Bản án 100/2019/DS-PT — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về danh dự, nhân phẩm, uy tín

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo án sơ thẩm;

Nguyên đơn – chị Lâm Ngọc S trình bày: Trước đây chị là Ch hội trưởng phụ nữ ấp Long Hưng, ngày 06/9/2017 chị Q đem hồ sơ đến nhờ chị ký nhưng chị không ký do chị S không hoàn thành nhiệm vụ tổ trưởng nên chị đã tìm tổ trưởng khác thay thế là chị Ch, chị Q lớn tiếng chửi chị.

Đến ngày 07/9/2017, ban chấp hành xã thống nhất theo đề xuất C chị là chị Ch làm tổ trưởng thay chị Q nên chị đem hồ sơ vay về giao cho chị Ch.

Ngày 12/9/2017, chị Q đến chỗ chị bán đập bàn, vỗ ghế, chửi chị “mày quyền gì mà không cho tao làm tổ trưởng vay vốn phụ nữ … tao la lớn lên để làm nhục mày. Tao la lớn lên cho mọi người ở chợ biết mày ở ấp không ai tín nhiệm mày, mày làm Ch hội trưởng, nghỉ rồi mà năn nỉ xin làm lại, không biết nhục. Không ai tín nhiệm mày, mày ra ứng cử Hội đồng nhân dân bị rớt mà không biết nhục…”. Sau đó chị liền điện thoại báo trưởng ấp và bí thư Ch bộ ấp. Sau đó chị Q bỏ đi.

Nay, chị yêu cầu chị Q bồi thường 13.000.000 đồng và xin lỗi công khai trước dân do chị Q đã xúc phạm danh dự, nhân phẩm C chị.

Ngày 19/12/2017, chị S có đơn xin rút lại yêu cầu chị Q bồi thường 13.000.000 đồng.

Bị đơn – chị Nguyễn Thị Q trình bày: Trước đây chị là tổ trưởng tổ vay vốn, chị S là Ch hội trưởng, trong quá trình cho vay thì chị và chị S xảy ra mâu thuẫn, nguyên nhân do tháng 9 năm 2017 chị đem hồ sơ vay vốn xuống nhà chị S để chị S ký nhưng chị S không nhận và không ký. Nên chị có báo cho chị D (Chủ tịch Hội phụ nữ xã Phước TH), chị D kêu chị đem hồ sơ cho chị D để chị D đưa cho chị S.

Đến ngày 10/9/2017, chị liên hệ với chị D thì chị D nói chị S không cho chị làm tổ trưởng, chị có nói nếu không cho chị làm tổ trưởng thì trả hồ sơ vay để chị trả lại cho những người vay. Sau đó chị S tự ý sửa lại hồ sơ và đem cho chị Ch ký tên. Chị bức xúc nên chị có đến chợ Trung An để gặp chị S yêu cầu chị S trả hồ sơ. Chị S trả lời “mất miếng ăn mày rồi hả, bữa nay mày xuống tới đây”. Chị có nói “nếu chị không đồng ý cho tôi làm tổ vay nữa thì chị trả hồ sơ vay, tôi làm lại cho tôi”. Lúc này chị và chị S nói qua nói lại chứ chị không có xúc phạm danh dự C chị S. Nên chị không đồng ý theo yêu cầu C chị S.

Những người làm chứng trình bày như sau :

- Chị Nguyễn Thị Nh trình bày: Chị không chứng kiến sự việc.

- Chị Huỳnh Thị B trình bày: Khoảng tháng 9, chị có thấy một chị tên Q đến quầy C chị S la, chửi lớn tiếng.

- Chị Nguyễn Thị L trình bày: Chị thấy một cô nghe tên là Q có đến sạp C chị S đập bàn, đập ghế, la, chửi thô tục “mày ứng cử hội đồng nhân dân mà không biết nhục, nay tao ra đây tao la lên cho mày biết nhục, cho cả chợ biết”.

- Chị Lê Thị Ngọc T trình bày: Chị thấy một cô nghe tên là Q có đến sạp C chị S đập bàn, đập ghế, la, chửi thô tục.

- Anh Nguyễn Văn B trình bày: Ngày 12/9/2017, anh đang họp ở Ủy ban nhân dân xã Phước TH thì anh có nhận được điện thoại C chị S báo, chị Q qua chỗ bán C chị S la lối, đập bàn, đập ghế, nhục mạ chị S. Sau đó, anh kêu chị S điện báo Công an xã.

