Bản án 1017/2019/DS-PT — Tranh chấp về thừa kế tài sản

!

NHÂN!DANH!

NƯỚC!CỘNG!HÒA!XÃ!HỘI!CHỦ!NGHĨA!VIỆT!NAM!

!

TÒA!ÁN!NHÂN!DÂN!THÀNH!PHỐ!HỒ!CHÍ!MINH!

!

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm"phán"–"Chủ"tọa"phiên"tòa:!Ông!Nguyễn!Văn!Hậu.!

Các"Thẩm"phán:!

1.!Bà!Lưu!Thị!Thủy!Tiên;!

2.!Ông!Phan!Trịnh!Minh!Đức.!

!

- Thư ký phiên tòa:"Bà!Trần!Thu!Trang!–!Thư!ký!Tòa!án!nhân!dân!Thành!

phố!Hồ!Chí!Minh.!

!

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia

phiên tòa: Bà!Nguyễn!Thị!Mộng!Linh"-"Kiểm!sát!viên.!

Trong!các!ngày!08!tháng!11!và!ngày!12!tháng!11!năm!2019,!tại!trụ!sở!Tòa!

án!nhân!dân!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!xét!xử!phúc!thẩm!công!khai!vụ!án!thụ!lý!

số!681/2018/TLPT-DS,!ngày!26!tháng!12!năm!2018!về!việc!“Tranh!chấp!về!thừa!

kế!tài!sản”.!

Do!Bản!án!dân!sự!sơ!thẩm!số!99/2018/DS-ST!ngày!14!tháng!11!năm!2018!

của!Tòa!án!nhân!dân!Quận!2,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!bị!kháng!cáo.!

Theo! Quyết! định! đưa! vụ! án! ra! xét! xử! phúc! thẩm! số! 5350/2019/QĐ-PT!

ngày!25!tháng!10!năm!2019,!giữa!các!đương!sự:!

"

Nguyên"đơn:!Ông!Nguyễn!Văn!L,!sinh!năm!1953.!

Địa!chỉ:!Đường!A,!Phường!B,!Quận!C,!tỉnh!Bình!Dương.!!

!

Người!đại!diện!theo!ủy!quyền!của!nguyên!đơn:!!

Ông!Nguyễn!Hoàng!M,!sinh!năm!1979.!

Địa! chỉ:! Đường! D,! Phường! Đ,! Quận! E,! tỉnh! Bình! Dương! (Văn! bản! ủy!

quyền!số!công!chứng!010594,!quyển!số!11!TP/CC-SCC-HĐGD!do!Văn!phòng!

Công!chứng!Bình!Dương!xác!lập),!có!mặt.!

!

Bị"đơn:!Ông!Nguyễn!Văn!L1,!sinh!năm!1950!(Chết!ngày!13/10/2018!theo!

Giấy!trích!lục!khai!tử!số!52/TLKT!ngày!15/10/2018!do!Ủy!ban!nhân!dân!phường!

An!Phú!xác!lập).!

Địa!chỉ:!Đường!A,!Phường!B,!Quận!C,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh.!

"

Người"kế"thừa"quyền"và"nghĩa""vụ"của"bị"đơn:"!

-!Bà!Nguyễn!Thị!D,!sinh!năm!1957;!

Địa!chỉ:!Đường!A,!Phường!B,!Quận!C,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh,!là!vợ!của!

bị!đơn."

-!Bà!Nguyễn!Thị!Ngọc!H,!sinh!năm!1978;!

-!Bà!Nguyễn!Thị!Ngọc!N,!sinh!năm!1980;!

-!Bà!Nguyễn!Thị!Ngọc!D,!sinh!năm!1983;!

-!Ông!Nguyễn!Thành!K,!sinh!năm!1986;!

-!Bà!Nguyễn!Thị!Thanh!T,!sinh!năm!1989!

Cùng!địa!chỉ:!Đường!A,!Phường!B,!Quận!C,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh,!là!

con!của!bị!đơn.!

! "

Người"có"quyền"lợi,"nghĩa"vụ"liên"quan:"

Bà!Nguyễn!Thị!D,!bà!Nguyễn!Thị!Ngọc!H,!bà!Nguyễn!Thị!Ngọc!N,!bà!

Nguyễn!Thị!Ngọc!D,!ông!Nguyễn!Thành!K!và!bà!Nguyễn!Thị!Thanh!T.!

Cùng!địa!chỉ:!Đường!A,!Phường!B,!Quận!C,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh.!

!

Bà!Nguyễn!Thị!Ngọc!H,!bà!Nguyễn!Thị!Ngọc!N,!bà!Nguyễn!Thị!Ngọc!D,!

ông!Nguyễn!Thành!K!và!bà!Nguyễn!Thị!Thanh!T!ủy!quyền!cho!bà!Nguyễn!Thị! D,!theo!văn!bản!ủy!quyền!ngày!22/5/2019,!có!mặt.!

Người!kháng!cáo:!Nguyên!đơn!ông!Nguyễn!Văn!L.!

NỘI!DUNG!VỤ!ÁN:!

Tại"Đơn"khởi"kiện"ngày"24/11/2005,"bản"tự"khai,"biên"bản"hòa"giải"và"tại"

phiên"tòa,"nguyên"đơn"ông"Nguyễn"Văn"L"có"ông"Nguyễn"Hoàng"M"là"người"đại" diện"theo"ủy"quyền"trình"bày:!!

