Bản án 09/2018/KDTM-ST — Tranh chấp hợp đồng tín dụng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Trong đơn khởi kiện ngày 14 tháng 6 năm 2017 và trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa sơ thẩm, người đại diện hợp pháp của nguyên đơn là ông Nguyễn Văn O đều trình bày:

Giữa Ngân hàng Thương mại cổ phần Q (sau đây viết tắt là Ngân hàng) với Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ H (sau đây viết tắt là Công ty) có quan hệ tín dụng bởi 03 hợp đồng tín dụng, cụ thể như sau: Tại Hợp đồng tín dụng trung dài hạn số 02.11.20029.01/2006/NHQĐ-ĐT/HĐTDTDH ngày 17 tháng 10 năm 2006 (Sau đây viết tắt là Hợp đồng tín dụng số 02) số tiền Ngân hàng đã giải ngân cho Công ty là 1.500.000.000 đồng để mua và sửa chữa tàu Hải Thành 27, thời hạn vay 48 tháng, lãi suất theo thỏa thuận; Tại Hợp đồng tín dụng ngắn hạn số 158.08.NQHP/TM.80/092990.03 ngày 15 tháng 8 năm 2008 (Sau đây viết tắt là Hợp đồng tín dụng số 03) số tiền Ngân hàng đã giải ngân cho Công ty là 600.000.000 đồng để bổ sung vốn đóng mới tàu Hải Thành 28, thời hạn vay 12 tháng, lãi suất theo thỏa thuận; Tại Hợp đồng tín dụng ngắn hạn số 158.08.NQHP/TM.80/092990.05 ngày 18 tháng 8 năm 2008 (Sau đây viết tắt là Hợp đồng tín dụng số 05) số tiền Ngân hàng đã giải ngân cho Công ty là 300.000.000 đồng để bổ sung vốn đóng mới tàu Hải Thành 28, thời hạn vay 12 tháng, lãi suất theo thỏa thuận. Tài sản thế chấp cho các Hợp đồng tín dụng là Tàu biển Hải Thành 27 trọng tải 982 tấn thuộc quyền sở hữu của Công ty và Quyền sử dụng đất diện tích 127,75m2 và các tài sản gắn liền trên đất tại thửa đất số 591(1), tờ bản đồ số 02 xã Thủy Đường, huyện Thuỷ Nguyên, được Uỷ ban nhân dân huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng cấp cho hộ bà Hoàng Thị H ngày 06 tháng 7 năm 2000, số giấy G 087753, số vào sổ cấp giấy: 00181 QSDĐ/HP-TN-TĐ (sau đây viết tắt là Thửa đất số 591) công chứng tại Phòng công chứng số 4 thành phố Hải Phòng ngày 13 tháng 10 năm 2006 số công chứng 832, Quyển số 04 và Văn bản thỏa thuận sửa đổi hợp đồng thế chấp ngày 07 tháng 10 năm 2010, số công chứng 4054, Quyển số 09.

Quá trình thực hiện hợp đồng tín dụng, Công ty đã để nợ quá hạn, vi phạm nghĩa vụ thanh toán mặc dù đã nhiều lần Ngân hàng yêu cầu trả nhưng vẫn không thực hiện được. Các khoản vay của 03 hợp đồng đã chuyển thành nợ quá hạn; năm 2011 các bên đã thống nhất giải chấp xong Tàu biển Hải Thành 27 để Ngân hàng thu hồi một phần nợ.