- Chị Trần Thị Mỹ H trình bày: Trước đây cán bộ tín dụng C quỹ có đề nghị đổi cụm trưởng, do chị Q chửi thành viên vay vốn, cán bộ tín dụng nhiều lần thu tiền thì chị Q hẹn lại hoặc không có nhà và có phản ánh C người vay là chị Q buộc họ đưa 200.000 đồng/01 hồ sơ. Khi chị Q đi ký hồ sơ thì Ch hội không xác nhận với lý do tổ vay và tổ phụ nữ không họp và đã xin ý kiến thay đổi chị Q. Ngày 15/9/2017, chị Q, chị K, chị Trúc la lớn tiếng ở phòng khối vận.

- Quỹ hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế tỉnh Tiền Giang trình bày: Ngày 27/8/2017 và ngày 04/10/2017 các thành viên trong nhóm đồng ý bầu chị Nguyễn Hồng Ch làm nhóm trưởng C 02 nhóm mà chị Q phụ trách đúng theo qui định.

- Chị Nguyễn Hồng Ch trình bày: Chị có xóa chữ ký và tên C chị Q tại 21 hồ so vay vốn, sau đó thì chị có ký tên và ghi tên C chị lại.

- Anh Nguyễn Văn C trình bày: Chị S không có báo xin ý kiến Ch ủy Ch bộ cho chị Q nghỉ làm tổ trưởng, chị S không tổ chức họp tổ viên để thông báo cho các tổ viên biết. Sau khi sự việc xảy ra thì chị S có báo với anh là cách chức không cho chị Q làm tổ trưởng nữa.

- Chị Huỳnh Thị K trình bày: Tháng 8 năm 2017, chị Q có đến chợ Trung An để gặp chị S. Khi đó chị S hỏi chị Q “kiếm chị có việc gì không?” Chị Q nói: Vì điện chị không được nên mới xuống đây. Tại sao 21 hồ sơ vay chị thay đổi tổ trưởng mà không nói cho tôi biết để tôi đi làm hồ sơ rồi, đưa hội viên ký tên hết rồi, mà bây giờ hỏi tôi chừng nào lãnh tiền tôi không biết, kết quả là sao đây” Chị S nói “mất miếng ăn mày rồi, xuống đây quậy hả”. Chị Q vỗ tay lên bàn và nói “ăn cái gì mà chị nói mất ăn, chị làm Ch hội trưởng mà chị nói chuyện không đàng hoàng”. Chị S nói “tao đuổi không cho mày làm nữa, không biết nhục hay sao mà còn lại đây nói”. Chị Q nói “tôi làm gì mà nhục, tôi đâu có giựt tiền, giựt nợ ai mà nhục”. Chị S nói “ở đây chớ ở nhà là tao đánh mày rồi”. Chị sợ có chuyện nên chị kêu chị Q về.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 100/2018/DS-ST ngày 26 tháng 10 năm 2018 C Tòa án nhân dân thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang căn cứ Điều 34 Bộ luật dân sự 2015; khoản 6 Điều 26, khoản 1 Điều 147, khoản 2 Điều 244, khoản 2 Điều 299 Bộ luật tố tụng dân sự; điểm d khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 C Ủy ban Thường vụ Quốc hội Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Xử:

Đình chỉ xét xử đối với yêu cầu khởi kiện C chị S về việc yêu cầu chị Q bồi thường 13.000.000 đồng.

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện C chị Lâm Ngọc S về việc yêu cầu chị Nguyễn Thị Q xin lỗi công khai chị Lâm Ngọc S trước nhân dân ấp L, xã P, thành phố M, tỉnh T.

Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo C các đương sự theo quy định C pháp luật.

Ngày 29 tháng 10 năm 2018, nguyên đơn – Lâm Ngọc S có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu cấp phúc thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện C chị.

Ngày 09 tháng 11 năm 2018, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang có quyết định kháng nghị phúc thẩm số 978/QĐKNPT-VKS-DS đối với bản án số 100/2018/DS-ST ngày 26/10/2018 C Tòa án nhân dân thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tiền Giang giữ nguyên kháng nghị C Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang. Nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến: Về việc tuân theo pháp luật C Thẩm phán, Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng quy định C Bộ luật tố tụng dân sự. Người tham gia tố tụng chấp hành đúng pháp luật. Về thủ tục tố tụng và nội dung C bản án sơ thẩm: Tòa án cấp sơ thẩm đã vi phạm pháp luật về đánh giá chứng cứ chưa toàn diện; Những người tiểu thương mua bán tại chợ Trung an đã có lời khai thống nhất về việc chị Q đã xúc phạm danh dự, nhân phẩm chị S; Lời khai C chị K là không khách quan, do chị K không vay được tiền, chị K, chị Trúc và chị Q đã cùng nhau đến Ủy ban nhân dân xã để la lớn tiếng về việc không vay được tiền; Lời trình bày C chị S phù hợp với lời trình bày C chị L, chị B và chị T. Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận kháng cáo C nguyên đơn và chấp nhận kháng nghị C Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Mỹ Tho, căn cứ khoản 2 Điều 308 C Bộ luật tố tụng dân sự, sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện C nguyên đơn.