Ông!Nguyễn!Văn!L!là!con!ruột!của!ông!Nguyễn!Văn!H!và!bà!Dương!Thị!

N.!Ông!Nguyễn!Văn!H!và!bà!Dương!Thị!N!sinh!được!7!người!con!gồm:!Nguyễn! Văn!L,!Nguyễn!Văn!L,!Nguyễn!Văn!L,!Nguyễn!Văn!H!(chết!không!có!vợ!con),! Nguyễn!Thị!S,!Nguyễn!Văn!B!(Chết)!và!Nguyễn!Thị!L.!Bà!Dương!Thị!N!chết! vào!năm!1968,!ông!Nguyễn!Văn!H!chết!vào!ngày!29!tháng!4!năm!2004.!

Khi!còn!sống,!ông!H!và!bà!N!có!tạo!lập!được!25.000m2!đất!nông!nghiệp!

và! thừa! hưởng! 10.000m2! đất! nông! nghiệp! do! ông! bà! để! lại,! tổng! cộng! là! 35.000m2.!Quá!trình!sử!dụng!ông!H!đã!chuyển!nhượng!cho!người!khác!khoảng! 2.500m2,!diện!tích!còn!lại!32.500m2.!Ngày!16/10/1992!ông!Hòa!đã!lập!di!chúc! phân!chia!cho!các!con,!theo!đó!con!trai!mỗi!người!4.500m2,!con!gái!mỗi!người! 4.000m2,!riêng!ông!Nguyễn!Văn!Hoa!đã!chết!trước!thời!điểm!chia!đất!nên!chỉ! được! 2.000m2,! còn! lại! khoảng! 4.500m2! ông! Hòa! sử! dụng! cho! đến! khi! chết.! Trong!di!chúc!phân!chia!đất,!ông!Hòa!không!chỉ!rõ!ai!nhận!đất!ở!vị!trí!nào,!cũng! không!lập!bản!vẽ!hoặc!sơ!đồ!mô!tả!vị!trí!đất,!nên!phần!đất!ông!L!được!chia!cũng! không! biết! thuộc! lô,! thửa! nào,! vị! trí! tại! đâu.! Sau! khi! được! phân! chia,! ông! L! không!tiến!hành!rào!ranh!giới!hay!cắm!mốc!và!lúc!này!ông!L!đang!sinh!sống!tại! tỉnh! Bình! Dương! nên! không! trực! tiếp! sử! dụng! mà! cho! ông! Nguyễn! Văn! Lợi! mượn!để!canh!tác!lúa,!do!là!anh!em!trong!nhà!nên!giữa!ông!L!và!ông!L!không! lập!giấy!tờ!mượn!đất.!!

!

Ông!L!xác!định!phần!đất!mà!các!anh!em!đã!đăng!ký!kê!khai!và!đã!được!

cấp!giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!như!sau:!

!

-!Ông!Nguyễn!Văn!L!sử!dụng!đã!đăng!ký!xin!cấp!giấy!chứng!nhận!quyền!

sử!dụng!đất!vào!ngày!21/7/1998!và!được!duyệt!cấp!4.356m2!vào!năm!1999.!

!

-!Bà!Nguyễn!Thị!S!sử!dụng!đã!đăng!ký!xin!cấp!giấy!chứng!nhận!quyền!sử!

dụng!đất!vào!tháng!8/1998!và!được!duyệt!cấp!1.849m2!vào!tháng!02/2001.!

!

-!Bà!Nguyễn!Thị!L!sử!dụng!đã!đăng!ký!xin!cấp!giấy!chứng!nhận!quyền!sử!

dụng!đất!vào!ngày!26/7/1999!và!được!duyệt!cấp!3.859m2.!!!

!

-!Ông!Nguyễn!Văn!L1!sử!dụng!đã!đăng!ký!xin!cấp!giấy!chứng!nhận!quyền!

sử!dụng!đất!vào!tháng!7/1998!và!được!duyệt!cấp!7.228m2!vào!năm!2002.!Trong!

tờ!khai!đăng!ký!xin!cấp!giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất,!ông!Nguyễn!Văn!

L1!ghi!nguồn!gốc!đất!từ!năm!1950!đến!1975!do!ông!Nguyễn!Văn!H!sử!dụng,!

đến!năm!1975!đưa!vào!Tập!đoàn!và!Tập!đoàn,!Hợp!tác!xã!khoán!lại!cho!hộ!ông!

Nguyễn! Văn! L1!sử!dụng,!đất!không! bị!trưng!dụng!hay! Nhà!nước!quản!lý,! sử!

dụng!tại!thời!điểm!xin!cấp!giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất.!Ngoài!diện!tích!

trên!thì!trước!khi!xin!cấp!giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!ông!L1!đã!bán!cho!

ông!Giang!Trung!H!1.000m2!và!bán!cho!bà!Mạc!Kiều!T!300m2.!!UBND!phường!

xác!nhận!diện!tích!cấp!cho!ông!L1!chỉ!có!6.677m2,!như!vậy!phần!đất!vượt!quá!là!

của!ông!L.!