Ngân hàng khởi kiện và người đại diện hợp pháp của nguyên đơn yêu cầu Tòa án giải quyết: Yêu cầu Công ty trả nợ Ngân hàng đến ngày 01 tháng 11 năm 2018 với tổng số tiền của 03 hợp đồng tín dụng là 3.076.150.391 đồng, cụ thể như sau: Nợ của Hợp đồng tín dụng số 02 số tiền là 1.014.747.213 đồng, trong đó nợ gốc là 359.361.171 đồng, nợ lãi quá hạn là 655.386.042 đồng; nợ của Hợp đồng tín dụng số 03 số tiền là 1.446.043.875 đồng, trong đó nợ gốc là 584.000.000 đồng, nợ lãi quá hạn là 862.043.875 đồng; nợ của Hợp đồng tín dụng số 05 số tiền là 615.359.303 đồng, trong đó nợ gốc là 242.983.760 đồng, nợ lãi quá hạn là 372.375.543 đồng. Yêu cầu phát mại tài sản thế chấp là Thửa đất số 591 trong trường hợp bên vay không trả được nợ.

Đối với số tiền 1.000.000.000 đồng bị đơn nộp ngày 19 tháng 8 năm 2011, sau khi kiểm tra lại hóa đơn chứng từ và văn bản thỏa thuận của hai bên về trả nợ thì số tiền này được Ngân hàng trừ vào tiền nợ gốc của Hợp đồng tín dụng số 02 là 219.511.598 đồng; nay tiền gốc và tiền lãi của Hợp đồng tín dụng số 02 đã giảm tổng số tiền là 510.358.073 đồng (trong đó tiền gốc giảm 219.511.598 đồng, nay chỉ còn 139.849.573 đồng; tiền lãi giảm nay chỉ còn 364.539.467 đồng). Ngân hàng điều chỉnh giảm số tiền khởi kiện của Hợp đồng tín dụng số 02 vì đây là số tiền liên quan đến giải chấp tàu biển bảo đảm cho khoản vay của hợp đồng này và yêu cầu bị đơn còn phải thanh toán tổng số tiền của Hợp đồng tín dụng số 02 là 504.389.140 đồng. Các yêu cầu về số nợ của Hợp đồng tín dụng số 03, số 05 và yêu cầu phát mại tài sản thế chấp là Thửa đất số 591 trong trường hợp bên vay không trả được nợ không thay đổi. Toàn bộ số lãi trong hạn của các hợp đồng tín dụng, bị đơn đã thanh toán xong.

Trong Văn bản ngày 29 tháng 8 năm 2018 của người đại diện theo pháp luật cho bị đơn, trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa sơ thẩm ngày 01 tháng 11 năm 2018 người đại diện hợp pháp của bị đơn đồng ý với những yêu cầu của nguyên đơn về số tiền vay, về tài sản thế chấp và tài sản đã giải chấp như đại diện nguyên đơn trình bày như trên là đúng. Đối với số dư nợ gốc đề nghị đại diện Ngân hàng kiểm tra lại vì trước đây các bên có văn bản thỏa thuận nếu Công ty nộp 1.000.000.000 đồng trước ngày 25 tháng 8 năm 2011 thì sẽ được trừ vào nợ gốc. Ngày 19 tháng 8 năm 2011 bị đơn nộp đủ số tiền trên và được Ngân hàng thông báo trừ cho hơn 200.000.000 triệu đồng vào nợ gốc. Người đại diện hợp pháp của bị đơn có quan điểm đồng ý trả nợ và đề cho bị đơn trả nợ dần.

Trong Văn bản ngày 07 tháng 8 năm 2018, trong quá trình giải quyết vụ án người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Hoàng Thị H đồng ý với những lời khai của người đại diện cho nguyên đơn và người đại diện cho bị đơn về việc thế chấp tài sản là Thửa đất số 591 để bảo đảm cho khoản vay của các Hợp đồng tín dụng nêu trên và có quan điểm cho Công ty được trả nợ dần.