Qua nghiên cứu toàn bộ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, kháng cáo C chị Lâm Ngọc S, kháng nghị C Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Mỹ Tho, lời trình bày C các đương sự và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến phát biểu C đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Tiền Giang.

NHẬN ĐỊNH C TÒA ÁN:

[1] Về tố tụng: Án sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật C vụ án là “Tranh chấp yêu cầu bồi thường thiệt hại về danh dự” là có căn cứ đúng pháp luật.

[2] Về nội dung: Chị Lâm Ngọc S là Hội trưởng hội phụ nữ ấp Long Hưng, xã Phước TH, thành phố Mỹ Tho, chị Nguyễn Thị Q là Tổ trưởng tổ vay vốn từ Quỹ hỗ trợ phụ nữ vay vốn phát triển kinh tế (Quỹ MOM) trực thuộc Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Tiền Giang. Quá trình hoạt động đến ngày 27/8/2017 và ngày 04/10/2017 các thành viên tổ vay vốn đã họp bầu chị Nguyễn Hồng Ch làm trưởng tổ vay vốn thay cho chị Nguyễn Thị Q. Chị Q cho rằng việc chị S tự ý thay đổi tổ trưởng tổ vay vốn mà không thông báo cho chị biết. Cho nên ngày 12/9/2017 chị Q đến nơi mua bán C chị S tại khu vực chợ Trung An, thành phố Mỹ Tho để hỏi chuyện hồ sơ vay vốn và việc không cho làm Tổ trưởng tổ vay vốn thì hai bên có lời qua tiếng lại đồng thời phát sinh mâu thuẫn. Chị S thì cho rằng chị Q đã chửi thô tục chị tại khu vực chợ, đông dân cư làm xúc phạm đến danh dự nhân phẩm C chị, nên chị khởi kiện vụ án dân sự yêu cầu chị Q phải công khai xin lỗi. Chị Q thì cho rằng không xúc phạm danh dự nhân phẩm C chị S nên không đồng ý theo yêu cầu khởi kiện C chị S. Vụ án đã được tòa án cấp sơ thẩm xét xử, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện C chị S, nên chị S kháng cáo toàn bộ vụ án. Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Mỹ Tho có kháng nghị yêu cầu sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện C chị S.

[3] Xét nội dung C bản án sơ thẩm, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng: Tòa án cấp sơ thẩm đã nhận định lời khai C chị S và chị Q là mâu thuẫn nhau. Lời khai C người làm chứng là chị B, chị T, chị L mâu thuẫn với lời khai C chị K nên các lời khai này không phản ánh sự thật khách quan C vụ án. Đồng thời cho rằng chị S không chứng minh được việc chị Q đã đưa ra thông tin nào làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín C chị S nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện C chị S. Xét thấy, việc nhận định C tòa án cấp sơ thẩm như trên để không chấp nhận yêu cầu khởi kiện C nguyên đơn là chưa chính xác, không phản ánh toàn bộ sự thật khách quan vụ án, bởi các lý do như sau:

- Trước hết, cần xác định rằng, sáng ngày 12/9/2017 thì chị Q, chị Huỳnh Thị K và chị Nguyễn Thị Thanh Trúc có đến Trụ sở Ủy ban nhân dân xã Phước TH (Văn phòng khối vận xã). Tại đây, chị Q la lớn tiếng về việc chị S không cho chị làm Tổ trưởng tổ vay vốn và các hồ sơ vay vốn C tổ viên. Việc này đã được chị D – Chủ tịch Hội liên hiệp phụ nữ xã trình bày (bút lục số 26), ông Nguyễn Văn B – Bí thư Ch bộ ấp Long Hưng đang họp tại Ủy ban nhân dân xã Phước TH chứng kiến (bút lục số 28), chị Nguyễn Thị Mười – Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Phước TH chứng kiến có yêu cầu chấm dứt hành vi la lối tại cơ quan và mời công an xã đến can thiệp thì chị Q, chị K, chị Trúc mới rời khỏi Ủy ban nhân dân xã Phước TH (Bút lục 169).

