Bản án 10/2018/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN!DANH!

NƯỚC!CỘNG!HÒA!XÃ!HỘI!CHỦ!NGHĨA!VIỆT!NAM!

TÒA!ÁN!NHÂN!DÂN!TỈNH!LẠNG!SƠN!

-!Thành"phần"Hội"đồng"xét"xử"phúc"thẩm"gồm"có:! !

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa:!Bà!Nguyễn!Thị!Trung!Vân;!

Các Thẩm phán:!!

Bà!Lương!Thị!Hồng;!

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!Ông!Hồ!Đức!Châm.!

- Thư"ký"phiên"tòa:!Bà!Tạ!Thị!Nhàn!–!Thẩm!tra!viên!Tòa!án!nhân!dân! tỉnh!Lạng!Sơn.!

-"Đại"diện"Viện"Kiểm"sát"nhân"dân"tỉnh"Lạng"Sơn"tham"gia"phiên"tòa: Ông!Nguyễn!Tuấn!Anh!-!!Kiểm!sát!viên.!

Ngày!09!tháng!02!năm!2018!tại!trụ!sở!Toà!án!nhân!dân!tỉnh!Lạng!Sơn!xét! xử!phúc!thẩm!công!khai!vụ!án!thụ!lý!số!28/2017/TLPT-DS!ngày!03/10/2017!về! tranh!chấp!lối!đi!chung.!

Do!Bản!án!dân!sự!sơ!thẩm!số:!09/2017/DS-ST!ngày!03!tháng!8!năm!2017! của!Tòa!án!nhân!dân!thành!phố!Lạng!Sơn,!tỉnh!Lạng!Sơn!bị!kháng!cáo.!

Theo!Quyết!định!đưa!vụ!án!ra!xét!xử!phúc!thẩm!số!80/2017/QĐ-PT!ngày! 02/11/2017;! Quyết! định! hoãn! phiên! tòa! số! 03/2017/QĐ-PT! ngày! 20/11/2017;! Thông! báo! thời! gian,! địa! điểm! mở! lại! phiên! tòa! số! 23/2017/TB-TA! ngày! 08/12/2017;! Quyết! định! hoãn! phiên! tòa! số! 10/2017/QĐ-PT! ngày! 20/12/2017;! Thông! báo! chuyển! ngày! xét! xử! số:! 03/TB-DS! ngày! 09/01/2018;! Thông! báo! chuyển!ngày!xét!xử!số:!07/TB-DS!ngày!23/01/2018,!giữa!các!đương!sự:!

- Nguyên đơn:!Ông!Lê!Văn!T1;!cư!trú!tại:!Thôn!P,!xã!H,!thành!phố!L,!tỉnh! Lạng!Sơn,!có!mặt.!!

- Bị đơn:!Ông!Lê!Văn!B1;!cư!trú!tại:!Thôn!P,!xã!H,!thành!phố!L,!tỉnh!Lạng! Sơn,!có!mặt.!!

Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn:!Ông!Lê!Đăng!K;!cư!trú!tại:!Số!*! đường!T,!thôn!V,!xã!H,!thành!phố!L,!tỉnh!Lạng!Sơn,!theo!văn!bản!ủy!quyền!ngày! 08/11/2017,!có!mặt.!!

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:! 1.!Bà!Vi!Thị!B;! 2.!Bà!Hoàng!Thị!C;! 3.!Chị!Lê!!Thu!T1;! 4.!Chị!Lê!!Thị!T2;! Bà!Vi!Thị!B,!bà!Hoàng!Thị!C,!chị!Lê!!Thu!T1,!chị!Lê!!Thị!T2!cùng!cư!trú! tại:!Thôn!P,!xã!H,!thành!phố!L,!tỉnh!Lạng!Sơn;!bà!B,!bà!C,!chị!T1,!chị!T2!đều!có! mặt.!! Người đại diện hợp pháp của bà Hoàng Thị C, chị Lê Thu T1, chị Lê Thị T2:!Ông!Lê!Văn!B1;!cư!trú!tại:!Thôn!P,!xã!H,!thành!phố!L,!tỉnh!Lạng!Sơn,!theo! văn!bản!ủy!quyền!ngày!30/5/2017;!có!mặt.!!

- Người làm chứng:!! 1.!Ông!Lê!Văn!H1;!vắng!mặt.! 2.!Ông!Lê!Văn!T2;!vắng!mặt! 3.!Ông!Lê!!Xuân!T;!có!mặt.!! 4.!Ông!Lê!Văn!H2;!có!mặt.!! 5.!Ông!Nông!Văn!H;!vắng!mặt! 6.!Ông!Hoàng!Văn!S;!có!mặt.!! 7.!Ông!Lý!Viết!C;!có!mặt.!! 8.!Ông!Lê!Văn!M;!vắng!mặt! 9.!Ông!Lê!!Văn!T3;!vắng!mặt! 10.!Ông!Lê!Xuân!M;!có!mặt.!! 11.!Ông!Lê!Quang!L1;!có!mặt.!! 12.!Ông!Lê!Văn!T4;!vắng!mặt! 13.!Ông!Lê!Văn!Đ;!vắng!mặt!! 14.!Ông!Hoàng!Văn!T;!có!mặt.!! 15.!!Ông!Lê!Văn!L2;!có!mặt.!! 16.!Ông!Lê!Hữu!P;!vắng!mặt!! 17.!Ông!Lê!Văn!M2;!vắng!mặt! 18.!Anh!Lê!Văn!B2;!có!mặt.!! 19.!Chị!Lê!Thị!T3;!có!mặt.!! Cùng!cư!trú!tại:!Thôn!P,!xã!H,!thành!phố!L,!tỉnh!Lạng!Sơn.!! 20.!Chị!Lê!Thị!B;!cư!trú!tại:!Thôn!Đ,!xã!H,!thành!phố!L,!tỉnh!Lạng!Sơn,! có!mặt.!!!

