Bản án 10/2018/KDTM-PT — Tranh chấp hợp đồng tín dụng

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH ĐỊNH

-Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Võ Công A

Các Thẩm phán:

Bà Nguyễn Thị Hoài B

Ông Nguyễn Văn C

-Thư ký phiên tòa : Bà Nguyễn Duy D là Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Định: Bà Đào Thanh E– Kiểm sát viên.

Ngày 13 tháng 11 năm 2018, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số: 12/2018/TLPT-KDTM ngày 06 tháng 9 năm 2018 về việc Tranh chấp hợp đồng tín dụng

Do bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số: 23/2018/KDTM-ST ngày 25 tháng 6 năm 2018 của Tòa án nhân dân thành phố Quy Nhơn bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 70/2018/QĐXX-PT ngày 04 tháng 10 năm 2018 giữa các đương sự:

1. Nguyên đơn: Ngân hàng thương mại cổ phần A

Trụ sở:119-121 đường H, Phường F, TP. G;

Đại diện theo pháp luật: Ông Phương Hữu P - Chủ tịch HĐQT

Đại diện theo ủy quyền: Bà Lê Thị Ngọc O - Phó giám đốc Ngân hàng TMCP A - Chi nhánh X (Văn bản ủy quyền số: 2765/2015/GUQ-GĐ.TT.XLN ngày 22/6/2015 )(Có mặt)

Địa chỉ: 268 đường I, TP.X, tỉnh F

2. Bị đơn:

2.1 Ông Nguyễn Đăng C, sinh năm: 1975.

Địa chỉ: 159 đường M, Phường N, TP. X (Có mặt)

2.2 Bà Phạm Thị Minh K, sinh năm 1977.

Địa chỉ: H38/04/K196 đường I’, Tổ 49, Phường N, Quận B, TP. C (Vắng mặt).

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

3.1. Công ty Cổ phần tư vấn và đầu tư Z;

Trụ sở: 159 đường M, TP. X

Người đại diện theo pháp luật: bà Hồ Thị Minh D - Chủ tịch HĐQT

Địa chỉ: 48 đường N, tổ 13, Phường K, Quận F, TP. C (Vắng mặt).

3.2 Bà Lê Thị O

Địa chỉ: H38/04/K196 đường I’, Tổ 49, Phường N, Quận B, TP. C (Vắng mặt).

4. Người làm chứng: Vợ chồng bà Lê Thị X và ông Trần Mộc M

Địa chỉ: thôn C, xã G, TX. N.( Vắng mặt )

5. Người kháng cáo: Ông Nguyễn Đăng C

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Trong đơn khởi kiê ̣n ngà y 11/04/2013 và các lời khai tiếp theo trong quá trình xét xử, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trình bày:

Ngân hàng thương mại Cổ phần A(Viết tắt là Ngân hàng) có cho ông Nguyễn Đăng C và bà Phạm Thị Minh K vay tiền theo hợp đồng tín dụng ngắn hạn số 68/11/VAB-QNH/HĐNH ngày 29/12/2011 với số tiền vay gốc 3.200.000.000 đồng, mục đích vay để góp vốn kinh doanh, thời hạn vay 12 tháng, thời hạn trả nợ cuối cùng ngày 29/12/2012, lãi suất vay trong hạn 22%/năm, lãi suất phạt quá hạn 150% lãi suất trong hạn, lãi suất vay sẽ được điều chỉnh 01tháng/lần, tiền lãi vay sẽ được trả vào ngày 29 định kỳ 6 tháng 01 lần.

Tài sản thế chấp: Ông C và bà K đã thế chấp Quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở tại 159 đường M, Phường N, TP. X (thuộc quyền sở hữu của Công ty Cổ phần tư vấn và đầu tư Z) theo hợp đồng thế chấp số 09/10/VAB-QNH/TCBLBĐS ngày 27/8/2010 và phụ lục hợp đồng thế chấp số 09/10/VAB-QNH/TCBLBĐS ngày 29/12/2011. Từ ngày 29/11/2011 đến ngày 13/6/2012 ông C, bà K đã trả cho VAB số tiền nợ gốc là 107.873.000đ và 29.378.333 đồng tiền lãi. Từ ngày 13/1/2012 đến nay ông Nguyễn Đăng C và bà Phạm Thị Minh K không thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng.