- Sau đó, chị Q tiếp tục đi đến chợ Trung An (nơi chị S mua bán) có lời qua tiếng lại với chị S. Mặc dù chị Q không thừa nhận có hành vi xúc phạm danh dự nhân phẩm C chị S, nhưng quá trình thu thập chứng cứ đã có cơ sở xác định, vào ngày 12/9/2017 Chị Q đã đến tại khu vực mua bán C chị S tại khu vực chợ Trung An có hành vi đập bàn la lối, dùng lời lẽ xúc phạm đến danh dự, uy tín C chị S. Vấn đề này được những người tiểu thương mua bán tại chợ xác nhận tại bút lục số 125, 126, 127, 168. Đối với lời khai C nhân chứng Huỳnh Thị K thì không có cơ sở tin cậy. Bởi lẽ, sáng ngày 12/9/2017 chị K cùng chị Q và chị Trúc đến trụ sở Ủy ban nhân dân xã (Văn phòng khối vận) có những lời lẽ lớn tiếng về việc chị Q không được làm tổ trưởng và chị Trúc, chị K không được duyệt hồ sơ vay vốn, sau đó cả ba người cùng kéo đến chợ Trung An để gặp chị S, nên lời trình bày C chị K không khách quan. Hơn nữa, tại tờ tường trình C chị K (bút lục số 119) chị K trình bày “... vào một ngày tháng 8 năm 2017, sự việc xảy ra như sau...” là không đúng với thực tế, ngày xảy ra sự việc giữa chị S và chị Q là ngày 12/9/2017. Như vậy, các chứng cứ tài liệu thu thập có trong hồ sơ đã có cơ sở xác định chị Q đã dùng những lời lẽ, đưa ra những thông tin xúc phạm đến danh dự nhân phẩm C chị S tại nơi đông người như Văn phòng khối vận C xã Phước TH và tại khu vực chợ Trung An cụ thể “...tao la lớn cho mọi người ở chợ biết mày ở ấp không ai tín nhiệm mày, mày làm Ch hội trưởng, nghỉ rồi mà năn nỉ, xin làm lại, không biết nhục. Không ai tín nhiệm mày, mày ra ứng cử Hội đồng nhân dân bị rớt mà không biết nhục...”. Xét thấy, chị S và chị Q cùng là hội viên Hội phụ nữ C ấp Long Hưng, xã Phước TH. Đáng lẽ ra, trong quá trình sinh hoạt Ch hội cũng như hoạt động trong tổ vay vốn, nếu phát sinh vấn đề bất B, không hài lòng thì có quyền đóng góp ý kiến, phê B hoặc xây dựng nhau tại buổi họp Ch hội hoặc báo với cơ quan chủ quản cấp trên là Hội phụ nữ xã để được xem xét giải quyết thấu tình đạt lý, cùng nhau xây dựng tổ hội ngày càng vững mạnh. Nhưng trái lại chị Q đến chỗ đông người có lời lẽ xúc phạm đến chị S, cho nên chị Q là người có lỗi, đã xâm phạm đến danh dự, uy tín C chị S được pháp luật bảo vệ theo qui định tại Điều 34 C Bộ luật dân sự. Hơn nữa, chị Q cũng là hội viên C Hội phụ nữ, không có ý thức xây dựng tổ hội hoạt động tốt hơn mà lại có hành vi la lối tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã và khu vực chợ cũng ảnh hưởng phần nào đến uy tín C Hội phụ nữ và hoạt động C quỹ MOM với mục đích hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế gia đình. Cho nên cần buộc chị Q phải công khai xin lỗi chị S là phù hợp với điều 34 C Bộ luật dân sự. Cho nên, Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo qui định tại Khoản 2 Điều 308 C Bộ luật tố tụng dân sự.

[4] Xét kháng cáo C chị S và kháng nghị C Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Mỹ Tho là có căn cứ, phù hợp với nhận định C Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[5] Về án phí: Chị S không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm và phúc thẩm thẩm. Chị Q phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309 Bộ luật tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 C Ủy ban Thường vụ Quốc hội Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

- Căn cứ Điều 11, Điều 25 và Điều 34 C Bộ luật dân sự năm 2015;

Xử:

1. Chấp nhận kháng nghị số 978/QĐKNPT-VKS-DS ngày 09/11/2018 C Viện Kiểm sát nhân dân Thành Phố Mỹ Tho và chấp nhận kháng cáo C chị Lâm Ngọc S.

- Sửa bản án dân sự sơ thẩm số 100/2018/DS-ST ngày 26/10/2018 C Tòa án nhân dân Thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang.

2. Đình chỉ xét xử đối với yêu cầu khởi kiện C chị S về việc yêu cầu chị Q bồi thường 13.000.000 đồng.

3. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện C chị Lâm Ngọc S .

Buộc chị Nguyễn Thị Q xin lỗi công khai chị Lâm Ngọc S tại nơi chị S cư trú là ấp L, xã P, thành phố M, tỉnh T.

4. Về án phí:

- Chị Nguyễn Thị Q phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

- Chị Lâm Ngọc S không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm và phúc thẩm .

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Tuyên án công khai lúc 08 giờ 00 phút ngày 09 tháng 4 năm 2019.