2!!

21.!Ông!Lê!Văn!H4;!cư!trú!tại:!Số!*!đường!T,!thôn!V,!xã!H,!thành!phố!L,! tỉnh!Lạng!Sơn,!có!mặt.!!!

22.!Ông!Lê!Quang!D;!cư!trú!tại:!Số!*!đường!T,!phường!T,!thành!phố!L,! tỉnh!Lạng!Sơn,!có!mặt.!!! !

- Người kháng cáo:!Ông!Lê!Văn!B1,!là!bị!đơn.!

NỘI!DUNG!VỤ!ÁN:!

Năm!2016,!giữa!ông!Lê!Văn!T1!và!ông!Lê!Văn!B1!đã!xảy!ra!tranh!chấp! diện!tích!đất!khoảng!42m2.!Kết!quả!xem!xét,!thẩm!định!tại!chỗ!ngày!26/4/2017! của!Tòa!án!nhân!dân!thành!phố!Lạng!Sơn!xác!định!diện!tích!đất!tranh!chấp!là! 42,7m2,!thuộc!tờ!bản!đồ!số!76!bản!đồ!địa!chính!xã!H!đo!vẽ!năm!2001,!không!thể! hiện!số!thửa,!đất!tranh!chấp!được!xác!định!theo!hiện!trạng!là!đất!giao!thông,!có! các!cạnh!tiếp!giáp!như!sau:!Phía!Bắc!giáp!đất!nhà!ông!Lê!Văn!B1!có!chiều!dài! 21,35m;!phía!Nam!giáp!đất!nhà!bà!Nông!Thị!N!có!chiều!dài!21,35m;!phía!Đông! tiếp!nối!đường!đất!tiếp!theo!có!cạnh!dài!2m;!phía!Tây!giáp!đường!thôn!có!cạnh! dài!2m.!

Nguyên!đơn,!ông!Lê!Văn!T1!trình!bày!cho!rằng!nguồn!gốc!diện!tích!đất! hiện!đang!tranh!chấp!là!đường!ngõ!đi!chung,!gia!đình!ông!sử!dụng!làm!đường!đi! từ!năm!1974!để!lên!căn!nhà!của!ông!trên!thửa!đất!số!62!và!thửa!đất!số!596!thuộc! tờ!bản!đồ!số!76!tại!Thôn!P,!xã!H,!thành!phố!L,!tỉnh!Lạng!Sơn.!Tháng!6!năm! 2016,!gia!đình!ông!định!đổ!bê!tông!con!đường!này!thì!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1! ra! ngăn! cản! không! cho! gia!đình! ông! thực! hiện.! Ông! Lê! Văn! T1! yêu! cầu! giải! quyết!công!nhận!diện!tích!đất!đang!tranh!chấp!là!đất!đường!đi!chung!để!cho!gia! đình!ông!được!sử!dụng!đi!lại.!

Bị!đơn!ông!Lê!!Văn!B1!cho!rằng,!diện!tích!đất!đang!tranh!chấp!thuộc!thửa! đất!Nà!Khúm,!số!219F,!diện!tích!1.500m2!có!nguồn!gốc!do!ông!cha!để!lại,!năm! 1960!gia!đình!ông!đưa!vào!Hợp!tác!xã!canh!tác.!Sau!khi!Hợp!tác!xã!giải!thể!đất! của!ai!người!đó!lấy!về!quản!lý,!sử!dụng!nên!gia!đình!ông!cũng!lấy!về!quản!lý,!sử! dụng.!Sau!đó!ông!được!bố!mẹ!chia!cho!ông!quản!lý,!sử!dụng!diện!tích!đất!này! cho! đến! nay.! Năm! 1990! ông! xây! dựng! nhà! và! xây! tường! rào! bao! quanh! nhà,! nhưng!vẫn!để!lại!một!phần!đất,!chính!là!phần!đất!hiện!nay!đang!tranh!chấp!để! làm!mương!thoát!nước;!năm!2003!gia!đình!ông!đã!được!cấp!giấy!chứng!nhận! quyền!sử!dụng!đất.!Ông!Lê!Văn!T1!có!một!mảnh!đất!ở!phía!trên!nên!có!đi!qua! phần!đất!nhà!ông,!ông!không!đồng!ý!với!yêu!cầu!của!ông!Lê!Văn!T1.!

Tại!Bản!án!dân!sự!sơ!thẩm!số:!09/2017/DS-ST!ngày!03!tháng!8!năm!2017! của!Tòa! án!nhân!dân!thành! phố! Lạng! Sơn,!đã! căn! cứ!vào!khoản! 1! Điều!171;! Điều!202,!203!Luật!Đất!đai;!Điều!254!Bộ!luật!Dân!sự;!khoản!9!Điều!26;!khoản!1! Điều!35;!khoản!1!Điều!147;!khoản!1!Điều!157;!khoản!1!Điều!158;!khoản!1!Điều! 165;!khoản!1!Điều!166;!khoản!1!Điều!273!của!Bộ!luật!Tố!tụng!dân!sự;!khoản!2!

3!!