Trong Văn bản ngày 29 tháng 8 năm 2018, trong quá trình giải quyết vụ án người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Trịnh Hải L đồng ý với những lời khai của người đại diện cho nguyên đơn về kí hợp đồng tín dụng. Đối với hợp đồng thế chấp tài sản là Thửa đất số 591 được kí chưa phù hợp pháp luật vì tài sản cấp cho hộ gia đình nhưng anh Trịnh Hải L không kí. Sau này do biết thiếu sót nên Ngân hàng yêu cầu anh đến Phòng công chứng số 4 làm văn bản cam kết Thửa đất số 591 là của ông L và bà H, văn bản lập cùng ngày kí hợp đồng thế chấp là không đúng vì đây là văn bản mục đích hợp pháp hóa hồ sơ, ngày kí hợp đồng thế chấp anh L không có mặt tại Phòng công chứng, nếu có mặt anh đã kí trực tiếp vào hợp đồng thế chấp. Anh L và người đại diện yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số công chứng 832, Quyển số 04 ngày 13 tháng 10 năm 2006 đối với thửa đất số 591 là vô hiệu do anh L là đồng sở hữu chưa ký tên vào hợp đồng; yêu cầu Ngân hàng trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các đồng sở hữu sử dụng và phải làm thủ tục xóa đăng ký thế chấp tại Văn phòng đăng ký đất đai huyện Thủy Nguyên. Không yêu cầu giải quyết bồi thường thiệt hại trong trường hợp hợp đồng vô hiệu, nếu có thiệt hại trong trường hợp hợp đồng vô hiệu thì anh L sẽ yêu cầu giải quyết bằng vụ kiện dân sự khác nếu xét thấy cần thiết.

Trong Văn bản ngày 29 tháng 8 năm 2018, trong quá trình giải quyết vụ án người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Trịnh Thành C đồng ý với những lời khai của người đại diện cho nguyên đơn về kí hợp đồng tín dụng. Đối với hợp đồng thế chấp tài sản là Thửa đất số 591 được kí chưa phù hợp pháp luật vì tài sản cấp cho hộ gia đình nhưng anh Trịnh Thành C không kí vào bên thế chấp mà chỉ kí với tư cách bên vay. Anh C yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số công chứng 832, Quyển số 04 ngày 13 tháng 10 năm 2006 đối với thửa đất số 591 là vô hiệu do anh và anh L là các đồng sở hữu chưa ký tên vào hợp đồng; yêu cầu Ngân hàng trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các đồng sở hữu sử dụng và phải làm thủ tục xóa đăng ký thế chấp tại Văn phòng đăng ký đất đai huyện Thủy Nguyên. Không yêu cầu giải quyết bồi thường thiệt hại trong trường hợp hợp đồng vô hiệu, nếu có thiệt hại trong trường hợp hợp đồng vô hiệu thì anh C sẽ yêu cầu giải quyết bằng vụ kiện dân sự khác nếu xét thấy cần thiết. Đối với số tiền gốc và lãi theo thông báo điều chỉnh giảm của đại diện Ngân hàng tại phiên tòa và được trừ vào nợ gốc của Hợp đồng tín dụng số 02, anh có quan điểm đồng ý.

