Bản án 09/2022/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Trong tháng 11 và đầu tháng 12 năm 2021, do thiếu đất canh tác nên Ma Seo C có biết ông Cư Seo Sẩu, sinh năm 1973 cùng cư trú tại bản Đ xã NK, huyện NP có hai đám nương cũ bỏ hoang nhiều năm. Ma Seo C đã nhiều lần đến nhà ông Cư Seo Sẩu để hỏi mượn hai đám nương để chặt phá làm nương thì ông Sẩu đồng ý cho Ma Seo C phát nương cũ làm rẫy nhưng Ma Seo C phải tự đi hỏi và xin phép chính quyền xã NK và chủ rừng xem có phải là rừng quy hoạch không thì mới được phát. Được khoảng 2 ngày sau Ma Seo C nói với vợ là Sùng Thị Sú đã mượn được hai đám nương cũ của ông Sẩu và bảo Sú đi phát hai đám nương cùng bị cáo C để làm rẫy. Sú đồng ý, rồi C và Sú mỗi người cầm theo một con dao quắm đi bộ từ nhà ở bản Đ ra hai đám rừng để chặt phá làm nương rẫy. Khi đến nơi C và Sùng Thị Sú sử dụng dao quắm mang theo phát đám ít hơn ở phía bên đồi nhìn xuống suối NP trước. C và Sú phát được ba ngày liên tiếp thì phát xong đám này. Sau đó C và Sú chuyển đến phát đám nhiều hơn ở phía bên đồi nhìn ra đường ô tô (đường từ Trung tâm huyện NP đi xã NK). C và Sú phát được hai ngày thì có em rể và em gái của C là Cư Seo Púa và Ma Thị Máy cùng cứ trú tại bản Đ, xã NK, huyện NP đến trả công và giúp C và Sùng Thị Sú phát thêm hai ngày nữa thì xong đám thứ hai. Được hai ngày sau thị Ma Seo C bị Hạt Kiểm lâm huyện NP phát hiện và thông báo hai đám rừng mà C mượn của ông Cư Seo Sẩu phát để làm nương rẫy như trên đã được quy hoạch là rừng sản xuất theo Quyết định số 1208/QĐ-UBND ngày 21/12/2018 của UBND tỉnh Điện Biên, thuộc sự quản lý, bảo vệ của UBND xã NK, huyện NP.

Ngày 18/01/2022 Hạt Kiểm lâm huyện NP đã phối hợp với Công an huyện NP, Viện kiểm sát huyện NP và Ủy ban nhân dân xã NK tổ chức khám nghiệm, đo đạc hiện trường khu vực hai đám rừng bị C hủy hoại với sự có mặt của bị cáo C tham gia đo đạc hiện trường. Kết quả khám nghiệm hiện trường đã xác định 02 diện tích rừng bị hủy hoại là 13.180m2 và 8.863,43m2, tổng cộng là 22.043,43 m2. Mức độ che phủ rừng trên diện tích mà bị can đã chặt phá bị hủy hoại 100%. Cây gỗ các loại từ nhóm V đến nhóm VIII, khối lượng gỗ tròn bị chặt hạ là 10,718m3, củi tận thu là 9,503m3 tại tiểu khu 471A khoảnh 2, thuộc bản NK, xã NK, huyện NP theo bản đồ quy hoạch 3 loại rừng tỉnh Điện Biên đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, thuộc sự quản lý, bảo vệ của Ủy ban nhân dân xã NK, huyện NP, tỉnh Điện Biên.

Kết luận định giá tài sản số 10/KL-HĐĐGTS ngày 05/3/2022, của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự UBND huyện NP xác định tổng giá trị thiệt hại về lâm sản tại khu vực rừng đã bị hủy hoại trị giá 22.861.450đ (hai mươi hai triệu tám trăm sáu mốt nghìn bốn trăm năm mươi đồng).

Kết luận giám định số 09/KL-GĐ ngày 16 tháng 8 năm 2022 của Giám định viên Tư pháp Chi cục Kiểm lâm tỉnh Điện Biên thuộc Sở Nông nghiệp và phát triển Nông thôn tỉnh Điện Biên kết luận: 02 diện tích rừng bị hủy hoại là có tổng cộng là 22.043,43 m2 tại tiểu khu 471A khoảnh 2, thuộc bản NK, xã NK, huyện NP theo bản đồ quy hoạch 3 loại rừng tỉnh Điện Biên đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 thời điểm tháng 12 năm 2018 và tháng 01 năm 2022 là rừng sản xuất. Căn cứ kế hoạch số 388/KH-UBND ngày 20/02/2013 của UBND tỉnh Điện Biên về rà soát, hoàn chỉnh thủ tục giao đất, giao rừng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giai đoạn 2013-2015 trên địa bàn tỉnh Điện biên thì diện tích rừng 13.180m2 chưa giao, chưa cho thuê, hiện do UBND xã NK đang quản lý theo khoản 3 Điều 102 Luật lâm nghiệp; Trạng thái, trữ lượng rừng tự nhiên thứ sinh, gỗ núi đất lá rộng thường xanh chưa có trữ lượng, trữ lượng cây đứng dưới 10 m3/ha; Diện tích rừng bị thiệt hại 8.863,43m2; Khối lượng lâm sản bị thiệt hại trên diện tích bị chặt phá 7,525 m3; Loài cây gỗ bị chặt phá chủ yếu là Ba soi, Hu dây.