Điều! 26;! điểm! a! khoản! 2! Điều! 27! Nghị! quyết! số! 326/2016/UBTVQH14! ngày! 30/12/2016!của!Uỷ!ban!thường!vụ!Quốc!hội,!quyết!định:! 1.!Chấp!nhận!yêu!cầu!khởi!kiện!của!ông!Lê!Văn!T1:!Công!nhận!diện!tích! đất!42,7m2,!thuộc!tờ!bản!đồ!số!76!bản!đồ!địa!chính!xã!H,!thành!phố!L!là!đường! đi!chung.!! (Có xác định ranh giới và sơ họa kèm theo). 2.!Về!chi!phí!xem!xét!thẩm!định!tại!chỗ!và!định!giá!tài!sản:!Buộc!ông!Lê!! Văn!B1!có!trách!nhiệm!hoàn!trả!cho!ông!Lê!Văn!T1!số!tiền!chi!phí!cho!việc!xem! xét!thẩm!định!tại!chỗ!và!định!giá!tài!sản!là!1.620.000!đồng.!! 3.!Về!án!phí:!Buộc!ông!Lê!Văn!B1!phải!chịu!300.000!đồng!án!phí!dân!sự! sơ!thẩm.!Trả!lại!cho!ông!Lê!Văn!T1!525.000!đồng!tiền!tạm!ứng!án!phí.! !!!!!!!!!!!Ngày!09/8/2017,!ông!Lê!Văn!B1!là!bị!đơn!kháng!cáo!toàn!bộ!bản!án!sơ! thẩm,! đề! nghị! bác! yêu! cầu! khởi! kiện! của! ông! Lê! Văn! Tạ! đòi! 42m2! đất! lối! đi! chung!và!không!chấp!nhận!chịu!chi!phí!xem!xét!thẩm!định!tại!chỗ,!án!phí.!Ông! Lê!!Văn!B1!cho!rằng!kết!quả!xem!xét!thẩm!định!tại!chỗ!do!Tòa!án!cấp!sơ!thẩm! thực!hiện!không!phải!ánh!hết!thực!trạng!sử!dụng!đối!với!khu!đất!tranh!chấp.!! Ngày! 08/12/2017,! Tòa! án! nhân! dân! tỉnh! Lạng! Sơn! tiến! hành! xem! xét,! thẩm!định!tại!chỗ! lại!theo!đơn!đề!nghị! của!ông!Lê!Văn!B1,! kết!quả! xác!định! được:!Diện!tích!đất!tranh!chấp!là!49,8m2,!thuộc!một!phần!thửa!số!258!tờ!bản!đồ! địa!chính!số!76!xã!H,!đo!vẽ!năm!2001,!có!các!phía!tiếp!giáp!như!sau:! -!Phía!Bắc!giáp!tường!các!công!trình!phụ!như!chuồng!lợn,!nhà!tạm,!nhà! bếp!của!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1,!có!tổng!chiều!dài!là!21,59m!(4,15m!+!9,2m!+! 4,7m!+!3,54m);! -! Phía! Nam! giáp! tường! rào! nhà! bà! Nông! Thị! N,! có! tổng! chiều! dài! là! 22,12m!(!2,45m!+!11,45m!+!5,77m!+!4,45m);! -!Phía!Đông!giáp!đường!đất,!kích!thước!cạnh!là!2,15m;! -!Phía!Tây!giáp!đường!bê!tông,!có!kích!thước!cạnh!là!2,24m.! Tại!phiên!tòa!phúc!thẩm:! Người!đại!diện!của!ông!Lê!Văn!B1,!ông!Lê!Đăng!K!giữ!nguyên!kháng!cáo! yêu!cầu!được!quản!lý,!sử!dụng!khu!đất!tranh!chấp!vì!các!lý!do:!Nguồn!gốc!đất!của! gia!đình!ông!Lê!Văn!B1;!sau!khi!Hợp!tác!xã!giải!thể!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1!là! người!quản!lý!sử!dụng!đất!từ!năm!1990!đến!nay,!thể!hiện!trên!đất!có!công!trình!xây! dựng!(mái!ngói!các!công!trình!phụ),!mương!nước!thải,!rau!ngót!của!gia!đình!ông!Lê! Văn!B1.!Đề!nghị!bác!yêu!cầu!xác!định!là!đường!đi!chung!của!ông!Lê!Văn!T1,!vì! thực!tế!không!có!ai!sử!dụng!đất!đó!làm!đường!đi,!chỉ!có!gia!đình!ông!Lê!Văn!T1!đến! tranh!chấp!với!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1.! Ý!kiến!của!đại!diện!Viện!kiểm!sát!nhân!dân!tỉnh!Lạng!Sơn:!

4!!

-!Về!việc!chấp!hành!pháp!luật!tố!tụng:!Quá!trình!thụ!lý!và!giải!quyết!tại! cấp!phúc!thẩm,!Thẩm!phán!và!Hội!đồng!xét!xử!phúc!thẩm!đã!thực!hiện!đúng!các! quy!định!của!Bộ!luật!Tố!tụng!dân!sự;!

