Bản án 100/2024/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng bảo hiểm

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn ông Nguyễn G, là ông Nguyễn Quốc H trình bày:

Ngày 17/12/2015, Hợp đồng bảo hiểm số: U906612589 được ký kết giữa bà Nguyễn Thị Bích H1 (Mã số: LL02 – L1) và Công ty TNHH B (Việt Nam) (viết tắt là B) (Thông qua Đại lý Bảo hiểm Cao Thị D1, Mã đại lý: 350095985, địa chỉ: A T, phường B, thị xã H, tỉnh Bình Định), người được bảo hiểm: bà Nguyễn Thị Bích H1, người thụ hưởng: ông Nguyễn G, với các quyền lợi bảo hiểm như sau: An phúc trọn đời ưu việt – Quyền lợi cơ bản: 400.000.000 đồng; hỗ trợ chi phí nằm viện: 200.000 đồng; bảo hiểm bệnh hiểm nghèo: 100.000.000 đồng; tử vong và thương tật do tai nạn: 120.000.000 đồng. B đã chấp thuận khôi phục hiệu lực hợp đồng nêu trên cho bà Nguyễn Thị Bích H1 kể từ ngày 15/10/2018. Trong quá trình thực hiện Hợp đồng, bà Nguyễn Thị Bích H1 luôn thực hiện nghĩa vụ nộp phí bảo hiểm đầy đủ.

Từ ngày 29/10/2018 đến ngày 22/01/2019, bà Nguyễn Thị Bích H1 nhập viện U Thành phố Hồ Chí Minh để điều trị bệnh Ung thư cổ tử cung (Tổng số ngày điều trị: 84 ngày). Tuy nhiên, B chưa thanh toán cho bà Nguyễn Thị Bích H1 với tổng số tiền: 84 ngày X 200.000 đồng = 16.800.000 đồng.

Ngày 07/12/2019, B ban hành thư phúc đáp với nội dung: “Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ U906612589 không có hiệu lực kể từ ngày chấp thuận khôi phục ngày 15/10/2018, do bên mua bảo hiểm kê khai thông tin không đầy đủ hoặc không chính xác”. Ngày 25/6/2020, bà Nguyễn Thị Bích H1 chết, ngày 17/11/2022, ông G đã gửi yêu cầu B phải thanh toán số tiền quyền lợi bảo hiểm là 621.360.000 đồng, trong đó: Quyền lợi bảo hiểm A phúc trọn đời ưu việt - quyền lợi cơ bản là: 400.000.000 đồng; chi phí nằm viện là 16.800.000 đồng; bảo hiểm bệnh hiểm nghèo là 100.000.000 đồng và 104.560.000 đồng tiền lãi (Trong đó, tiền lãi chậm thanh toán kể từ ngày 25/06/2020 đến nay là 103.360.000 đồng và tiền lãi theo Hợp đồng là 1.200.000 đồng), theo Hợp đồng bảo hiểm số: U906612589. Tuy nhiên, đến nay B chưa giải quyết quyền lợi bảo hiểm theo yêu cầu của ông G. Nay ông yêu cầu buộc B phải chi trả quyền lợi bảo hiểm theo Hợp đồng số U906612589, cho ông G với số tiền 621.360.000 đồng. Tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn thay đổi một phần yêu cầu khởi kiện, đề nghị tính lãi chậm thanh toán từ ngày tiếp theo sau khi hết 90 ngày kể từ ngày bị đơn nhận được thông báo thụ lý vụ án của Tòa án đến thời điểm xét xử theo mức lãi suất 9%/năm.

Đại diện hợp pháp của bị đơn ông Võ Trần K trình bày:

Ngày 17 tháng 12 năm 2015, AIA Việt Nam nhận được Hồ sơ yêu cầu bảo hiểm số U906612589 do bà Nguyễn Thị Bích H1 là bên mua bảo hiểm cũng đồng thời là người được bảo hiểm lập và gửi về AIA Việt Nam. Sau khi thẩm định và dựa trên các thông tin do bà H1 cung cấp, thì đến ngày 18 tháng 12 năm B đã phát hành Hợp đồng bảo hiểm số U906612589 với các thông tin cơ bản như sau:

Bên mua bảo hiểm đồng thời là người được bảo hiểm: bà Nguyễn Thị Bích H1 (sinh ngày 01/01/1976, CMND số xxxxxxxxx). Sản phẩm bảo hiểm:

Sản phẩm chính: An Phúc Trọn Đời Ư – Quyền lợi cơ bản, số tiền bảo hiểm là 400.000.000 đồng;

Các sản phẩm bổ sung, bao gồm:

Bảo hiểm tử vong và thương tật do tai nạn: 120.000.000 đồng

Bảo hiểm Bệnh hiểm nghèo: 100.000.000 đồng

Hỗ trợ chi phí nằm viện: 200.000 đồng

Tổng phí bảo hiểm định kỳ: 10.000.000 đồng, chọn phương thức đóng định kỳ “năm”.

