Bản án 08/2025/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Ngày 29/11/2024, Cơ quan CSĐT – Công an TP Hà Nội phối hợp với Chi cục Hải quan cửa khẩu, Sân bay Quốc tế Nội Bài, Đội kiểm soát chống buôn lậu khu vực miền Bắc (Đội 1) – Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan đã tiến hành kiểm tra phát hiện hành khách Nguyễn Đình D, sinh ngày 12/8/1981 số hộ chiếu: K0196660, nơi ở hiện tại: CH 2422, thành phố N nhập cảnh trên chuyến bay mang số hiệu QR 984 của hãng hàng không Qatar Airways từ Angola quá cảnh qua Doha (Qatar) về đến Sân bay quốc tế Nội Bài (Hà Nội) cất giấu trong người 03 khúc sừng động vật nghi là sừng tê giác và 14 nanh động vật nghi là sản phẩm động vật nguy cấp, quý, hiếm nên Cơ quan chức năng đã tạm giữ và niêm phong tang vật liên quan theo quy định. Ngoài ra, còn tạm giữ của Dũng 01 hộ chiếu số K0196660, 01 điện thoại di động nhãn hiệu Sam Sung, 01 thẻ lên tàu bay chuyến bay QR984.

Quá trình điều tra làm rõ: Nguyễn Đình D sinh sống, kinh doanh tại Angola và thường di chuyển qua lại giữa Việt Nam và Angola để vận chuyển đồ đạc, hàng hoá thuê cho những người có nhu cầu để kiếm thêm thu nhập. Dũng có dự định ngày 28/11/2024 sẽ bay từ Angola về Việt Nam nên đã đăng tải lên mạng xã hội Facebook tại các Hội nhóm của người Việt Nam tại Angola để nhận vận chuyển hàng lấy tiền cước vận chuyển. Sau khi đăng tải, Dũng được nhiều người liên hệ gửi hàng, trong đó có 01 người phụ nữ người Angola đã liên hệ với Dũng qua số điện thoại tại Angola và hẹn gặp Dũng tại khu chợ gần đó để giao hàng. Dũng không nhớ số điện thoại của người phụ nữ này vì cùng thời điểm rất nhiều người gọi điện cho Dũng để gửi hàng.

Khi gặp mặt, Người phụ nữ Angola đã đưa cho Dũng 02 vali màu đen, trong đó có 01 vali đựng quần áo và 01 vali đựng quần áo cùng 01 hộp cát tông. Người phụ nữ đó có dặn Dũng: Khi về đến Việt Nam, qua cửa khẩu thì phải mở vali chứa thùng các tông, lấy đồ vật cất giấu bên trong hộp các tông ra cất vào trong người để tránh bị Cơ quan chức năng phát hiện. Khi nào Dũng về đến Việt Nam thì sẽ có người gọi điện liên hệ với Dũng để nhận hàng.

Người phụ nữ Angola và Dũng đã thoả thuận với nhau vận chuyển 02 vali từ Angola về Việt Nam với giá là 500.000 kwanza tương đương số tiền 11.000.000 đồng, khi nào khách nhận hàng ở Việt Nam sẽ thanh toán tiền cho Dũng. Sau khi nhận hàng từ người phụ nữ trên, Dũng mang về nhà, ngày 28/11/2024 Dũng đã vận chuyển 02 vali màu đen của người phụ nữ Angola gửi đến sân bay và bay về Việt Nam. Khoảng 20 giờ ngày 29/11/2024, Dũng về đến Sân bay quốc tế Nội Bài, sau khi nhận hàng hóa tại băng chuyền thì Dũng đã mang chiếc vali màu đen chứa hộp cát tông mang vào nhà vệ sinh và mở hộp cát tông ra thấy có 02 chiếc tất và 01 túi đựng khẩu trang bên trong là sừng tê giác. Sau đó, Dũng cất 02 chiếc tất đựng sừng tê giác vào 2 túi quần và cất 01 túi đựng khẩu trang đựng sừng tê giác trong cạp quần. Ngoài ra, Dũng còn cất 14 chiếc răng nanh động vật mà Dũng mua tại Angola để vào trong túi quần để che giấu Cơ quan chức năng khi nhập cảnh. Khi Dũng đi qua cửa soi chiếu thì bị lực lượng chức năng kiểm tra phát hiện.

Tại Bản kết luận giám định số 8443/KL-KTHS ngày 08/12/2024 của Phòng kỹ thuật Hình sự - Công an thành phố Hà Nội kết luận: 03 mẫu vật nghi là sừng tê giác có tổng khối lượng là: 953,16 gam.