-!Về!nội!dung!vụ!án:!Có!cơ!sở!xác!định!nguồn!gốc!diện!tích!đất!tranh!chấp! là!của!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1!đưa!vào!Hợp!tác!xã;!sau!khi!Hợp!tác!xã!giải!thể,! gia!đình!ông!Lê!Văn!B1!đã!lấy!lại!quản!lý,!sử!dụng;!thực!tế!ông!Lê!Văn!B1!sử! dụng!để!làm!hệ!thống!thoát!nước!thải,!trồng!rau!từ!năm!1990,!trên!khoảng!không! của!đất!tranh!chấp!có!một!phần!mái!ngói!của!nhà!ông!Lê!Văn!B1!nhô!ra.!Do! vậy,!có!căn!cứ!để!xác!định!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1!đã!quản!lý,!sử!dụng!diện!tích! đất!tranh!chấp!ổn!định,!liên!tục!từ!năm!1990!cho!đến!nay,!theo!quy!định!thì!ông! Lê!Văn!B1!có!quyền!quản!lý,!sử!dụng!diện!tích!đất!tranh!chấp!và!có!đủ!điều!kiện! để!cấp!giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất.!Theo!hồ!sơ!cấp!giấy!chứng!nhận! quyền!sử!dụng!đất!cho!ông!Lê!!Văn!B1!đối!với!thửa!đất!số!91!cho!thấy,!tại!Biên! bản!xác!định!ranh!giới,!mốc!giới!thửa!đất!ghi!phía!nam!(tức!là!diện!tích!đất!tranh! chấp)!là!giáp!đường!đất.!Tuy!nhiên,!tại!thời!điểm!này!thì!ông!Lê!Văn!B1!đã!quản! lý,!sử!dụng!diện!tích!đất!tranh!chấp!làm! hệ!thống!thoát! nước!của!gia!đình!và! trồng!rau,!nên!biên!bản!xác!định!định!ranh!giới!ghi!là!đường!đất!là!không!đúng! với!thực!tế!sử!dụng!đất.!Mặt!khác,!có!căn!cứ!để!cho!rằng!biên!bản!xác!định!ranh! giới,! mốc! giới! năm! 2003! đối! với! thửa! đất! số! 91! của! ông! Lê! Văn! B1! ghi! các! thông!tin!về!tứ!cạnh!tiếp!giáp!là!không!đúng,!không!chính!xác,!do!đó!việc!ghi! phía!nam!(tiếp!giáp!diện!tích!đất!tranh!chấp)!là!đường!đất!cũng!không!có!cơ!sở! để!khẳng!định!là!đúng!và!cũng!không!đúng!với!thực!tế!quản!lý,!sử!dụng!đất!của! ông!Lê!Văn!B1;!ông!Lê!Văn!T1!không!có!giấy!tờ!gì!hợp!pháp!đối!với!diện!tích! đất!tranh!chấp;!từ!đường!bê!tông!đi!qua!diện!tích!đất!tranh!chấp!đến!duy!nhất! thửa!đất!của!ông!Lê!Văn!T1.!Vì!vậy!ông!Lê!Văn!T1!khởi!kiện!yêu!cầu!xác!định! diện!tích!đất!tranh!chấp!là!đường!đi!chung!là!không!có!căn!cứ.!Đề!nghị!sửa!bản! án!sơ!thẩm!theo!hướng!bác!yêu!cầu!khởi!kiện!của!ông!Lê!Văn!T1,!xử!cho!ông! Lê!Văn!B1!có!quyền!quản!lý,!sử!dụng!diện!tích!đất!tranh!chấp.!

NHẬN!ĐỊNH!CỦA!TÒA!ÁN:!

[1]!Căn!cứ!vào!các!chứng!cứ,!tài!liệu!đã!được!thẩm!tra!tại!phiên!tòa;!căn! cứ!kết! quả!tranh!luận!tại! phiên!tòa,! trên!cơ!sở!xem! xét!đầy! đủ,!toàn! diện!các! chứng;!ý!kiến!của!các!đương!sự,!Kiểm!sát!viên!và!những!người!tham!gia!tố!tụng! khác!tại!phiên!tòa.!!

![2]!Kết!quả!xem!xét,!thẩm!định!tại!chỗ!do!Tòa!án!nhân!dân!tỉnh!Lạng!Sơn! tiến!hành!ngày!08/12/2017!thể!hiện:!Trên!diện!tích!đất!tranh!chấp!có!rãnh!nước! thải!do!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1!đào!từ!năm!1990,!rãnh!thoát!nước!này!nối!từ!các! công!trình!phụ!nhà!ông!Lê!!Văn!B1!ra!và!nằm!sát!chân!bờ!tường!nhà!bà!Nông! Thị!N;!rãnh!nước!có!chiều!rộng!từ!0,6m!đến!0,7m;!về!độ!sâu,!chỗ!sâu!nhất!là! 0,8m,! chỗ! nông! nhất! là! 0,1m,! tổng! diện! tích! bề! mặt! của! rãnh! thoát! nước! là! 16,3m2;!!ngoài!rãnh!thoát!nước!thải,!trên!đất!còn!có!các!cây!rau!ngót!do!gia!đình!

5!!

