Bản án 09/2022/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Y Th Niê đi làm tại tỉnh Bình Dương (lúc này đang bùng phát bệnh COVID - 19). Sáng ngày 18/7/2021, Y Th đến Phòng khám đa khoa Sóng Thần (tại tỉnh Bình Dương) để test nhanh Virus Sars Cov-2 và có kết quả âm tính. Sau đó, Y Th đi bằng xe mô tô cá nhân từ tỉnh Bình Dương về Buôn Kh, xã C, huyện K, tỉnh Đắk Lắk. Đến khoảng 00 giờ 30 phút ngày 19/7/2021, Y Th về đến nơi nhưng không khai báo y tế mà về ăn uống và nghỉ ngơi tại nhà mình ở xã Buôn Kh.

Đến khoảng 07 giờ sáng ngày 19/7/2021, Y Th đến Trạm y tế xã C để khai báo y tế thì chính quyền xã đã áp dụng Quyết định số 320/QĐ-BCĐ ngày 19/7/2021 của Ủy ban nhân dân xã C, áp dụng biện pháp cách ly y tế tại nhà trong thời gian 14 ngày kể từ ngày 19/7/2021. Tại đây, Y Th và đã ký tên vào Bản cam kết thực hiện biện pháp cách ly y tế tại nhà để phòng, chống dịch COVID - 19, trong đó có nội dung “Không tổ chức liên hoan ăn uống, hoạt động đông người tại nơi ở, nơi lưu trú…”; Y Th còn được nhân viên y tế hướng dẫn trong thời gian cách ly không được ra khỏi nhà, thường xuyên đeo khẩu trang và không tổ chức tập trung đông người tại nơi cách ly....

Tuy nhiên, vào chiều ngày 19/7/2021, khi Y Th đang nướng thịt tại nhà thì có một số anh em họ hàng, hàng xóm biết Y Th về nên đến nhà chơi, HL có mời thêm một số người thân thiết trong gia đình đến và cũng ăn uống. Những người tham gia ăn uống tại nhà Y Th (đều trú cùng buôn với Y Th) vào chiều tối này 19/7/2021 gồm có: HL Byă (vợ Y Th), con là HM Byă (sinh năm 2013) và Y MT Byă (sinh năm 2020); 02 cháu của HL là H L1 Byă (sinh năm 2006) và H L2 Byă (sinh năm 2005); YD Mlô (sinh năm 2003); Hồ Thị B (sinh năm 1987) cùng 02 con là H NH Mlô (sinh năm 2013) và H TM Mlô (sinh năm 2013); H Ng Drao (sinh năm 1987) cùng 03 con là H X Drao (sinh năm 2017), H Kh3 Drao (sinh năm 2008) và YS Drao (sinh năm 2012); HD Drao (sinh năm 1981) cùng chồng là Y Ch Êban (sinh năm 1980) và con là H MN Drao (sinh năm 2008); HH Drao (sinh năm 1993) cùng chồng là YL Byă (sinh năm 1992) và 02 con là HC Drao (sinh năm 2011) và Y AP Drao (sinh năm 2017).

Quá trình ăn uống nói trên diễn ra từ khoảng 19 giờ đến 21 giờ ngày 19/7/2021, những người này ngồi sát nhau thành vòng tròn trên chiếu, đặt trên nền bếp nhà Y Th, còn Y Th đã tham gia ăn uống và trò chuyện với mọi người nhưng không đeo khẩu trang, không giữ khoảng cách tối thiểu 02 mét. Ăn uống tiếp xúc xong mọi người ra về.

Ngày 23/7/2021, Y Th được Trạm y tế xã C tiến hành test nhanh và cho kết quả dương tính với virus SARS-CoV-2. Những người tiếp xúc trực tiếp với Y Th là HL Byă, HM Byă, Y MT Byă, H L2 Byă, H L1 Byă, YL Byă, Y Ch Êban, H MN Drao, HC Drao, Hồ Thị B, H TM Mlô, H NH Mlô, YD Mlô, H Ng Drao, Y AP Drao, HH Drao, H Kh3 Drao, YS Drao, H X Drao và những người sống cùng buôn, tiếp xúc gián tiếp với Y Th gồm: Đinh Hoài A (tiếp xúc gần với Y MT), Phạm Thị C (tiếp xúc gần với HL), YM Êban (tiếp xúc gần với Hồ Thị B, H Ng và HH), H H2 Niê (tiếp xúc với H MN và H Kh), H Ng2 Niê (tiếp xúc với H H2 Niê) đều có kết quả test nhanh dương tính với Virus SARS-CoV-2. Sau đó, Kết quả xét nghiệm bằng kỹ thuật Real time RT-PCR ngày 25/7/2021 của Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên, Y Th và 24 người nói trên dương tính với virus SARS-CoV-2 (nhiễm bệnh COVID - 19) nên phải đưa đi cách ly, điều trị.