Tại!đơn!khởi!kiện,!ông!L!yêu!cầu!giải!quyết!cho!ông!được!hưởng!4.500m2!

trong! tổng! diện! tích! đất! 32.500m2,! thuộc! các! thửa! đất! 549,! 550,! 551! và! 554!

phường!An!Phú,!Quận!2,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh.!!

Tại! Biên! bản! ghi! nhận! sự! việc! ngày! 23/11/2010! của! Tòa! án! nhân! dân!

Quận!2,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!thì!ông!Lộc!yêu!cầu!Tòa!án!giải!quyết!tranh!

chấp!thừa!kế!đối!với!phần!diện!tích!đất!2.000m2.!!

Ngày!23/6/2016,!ông!Nguyễn!Hoàng!M!là!người!đại!diện!theo!ủy!quyền!

của!ông!Nguyễn!Văn!L!nộp!bản!tự!khai!thay!đổi,!bổ!sung!yêu!cầu!khởi!kiện.!

Theo!đó! ông! L!yêu! cầu!được!hưởng!giá!trị!quyền! sử! dụng!đất! 4.500m2! trong!

tổng!diện!tích!đất!32.500m2,!thuộc!các!thửa!đất!549,!550,!551!và!554!phường!An!

Phú,!Quận!2,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!và!yêu!cầu!hủy!Giấy!chứng!nhận!quyền!

sử!dụng!đất!số!U451500!do!Ủy!ban!nhân!dân!Quận!2,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!

cấp!ngày!06/02/2002!cho!ông!Nguyễn!Văn!L1.!!

Ngày!24/5/2018,!ông!Nguyễn!Hoàng!M!nộp!đơn!xin!rút!yêu!cầu!hủy!Giấy!

chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!số!U451500,!giữ!nguyên!yêu!cầu!được!phân!chia!

giá!trị!quyền!sử!dụng!đất!4.500m2!trong!tổng!diện!tích!đất!32.500m2,!thuộc!các!

thửa! đất! 549,! 550,! 551! và! 554! phường! An! Phú,! Quận! 2,! Thành! phố! Hồ! Chí!

Minh.!!

Tại!phiên!tòa!sơ!thẩm,!ông!Nguyễn!Hoàng!M!bổ!sung!yêu!cầu!xác!định!

một!phần!Tờ!chúc!ngôn!lập!ngày!16/10/1992!liên!quan!đến!4.500m2!đất!mà!ông!

L!yêu!cầu!được!phân!chia!giá!trị!là!có!hiệu!lực;!giữ!nguyên!yêu!cầu!được!phân!

chia!thừa!kế!giá!trị!quyền!sử!dụng!4.500m2!đất!trong!tổng!diện!tích!32.500m2!

thuộc!các!thửa!549,!550,!551!và!554!phường!An!Phú,!Quận!2,!Thành!phố!Hồ!

Chí!Minh!theo!tờ!chúc!ngôn!của!ông!Nguyễn!Văn!H.!!

Bị"đơn"ông"Nguyễn"Văn"L1"đã"chết,"có"vợ"là"bà"Nguyễn"Thị"D"và"các"con"

Nguyễn"Thị"Ngọc"H,"Nguyễn"Thị"Ngọc"N,"Nguyễn"Thị"Ngọc"D,"Nguyễn"Thành"K," Nguyễn"Thị"Thanh"T"kế"thừa"quyền"và"nghĩa"vụ"tố"tụng,"đồng"thời"là"người"có" quyền"lợi,"nghĩa"vụ"liên"quan"trong"vụ"án,"do"bà"Nguyễn"Thị"D"đại"diện"theo"ủy" quyền"trình"bày:!!

Ông!Nguyễn!Văn!L1!không!mượn!phần!đất!nào!của!ông!Nguyễn!Văn!L1.!

Phần!đất!nông!nghiệp!mà!ông!Nguyễn!Văn!L1!sử!dụng!có!diện!tích!7.288m2,!có! nguồn!gốc!do!Tập!đoàn!và!Hợp!tác!xã!giao!khoán!cho!hộ!ông!L1!sử!dụng!để! trồng!lúa.!Hộ!ông!L1!đã!sử!dụng!diện!tích!đất!trên!liên!tục,!ổn!định,!có!kê!khai! đăng! ký! và! nộp! thuế! nên! được! Ủy! ban! nhân! dân! Quận! 2,! Thành! phố! Hồ! Chí! Minh!cấp!Giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!số!U451500!ngày!06/02/2002.!Bà! yêu!cầu!Tòa!bác!toàn!bộ!yêu!cầu!của!ông!Nguyễn!Văn!L.!

Bà"Nguyễn"Thị"S,"bà"Nguyễn"Thị"L"là"con"của"ông"Nguyễn"Văn"H"và"bà"

Dương"Thị"N"không"được"cấp"sơ"thẩm"đưa"vào"tham"gia"tố"tụng,"nhưng"cấp"sơ" thẩm"có"ghi"lời"khai,"nội"dung"như"sau:!!