ông!Lê!Văn!B1!trồng;!tiếp!giáp!cạnh!phía!bắc!là!tường!các!công!trình!phụ!như! nhà!bếp,!chuồng!lợn,!nhà!để!đồ!của!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1,!các!công!trình!đều! có!mái!lợp!nằm!trên!khoảng!không!đất!tranh!chấp!chiều!rộng!mái!nhô!ra!là!40cm! (0,4m),!dài!21,35m,!tổng!diện!tích!mái!nhô!ra!trên!khoảng!không!là!8,54m2,!các! công!trình!trên!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1!xây!dựng!từ!năm!1990.!Tại!biên!bản! xem!xét!thẩm!định!tại!chỗ!ông!Lê!Văn!T1!cũng!thừa!nhận!gia!đình!ông!Lê!Văn! B1! làm! rãnh! thoát! nước!từ!năm! 1990! cùng! với! thời! điểm! xây! dựng! các! công! trình!nhà.!Như!vậy,!có!căn!cứ!để!xác!định!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1!đã!quản!lý,! sử!dụng!diện!tích!đất!tranh!chấp!ổn!định,!liên!tục!từ!năm!1990!cho!đến!nay,!theo! quy!định!của!Luật!Đất!đai!thì!ông!Lê!Văn!B1!có!quyền!quản!lý,!sử!dụng!diện! tích!đất!tranh!chấp!và!có!đủ!điều!kiện!để!cấp!giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng! đất.! ![3]!Sau!khi!xét!xử!sơ!thẩm!ông!Lê!Văn!B1!có!cung!cấp!bản!Tham!chiếu! giữa!Tờ!76!bản!đồ!địa!chính!xã!H!lập!năm!2002!và!Tờ!13!bản!đồ!giải!thửa!xã!H! lập! năm! 1988! do! Trung! tâm! Công! nghệ! thông! tin! tài! nguyên! và! môi! trường! thuộc!Sở!Tài!nguyên!và!Môi!trường!tỉnh!Lạng!Sơn!cung!cấp!ngày!18/12/2017.! Trong!đó!xác!nhận:!Diện tích đất tranh chấp thuộc thửa số 84 bản đồ giải thửa năm 1988; đối chiếu thì thửa số 66, 91 (thửa số 91 đứng tên ông Lê Văn B1) tờ bản đồ địa chính 76 thành lập năm 2002 thuộc thửa số 84 tờ số 13b bản đồ giải thửa thành lập năm 1988; thửa số 92; 99; 100 tờ bản đồ địa chính 76 thành lập năm 2002 giáp ranh với thửa đất số 84 tờ số 13b bản đồ giải thửa thành lập năm 1988. Tại thời điểm đo đạc năm 1988 thửa đất số 84 liền kề các thửa đất số 86,87 thuộc tờ bản đồ số 13b (không thể hiện là đường đi chung), (bút!lục!số! 294).!Như!vậy,!theo!Bản!đồ!giải!thửa!lập!năm!1988!thì!thửa!số!84!và!các!thửa! 86,!87!liền!nhau!không!thể!hiện!là!đường!đi!chung.!Tuy!nhiên!theo!bản!đồ!địa! chính!thành!lập!năm!2002!(đo!đạc!năm!2001)!thì!đã!xuất!hiện!phần!diện!tích!đất! trống!chính!là!phần!đất!tranh!chấp!hiện!nay!giữa!gia!đình!ông!Lê!Văn!T1!và!gia! đình!ông!Lê!Văn!B1.!Theo!ông!Lê!Văn!T1!thì!đây!là!đường!đi!chung.!Tuy!nhiên! theo!lời!khai!của!ông!Lê!Văn!T1,!cũng!như!các!nhân!chứng!khác!thì!chỉ!duy!nhất! gia!đình!ông!Lê!Văn!T1!sử!dụng!để!đi!lên!phần!đất!vườn!nhà!mình,!không!có!ai! sử! dụng! diện! tích! này.! Như! vậy! việc! khẳng! định! diện! tích! đất! tranh! chấp! là! đường!đi!chung!như!lời!khai!ông!Lê!Văn!T1!và!thể!hiện!tại!bản!đồ!địa!chính! năm!2002!là!không!thực!tế.!! ![4]!Trong!quá!trình!giải!quyết!vụ!án,!phía!nguyên!đơn!ông!Lê!!Văn!T1!và! bị!đơn!ông!Lê!Văn!B1!đều!đưa!ra!một!số!người!làm!chứng!để!chứng!minh!cho! yêu!cầu!của!mình.! [5]!Những!người!làm!chứng!cho!gia!đình!ông!Lê!Văn!T1:!Chị!Lê!Thị!B,! anh!Lê!Văn!B2!và!chị!Lê!Thị!T3!là!con!ông!Lê!Văn!T1!nên!không!đảm!bảo!tính! khách!quan.!Các!nhân!chứng:!Ông!Lê!Văn!D;!ông!Lê!Văn!L2;!ông!Lê!Hữu!P;! ông!Hoàng!Văn!T;!ông!Lê!Văn!T3;!ông!Lê!Văn!M2,!(tại!bút!lục!số!76,!77,!78,! 84,!98a)!và!tại!phiên!tòa!phúc!thẩm!ông!Hoàng!Văn!T,!ông!Lê!Văn!L2!đều!khai! rằng!từ!những!năm!1975-!1976!phần!diện!tích!đất!tranh!chấp!là!con!đường!đi!

6!!

chung....Tuy!nhiên!như!đã!dẫn!chiếu!tại!phần!trên,!tại!bản!đồ!giải!thửa!lập!năm! 1988!không!thể!hiện!phần!đất!tranh!chấp!là!đường!đi!chung.!Nếu!như!có!con! đường!đi!chung!từ!năm!1975-1976!thì!trên!Bản!đồ!giải!thửa!thành!lập!năm!1988! phải! thể! hiện! có! đường! đi! chung!.! Do! vậy! lời! khai! của! các! nhân! chứng! này! không!khách!quan!vì!không!phù!hợp!với!tài!liệu!khác!thu!thập!được.!