Tính đến ngày 25/6/2018 ông C, bà K còn nợ gốc và lãi là: 8.905.329.873 đồng (Trong đó nợ gốc 3.092.127.000 đồng, lãi trong hạn: 646.774.010 đồng, lãi quá hạn 5.166.428.863 đồng). Do ông C và bà K vi phạm nghĩa vụ trả nợ vay theo quy định của hợp đồng tín dụng. Nên Ngân hàng yêu cầu Toà án buộc ông C, bà K có nghĩa vụ trả số nợ tạm tính đến ngày 25/6/2018 là : 8.905.329.873 đồng và lãi phát sinh sau ngày 25/6/2018 cho đến khi trả hết nợ. Riêng đối với số tiền lãi phạt 1.131.375.979 đồng Ngân hàng không yêu cầu Tòa giải quyết. Nếu ông C và bà K không trả được nợ, yêu cầu xử lý tài sản thế chấp để Ngân hàng thu hồi nợ.

Bị đơn bà Phạm Thị Minh K và ông Nguyễn Đăng C trình bày: Bà K, ông C thừa nhận có vay Ngân hàng thương mại Cổ phần A theo hợp đồng tín dụng ngắn hạn số 68/11/VAB-QNH/HĐNH ngày 29/12/2011 với số tiền vay gốc là 3.200.000.000 đồng, thời hạn vay 12 tháng, lãi suất vay trong hạn 22%/năm, lãi suất phạt quá hạn 150% lãi suất trong hạn, lãi suất vay sẽ được điều chỉnh 01tháng/lần, tiền lãi vay sẽ được trả vào ngày 29 (06 tháng/1 lần), lãi suất vay trong hạn hiện nay là 20%/năm như đại diện Ngân hàng đã trình bày. Để đảm bảo cho khoản nợ vay trên ông, bà đã thế chấp toàn bộ Quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở tại 159 đường M, Phường N, TP. X thuộc quyền sở hữu của Công ty Cổ phần tư vấn và đầu tư Z.

Nay bà K, ông C xác nhận còn nợ Ngân hàng thương mại Cổ phần A số tiền nợ gốc 3.092.127.000 đồng nợ gốc. Đối với nợ lãi trong hạn ông bà xin được tính theo mức lãi suất cơ bản do Nhà nước công bố hiện nay là: 0,75 x 150%= 1.125%/tháng. Riêng lãi quá hạn và lãi phạt quá hạn ông bà xin được miễn trả. Về số tiễn nợ gốc ông bà xin được kéo dài thời hạn trả, cụ thể khi nào ông bà bán nhà được sẽ trả nợ cho Ngân hàng.

Ngày 21/04/2014 ông C, bà K nộp đơn phản tố với nội dung: Ngày 27/08/2010 ông bà có ký Hợp đồng tín dụng ngắn hạn số 09/10/VAB-QNH/HĐNH với Ngân hàng TMCP A - CN X (gọi tắt là VAB) với số tiền là 2.900.000.000 đồng, lãi suất 16,5%/năm, mục đích vay góp vốn kinh doanh. Tuy nhiên, Ngân hàng chỉ giải ngân 2.800.000.000 đồng, giữ lại 100.000.000 đồng. Đến tháng 12/2011 ông bà không có khả năng trả nợ nên xin Ngân hàng được đáo hạn, cụ thể nợ gốc 2.800.000.000 đồng và nợ lãi là 400.000.000 đồng. Ngày 29/12/2011 ông bà làm đơn xin vay 3.200.000.000 đồng, Ngân hàng đã nhập số tiền gốc 2.800.000.000 đồng và lãi 400.000.000 đồng chung thành Hợp đồng tín dụng ngắn hạn mới với số tiền gốc là 3.200.000.000 đồng, ông bà đồng ý và ký vào hợp đồng tín dụng số 68/11/VAB-QNH/HĐNH ngày 29/11/2011 nhưng Ngân hàng ra điều kiện chi phí để được vay đáo hạn hợp đồng nói trên là 50.000.000 đồng, tháng 01/2012 bàK đã trực tiếp giao cho anh M là nhân viên của Ngân hàng. Do đó, bà K, ông C yêu cầu Ngân hàng phải trừ 50.000.000 đồng nói trên vào nợ gốc và xác định nợ gốc 2.800.000.000 đồng để tính lãi suất cho ông bà.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Công ty cổ phần Tư vấn và Đầu tư Z do bà Hồ Thị Minh D, Chủ tịch HĐQT là người đại diện theo pháp luật của công ty trình bày:

Bà là mẹ ruột của ông Nguyễn Đăng C, bà Phạm Thị Minh K là con dâu của bà nhưng ông C và bà K đã ly hôn. Trước đây, khi mới thành lập công ty vào năm 2005 bà có cho ông C và bà K mượn 1.800.000.000 đồng để ông C, bà K mua nhà 159 đường M, Phường N, TP. X. Việc vay mượn nói trên ông C có viết giấy mượn , không thỏa thuận về lãi suất, thời hạn trả. Năm 2014 bà được biết ông C và bà K đã ly hôn (không rõ ngày tháng) bà có đòi tiền thì ông C không có khả năng trả nên bà có đề nghị chuyển giao Công ty cổ phần Tư vấn và Đầu tư Z (Viết tắt là Công ty Z) (lúc này do ông C đang làm đại diện) cho bà làm đại diện theo pháp luật, cho đến thời điểm hiện nay Công ty vẫn hoạt động bình thường. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại 159 đường M, Phường N, TP. X là của công ty cổ phần Tư vấn thiết kế và xây dựng công nghiệp dân dụng, giấy CNĐKKD 35 03 00020 ngày 31/3/2005 do Sở kế hoạch và Đầu tư Bình Định cấp. Đến ngày 26/8/2010 thay đổi tên công ty thành Công ty cổ phần Tư vấn và Đầu tư Z. Với tư cách là người đại diện theo pháp luật của Công ty Z bà thừa nhận có biết việc ông C và bà K vay tiền của Ngân hàng nhưng mãi đến năm 2012 bà mới biết thông qua anh M - nhân viên của Ngân hàng A. Tuy nhiên, việc ông C, bà K vay để làm gì, số tiền vay bao nhiêu, lãi suất và thời hạn trả và việc ông C, bà K thế chấp tài sản là đất sản xuất kinh doanh và tài sản gắn liền với đất tại số 159 đường M, Phường N, TP. X thì bà không biết. Thời điểm thế chấp tài sản thì bà K là người đại diện theo pháp luật. Mục đích của việc Công ty Z thay đổi người đại diện theo pháp luật là bà yêu cầu ông C bàn giao cho bà quản lý với mục đích để bà thu hồi nợ. Nay Ngân hàng khởi kiện yêu cầu ông C, bà K phải trả khoản nợ gốc 3.092.127.000 đồng, nợ lãi trong hạn, lãi quá hạn theo hợp đồng tín dụng ngắn hạn số 68/11VAB-QNH/HĐNH ngày 29/12/2011 với tư cách là người đại diện theo pháp luật Công ty Z bà có ý kiến như sau: Yêu cầu Ngân hàng tạo điều kiện giảm tiền lãi quá hạn và lãi phạt để ông C, bà K có điều kiện trả nợ gốc. Nếu ông C, bà K không thực hiện việc trả nợ cho Ngân hàng, thì Công ty Z đồng ý xử lý tài sản thế chấp để trả nợ cho Ngân hàng theo quy định pháp luật.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan Bà Lê Thị O trình bày:

Bà là mẹ ruột của bà Phạm Thị Minh K, ông Nguyễn Đăng C là con rể của bà. Bà là thành viên của Công ty Z nhưng hiện nay bà không còn là thành viên công ty nên bà cũng không biết ai là người đại diện theo pháp luật của Công ty. Việc ông C và bà K vay tiền của Ngân hàng 3.200.000.000 đồng bà hoàn toàn không biết. Biên bản cuộc họp ngày 16/08/2010 của Hội đồng quản trị Công ty về việc bảo lãnh vay vốn sản xuất kinh doanh bà không tham gia cuộc họp và cũng không ký vào biên bản trên. Nay Ngân hàng TMCP A khởi kiện yêu cầu ông C, bà K phải trả nợ gốc và lãi theo hợp đồng bà không có ý kiến gì. Hiện nay sức khỏe bà không đảm bảo để tham gia tố tụng tại Tòa nên bà yêu cầu Tòa hòa giải và xét xử vắng mặt bà.

Người làm chứng Bà Lê Thị X trình bày:

Vợ chồng bà thành lập Công ty TNHH N năm 2007, ông C là người thiết kế xây dựng công ty cho vợ chồng bà. Năm 2011 ông C, bà K có vay tiền của Ngân hàng TMCP A (cụ thể vay bao nhiêu thì bà không rõ). Thời điểm này vợ chồng bà cần vốn để kinh doanh nên có vay lại của ông C, bà K 1.600.000.000 đồng + 150.000.000 đồng tiền thiết kế = 1.750.000.000 đồng, lãi suất theo thỏa thuận 3%/tháng, thời hạn vay 1 năm. Thực hiện hợp đồng vay, bà đã trả lãi cho ông C, bà K đầy đủ. Riêng khoản nợ gốc vợ chồng bà chưa trả đúng hạn vì gặp khó khăn trong kinh doanh nên ông C, bà K khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân thị xã An Nhơn giải quyết. Tại phiên hòa giải ngày 13/12/2011 Tòa án đã hòa giải thành với nội dung: ngày 28/2/2012 Công ty TNHH N có nghĩa vụ trả cho ông C, bà K 2.192.000.000 đồng (bao gồm gốc và lãi). Từ ngày 28/2/2012 đến nay vợ chồng bà đã trả cho ông C, bà K rất nhiều lần (trả bằng phân bón), số liệu cụ thể Công ty N đã trả 1.266,8 tấn phân bón x 1.600.000 = 2.026.880.000 đồng; hiện Công ty N chỉ còn nợ 103,2 tấn x 1.600.000 = 164.800.000 đồng. Trước đó bà K có nhận 576 tấn phân bón tương đương 921.600.000 đồng, sau đó (không nhớ rõ thời gian nào) ông C báo với công ty N không cho bà K nhận nữa nên Công ty đã giao trả cho ông C 690 tấn phân bón tương đương 1.105.280.000 đồng. Thời điểm vợ chồng bà vay tiền thì bà K là người đại diện theo pháp luật của Công ty Z, sau này có thay đổi người đại diện hay không thì bà không rõ. Bà xác định quan hệ vay mượn giữa bà và ông C, bà K là quan hệ độc lập và đã giải quyết xong bằng quyết định công nhận của Tòa án nhân dân thị xã An Nhơn. Đến thời điểm hiện nay Công ty N cũng đã trả gần xong khoản tiền vay này. Việc ông C, bà K cho rằng bà liên quan đến phí đáo hạn và nợ của Ngân hàng là không đúng yêu cầu Tòa án xem xét giải quyết để bảo vệ quyền lợi cho bà. Tòa án đã triệu tập vợ chồng bà đến Tòa rất nhiều lần để làm việc với vợ chồng ông C nhưng ông C, bà K không đến, nên yêu cầu tòa án xét xử vụ án vắng mặt bà, bà cam đoan sẽ chấp nhận mọi phán quyết của Tòa án.