Vợ!chồng!ông!Nguyễn!Văn!H!và!bà!Dương!Thị!N!sinh!được!7!người!con!

gồm:!Nguyễn!Văn!L1,!Nguyễn!Văn!L,!Nguyễn!Văn!L,!Nguyễn!Văn!H,!Nguyễn! Thị!S,!Nguyễn!Văn!B!và!Nguyễn!Thị!L.!Bà!Dương!Thị!N!chết!vào!năm!1968,! sau!khi!bà!N!chết!thì!ông!H!lấy!bà!Nguyễn!Thị!S!làm!vợ!và!ông!Nguyễn!Văn!H! chết!vào!ngày!29!tháng!4!năm!2004.!

Trước!năm!1975!ông!H!và!bà!N!có!tạo!lập!được!35.000m2!đất!ruộng!và!

đất!ở.!Năm!1977!Nhà!nước!có!chính!sách!tất!cả!đất!đai!đều!phải!đưa!vào!Tập! đoàn!để!Tập!đoàn!chia!lại!cho!từng!đầu!người!sản!xuất!nên!gia!đình!phải!giao! đất! cho! Tập! đoàn! và! những! anh! chị! em! có! mặt! tại! địa! phương! trực! tiếp! làm! ruộng!thì!được!Tập!đoàn!chia!đất,!cụ!thể:!Ông!Nguyễn!Văn!H!và!bà!Dương!Thị! N!được!chia!4.500m2,!ông!Nguyễn!Văn!B!được!chia!2.000m2,!ông!Nguyễn!Văn! H!được!chia!4.500m2,!ông!Nguyễn!Văn!L!được!chia!5.300m2,!bà!Nguyễn!Thị!L! được! chia! 3.700m2,! và! ông! Nguyễn! Văn! L1! được! chia! 8.000m2.! Lúc! này! bà! Nguyễn!Thị!S!làm!công!nhân,!còn!ông!Nguyễn!Văn!L!thì!sinh!sống!ở!tỉnh!Bình! Dương!nên!Tập!đoàn!không!chia!đất.!Tất!cả!phần!đất!được!chia!cho!những!thành! viên!trên!đều!là!đất!của!ông!H!và!bà!N!đưa!vào!tập!đoàn.!Sau!khi!Tập!đoàn!giải! thể!thì!hoàn!trả!lại!đất!cho!gia!đình,!khi!đó!cha!và!các!anh!em!trong!gia!đình! thống!nhất!giao!cho!ông!L!canh!tác!và!sử!dụng.!Đến!năm!1992!ông!Nguyễn!Văn! L!bàn!bạc!với!ông!Nguyễn!Văn!H!chia!lại!đất,!việc!phân!chia!đất!là!có!thật,!dưới! sự!chứng!kiến!của!các!con,!con!rể,!con!dâu!và!có!ông!chú!ruột!chứng!kiến.!Nội! dung!là!lấy!đất!Tập!đoàn!trả!lại!để!chia!và!chia!cho!con!trai!4.500m2,!con!gái! 4.000m2.!Ông!Lợi!ban!đầu!không!chịu,!nhưng!sau!đó!đã!ký!vào!tờ!phân!chia!và! phần!đất!chia!cho!ông!Nguyễn!Văn!B!(Tức!là!M)!thì!ông!H!giao!cho!bà!S!sử! dụng.!

Bà"Nguyễn"Thị"S"vợ"của"ông"Nguyễn"Văn"H"không"được"đưa"vào"tham"gia"

tố"tụng"nhưng"cấp"sơ"thẩm"có"ghi"lời"khai"nội"dung"như"sau:"

Sau! khi! tập! đoàn! có! chính! sách! đất! của! ai! trả! lại! cho! người! đó! thì! ông!

Nguyễn!Văn!H!làm!đơn!xin!lại!đất!và!được!trả!lại!toàn!bộ.!Sợ!đất!bỏ!hoang!nên!

ông!Nguyễn!Văn!L1!tạm!quản!lý,!trồng!lúa.!Năm!1992!gia!đình!họp!lại!có!em!

trai!ông!Hòa!và!các!con,!rể!của!ông!Hòa!để!phân!chia!đất!nông!nghiệp.!

Tại!Bản!án!dân!sự!sơ!thẩm!số!99/2018/DS-ST!ngày!14!tháng!11!năm!2018!

của!Tòa!án!nhân!dân!Quận!2,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!đã!quyết!định:!

Căn!cứ!vào:!

-! Khoản!2! Điều!26,!điểm! a! khoản!1! Điều! 35,!điểm! c! khoản!1! Điều!39,!

khoản!1!Điều!147,!Điều!220,!Điều!273!Bộ!luật!tố!tụng!dân!sự!năm!2015;!

-!Điều!652,!655,!656,!Điều!739,!Điều!740!Bộ!luật!dân!sự!năm!1995;!

-!Điều!3!Luật!đất!đai!năm!1993;!!

-! Điều! 48! Nghị! quyết! 326/2016/UBTV-QH14! ngày! 30/12/2016! của! Ủy!

ban!Thường!vụ!Quốc!hội!về!mức!thu,!miễn,!giảm,!thu!nộp,!quản!lý!và!sử!dụng!

án!phí!và!lệ!phí!Tòa!án.!

-!Điều!27!Pháp!lệnh!án!phí,!lệ!phí!Tòa!án;!

-!Điều!2!Luật!người!cao!tuổi;!

-!Luật!thi!hành!án!dân!sự;!

