Bản án 09/2019/DSST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn – ông Y T Knỗng trình bày:

Theo “Giấy vay tiền” ngày 08/6/2017, ông Trần Đ vay của bà Trần Thị H 100.000.000 đồng; thời hạn trả nợ ngày 08/10/2017. Ngoài ra, hai bên còn thỏa thuận lãi suất 15% tháng nhưng không viết vào trong “Giấy vay tiền”. Đến hạn trả nợ, bà H đã yêu cầu ông Đ trả tiền nhiều lần nhưng ông Đ vẫn khất nợ đến nay chưa trả số tiền trên cho bà H.

Nay bà H yêu cầu ông Trần Đ phải trả số tiền đã vay là 100.000.000 đồng và lãi chậm trả từ ngày 09/10/2017 đến ngày khởi kiện 09/12/2018, theo mức lãi suất 10% /năm là 11.620.000 đồng; tổng cộng là 111.620.000 đồng.

Ông Trần Đ trình bày:

Ông Đ thừa nhận có nợ 100.000.000 đồng; không tranh chấp về thời điểm vay, thời hạn vay nhưng còn tranh chấp về những nội dung sau:

Thứ nhất, theo ông Đ thì trong số tiền nợ 100.000.000 đồng trên có 55.000.000 đồng, thực chất không phải là khoản vay mà là khoản nợ do cá độ bóng đá ông Đ còn nợ ông Trọng nên ông Đ không chấp nhận phải trả số tiền cá độ này.

Thứ hai, ông Đ cho rằng khi vay 45.000.000 đồng, ông Đ không đến nhà bà H, không trực tiếp vay bà H và cũng không có việc các bên nhờ con gái bà H là Nguyễn Thanh Tâm lập giấy vay mà là ông Đ vay trực tiếp của ông T, ông T giao tiền và viết giấy vay tại nhà ông Hòa thôn Sân Bay, xã Bông Krang nên chữ ký trong “Giấy vay tiền” ngày 08/6/2017 mà bà H dùng làm chứng cứ không phải của ông Đ viết ra.

Thứ ba, về mức lãi không phải là 15% /tháng mà thực tế ông Đ phải trả là 4.000.000 đồng/tháng, ông Đ đã trả được 16 tháng, trong đó có nhờ anh Trung, anh Khánh, bà Sương mỗi người trả nợ lãi hai lần, mỗi lần 4.000.000 đồng, tổng cộng đã trả được 64.000.000 đồng nên nay ông Đ không chấp nhận trả nợ nữa.

Ông Nguyễn Văn Trọng trình bày:

Việc ông Đ vay 100.000.000 đồng của vợ ông là bà H, không liên quan gì đến ông T. Ông T có quen, biết và trước đây, ông T có cho ông Đ vay tạm tiền vài lần, số tiền vay cũng chỉ vài triệu. Khi ông T cho ông Đ vay, ông T cũng không nhớ vay làm gì, số tiền bao nhiêu; nay ông Đ khai thì ông nhớ là ông Đ có nhờ người ngoài xóm ông Đ (ông T không biết tên) trả tiền hộ nhưng anh em đã thanh toán xong với nhau không liên quan gì đến khoản vay 100.000.000 đồng trên.

Về việc ông Đ khai có cá cược bóng đá và nợ ông T số tiền 55 triệu đồng, sau đó vay thêm 45 triệu đồng rồi gộp nợ thành 100 triệu đồng và ông T là người viết “Giấy vay tiền” ông Đ ký bên vay là hoàn toàn bịa đặt. Việc bà H kiện đòi nợ ông Đ không liên quan gì đến ông T.

Bà Lê Thị Hường trình bày:

Mặc dù bà H kiện đòi nợ chồng bà Hường là ông Đ, không liên quan gì đến bà Hường nhưng bà Hường đề nghị Tòa án xem xét, bởi bà Hường là chỗ bạn bè cũ với bà H; bà H thừa biết ông Đ hay cá độ, làm khổ vợ con nhưng vẫn cho ông Đ vay khoản tiền lớn như vậy mà không báo cho bà Hường biết một thời gian dài thì hoàn toàn vô lý, đây chỉ có thể là khoản nợ do cá độ như ông Đ trình bày mà thôi; nên theo bà Hường, nếu ông Đ có nợ 100.000.000 đồng thì đây là khoản tiền cá độ bóng đá nên cần bác bỏ yêu cầu trả nợ của bà H.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Lắk phát biểu:

Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa trong quá trình giải quyết vụ án, kể từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án. Thẩm quyền thụ lý đúng qui định tại khỏan 3 Điều 26; Điều 35; Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS). Việc xác định tư cách tham gia tố tụng đúng quy định tại Điều 68 BLTTDS. Việc xác minh, thu thập chứng cứ, giao nhận chứng cứ đúng qui định tại các điều từ 93 đến 97 BLTTDS. Trình tự thụ lý, giao nhận thông báo thụ lý cho VKS và cho các đương sự đúng qui định tại Điều 195, Điều 196 BLTTDS. Việc tuân theo pháp luật tố tụng của người tham gia tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ án, kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án: Đương sự đã thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ tố tụng của họ theo quy định của pháp luật.