Tại bản Kết luận giám định động vật số 2195/STTNSV ngày 17/12/2024 của Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật kết luận:

+ 03 mẫu sừng động vật là sừng loài Tê giác. Trong đó: 02 mẫu sừng là sừng loài Tê giác trắng có tên khoa học Ceratotherium simum; 01 mẫu sừng là sừng loài Tê giác đen có tên khoa học Diceros bicornis.

- Xác định tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật: Loài Tê giác trắng và Tê giác đen có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) ban hành kèm theo Thông báo số 25/TB-CTVN ngày 17/02/2023 của Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam.

+ 14 mẫu răng nanh là nanh của loài động vật thuộc họ Mèo (Felidae) trong đó 04 mẫu răng nanh loại to là răng nanh loài Sư tử có tên khoa học Panthera leo; 10 mẫu răng nanh loại nhỏ là răng nanh loài Báo hoa mai có tên khoa học Panthera pardus).

Xác định tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật:

- Loài Báo hoa mai có tên trong Phụ lục I, Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ. Loài Báo hoa mai có tên trong Nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ. Loài Báo hoa mai có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) ban hành kèm theo Thông báo số 25/TB-CTVN ngày 17/02/2023 của Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam.

- Loài Sư tử có tên trong Phụ lục II, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) ban hành kèm theo Thông báo số 25/TB-CTVN ngày 17/02/2023 của Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam.

Tại Bản kết luận định giá tài sản số 206/KL – HĐ ngày 20/6/2025 của Hội đồng định giá tài sản thường xuyên trong tố tụng hình sự huyện Sóc Sơn kết luận: 04 (bốn) chiếc răng nanh của loài Sư tử có tên khoa học là Panthera Leo (đã thu hồi được tài sản), có giá trị 26.000.000 đồng.

Tại Cơ quan CSĐT - Công an thành phố Hà Nội, Nguyễn Đình D đã thành khẩn khai nhận về hành vi phạm tội của mình như trên.

Tại bản Cáo trạng số 119/CT - VKS ngày 27/6/2025 của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 7 – Hà Nội đã truy tố Nguyễn Đình D về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo điểm i khoản 2 Điều 244 Bộ luật hình sự.

Tại phiên tòa, bị cáo khai nhận hành vi phạm tội như bản Cáo trạng đã truy tố. Bị cáo nhận thấy hành vi của mình là vi phạm pháp luật, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 7 – Hà Nội sau khi phân tích nội dung, tính chất của vụ án, giữ nguyên quyết định truy tố bị cáo, đề nghị Hội đồng xét xử:

Áp dụng điểm i khoản 2 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 38; Điều 47 Bộ luật hình sự; điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu án phí Tòa án.

Xử phạt: Bị cáo Nguyễn Đình D mức án từ 05 năm đến 05 năm 06 tháng tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày 31/3/2025.

Về xử lý vật chứng: Đề nghị tịch thu sung quỹ Nhà nước 01 điện thoại di động nhãn hiệu Samsung Galaxy A22; Đề nghị tịch thu giao cơ quan có thẩm quyền 03 mẫu sừng động vật là sừng loài Tê giác và 10 mẫu răng nanh loại nhỏ là răng nanh loài Báo hoa mai; Đề nghị tịch thu tiêu thủy 01 thẻ lên tàu bay chuyến bay QR984; Trả lại cho bị cáo 01 hộ chiếu số K0196660s.

Về hình phạt bổ sung: Không áp dụng.

Về án phí: Bị cáo phải chịu án phí theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Điều 244. Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm.

1. Người nào vi phạm quy định về bảo vệ động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB hoặc Phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

b) Tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống hoặc sản phẩm của động vật quy định tại điểm a khoản này;

c) Ngà voi có khối lượng từ 02 kilôgam đến dưới 20 kilôgam; sừng tê giác có khối lượng từ 50 gam đến dưới 01 kilôgam;

…

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

i) Buôn bán, vận chuyển qua biên giới;

…

Cáo trạng số 119/CT-VKS ngày 27/6/2025 của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 7 truy tố Nguyễn Đình D về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo điểm i khoản 2 Điều 244 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng pháp luật.