1.!Không!chấp!nhận!yêu!cầu!của!nguyên!đơn!ông!Nguyễn!Văn!L!về!việc!

xác!định một!phần!Tờ!chúc!ngôn!của!ông!Nguyễn!Văn!H!lập!ngày!16/10/1992!

liên!quan!diện!tích!đất!4.500m2!mà!ông!L!yêu!cầu!được!phân!chia!giá!trị!là!có!

hiệu!lực.!

Không!chấp!nhận!yêu!cầu!của!ông!Nguyễn!Văn!L!về!việc!phân!chia!giá!trị!

quyền!sử!dụng!đất!nông!nghiệp,!diện!tích!đất!nông!nghiệp!4.500m2!trong!tổng!

diện!tích!đất!32.500m2!(thuộc!các!thửa!đất!549,!550,!551,!554),!phường!An!Phú,!

Quận!2!cho!ông!L.!

Đình! chỉ! giải! quyết! yêu! cầu! của! ông! Nguyễn! Văn! L! về! việc! hủy! Giấy!

chứng!nhận!quyền! sử!dụng!đất!số! U451500!do! Ủy! ban!nhân! dân! Quận!2! cấp!

ngày!06/02/2002!cho!ông!Nguyễn!Văn!L1.!

Ngoài!ra,!Bản!án!sơ!thẩm!còn!tuyên!về!án!phí,!lệ!phí!xem!xét!thẩm!định!

và!quyền!kháng!cáo!của!các!đương!sự!theo!quy!định!của!pháp!luật.!

Ngày!16!tháng!11!năm!2018,!nguyên!đơn!có!đơn!kháng!cáo!toàn!bộ!Bản!

án!sơ!thẩm.!

Tại!phiên!tòa!phúc!thẩm:!

Ông!Nguyễn!Hoàng!M!đại!diện!của!nguyên!đơn!không!rút!đơn!khởi!kiện!

và!giữ!nguyên!yêu!cầu!kháng!cáo,!yêu!cầu!cấp!phúc!thẩm!xác!định!một!phần!tờ!

chúc! ngôn! của! ông! Nguyễn! Văn! H! lập! ngày! 16/10/1992! (Gọi! tắt! là! Tờ! chúc!

ngôn)!là!có!hiệu!lực!và!yêu!cầu!bà!Nguyễn!Thị!Duyên,!Nguyễn!Thị!Ngọc!H,!

Nguyễn! Thị! Ngọc! N,! Nguyễn! Thị! Ngọc! D,! Nguyễn! Thành! K,! Nguyễn! Thị!

Thanh!T!là!người!kế!thừa!quyền!và!nghĩa!vụ!tố!tụng của!bị!đơn!ông!Nguyễn!Văn!

L!phải!có!nghĩa!vụ!chia!cho!ông!Nguyễn!Văn!L!giá!trị!4.500m2!đất,!quy!ra!tiền!

theo!giá!bồi!thường!tại!thời!điểm!thu!hồi!đất!là!90!tỷ!đồng.!Ông!M!cho!rằng!toàn! bộ! diện! tích! 8.528m2! đất,! gồm:! 7.228m2! ông! Lợi! được! cấp! giấy! chứng! nhận! quyền! sử! dụng! đất! (Viết! tắt! là! GCNQSDĐ)! 1.000m2! ông! Lợi! đã! bán! cho! ông! Giang!Trung!H!và!300m2!đã!bán!cho!bà!Mạc!Kiều!T,!là!di!sản!của!ông!Nguyễn! Văn!H.!Nó!thể!hiện!trong!tờ!khai!đăng!ký!xin!cấp!GCNQSDĐ,!ông!Nguyễn!Văn! L1! ghi!đất! có!nguồn!gốc!từ!năm! 1950!đến!1975!do!ông! Nguyễn! Văn! Hòa! sử! dụng,!đến!năm!1975!đưa!vào!tập!đoàn!và!Tập!đoàn,!Hợp!tác!xã!khoán!lại!cho!hộ! ông!Nguyễn!Văn!L1!sử!dụng,!đất!không!bị!trưng!dụng!hay!Nhà!nước!quản!lý,!sử! dụng!tại!thời!điểm!xin!cấp!GCNQSDĐ.!Mặt!khác,!theo!tờ!chúc!ngôn!thì!ông!Lợi! chỉ! được! thừa! kế! 4.500m2! đất,! nhưng! thực! tế! ông! L1! kê! khai! và! được! cấp! GCNQSDĐ!đến!7.228m2,!chưa!kể!1.000m2!đất!mà!ông!Lợi!bán!cho!ông!Giang! Trung!H!và!300m2!đất!đã!bán!cho!bà!Mạc!Kiều!T,!nên!phần!đất!4.500m2!mà!ông! L!thừa!kế!nằm!trong!phần!đất!mà!ông!L1!đã!kê!khai,!sử!dụng.!