Tại bản cáo trạng số: 05/CT-VKS – HS ngày 28/02/2022 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Krông Bông truy tố bị cáo Y Th Niê về tội “Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người” theo điểm c khoản 1 Điều 240 của Bộ luật hình sự.

Tại phiên tòa, bị cáo Y Th Niê khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình, lời khai tại phiên toà là phù hợp nội dung bản cáo trạng.

Các bị hại có mặt đều khai: Tối ngày 19/7/2021, do biết Y Th về nên có một số bị hại tự đến nhà chơi với Y Th còn một số ít bị hại là do vợ Y Th (HL Byă) gọi điện mời đến nhà chơi nên mới cùng ăn uống, trò chuyện tại nhà Y Th. Mọi người có tiếp túc gần với Y Th và tất cả đều không đeo khẩu trang. Các bị hại đã tự thỏa thuận bồi thường với bị cáo và không có yêu cầu gì thêm. Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét, giảm nhẹ hình phạt cho Y Th vì Y Th sống rất hòa đồng, được mọi người xung quanh quý mến.

Đại diện Viện kiểm sát đã đánh giá tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo và giữ nguyên quyết định truy tố bị cáo Y Th Niê về tội: “Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người”, đồng thời đề nghị Hội đồng xét xử:

* Về hình phạt: Căn cứ điểm c khoản 1 Điều 240; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1, khoản 2, khoản 5 Điều 65 của Bộ luật Hình sự, đề nghị Hội đồng xét xử xử phạt bị cáo Y Th Niê từ 01 năm đến 01 năm 06 tháng tù, nhưng cho hưởng án treo. Thời gian thử thách từ 02 năm đến 03 năm, kể từ ngày tuyên án.

* Về trách nhiệm dân sự: Đề nghị Hội đồng xét xử công nhận việc Y Th Niê tự nguyện bồi thường cho các bị hại H Ng2 Niê, Đinh Hoài A, Phạm Thị C, Hồ Thị B, H Ng Drao, HH Drao và Y Ch Êban, mỗi người 500.000 đồng tiền thuốc men bồi dưỡng sức khỏe. Các bị hại trên có đơn bãi nại, xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Ý kiến tranh luận của người bào chữa cho bị cáo: Về tội danh, các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: nhất trí với đề nghị của Kiểm sát viên. Về hình phạt: đề nghị áp dụng điểm c khoản 1 Điều 240 , điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 54, Điều 65 của Bộ luật hình sự, đề nghị xử phạt bị cáo mức án dưới mức thấp nhất mà đại diện viện kiểm sát đề nghị và cho bị cáo được hưởng án treo.

Bị cáo đồng ý với ý kiến tranh luận của người bào chữa và không có ý kiến tranh luận gì thêm.

Cac bị hại không có ý kiến tranh luận gì thêm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Y Th Niê trở về từ tỉnh Bình Dương lúc này bùng phát bệnh COVID - 19, mặc dù bị cáo đã khai báo y tế, chính quyền địa phương áp dụng Quyết định số 320/QĐ-BCĐ ngày 19/7/2021 của Ủy ban nhân dân xã C cách ly tại nhà đối với bị cáo trong 14 ngày kể từ ngày 19/7/2021, bị cáo cùng gia đình cam đoan “Không tổ chức liên hoan ăn uống, hoạt động đông người tại nơi ở, nơi lưu trú…”; được nhân viên y tế hướng dẫn trong thời gian cách ly không được ra khỏi nhà, thường xuyên đeo khẩu trang và không tổ chức tập trung đông người tại nơi cách ly.... Tuy nhiên vì chủ quan mình không bị nhiễm bệnh và do có thiếu ý thức nên bị cáo đã không chấp hành các quy định về cách ly mà tham gia cùng ăn uống đông người tại nơi cách ly, trực tiếp làm lây dịch bệnh COVID – 19 cho 19 người tại buôn Kh, xã C, gồm: HL, HM, Y MT, H L1, H L2, YD, Hồ Thị B, NH, TM, H Ng, H X, H Kh, YS, Y Ch, H MN, HH, YL, HC và Y AP. Đồng thời còn gián tiếp làm lây lan dịch bệnh Covid 19 cho 05 người khác là: Đinh Hoài A, Phạm Thị C, Y Míc, H H2, H Ng2 trú cùng buôn.

Theo Công văn số 6284/UBND-KGVX ngày 13/7/2021 của UBND tỉnh Đắk Lắk về việc điều chỉnh thời gian cách ly y tế tại nhà và xét nghiệm đối với người từ vùng dịch trở về: từ ngày 12/7/2021, người trở về Đắk Lắk từ tỉnh Bình Dương được xác định là người trở về từ vùng có dịch bệnh COVID – 19 và phải bị áp dụng biện pháp cách ly y tế tại nhà. Theo quy định tại mục 6.4 về hướng dẫn cách ly y tế tại nhà, nơi lưu trú phòng chống dịch COVID - 19 (Ban hành kèm theo Quyết định số 879/QĐ-BYT ngày 12 tháng 3 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế) thì người được cách ly phải:

“a) Chấp hành việc tự cách ly tại nơi ở, nơi lưu trú đúng thời gian quy định và có cam kết với chính quyền địa phương,

g) Không ăn chung, không ngủ chung cùng với những người khác trong gia đình, nơi ở, nơi lưu trú.”

