếc điện thoại di động nhãn hiệu VIVO, loại Vivo 1916, màu đen, có số IMEI 1: 865966048508234 và số IMEI 2: 865966048508226, có gắn sim 1: 0912832717, sim 2: 0969834123.

Các vật chứng đang do Chi cục Thi hành án dân sự huyện KS quản lý theo biên bản giao nhận vật chứng lập ngày 19/8/2022 giữa Công an huyện KS và Chi cục Thi hành án dân sự huyện KS).

3. Về án phí: Áp dụng khoản 2 Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự, điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức án phí, lệ phí Tòa án: Buộc bị cáo Nguyễn Hữu C phải chịu 200.000 đồng (Hai trăm nghìn đồng) tiền án phí hình sự sơ thẩm.

4. Về quyền kháng cáo: Áp dụng Điều 331, Điều 333 Bộ luật Tố tụng hình sự: Bị cáo có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án đối với phần có liên quan đến quyền và nghĩa vụ của mình trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm (ngày 20/9/2022). Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án đối với phần có liên quan đến quyền và nghĩa vụ của mình trong thời hạn 15 ngày, kể từ nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết công khai./.