Vật chứng đã thu giữ: 01 con dao quắm chiều dài 84cm, trong đó lưỡi dao bằng kim loại dài 29cm chỗ rộng nhất 5cm, cán dao dài 55cm, đường kính 3cm là vật chứng bị cáo Ma Seo C đã sử dụng để chặt phá rừng.

Tại giai đoạn điều tra bị cáo Ma Seo C đã tự nguyện nộp số tiền 2.000.000đ (hai triệu đồng) để khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội gây ra;

Tại bản cáo trạng số 57/CT-KSNP ngày 10/10/2022 của Viện kiểm sát nhân dân huyện NP, tỉnh Điện Biên truy tố bị can Ma Seo C về tội hủy hoại rừng theo điểm đ khoản 2 Điều 243 Bộ luật hình sự.

Đại diện Viện kiểm sát duy trì công tố tại phiên tòa, giữ nguyên quan điểm truy tố, đồng thời đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm đ khoản 2 Điều 243; điểm b, s khoản 1 Điều 51, Điều 38 Bộ luật Hình sự, đề nghị xử phạt bị cáo Ma Seo C mức án từ 36 đến 42 tháng tù. Không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền theo khoản 4 Điều 243 Bộ luật Hình sự đối với bị cáo.

Về vật chứng vụ án: Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật Hình sự; điểm a, c khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng Hình sự, đề nghị tịch thu tiêu hủy 01 con dao quắm, lưỡi bằng kim loại, cán bằng gỗ, là vật chứng không có giá trị.

Về trách nhiệm dân sự: Bị cáo Ma Seo C phải bồi thường thiệt hại về gỗ rừng cho Nhà nước trị giá bằng tiền là 22.861.450đ (hai mươi hai triệu tám trăm sáu mốt nghìn bốn trăm năm mươi đồng). Bị cáo Ma Seo C đã tự nguyện nộp số tiền 2.000.000 đồng để khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội gây ra, buộc bị cáo phải bồi thường tiếp số tiền là 20.861.450đ (hai mươi triệu tám trăm sáu mốt nghìn bốn trăm năm mươi đồng). Đề nghị tịch thu tiêu hủy vật chứng vụ án và miễn án phí án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo.

Người bào chữa cho bị cáo Ma Seo C nhất trí với luận tội của Viện kiểm sát về tội danh, trách nhiệm bồi thường thiệt hại, xử lý vật chứng và án phí. Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nhất trí với đề nghị của đại diện Viện kiểm sát về các tình tiết giảm nhẹ theo điểm b, s khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự. Bị cáo C phạm tội lần đầu, thực hiện hành vi phạm tội do bản thân thiếu ý thức chấp hành pháp luật. Bị cáo đã tự nguyện bồi thường một phần tiền để khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội gây ra. Về hình phạt đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm đ khoản 2 Điều 243; điểm b, s khoản 1 Điều 51 và Điều 38 Bộ luật hình sự xử phạt bị cáo mức án thấp nhất theo đề nghị của đại diện Viện kiểm sát. Không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền theo quy định tại khoản 4 Điều 243 Bộ luật Hình sự và miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo.

Đại diện hợp pháp của nguyên đơn dân sự có mặt tại phiên tòa, có yêu cầu bị cáo phải bồi thường thiệt hại cho Nhà nước với số tiền Hội đồng định giá về tài sản đã xác định. Về hình phạt, đề nghị Hội đồng xét xử giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa bị cáo Ma Seo C thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình như đã nêu trên, nhất trí với luận cứ bào chữa của người bào chữa và không tranh luận gì với luận tội của Viện kiểm sát và xin Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, xét hỏi tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận thấy như sau:

Tại khoản 2 Điều 243 Bộ luật Hình sự quy định:

“2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

…….

đ) Rừng sản xuất có diện tích từ 10.000 mét vuông (m2) đến dưới 50.000 mét vuông (m2)”.