Hành vi của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến trật tự quản lý kinh tế mà cụ thể là các quy định của Nhà nước trong lĩnh vực bảo vệ độ vật nguy cấp, quý, hiếm, làm ảnh hưởng tới sự cân bằng sinh thái trong tự nhiên. Bị cáo nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật nhưng vì mục đích tư lợi, hám lời nên đã cố ý thực hiện hành vi phạm tội. Do đó, việc đưa bị cáo ra truy tố, xét xử trước pháp luật là cần thiết và phải có một mức hình phạt nghiêm khắc nhằm răn đe, giáo dục bị cáo đồng thời góp phần đấu tranh phòng chống tội phạm. Tuy nhiên, khi quyết định hình phạt cũng cần xem xét đến nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ mà Bộ luật hình sự quy định để có một mức hình phạt phù hợp.

- Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

- Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa khai báo thành khẩn, ăn năn hối cải nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự. Ngoài ra, bị cáo có bà nội là mẹ Việt Nam anh hùng, gia đình bị cáo thờ cúng 02 bác ruột là Liệt sỹ nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự.

Về hình phạt bổ sung: Xét thấy bị cáo vận chuyển chỉ nhằm mục đích hưởng lợi tiền công, bị cáo cũng chưa được hưởng lợi nên không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

- Đối với 01 điện thoại di động nhãn hiệu Samsung Galaxy A22 bị cáo sử dụng vào việc phạm tội nên tịch thu sung quỹ Nhà nước.

- Đối với 03 mẫu sừng động vật là sừng loài Tê giác. Trong đó: 02 mẫu sừng là sừng loài Tê giác trắng có tên khoa học Ceratotherium simum; 01 mẫu sừng là sừng loài Tê giác đen có tên khoa học Diceros bicornis và 10 mẫu răng nanh loại nhỏ là răng nanh loài Báo hoa mai có tên khoa học Panthera pardus cần tịch thu giao cho cơ quan có thẩm quyền.

- Đối với 01 thẻ lên tàu bay chuyến bay QR984 là tài liệu, chứng cứ của vụ án nên cần lưu giữ trong hồ sơ.

- Đối với 01 hộ chiếu số K0196660 cần trả lại cho bị cáo.

Đối với hành vi vận chuyển 04 răng nanh sư tử có tên trong Phụ lục II, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm nhóm II là vi phạm điểm b, khoản 4, Điều 23, Nghị định 35/2018/NĐ-CP ngày 25/04/2019 của Chính Phủ quy định về VPHC trong lĩnh vực lâm nghiệp. Do vậy, Cơ quan CSĐT đã có công văn đề nghị UBND huyện Sóc Sơn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức là 60.000.000 đồng, chuyển cùng tang vật là 04 chiếc răng nanh đến UBND huyện Sóc Sơn.

Đối với người phụ nữ Angola và người nhận hàng ở Việt Nam, do Dũng không biết thông tin nhân thân của hai người này nên không có căn cứ để điều tra làm rõ.

Đối với chị Tô Thị Chung (vợ của Nguyễn Đình D), quá trình điều tra xác định chị Chung không biết việc Dũng vận chuyển sừng tê giác, răng nanh sư tử, răng báo hoa mai nên không có căn cứ xử lý.

V× c¸c lÏ trªn;

QUYẾT ĐỊNH:

1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Nguyễn Đình D phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

2. Về điều khoản áp dụng và hình phạt:

Căn cứ điểm i khoản 2 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 38 Bộ luật hình sự.

Xử phạt: Nguyễn Đình D 05 (năm) năm tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày tạm giam 31/3/2025.

3. Về xử lý vật chứng: Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự; điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự:

- Tịch thu sung quỹ Nhà nước 01 điện thoại di động nhãn hiệu Sam Sung Galaxy A22.

- Tịch thu tiêu hủy 03 mẫu sừng động vật là sừng loài Tê giác và 10 mẫu răng nanh loại nhỏ là răng nanh loài Báo hoa mai.

- Yêu cầu Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 7 – Hà Nội thực hiện việc bàn giao 01 thẻ lên tàu bay chuyến bay QR984 cho Tòa án để thực hiện việc lưu giữ trong hồ sơ.

- Trả lại cho bị cáo 01 hộ chiếu số K0196660.

(Tình trạng như Biên bản giao nhận vật chứng giữa Công an thành phố Hà Nội và Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 7 – Hà Nội).

4.Về án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu án phí Tòa án: Buộc bị cáo phải nộp 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm.

5. Về quyền kháng cáo: Căn cứ Điều 331, 333 Bộ luật tố tụng hình sự: Bị cáo có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.