Bà Kiểm sát viên phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật và về việc giải quyết vụ án như sau: Thẩm phán, Hội đồng xét xử đã tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật Tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ án từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án; Nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chấp hành đúng quy định của pháp luật kể từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Điều 5, khoản 1 Điều 30, điểm b khoản 1 Điều 35, Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS); các điều 122, 323, 342, 343, 471, 474, 715, 721 của Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2005; các điều 117, 466, 500, 502 của BLDS năm 2015; các Điều 91 và 95 của Luật Các Tổ chức Tín dụng; Khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc Công ty Hải Thành phải trả Ngân hàng số tiền nợ tính đến ngày 01 tháng 11 năm 2018 là 2.565.792.218 đồng; trong đó nợ gốc 966.833.333 đồng, nợ lãi quá hạn là 1.598.958.885 đồng và tiếp tục trả lãi quá hạn trên số nợ gốc theo quy định tại Hợp đồng tín dụng đã ký kết đến ngày trả hết nợ. Trường hợp Công ty không trả được nợ thì phát mại tài sản thế chấp là Thửa đất số 591 để nguyên đơn thu hồi nợ. Công ty phải chịu toàn bộ án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm có giá ngạch theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử thấy:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào các điều 30, 35, 91, 92, 97, 147 và khoản 1 Điều 227 của Bộ luật Tố tụng dân sự; các điều 122, 323, 343, 355, 471, 474, 715 và 721 của Bộ luật Dân sự năm 2005; các điều 117, 298, 299, 463, 466, 500 và 502 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Luật đất đai năm 2003; Luật đất đai năm 2013; các điều 91 và 95 của Luật Các Tổ chức Tín dụng; khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ H phải trả nợ cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần Q tính đến ngày 01 tháng 11 năm 2018 với tổng số tiền là 2.565.792.218 (Hai tỷ, năm trăm sáu mươi lăm triệu, bảy trăm chín mươi hai nghìn, hai trăm mười tám đồng); trong đó: Nợ của Hợp đồng tín dụng trung dài hạn số 02.11.20029.01/2006/NHQĐ-ĐT/HĐTDTDH ngày 17 tháng 10 năm 2006 là 504.389.140 đồng (nợ gốc 139.849.573 đồng, nợ lãi quá hạn 364.539.467 đồng); Nợ của Hợp đồng tín dụng ngắn hạn số 158.08.NQHP/TM.80/092990.03 ngày 15 tháng 8 năm 2008 là 1.446.043.875 đồng (nợ gốc 584.000.000 đồng, nợ lãi quá hạn 862.043.875 đồng); Nợ của Hợp đồng tín dụng ngắn hạn số 158.08.NQHP/TM.80/092990.05 ngày 18 tháng 8 năm 2008 là 615.359.303 đồng (nợ gốc 242.983.760 đồng, nợ lãi quá hạn 372.375.543 đồng).

Về lãi suất chậm thi hành án: Kể từ ngày 02 tháng 11 năm 2018 khách hàng vay còn phải tiếp tục chịu khoản tiền lãi quá hạn của số tiền nợ gốc chưa thanh toán, theo mức lãi suất mà các bên thỏa thuận trong hợp đồng cho đến khi thanh toán xong khoản nợ gốc này. Trường hợp trong hợp đồng tín dụng, các bên có thỏa thuận về việc điều chỉnh lãi suất cho vay theo từng thời kỳ của Ngân hàng cho vay thì lãi suất mà khách hàng vay phải tiếp tục thanh toán cho Ngân hàng cho vay theo quyết định của Tòa án cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với sự điều chỉnh lãi suất của Ngân hàng cho vay.

2. Trường hợp Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ H không trả được nợ, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Q có quyền yêu cầu phát mại tài sản đã thế chấp sau đây để thu hồi nợ: Quyền sử dụng đất diện tích 127,75m2 và các tài sản gắn liền trên đất tại thửa đất số 591(1), tờ bản đồ số 02 xã T, huyện T, thành phố Hải Phòng đứng tên chủ sử dụng là hộ bà Hoàng Thị H, được Uỷ ban nhân dân huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng cấp Giấy chứng nhận số G 087753 ngày 06 tháng 7 năm 2000, số vào sổ cấp giấy: 00181 QSDĐ/HP-TN-TĐ.

3. Về án phí sơ thẩm: Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ H phải nộp 83.316.000 (Tám mươi ba triệu, ba trăm mười sáu nghìn đồng) án phí kinh doanh, thương mại. Trả lại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Q số tiền 43.700.000 (Bốn mươi ba triệu, bảy trăm nghìn đồng) đã nộp tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thuỷ Nguyên, biên lai số 0009128 ngày 25 tháng 6 năm 2018.

Về quyền kháng cáo: Đương sự có mặt có quyền làm đơn kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án; Đương sự vắng mặt tại phiên tòa có quyền làm đơn kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc từ ngày bản án được niêm yết tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú.

Về quyền yêu cầu thi hành án, nghĩa vụ thi hành án: Bản án này được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.