![6]!Những!người!làm!chứng!cho!gia!đình!ông!Lê!!Văn!B1:!Ông!Lê!Văn! H4!là!bố!ông!Lê!Văn!B1,!ông!Lê!Quang!D!là!anh!trai!ông!Lê!Văn!B1,!nên!không! đảm!bảo!tính!khách!quan.!Các!nhân!chứng:!Ông!Lê!Văn!M,!ông!!Lý!Viết!C!(tức! S);!ông!Lê!Quang!L1;!ông!Lê!Xuân!T;!ông!Lê!Xuân!M!(các!bút!lục!269,!270,! 271,!273)!và!tại!phiên!tòa!phúc!thẩm!đều!khẳng!định!nguồn!gốc!đất!tranh!chấp! hiện!nay!do!gia!đình!ông!Lê!Văn!H4!(bố!ông!Lê!Văn!B1)!đưa!vào!Hợp!tác!xã!H.! Sau!khi!Hợp!tác!xã!giải!thể!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1!sử!dụng!làm!nhà!và!phần! đất!tranh!chấp!làm!mương!thoát!nước!của!gia!đình.!Gia!đình!ông!Lê!Văn!T1!có! thửa!đất!giáp!với!đất!ông!Lê!Văn!B1!và!có!quan!hệ!họ!hàng!(chú!của!ông!Lê!! Văn!B1),!nên!có!đi!tắt!qua!đất!ông!Lê!Văn!B1!đến!thửa!đất!nhà!mình,!ngoài!ông! Lê!Văn!T1!không!có!ai!khác!sử!dụng!đi!qua!phần!đất!này.!Từ!năm!1999!gia!đình! ông!Lê!Văn!T1!chuyển!ra!khu!khác!ở;!khu!đất!phía!trong!gia!đình!ông!Lê!Văn! T1!làm!vườn!trồng!cây.!Lời!khai!các!nhân!chứng!này!phù!hợp!với!kết!quả!đối! chiếu!tại!bản!đồ!giải!thửa!năm!1988,!phù!hợp!với!thực!tế!quản!lý!sử!dụng!đất! của!hai!bên!gia!đình,!phù!hợp!với!tài!liệu!khác!thu!thập!được.!Như!vậy,!có!căn! cứ!xác!định!diện!tích!đất!tranh!chấp!nguồn!gốc!của!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1!đưa! vào!Hợp!tác!xã,!sau!khi!Hợp!tác!xã!giải!thể!thì!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1!là!người! trực!tiếp!quản!lý!sử!dụng.!Việc!gia!đình!ông!Lê!Văn!T1!có!đi!qua!diện!tích!đất! tranh! chấp! lên! vườn! của! gia! đình! mình! thì! cũng! chỉ! là! đi! tắt,! không! phải! là! đường!đi!chung.!!!

![7]!Về!việc!cấp!giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!đối!với!thửa!đất!số!91! cho!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1.!Tại!Biên!bản!xác!định!ranh!giới,!mốc!giới!thửa!đất! ghi!phía!nam!(tức!là!diện!tích!đất!tranh!chấp)!là!giáp!đường!đất!(bút!lục!số!80).! Tuy!nhiên,!tại!thời!điểm!này!thì!ông!Lê!Văn!B1!đã!quản!lý,!sử!dụng!diện!tích!đất! tranh!chấp!làm!hệ!thống!thoát!nước!của!gia!đình!và!trồng!rau;!phía!trên!khoảng! không!có!mái!lợp!các!công!trình!xây!dựng!nhô!ra!như!nêu!ở!phần!trên,!nên!biên! bản!xác!định!định!ranh!giới!ghi!là!đường!đất!là!không!đúng!với!thực!tế!sử!dụng! đất.!Mặt!khác,!trong!biên!bản!xác!định!ranh!giới!ghi!phía!đông!giáp!vườn!nhà! ông! Lê! Văn! T4! và! có! chữ! ký! của! ông! Lê! Văn! T4.! Nhưng!theo!lời! khai!ngày! 01/02/2018,!ông!Lê!Văn!T4!khẳng!định:!Từ!trước!đến!nay!gia!đình!ông!không! có!đất!tiếp!giáp!với!thửa!đất!số!91!của!ông!Lê!!Văn!B1!và!ông!không!được!ký! vào!biên!bản!xác!định!ranh!giới,!mốc!giới!đối!với!thửa!đất!số!91!của!ông!Lê!Văn! B1;!thời!điểm!năm!2001-!2003!phía!đông!của!thửa!đất!số!91!là!đất!của!ông!Lành! Văn!M,!sau!đó!ông!Lành!Văn!M!chuyển!nhượng!cho!anh!Lê!Văn!T3,!anh!Lê! Văn!T3!không!sử!dụng!diện!tích!đất!tranh!chấp!làm!đường!đi!(bút!lục!số!368).!!

![8]!Tại!lời!khai!của!anh!Lê!Văn!T3!thì!gia!đình!anh!có!thửa!đất!nằm!tiếp! giáp!phía!đông!của!thửa!đất!số!91!của!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1,!diện!tích!đất!trên!

7!!