Hợp đồng có hiệu lực kể từ ngày 17 tháng 12 năm 2015.

Đến kỳ đóng phí đến hạn ngày 17/6/2018 thì B không ghi nhận việc đóng phí của hợp đồng U906612589, do đó, B có gửi thư Phí bảo hiểm quá hạn đề ngày 02/7/2018 đến bà H1. Do không nhận được phí đóng, nên B phát hành Thư báo chấm dứt hiệu lực hợp đồng. Theo đó, Hợp đồng bảo hiểm U906612589 chấm dứt hiệu lực kể từ ngày 27/6/2018 với lý do không đóng phí. Trong thời hạn 02 năm khôi phục hợp đồng, AIA Việt Nam nhận được Phiếu yêu cầu khôi phục hợp đồng/sản phẩm bổ sung được gửi ngày 04/10/2018 từ bà H1, kèm theo phí đóng và Tờ khai sức khỏe kèm theo. Trong đó, tờ khai sức khỏe đề ngày 04/10/2018 được bà H1 kê khai “không” (không có dấu hiệu bất thường về sức khỏe) tại 10 câu hỏi về sức khỏe. Dựa trên yêu cầu khôi phục hợp đồng và các thông tin sức khỏe gửi kèm, B xác nhận bà H1 đủ điều kiện khôi phục hợp đồng. Do đó, ngày 15/10/2018, B gửi thông báo xác nhận khôi phục hiệu lực Hợp đồng bảo hiểm U906612589. Đến ngày 12/02/2019, B nhận được Phiếu yêu cầu giải quyết quyền lợi bảo hiểm với lý do bà H1 phải nằm viện phẫu thuật và chẩn đoán bệnh hiểm nghèo (ưng thư cổ tử cung). Tuy nhiên, yêu cầu thanh toán này không thỏa mãn điều kiện một số khái niệm về “ngày” và “nằm viện” được quy định tại bộ Quy tắc điều khoản sản phẩm nên B đã ra Thư phúc đáp từ chối toàn bộ yêu cầu vào ngày 27/02/2019. Đến ngày 27/8/2019, B nhận được Phiếu yêu cầu giải quyết quyền lợi “tàn tật toàn bộ và vĩnh viễn” với lý do bà H1 bị chẩn đoán “ưng thư cổ tử cung giai đoạn III”. Sau khi nhận yêu cầu, AIA Việt Nam đã xử lý hồ sơ và làm việc với các bên liên quan. Khi làm việc với Bệnh viện U, B thu thập được Tóm tắt bệnh án đề ngày 23/01/2019, theo đó, bà H1 có lịch sử nhập viện điều trị tại đây từ ngày 29/10/2018. Bệnh sử Tóm tắt bệnh án nêu rõ “cách nhập viện 3 tháng, bệnh nhân xuất huyết âm đạo bất thường”. Đối chiếu với Phiếu Yêu cầu khôi phục hợp đồng/sản phẩm bổ sung được gửi ngày 04/10/2018 thì có cơ sở để nhận định bà H1 đã biết thông tin sức khỏe này tại thời điểm khôi phục hợp đồng, nhưng không thông báo tại Tờ khai sức khỏe. Do đó, bà H1 đã vi phạm nghĩa vụ kê khai thông tin khi khôi phục hợp đồng. Ngày 07/12/2019, B ra Thư phúc đáp từ chối giải quyết quyền lợi vì lý do bà H1 không trung thực khi khôi phục hợp đồng, đồng thời, thông báo đến bà H1 rằng hợp đồng bảo hiểm số U906612589 chấm dứt hiệu lực kể từ ngày 15/10/2018. Nay ông G yêu cầu B phải chi trả số tiền quyền lợi bảo hiểm là 621.360.000 đồng theo Hợp đồng bảo hiểm số U906612589 thì B không đồng ý.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, vợ chồng ông Nguyễn Văn N và bà Phan Thị M trình bày: Ngày 17/12/2015, bà Nguyễn Thị Bích H1 là con ruột ông bà ký kết Hợp đồng bảo hiểm số: U906612589 với B. Trong Hợp đồng này, người thụ hưởng là ông Nguyễn G. Trong quá trình bị bệnh, cũng như khi con ông bà qua đời, B không thực hiện nghĩa vụ thanh toán quyền lợi bảo hiểm theo Hợp đồng bảo hiểm số: U906612589. Hợp đồng bảo hiểm nêu trên đã xác định rõ người thụ hưởng là ông Nguyễn G. Do đó, ông bà không có bất cứ quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến Hợp đồng bảo hiểm này, trường hợp ông bà được hưởng thừa kế tài sản của bà Nguyễn Thị Bích H1 theo Hợp đồng bảo hiểm trên thì ông bà từ chối nhận.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị Hà M1, chị Nguyễn Thị Hà V và chị Nguyễn Thị Hà T trình bày: Ngày 17/12/2015, bà Nguyễn Thị Bích H1 là mẹ ruột của các chị ký kết Hợp đồng bảo hiểm số: U906612589 với B. Trong Hợp đồng này, người thụ hưởng là ông Nguyễn G. Trong quá trình bị bệnh, cũng như khi bà H1 qua đời, B không thực hiện nghĩa vụ thanh toán quyền lợi bảo hiểm theo Hợp đồng bảo hiểm số: U906612589. Hợp đồng bảo hiểm nêu trên đã xác định rõ người thụ hưởng là ông Nguyễn G. Do đó, các chị không có bất cứ quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến Hợp đồng bảo hiểm này, trường hợp các chị được hưởng thừa kế tài sản của bà Nguyễn Thị Bích H1 theo Hợp đồng bảo hiểm trên thì các chị từ chối nhận.