Đại!diện!những!người!kế!thừa!quyền!và!nghĩa!vụ!tố!tụng!của!bị!đơn,!đồng!

thời!là!những!người!có!quyền!lợi,!nghĩa!vụ!liên!quan!trong!vụ!án!bà!Nguyễn!Thị! D!yêu!cầu!Tòa!bác!yêu!cầu!của!nguyên!đơn.!Bà!khẳng!định!toàn!bộ!diện!tích!đất! mà!hộ!của!ông!Nguyễn!Văn!L1!được!cấp!GCNQSDĐ!tuy!có!nguồn!gốc!của!ông! Nguyễn!Văn!H!tạo!lập!trước!năm!1975,!nhưng!vào!năm!1978!ông!Hòa!đã!đưa! toàn!bộ!diện!tích!đất! nông! nghiệp!vào! Tập!đoàn! sản!xuất.! Vì!hộ! ông! Nguyễn! Văn!L1!làm!nông!và!lúc!này!trong!hộ!có!8!người,!gồm!hai!vợ!chồng!và!6!người! con,!nên!tập!đoàn!cân!đối!giao!diện!tích!đất!trên!cho!hộ!ông!L!sử!dụng!để!sản! xuất.!Sau!khi!Tập!đoàn!giải!thể!thì!Nhà!nước!giao!toàn!bộ!diện!tích!đất!mà!Tập! đoàn!đã!chia!trước!đó!cho!hộ!ông!L!tiếp!tục!sử!dụng,!chứ!không!phải!được!chia! theo!Tờ!chúc!ngôn!của!ông!Nguyễn!Văn!H.!Bà!yêu!cầu!Tòa!bác!kháng!cáo!của! ông!Nguyễn!Văn!L1,!giữ!nguyên!Bản!án!sơ!thẩm!của!Tòa!án!nhân!dân!Quận!2,! Thành!phố!Hồ!Chí!Minh.!

Đại!diện!Viện!Kiểm!sát!nhân!dân!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!phát!biểu!quan!

điểm:!!

-!Về!thủ!tục!tố!tụng:!Trong!giai!đoạn!phúc!thẩm,!Tòa!án!nhân!dân!Thành!

phố!Hồ!Chí!Minh!đã!tuân!thủ!đúng!pháp!luật!tố!tụng,!gửi!hồ!sơ!cho!Viện!Kiểm! sát!nghiên!cứu!đúng!thời!hạn!luật!định.!Tại!phiên!tòa,!Hội!đồng!xét!xử!tuân!thủ! đúng!qui!định!của!pháp!luật;!các!đương!sự!đã!thực!hiện!các!quyền!và!nghĩa!vụ! của!mình!theo!quy!định.!

-Về!nội!dung:!

Toàn!bộ! đất!của!ông!Nguyễn! Văn! H! và!bà! Dương! Thị! N! tạo!lập!là!đất!

nông!nghiệp!và!sau!năm!1975!ông!H!đã!đưa!vào!Hợp!tác!xã.!Tại!thời!điểm!lập! Tờ!chúc!ngôn!thì!ông!H!chưa!được!Nhà!nước!cấp!đất!và!theo!kết!quả!xác!minh! thì!các!thửa!đất!mà!ông!L!tranh!chấp!giá!trị!quyền!sử!dụng!đất!thì!ông!H!không! phải!là!người!kê!khai,!sử!dụng!đất.!

Ông!Nguyễn!Văn!L!khởi!kiện!yêu!cầu!chia!thừa!kế,!Tòa!án!cấp!sơ!thẩm!

thụ!lý!quan!hệ!tranh!chấp!là!“Tranh!chấp!về!thừa!kế!tài!sản”,!nhưng!không!đưa! các!con!của!ông!Nguyễn!Văn!H!và!bà!Dương!Thị!N,!không!đưa!bà!Nguyễn!Thị! S!là!người!vợ!sau!của!ông!Nguyễn!Văn!H!tham!gia!tố!tụng!với!tư!cách!là!người! có!quyền!lợi,!nghĩa!vụ!liên!quan!là!vi!phạm!nghiêm!trọng!tố!tụng.!

Tờ!chúc!ngôn!của!ông!Nguyễn!Văn!H!viết!vào!16/10/1992,!nên!Luật!áp!

dụng! để!giải! quyết! tranh! chấp! là! Luật! đất! đai! năm! 1987! và!theo! Luật!này! thì!

những!người!trong!hộ!ông!Nguyễn!Văn!H!mới!được!thừa!kế!đất!nông!nghiệp!

của! ông! H.! Ông! Nguyễn! Văn! L! từ! năm! 1975! đến! nay! sinh! sống! ở! tỉnh! Bình!

Dương,!không!trực!tiếp!sử!dụng!đất,!không!ở!trong!hộ!ông!H!nên!không!được!

thừa!kế!quyền!sử!dụng!đất!nông!nghiệp!của!ông!H.!!!

Đại!diện!Viện!kiểm!sát!đề!nghị!Hội!đồng!xét!xử!bác!yêu!cầu!kháng!cáo!

của!ông!Nguyễn!Văn!L!và!hủy!bản!án!sơ!thẩm!giao!về!cho!Tòa!án!nhân!dân!

Quận!2,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!xét!xử!lại!theo!thủ!tục!sơ!thẩm.!

NHẬN!ĐỊNH!CỦA!TÒA!ÁN:!!

Sau!khi!nghiên!cứu!các!tài!liệu!chứng!cứ!có!trong!hồ!sơ!vụ!án!được!thẩm!

tra!tại!phiên!tòa!và!căn!cứ!vào!kết!quả!tranh!tụng!tại!phiên!tòa,!Hội!đồng!xét!xử!

phúc!thẩm!nhận!định:!

[1]!Về!thủ!tục!tố!tụng:!!

-!Đơn!kháng!cáo!của!nguyên!đơn!ông!Nguyễn!Văn!L!làm!trong!hạn!luật!

định!phù!hợp!với!Điều!272!và!Điều!273!của!Bộ!luật!Tố!tụng!dân!sự!năm!2015,!

nên!được!chấp!nhận!xem!xét!theo!trình!tự!phúc!thẩm.!!

-! Nguyên! đơn! ông! Nguyễn! Văn! L!yêu! cầu! chia! thừa! kế! di!sản! của!ông!

Nguyễn!Văn!H!theo!di!chúc.!Cấp!sơ!thẩm!thụ!lý!vụ!án!“Tranh!chấp!về!thừa!kế!

tài! sản”,! nhưng! không! đưa! các! đồng! thừa! kế! và! những! người! nhận! chuyển!

nhượng!quyền!sử!dụng!đất!mà!ông!L!có!tranh!chấp!vào!tham!gia!tố!tụng!với!tư!

cách!là!người!có!quyền!lợi,!nghĩa!vụ!liên!quan!là!trái!với!quy!định!tại!đoạn!2!

khoản!4!Điều!68!của!Bộ!luật!tố!tụng!dân!sự!năm!2015.!!

!

-!Theo!các!đương!sự!và!theo!Bản!án!số!1122/2008/DS-PT!ngày!18/9/2008!

của!Tòa!án!nhân!dân!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!thì!quan!hệ!giữa!ông!Nguyễn!Văn!

H!và!bà!Nguyễn!Thị!S!là!quan!hệ!vợ!chồng!và!theo!luật!Hôn!nhân!và!Gia!đình!

năm!1959!thì!bà!S!có!quyền!đối!với!tài!sản!của!ông!Hòa!và!được!thừa!kế!di!sản!

của!ông!H!không!phụ!thuộc!vào!di!chúc.!Trong!quá!trình!giải!quyết!vụ!án!cấp!sơ!

thẩm!đã!triệu!tập,!lấy!lời!khai!bà!S,!nhưng!không!đưa!bà!vào!tham!gia!tố!tụng!

với!tư!cách!là!người!có!quyền!lợi!nghĩa!vụ,!liên!quan!là!vi!phạm!nghiêm!trọng!tố!

tụng,!ảnh!hưởng!đến!quyền!và!lợi!ích!hợp!pháp!của!bà!S.!!

[2]!Về!nội!dung:!!

Trong!vụ!án!này!bị!đơn!khai!diện!tích!đất!đang!tranh!chấp!do!Tập!đoàn!

sản!xuất!chia,!còn!nguyên!đơn!cho!là!đất!của!ông!Nguyễn!Văn!H!để!lại!và!trong!

Tờ!chúc!ngôn!thì!bị!đơn!chỉ!được!4.500m2,!phần!đất!mà!bị!đơn!sử!dụng!vượt!quá!

là!đất!mà!ông!Nguyễn!Văn!H!đã!di!chúc!cho!nguyên!đơn.!Còn!theo!bà!Nguyễn!

Thị!L,!Nguyễn!Thị!S!và!bà!Nguyễn!Thị!S!thì!sau!năm!1975,!ông!H!đưa!toàn!bộ!

32.500m2!đất!vào!Tập!đoàn!sản!xuất.!Khi!Tập!đoàn!sản!xuất!giải!thể,!có!chính!

sách!trả!lại!đất!cho!chủ!cũ!thì!ông!Nguyễn!Văn!H!làm!đơn!xin!lại!đất!và!được!trả!

lại!toàn!bộ.!Đến!năm!1992!gia!đình!họp!lại!để!phân!chia!đất!và!ông!Hòa!viết!Tờ!

chúc!ngôn!chia!đất!cho!các!con.!Lời!khai!của!bà!L,!bà!S!và!bà!S!là!có!cơ!sở,!bỡi!

lẽ!tại!thời!điểm!Tập!đoàn!sản!xuất!giao!đất!cho!người!trực!tiếp!sản!xuất!thì!bà! Nguyễn!Thị!S!là!công!nhân!nên!không!được!giao!đất,!nhưng!thực!tế!bà!Sáu!được! sử!dụng!diện!tích!1.849m2,!được!UBND!Quận!2!cấp!GCNQSDĐ!vào!năm!2001! và!đất!này!có!nguồn!gốc!của!ông!H.!Cũng!như!bà!Nguyễn!Thị!S,!tại!thời!điểm! Tập!đoàn!sản!xuất!giao!đất!cho!người!trực!tiếp!sản!xuất!thì!ông!Nguyễn!Văn!L! sinh!sống!ở!tỉnh!Bình!Dương!nên!không!được!giao!đất!và!trong!Tờ!chúc!ngôn! thì! ông! L!được! ông! H! cho! 4.500m2! đất,! nhưng! thực!tế! ông! L! không! được! sử! dụng!phần!đất!đó?,!vấn!đề!này!chỉ!vợ!con!của!ông!H!và!những!người!chứng!kiến! ông! H!lập! Tờ! chúc!ngôn! mới! xác! định! được.! Do! cấp! sơ! thẩm! không!đưa!các! người!con!của!ông!H,!không!đưa!bà!Nguyễn!Thị!S!vào!tham!gia!tố!tụng!với!tư! cách!là!người!có!quyền!lợi,!nghĩa!vụ!liên!quan!và!không!thu!thập!lời!khai!những! người!tham!gia!cuộc!họp!ngày!16/10/1992,!nên!những!chứng!cứ!quan!trọng,!có! liên!quan!đến!vụ!án!chưa!tiếp!cận!được.!

Mặt! khác,! Tờ! chúc! ngôn! của! ông! Nguyễn! Văn! H! viết! vào! ngày!

16/10/1992,! tức! là! giao! dịch! dân! sự! phát! sinh! từ! ngày! 16/10/1992! và! tại! thời! điểm!này!thì!Luật!đất!đai!năm!1987!có!hiệu!lực!pháp!luật,!nhưng!cấp!sơ!thẩm!áp! dụng!Luật!đất!đai!năm!1993!để!giải!quyết!là!chưa!chính!xác.!Bỡi!lẽ,!theo!tinh! thần!của!Điều!16!và!Điều!17!Luật!đất!đai!năm!1987!thì!khi!một!thành!viên!trong! hộ!sử!dụng!đất!nông! nghiệp! chết!thì!chỉ!có!thành!viên! trong!hộ!đó! mới!được! thừa!kế!và!khi!trong!hộ!sử!dụng!đất!không!còn!thành!viên!nào!thì!Nhà!nước!thu! hồi!đất.!Còn!Luật!đất!đai!năm!1993!thì!quyền!sử!dụng!đất!nông!nghiệp!cũng!là! di!sản!và!được!thừa!kế!như!các!loại!tài!sản!khác.!!

Vi!phạm!về!tố!tụng!như!đã!phân!tích!ở!phần![1]!và!việc!thu!thập!chứng!cứ!

chưa!đầy!đủ!như!đã!phân!tích!ở!phần![2],!cấp!phúc!thẩm!không!thể!khắc!phục! được,!nên!cần!hủy!Bản!án!sơ!thẩm!chuyển!hồ!sơ!về!cho!cấp!sơ!thẩm!xét!xử!lại! cho!đúng!quy!định!của!Luật.!

[3]!Về!án!phí:!Do!hủy!án!nên!ông!Nguyễn!Văn!L!không!phải!chịu!tiền!án!

phí!dân!sự!phúc!thẩm.!!

Nghĩa!vụ!chịu!án!phí!và!chịu!chi!phí!thẩm!định!sẽ!được!xác!định!khi!giải!

quyết!lại!vụ!án!theo!thủ!tục!sơ!thẩm.!!

[4]!Ý!kiến!của!đại!diện!Viện!Kiểm!sát!nhân!dân!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!

là!phù!hợp!với!nhận!định!của!Hội!đồng!xét!xử.!

Vì"các"lẽ"trên;"

"

QUYẾT!ĐỊNH:!

-!Căn!cứ!Điều!310!của!Bộ!luật!Tố!tụng!dân!sự!năm!2015;!

-!Căn!cứ!Điều!148!Bộ!luật!Tố!tụng!dân!sự!năm!2015!và!điểm!đ!khoản!1!

Điều!12!Nghị!quyết!số!326/2016/UBTVQH14!ngày!30!tháng!12!năm!2016!của! Ủy!ban!Thường!vụ!Quốc!hội!quy!định!về!mức!thu,!miễn,!giảm,!nộp,!quản!lý!và! sử!dụng!án!phí!và!lệ!phí!Tòa!án;!

-!Căn!cứ!Điều!27!Pháp!lệnh!án!phí,!lệ!phí!Tòa!án;!

Tuyên!xử:!

1.!Hủy!bản!án!sơ!thẩm!số!99/2018/DS-ST!ngày!14!tháng!11!năm!2018!của!

Tòa!án!nhân!dân!Quận!2,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh.!!

Giao!hồ!sơ!vụ!án!cho!Tòa!án!nhân!dân!Quận!2,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!

để!xét!xử!lại!theo!thủ!tục!sơ!thẩm,!với!thành!phần!Hội!đồng!xét!xử!khác.!

2.!Về!án!phí!và!chi!phí!thẩm!định:!!

-!Ông!Nguyễn!Văn!L!không!phải!chịu!tiền!án!phí!dân!sự!phúc!thẩm.!Hoàn!

trả!lại!cho!ông!Nguyễn!Văn!L!300.000!(Ba!trăm!nghìn)!đồng,!tiền!tạm!ứng!án!

phí!phúc!thẩm,!theo!biên!lai!thu!tiền!số!AA/2017/0015838!ngày!11/12/2018!của!

Chi!cục!Thi!hành!án!dân!sự!Quận!2,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh.!

-!Án!phí!dân!sự!sơ!thẩm!và!chi!phí!thẩm!định!sẽ!được!xác!định!khi!giải!

quyết!lại!vụ!án!theo!thủ!tục!sơ!thẩm.!!

Bản!án!phúc!thẩm!có!hiệu!lực!pháp!luật!kể!từ!ngày!tuyên!án.!