Điều 240 Bộ luật hình sự quy định: Tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người

1.Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

………………………………………………..

c) Hành vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người.

Tại Tiểu mục 1.1 Mục 1 Công văn số 45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, về việc xét xử tội phạm liên quan đến phòng, chống dịch bệnh COVID - 19 quy định:

“1. Hướng dẫn xác định tội danh theo quy định của Bộ luật hình sự:

1.1. Người đã được thông báo mắc bệnh; người nghi ngờ mắc bệnh hoặc trở về từ vùng dịch có bệnh COVID - 19 đã được thông báo cách ly thực hiện một trong các hành vi sau đây gây lây truyền dịch bệnh COVID - 19 cho người khác thì bị coi là trường hợp thực hiện “hành vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người” quy định tại điểm c khoản 1 Điều 240 và bị xử lý về tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm cho người:

…………………

b) Không tuân thủ quy định về cách ly;”

Do vậy, hành vi của bị cáo Y Th Niê đã phạm tội “Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người” theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 240 của Bộ luật hình sự, như cáo trạng Viện kiểm sát đã truy tố là có căn cứ và đúng pháp luật.

Xét thấy bị cáo có nhân thân tốt, có nơi cư trú rõ ràng ổn định, bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ, không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, hoàn cảnh của bị cáo rất khó khăn và là con, cháu của người có công với cách mạng, bị cáo sinh sống tại địa phương chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật và được mọi người yêu quý, tôn trọng. Trước khi phạm tội, bị cáo có kết quả xét nghiệm âm tính nên bị cáo chủ quan cho rằng mình không mắc bệnh, mặt khác một số bị hại tự sang nhà bị cáo chơi và thấy gia đình bị cáo nướng thịt thì chủ động ở lại cùng ăn uống, thể hiện các bị hại có một phần lỗi do sự chủ quan và thiếu ý thức trong việc tự phòng ngừa dịch bệnh cho chính mình. Chính quyền địa phương có một phần trách nhiệm, việc quản lý người có nguy cơ mắc bệnh COVID 19 còn lỏng lẻo: không thông báo rộng rãi, không treo biển thông báo gia đình có người cách ly, chưa giám sát chặt chẽ việc tụ tập đông người và công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho người dân còn chưa hiệu quả. Tuy nhiên, trong tình hình hiện nay, dịch bệnh COVID - 19 đã được Nhà nước ta kiểm soát, và đã phần nào giảm bớt tính nguy hiểm cho xã hội. Vì vậy hành vi của bị cáo phần nào không còn nguy hiểm cho xã hội nên không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi xã hội mà cho bị cáo cơ hội được tự cải tạo dưới sự giám sát, giáo dục của chính quyền địa phương, cũng như sự nhắc nhở, khuyên răn của gia đình cũng đủ để giáo dục bị cáo trở thành công dân có ích cho xã hội, đồng thời thể hiện được chính sách Pháp luật nhân đạo của Nhà nước ta cũng phù hợp với sự quan tâm của xã hội.

Các bị hại không có yêu cầu bồi thường gì thêm nên không đặt ra để giải quyết.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Tuyên bố bị cáo Y Th Niê phạm tội “Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người”.

Căn cứ điểm c khoản 1 Điều 240 ; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1, khoản 2, khoản 5 Điều 65 của Bộ luật Hình sự.

Xử phạt: Bị cáo Y Th Niê 01 (một) năm tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 02 (hai) năm, kể từ ngày tuyên án, ngày 27/4/2022.

Giao bị cáo Y Th Niê cho Ủy ban nhân dân xã C, huyện K, tỉnh Đắk Lắk giám sát, giáo dục và gia đình bị cáo có trách nhiệm phối hợp với chính quyền địa phương trong việc giám sát, giáo dục bị cáo trong thời gian thử thách.

Trong trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại Điều 92 Luật thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

2. Về trách nhiệm dân sự: Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 46 Bộ luật hình sự, Điều 592 Bộ luật dân sự: Công nhận việc bị cáo đã tự nguyện bồi thường cho các bị hại H Ng2 Niê, Đinh Hoài A, Phạm Thị C, Hồ Thị B, H Ng Drao, HH Drao và Y Ch Êban, mỗi người 500.000 đồng tiền thuốc men bồi dưỡng sức khỏe.

3. Về án phí: Áp dụng Điều 12, Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án: Miễn toàn bộ án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo Y Th Niê.

4. Bị cáo, bị hại và đại diện theo pháp luật của bị hại có mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án. Bị hại và đại diện theo pháp luật của bị hại vắng mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết hợp lệ.