gia!đình!anh!nhận!chuyển!nhượng!với!ông!Lành!Văn!M!đã!được!hơn!20!năm! (bút!lục!số!98).!Tại!phiên!tòa!phúc!thẩm,!ông!Lê!Văn!L2!là!người!đại!diện!thôn! ký!xác!nhận!tại!Biên!bản!xác!định!ranh!giới,!mốc!giới!đối!với!thửa!đất!số!91!vào! năm!2003!cũng!thừa!nhận!việc!ghi!tứ!phía!tiếp!giáp!như!tại!biên!bản!xác!định! ranh!giới,!mốc!giới!đối!với!thửa!đất!số!91!khi!làm!thủ!tục!cấp!giấy!chứng!nhận! quyền!sử!dụng!đất!cho!gia!đình!ông!Lê!Văn!B1!(bút!lục!số!80)!là!không!chính! xác.!Như!vậy,!có!căn!cứ!để!cho!rằng!biên!bản!xác!định!ranh!giới,!mốc!giới!năm! 2003!đối!với!thửa!đất!số!91!của!ông!Lê!Văn!B1!ghi!các!thông!tin!về!tứ!cạnh!tiếp! giáp!là!không!đúng,!không!chính!xác.!Do!đó!việc!ghi!phía!nam!(tiếp!giáp!diện! tích!đất!tranh!chấp)!là!đường!đất!cũng!không!có!cơ!sở!để!khẳng!định!là!đúng!và! cũng!không!đúng!với!thực!tế!quản!lý,!sử!dụng!đất!của!ông!Lê!Văn!B1!như!nêu!ở! phần! trên.! Do! việc! xác! định! ranh! giới,! mốc! giới! không! đúng! thực! tế,! không! chính!xác!dẫn!đến!việc!cấp!giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!cho!gia!đình!ông! Lê! Văn!B1!đối!với!thửa!đất!số!91!không! đúng,!không!đầy!đủ,!bỏ!sót! đối!với! phần!đất!hiện!nay!đang!tranh!chấp.! ![9]!Ông!Lê!Văn!T1!không!có!giấy!tờ!gì!hợp!pháp!đối!với!diện!tích!đất! tranh! chấp.!Mặt!khác,! từ!đường!liên!thôn!(bê!tông)!đi!qua!diện!tích!đất! tranh! chấp!đến!duy!nhất!thửa!đất!của!ông!Lê!Văn!T1.!Vì!vậy!ông!Lê!Văn!T1!khởi!kiện! yêu!cầu!xác!định!diện!tích!đất!tranh!chấp!là!đường!đi!chung!là!không!có!căn!cứ! và!không!đúng!với!thực!tế.!Như!vậy,!ông!Lê!Văn!T1!không!có!tài!liệu,!chứng!cứ! để!chứng!minh!diện!tích!đất!tranh!chấp!là!đường!đi!chung!hay!thuộc!quyền!quản! lý,!sử!dụng!của!riêng!gia!đình!ông.! ![10]! Từ! các! phân! tích! trên! có! căn! cứ!chấp!nhận!kháng!cáo! của! ông! Lê!! Văn!B1,!sửa!bản!án!dân!sự!sơ!thẩm,!bác!yêu!cầu!khởi!kiện!của!ông!Lê!Văn!T1;! xử!diện!tích!đất!tranh!chấp!cho!ông!Lê!Văn!B1.!Nhận!định!này!cũng!phù!hợp! với!ý!kiến!của!đại!diện!Viện!kiểm!sát!nhân!dân!tỉnh!tại!phiên!tòa.! ![11]!Việc!sửa!bản!án!sơ!thẩm!là!dựa!trên!kết!quả!thu!thập!chứng!cứ!bổ! sung!và!các!tài!liệu!do!các!cơ!quan!chuyên!môn!lưu!giữ!cung!cấp!sau!khi!ông!Lê!! Văn!B1!kháng!cáo!và!yêu!cầu!thu!thập!chứng!cứ.!Những!chứng!cứ!này!cấp!sơ! thẩm!không!biết;!các!đương!sự!chưa!chứng!minh!và!chưa!có!yêu!cầu!thu!thập.! Do!vậy!việc!sửa!bản!án!sơ!thẩm!là!do!có!tình!tiết!mới.! ![12]!Về!án!phí:!Do!sửa!bản!án!sơ!thẩm!nên!án!phí!dân!sự!sơ!thẩm!được! xác!định!lại.!Yêu!cầu!khởi!kiện!của!ông!Lê!Văn!T1!không!được!chấp!nhận!nên! ông!Lê!Văn!T1!phải!chịu!300.000!đồng!án!phí!dân!sự!sơ!thẩm.!Cấp!phúc!thẩm! sửa!án!sơ!thẩm!nên!ông!Lê!Văn!B1!không!phải!chịu!án!phí!dân!sự!phúc!thẩm! [13]!Về!chi!phí!xem!xét,!thẩm!định!tại!chỗ!và!định!giá!tài!sản:!Tại!cấp!sơ! thẩm!số!tiền!đã!chi!phí!là!1.620.000!đồng;!tại!cấp!phúc!thẩm!số!tiền!đã!chi!phí!là! 3.400.000!đồng.!Nay! yêu!cầu!khởi!kiện!của!ông!Lê!Văn!T1!không!được!chấp! nhận!nên!ông!Lê!Văn!T1!phải!chịu!toàn!bộ!chi!phí!xem!xét,!thẩm!định!tại!chỗ!và! định!giá!tài!sản!theo!quy!định!tại!khoản!1!Điều!157;!khoản!1!Điều!158;!khoản!1! Điều!165;!khoản!1!Điều!166!!Bộ!luật!Tố!tụng!dân!sự!năm!2015.!Trong!đó!số!tiền!

8!!

ông!Lê!Văn!B1!đã! nộp! là!3.400.000đồng.! Nay! buộc!ông! Lê!Văn!T1!có! trách! nhiệm!hoàn!trả!cho!ông!Lê!Văn!B1!số!tiền!là!3.400.000đồng.!!

Vì!các!lẽ!trên,!!

QUYẾT!ĐỊNH:!

!

Căn!cứ!vào!khoản!2!Điều!308;!khoản!2!Điều!309;!khoản!9!Điều!26;!!khoản!1! Điều!147;!khoản!2!Điều!148;!khoản!1!Điều!157;!khoản!1!Điều!158;!khoản!1!Điều! 165;!khoản!1!Điều!166!của!Bộ!luật!Tố!tụng!dân!sự!2015;!khoản!1,!khoản!2!!Điều! 101;!Điều!202,!203!Luật!Đất!đai;!Điều!688!Bộ!luật!Dân!sự;!khoản!1!Điều!26;!điểm! a!khoản!2!Điều!27;!khoản!2!Điều!29!Nghị!quyết!số:!326/2016/UBTVQH14!ngày! 30/12/2016!của!Uỷ!ban!thường!vụ!Quốc!hội!quy!định!về!mức!thu,!miễn,!giảm,!thu,! nộp,!quản!lý!và!sử!dụng!án!phí!và!lệ!phí!Tòa!án,!! !