Bản án dân sự sơ thẩm số: 313/2023/DS-ST ngày 29 tháng 09 năm 2023 của Toà án nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định đã quyết định:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn G. Buộc B phải trả tiền bảo hiểm theo Hợp đồng bảo hiểm số U906612589 ngày 17/12/2015 cho ông Nguyễn G số tiền 530.366.000 đồng (năm trăm ba mươi triệu ba trăm sáu mươi sáu ngàn đồng).

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí dân sự sơ thẩm và quyền kháng cáo của các bên đương sự.

Ngày 01 tháng 11 năm 2023, B kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Kiểm sát viên tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến:

- Về Tố tụng: Trong giai đoạn phúc thẩm, người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng thực hiện đúng quy định của pháp luật tố tụng.

- Về việc giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử (HĐXX) không chấp nhận kháng cáo AIA Việt Nam, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 148, khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng Dân sự

Căn cứ khoản 10 Điều 3; các Điều 12, 13, 15,17, 18, 21, 28, 29, 31, 32 của Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2001 được sửa đổi, bổ sung 2019;

Căn cứ các Điều 398, 401, 357, 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ Án lệ số: 22/2018/AL được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua ngày 17 tháng 10 năm 2018;

Căn cứ khoản 2 Điều 26, khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Tuyên xử:

Không chấp nhận kháng cáo Công ty TNHH B (Việt Nam). Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số: 313/2023/DS-ST ngày 29 tháng 09 năm 2023 của Toà án nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định.

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn G. Buộc Công ty TNHH B (Việt Nam) phải thanh toán cho ông Nguyễn G 530.366.000 đồng (năm trăm ba mươi triệu ba trăm sáu mươi sáu ngàn đồng) tiền bảo hiểm, theo Hợp đồng bảo hiểm số U906612589 ngày 17/12/2015.

2. Về án phí:

2.1 Về án phí dân sự sơ thẩm:

- Công ty TNHH B (Việt Nam) phải chịu 25.214.640 đồng.

- Hoàn trả lại cho ông Nguyễn G 14.427.200 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp, theo Biên lai số: 000529 ngày 01 tháng 3 năm 2023 tại Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định.

2.2 Về án phí dân sự phúc thẩm: Công ty TNHH B (Việt Nam) phải chịu 300.000 đồng, nhưng được khấu trừ vào 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp, theo Biên lai số: 0005943 ngày 21 tháng 11 năm 2023 tại Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định.

3. Quyền, nghĩa vụ thi hành án:

3.1 Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015.

3.2 Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án Dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.