Về đường lối giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng các Điều 463, 466, 468 và 470 của Bộ Luật dân sự, tuyên chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà H; buộc ông Đ phải trả cho bà H số tiền vay 100.000.000 đồng và lãi suất chậm trả theo yêu cầu của nguyên đơn là 10%/năm từ ngày 09/10/2017 đến 09/12/2018 là 11.620.000 đồng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và kết quả tranh luận tại phiên tòa, xét thấy:

Yêu cầu của nguyên đơn là buộc bị đơn phải trả nợ vay và lãi phát sinh; bị đơn không thừa nhận đã vay tiền của nguyên đơn không phải là yêu cầu phản tố nên xác định quan hệ pháp luật tranh chấp trong vụ án là “Tranh chấp về hợp đồng vay tài sản”; bị đơn cư trú trong huyện Lắk nên Tòa án nhân dân huyện Lắk có thẩm quyền giải quyết vụ án này theo khoản 3 Điều 26, khoản 1 Điều 35 và khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự.

Việc vay tiền được các bên giao dịch vào ngày 08/6/2017 nên được áp dụng theo Bộ Luật dân sự hiện hành để giải quyết; tranh chấp hợp đồng vay tài sản được áp dụng theo quy định tại các Điều 463, 466, 468 và Điều 470 của Bộ luật dân sự.

Theo Điều 466 Bộ luật dân sự, nghĩa vụ trả nợ của bên vay được xác định như sau:

Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi gồm: Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này; Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Về lãi suất Điều 468 quy định:

“1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.

Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác….”

Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.

2. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ.”

Lãi suất 15% tháng hay mức lãi 4.000.000 đồng/tháng/100.000.000 đồng như các bên đã xác định đều là lãi suất vượt quá mức pháp luật cho phép (lãi suất giới hạn 20%/năm); hơn nữa, đây là thuộc trường hợp có tranh chấp về lãi nên chỉ áp dụng mức lãi trong hạn được áp dụng là 10%/năm làm cơ sở xác định lãi suất quá hạn trên nợ gốc là 150% của mức lãi trong hạn, tức bằng 1,25% tháng.

Ông Đ có vay của bà H số tiền 100.000.000 đồng nhưng chưa trả cả gốc và lãi; do đó, bà H yêu cầu ông Đ trả nợ vay 100.000.000 đồng là có cơ sở. Về lãi trong hạn và lãi chậm trả hằng tháng nguyên đơn không yêu cầu nên Tòa án không xem xét. Về lãi quá hạn của khoản nợ gốc, nguyên đơn chỉ yêu cầu áp dụng lãi suất 10% năm (= 0,833/% tháng) là thấp hơn lãi suất quá hạn được xác định ở trên (1,25% tháng) nên được chấp nhận. Thời gian tính lãi, lẽ ra nguyên đơn được yêu cầu tính lãi quá hạn từ ngày 09/10/2017 đến ngày Tòa án xét xử nhưng nguyên đơn chỉ yêu cầu tính đến ngày khởi kiện là ngày 09/12/2018 nên yêu cầu của nguyên đơn thuộc giới hạn cho phép và có lợi cho bên vay nên cần chấp nhận. Theo đó tiền lãi quá hạn từ 09/10/2017 đến 09/12/2018 là: 14 tháng x 100.000.000 đồng x 10%/năm : 12 tháng = 11.666.000 đồng; do đó cần chấp nhận lãi quá hạn theo yêu cầu của nguyên đơn là 11.620.000 đồng.

Nguyên đơn không phải chịu án phí nên được trả lại tiền tạm ứng án phí sơ thẩm.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 26, khoản 1 Điều 35 và khoản 1 Điều 39, Điều 144, Điều 147, khoản 2 Điều 228, khoản 2 Điều 229, Điều 266, Điều 271, 273 của Bộ luật tố tụng dân sự;

Căn cứ các Điều 357, 463, 466, 468 và Điều 470 của Bộ luật dân sự;

Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 24, khoản 2 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14;

Tuyên xử:

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị H;

Buộc ông Trần Đ phải có nghĩa vụ trả nợ cho bà Trần Thị H số tiền đã vay là 100.000.000 (Một trăm triệu) đồng và tiền lãi quá hạn từ ngày 09/10/2017 đến ngày 09/12/2018 là 11.620.000 (Mười một triệu sáu trăm hai mươi nghìn) đồng.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án đối với khoản tiền mà ông Đ phải thi hành cho đến khi thi hành xong hàng tháng ông Đ còn phải chịu khoản tiền lãi chậm trả của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ Luật dân sự.

2. Về chi phí giám định: Ông Trần Đ phải chịu 5.040.000 đồng; ông Đ đã nộp xong khoản tiền này.

3. Về án phí dân sự sơ thẩm: Ông Trần Đ phải chịu 5.581.000 (Năm triệu năm trăm tám mươi mốt nghìn) đồng tiền án phí dân sự sơ thẩm;

Bà Trần Thị H không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm và được trả lại 2.790.000 (Hai triệu bảy trăm chín mươi nghìn) đồng đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí số AA/2016/0001651 ngày 11/12/2018 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Lắk.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Đương sự được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.