Chấp!nhận!kháng!cáo!của!ông!Lê!!Văn!B1,!sửa!Bản!án!dân!sự!sơ!thẩm!số! 09/2017/DS-ST!ngày!03!tháng!8!năm!2017!của!Tòa!án!nhân!dân!thành!phố!Lạng! Sơn,!tỉnh!Lạng!Sơn,!cụ!thể:!

1.!Về!quyền!sử!dụng!đất:!

1.1.!Bác!yêu!cầu!của!ông!Lê!Văn!T1!về!việc!yêu!cầu!xác!định!diện!tích! đất!tranh!chấp!49,8m2!là!đường!đi!chung.!

1.2.!Xử!cho!ông!Lê!Văn!B1!được!quyền!quản!lý,!sử!dụng!toàn!bộ!diện! tích!đất!tranh!chấp!là!49,8m2.!Khu!đất!có!các!cạnh!tiếp!giáp!như!sau:!

-!Phía!Bắc!giáp!tường!công!trình!phụ!(chuồng!lợn,!nhà!tạm,!!nhà!bếp)!của! ông!Lê!Văn!B1,!có!kích!thước!các!cạnh!là:!4,15m!+!9,20m!+!4,70m!+!3,54m;!

-!Phía!Nam!giáp!tường!rào!nhà!bà!Nông!Thị!N,!có!kích!thước!các!cạnh!là! 2,45m!+!11,45m!+!5,77m!+!4,45m;!

-!Phía!Đông!giáp!đường!đất,!kích!thước!cạnh!là!2,15m;!

-!Phía!Tây!giáp!đường!bê!tông,!có!kích!thước!cạnh!là!2,24m.!

(Có sơ họa thửa đất tranh chấp kèm theo).

2.!Về!chi!phí!xem!xét!thẩm!định!tại!chỗ!và!định!giá!tài!sản:!!

Buộc!ông!Lê!Văn!T1!có!trách!nhiệm!hoàn!trả!cho!ông!Lê!Văn!B1!số!tiền! chi!phí!xem!xét,!thẩm!định!tại!chỗ!và!định!giá!tài!sản!là!3.400.000đồng!(ba!triệu! bốn!trăm!nghìn!đồng).!!

Kể!từ!ngày!ông!Lê!Văn!B1!có!đơn!yêu!cầu!thi!hành!án,!nếu!ông!Lê!!Văn! T1!chậm!thanh!toán!khoản!tiền!nêu!trên!thì!hàng!tháng!còn!phải!chịu!khoản!tiền! lãi!của!số!tiền!còn!phải!thi!hành!án!theo!mức!lãi!suất!quy!định!tại!khoản!2!Điều! 468!Bộ!luật!Dân!sự!năm!2015.!!

3.!Về!án!phí:!!

3.1.!Án!phí!dân!sự!sơ!thẩm:!Buộc!ông!Lê!Văn!T1!phải!chịu!300.000!đồng!

9!!

(ba!trăm!nghìn!đồng)!án!phí!dân!sự!sơ!thẩm!để!sung!công!quỹ!nhà!nước.!Được! khấu!trừ!vào!số!tiền!525.000đồng!(năm!trăm!hai!mươi!lăm!nghìn!đồng)!tạm!ứng! án!phí!ông!Lê!Văn!T1!đã!nộp!theo!biên!lai!số!03374!ngày!03/01/2017!của!Chi! cục!thi!hành!án!dân!sự!thành!phố!Lạng!Sơn,!tỉnh!Lạng!Sơn.!Hoàn!trả!cho!ông!Lê!! Văn!T1!số!tiền!còn!lại!là!225.000!đồng!(hai!trăm!hai!mươi!lăm!nghìn!đồng).! 3.2.!Án!phí!dân!sự!phúc!thẩm:!Ông!Lê!Văn!B1!không!phải!chịu!án!phí!dân! sự!phúc!thẩm.!Hoàn!trả!cho!ông!Lê!Văn!B1!số!tiền!ứng!án!phí!là!300.000đồng! (ba!trăm!nghìn!đồng),!theo!biên!lai!thu!số!03102!ngày!25/8/2017!của!Chi!cục! Thi!hành!án!dân!sự!thành!phố!Lạng!Sơn.! Bản!án!phúc!thẩm!có!hiệu!lực!kể!từ!ngày!tuyên!án.! !!!!!!!!!Trường!hợp!Bản!án!được!thi!hành!theo!quy!định!tại!Điều!2!Luật!Thi!hành! án!dân!sự!thì!người!được!thi!hành!án!dân!sự,!người!phải!thi!hành!án!dân!sự!có! quyền!thỏa!thuận!thi!hành!án,!quyền!yêu!cầu!thi!hành!án,!tự!nguyện!thi!hành!án! hoặc!bị!cưỡng!chế!thi!hành!án!theo!quy!định!tại!các!Điều!6,7!và!9!Luật!Thi!hành! án!dân!sự,!thời!hiệu!thi!hành!án!được!thực!hiện!theo!quy!định!tại!Điều!30!Luật! Thi!hành!án!dân!sự.! Nơi"nhận:!!!