Bị cáo Ma Seo C có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự. Từ nhỏ không được học hành, hiểu biết pháp luật hạn chế, thiếu ý thức chấp hành pháp luật nên đã có hành vi phạm tội trong vụ án này. Ma Seo C không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự; Quá trình điều tra, truy tố bị cáo đã thành khẩn khai báo hành vi phạm tội của mình, tự nguyện bồi thường một phần thiệt hại, khắc phục hậu quả với số tiền là 2.000.000 đồng. Đây là những tình tiết để xem xét giảm nhẹ một phần trách nhiệm hình sự cho bị cáo theo quy định tại điểm b, s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật hình sự.

Đối với vật chứng là gỗ rừng bị chặt phá gồm: 10.718 m3 gỗ tròn, 9,503 m3 củi tận thu, các loại gỗ từ nhóm V đến nhóm VIII bị hủy hoại trên diện tích 22.043,43 m2, sau khi khám nghiệm hiện trường do không thể thu giữ, vận chuyển được, các cơ quan chức năng không tiến hành thu giữ mà để lại tại hiện trường giao cho Ủy ban nhân dân xã NK quản lý và để tự phân hủy tái tạo lại môi trường nên không cần xem xét xử lý.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được quyền kháng cáo phần liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của mình theo quy định.

Đối với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Bạch Văn Thanh là kiểm lâm viên phụ trách địa bàn, được phân công thực hiện chức trách, nhiệm vụ phối hợp với chính quyền xã tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quy hoạch, quản lý bảo vệ rừng. Quá trình điều tra đã làm rõ đã tổ chức nhiều đợt tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quy hoạch, quản lý bảo vệ rừng theo kế của UBND xã NK, đến tất cả các bản trên địa bàn xã nên Cơ quan điều tra không đề cập xử lý về trách nhiệm trong vụ án này.

Đối với Cư Seo Sẩu là người cho bị cáo C mượn nương cũ quá trình điều tra đã làm rõ ông Sẩu không liên quan đến hành vi hủy hoại rừng; Cư Seo Púa, Ma Thị Máy và Sùng Thị Sú đã cùng bị cáo C chặt phá rừng (đổi công), nhưng do bị cáo không nói rõ là rừng bị cấm nên những người này không biết rõ là rừng quy hoạch, vì vậy hành vi của Púa, Máy, Sú không cấu thành tội phạm nên không đặt vấn đề xử lý trong vụ án này.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm đ khoản 2 Điều 243; điểm b, s khoản 1 Điều 51; Điều 38; điểm a khoản 1 Điều 47 và Điều 48 của Bộ luật hình sự;

Căn cứ Điều 584, 585, 586, 589 của Bộ luật dân sự;

Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 106, khoản 2 Điều 136, Điều 331, khoản 1 Điều 333 của Bộ luật tố tụng hình sự;

Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Tuyên bố bị cáo Ma Seo C phạm tội: Hủy hoại rừng.

2. Hình phạt: Xử phạt bị cáo Ma Seo C 36 (Ba mươi sáu) tháng tù, thời hạn tù tính từ ngày vào trại thi hành án.

Không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

3. Về trách nhiệm dân sự: Buộc bị cáo Ma Seo C phải bồi thường bồi thường thiệt hại về tài sản cho Nhà nước với số tiền là 22.861.450đ (hai mươi hai triệu tám trăm sáu mốt nghìn bốn trăm năm mươi đồng). Bị cáo Ma Seo C đã tự nguyện nộp số tiền 2.000.000 đồng (theo biên lai thu số 0002841 ngày 14/9/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện NP), bị cáo còn phải bồi thường tiếp số tiền là 20.861.450đ (hai mươi triệu tám trăm sáu mốt nghìn bốn trăm năm mươi đồng).

4. Xử lý vật chứng: Tuyên tịch thu tiêu hủy 01 con dao quắm dài 84cm, trong đó lưỡi dao bằng kim loại dài 29cm chỗ rộng nhất 7cm, cán dao dài 55cm, đường kính 3cm thu giữ của bị cáo Ma Seo C, theo biên bản giao, nhận vật chứng ngày 10/10/2022 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện NP.

5. Về án phí: Bị cáo Ma Seo C được miễn án phí hình sự sơ thẩm và án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch.

6. Về quyền kháng cáo: Báo cho bị cáo biết được quyền kháng cáo bản án sơ thẩm trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án 24/11/2022.

Đại diện hợp pháp của nguyên đơn dân sự được quyền kháng cáo bản án về phần bồi thường thiệt hại trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án 24/11/2022.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt, được quyền kháng cáo phần liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của mình trong hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án.