Tại Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 23/2018/KDTM-ST ngày 25 tháng 6 năm 2018, Tòa án nhân dân thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định đã quyết định:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng Thương mại cổ phần A. Buộc chị Phạm Thị Minh K và anh Nguyễn Đăng C có nghĩa vụ liên đới trả cho Ngân hàng Thương mại cổ phần A số tiền: 8.905.329.873 đồng (Trong đó lãi trong hạn : 646.774.010 đồng, lãi quá hạn 5.166.428.863 đồng)

Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm, ông C, bà Kcòn phải tiếp tục chịu khoản tiền lãi quá hạn của số tiền nợ gốc chưa thanh toán, theo mức lãi suất các bên thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng số số 68/11/VAB-QNH/HĐNH ngày 29/12/2011 cho đến khi thanh toán xong khoản nợ gốc này. Trong trường hợp trong hợp đồng tín dụng, các bên có thỏa thuận về việc điều chỉnh lãi suất cho vay theo từng thời kỳ của Ngân hàng TMCP A thì lãi suất mà ông C, bà K phải tiếp tục thanh toán cho Ngân hàng TMCP A theo quyết định của Tòa án cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với sự điều chỉnh lãi suất của Ngân hàng Thương mại cổ phần A .

Nếu ông C, bà K không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi thì toàn bộ tài sản đã thế chấp theo hợp đồng thế chấp số 09/10/VAB-QNH/TCBLBĐS ngày 27/8/2010 và phụ lục hợp đồng thế chấp số 09/10/VAB-QNH/TCBLBĐS ngày 29/12/2011 sẽ được phát mãi theo quy định của pháp luật để trả nợ cho Ngân hàng là nhà và đất có số thửa 194, tờ bản đồ số 16, địa chỉ nhà đất tại số 159 đường M, Phường N, TP. X, được UBND tỉnh Bình Định cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở số AD 713494, số vào sổ T00420 ngày 05/01/2006 cho Công ty cổ phần tư vấn thiết kế và xây dựng công nghiệp dân dụng (Nay đổi thành Công ty cổ phần Tư vấn và Đầu tư Z).

Trong trường hợp việc phát mãi tài sản không đủ để trả nợ, ôngC, bà K phải tiếp tục thanh toán các khoản nợ cho đến khi trả xong.

Nếu ông C, bà K hoàn thành việc trả nợ, thì Ngân hàng Thương mại cổ phần A có trách nhiệm hoàn trả các giấy tờ thế chấp tài sản đã giữ cho Công ty cổ phần Tư vấn và Đầu tư Z.

2. Không chấp nhận yêu cầu của bà Phạm Thị Minh K và ông Nguyễn Đăng C về việc xin được giảm nợ gốc và nợ lãi.

3. Đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu phản tố của bị đơn về việc yêu cầu Ngân hàng Thương mại cổ phần A phải trừ 50.000.000 đồng vào nợ gốc và xác định nợ gốc 2.800.000.000 đồng để tính lãi suất.

4. Ghi nhận sự tự nguyện của Ngân hàng Thương mại cổ phần A về việc không yêu cầu ông C, bà K phải trả lãi phạt chậm trả.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về phần án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm, quyền nghĩa vụ thi hành án, quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 16 tháng 7 năm 2018, bị đơn ông Nguyễn Đăng C có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa hôm nay, ông Nguyễn Đăng C vẫn giữ nguyên kháng cáo yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xem xét lại toàn bộ nội dung vụ án và đề nghị hủy bản án sơ thẩm với lý do: Ngân hàng TMCP A thực hiện việc đảo nợ đối với hợp đồng tín dụng ngắn hạn số 68/11VAB-QNH/HĐNH ngày 29/12/2011 Ngân hàng TMCP A là trái với quy định pháp luật; hợp đồng tín dụng ngắn hạn số 68/11VAB-QNH/HĐNH ngày 29/12/2011 bị vô hiệu do vi phạm điều cấm nên bị đơn không phải tính lãi; cấp sơ thẩm tuyên cho phát mãi tài sản thế chấp là không đúng quy định của pháp luật; cấp sơ thẩm chưa thu thập đầy đủ chứng cứ là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Định phát biểu ý kiến:

- Về việc tuân thủ pháp luật tố tụng dân sự: Trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm, những người tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng đã tuân thủ đúng theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Đơn kháng cáo hợp lệ, thủ tục kháng cáo đúng theo quy định của pháp luật.

- Về việc giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử bác kháng cáo của ông Nguyễn Đăng C, giữ nguyên bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm.