Bản án 08/2024/HC-ST — Hành chính

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được kiểm tra, xem xét tại phiên tòa, kết quả việc tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của Luật sư, của Kiểm sát viên và các quy định của pháp luật, Hội đồng xét xử nhận đ̣ịnḥ:

- Về thời hiệu khởi kiện vụ án: Ngày 15/5/2023, Chủ tịch UBND huyện Việt Yên ban hành Văn bản số 1741 về việc trả lời đơn của những người khởi kiện. Không đồng ý với văn bản trên nên ngày 31/5/2023 ông L, C, D, Th đã làm đơn khởi kiện ra Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang. Căn cứ khoản 1 Điều 116 Luật TTHC thì thời hiệu khởi kiện vẫn còn, Tòa án chấp nhận xem xét theo quy định của pháp luật.

- Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Những người khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết hủy Văn bản số 1741 liên quan đến trả lời đơn của những người khởi kiện và buộc UBND thị trấn Bích Động (nay là phường Bích Động) lập hồ sơ để chuyển Văn phòng đăng ký đất đai làm thủ tục hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho những người khởi kiện. Đồng thời xem xét tính hợp pháp của quyết định hành chính có liên quan.

Đây là quyết định hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND tỉnh Bắc Giang được quy định tại khoản 3, 4 Điều 32 Luật tố tụng hành chính 2015 nên HĐXX chấp nhận để giải quyết vụ án theo quy định.

- Về sự vắng mặt của đương sự tại phiên tòa: Những người khởi kiện vắng mặt nhưng có người đại diện theo ủy quyền có mặt tại phiên tòa; người bị kiện có đơn đề nghị xét xử vắng mặt; những người có quyền L và nghĩa vụ liên quan có đơn xin vắng mặt trong quá trình giải quyết vụ án. Tòa án xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định tại các Điều 157, 158 Luật tố tụng hành chính 2015.

- Về thẩm quyền ban hành: Chủ tịch UBND huyện Việt Yên ban hành Văn bản số 1741/UBND-TNMT ngày 15/5/2023 là đúng thẩm quyền theo quy định tại Điều 29 Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015,

- Về trình tự, thủ tục và căn cứ ban hành: Căn cứ Điều 15 của Quyết định số 858/2014/QĐ-UBND ngày 26/12/2014 của UBND tỉnh Bắc Giang Ban hành quy định về trình tự, thủ tục khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh Bắc Giang thì Chủ tịch UBND huyện Việt Yên ban hành Văn bản số 1741/UBND-TNMT ngày 15/5/2023 về việc trả lời đơn của người khởi kiện là chưa đảm bảo quyền L của những người khởi kiện và quy định của pháp luật, cụ thể:

+ Về nguồn gốc, quá trình sử dụng đất: Năm 1994, những người khởi kiện được thôn Dục Quang giao quyền sử dụng đất, có thu tiền sử dụng đất của những người này.

Năm 1996, do có đơn tố cáo về việc Ban lãnh đạo thôn khuất tất trong nguồn kinh phí xây dựng nhà văn hóa. Ngày 27/11/1996, UBND huyện đã có Quyết định số 408/QĐ-UBND giải quyết đơn, nhưng bị khiếu nại nên ngày 08/01/1997, UBND huyện tiếp tục ban hành Quyết định số 13 đình chỉ việc cấp bán đất trái pháp luật núp dưới danh nghĩa đấu thầu đất tại thôn Dục Quang, giữ nguyên trạng toàn bộ diện tích đất Ban lãnh đạo thôn các khóa 1993-1995 bán thầu cho các hộ.

Do có khiếu nại nên ngày 02/5/1998 Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang đã ban hành Quyết định số 506 giải quyết khiếu nại, tố cáo có nội Dng:

"Ban lãnh đạo thôn Dục Quang khóa 1993-1995 có những vi phạm Luật Đất đai, đấu thầu không qui định rõ mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất (thực chất là bán đất). Đối với diện tích đất do Ban lãnh đạo thôn Dục Quang khóa 1993-1995 đấu thầu không đúng quy định (thực chất là bán đất) nếu nằm trong khu quy hoạch khu dân cư nhưng chưa được UBND tỉnh quyết định chuyển đổi mục đích sử dụng, UBND huyện Việt Yên phối hợp với Sở Địa chính chỉ đạo UBND thị trấn Bích Động làm đầy đủ thủ tục trình UBND tỉnh quyết định chuyển đổi mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Đối với diện tích đất không nằm trong khu qui hoạch dân cư, hiện nay đang canh tác phải giữ nguyên hiện trạng".

Ngày 29/11/1999, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang tiếp tục ban hành Quyết định số 1537 có nội Dng: “Đất gia đình những người khởi kiện nhận thầu nay tiếp tục giao cho hộ thuê đất để sản xuất nông nghiệp, thời gian không quá 5 năm. Yêu cầu thôn Dục Quang thanh toán trả lại 14.000.000đ cho hộ những người khởi kiện đã nộp, nếu không có tiền thanh toán phải báo cáo UBND thị trấn Bích Động cho các hộ được tiếp tục thuê đất, thời gian không quá 5 năm".

Kể từ khi ban hành các quyết định nêu trên cho đến nay, những người khởi kiện không nhận được bất kỳ văn bản, quyết định nào của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc thu hồi đất, trả lại số tiền đã nộp và cho thuê diện tích đất nêu trên, những người khởi kiện vẫn sử dụng liên tục, ổn định và không có tranh chấp cho đến khi khởi kiện.

- Xét về mặt pháp lý:

Căn cứ mục II Công văn số 1427-CV/ĐC ngày 13/10/1995 của Tổng cục Địa chính quy định, hướng dẫn về công nhận quyền sử dụng đất cho người được giao đất trái thẩm quyền (sau đây viết tắt là Công văn số 1427); Điều 16 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007; Điều 23 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 (được bổ sung tại khoản 19 Điều 2 Nghị định số 01/2017/NĐ-CP) ngày 06/01/2017 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số nghị định quy định chi tiết thi hành Luật đất đai quy định:

“Đất được giao không đúng thẩm quyền nhưng người đang sử dụng đất có giấy tờ chứng minh về việc đã nộp tiền cho cơ quan, tổ chức để được sử dụng đất trước ngày 01/7/2004, nay được UBND cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch thì người đang sử dụng đất được cấp giấy chứng nhận”.

Từ những phân tích và căn cứ nêu trên, HĐXX chấp nhận yêu cầu của người khởi kiện, huỷ Văn bản số 1741/UBND-TNMT ngày 15/5/2023 của Chủ tịch UBND huyện Việt Yên về việc trả lời đơn của những người khởi kiện và một số công dân, trú tại thôn Dục Quang, thị trấn Bích Động phần có liên quan đến những người khởi kiện. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Giang phát biểu tại phiên tòa đã đề nghị là có căn cứ.

Theo quy định tại Điều 52, Điều 101 Luật đất đai năm 2013; Điều 16 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007; điểm a khoản 2 Điều 135 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004; điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014; khoản 19 Điều 2 Nghị định số 01/2017/NĐ-CP) ngày 06/01/2017; khoản 3, 4 Điều 15 Quyết định số 858/2014/QĐ-UBND ngày 26/12/2014 của UBND tỉnh Bắc Giang ban hành quy định về trình tự, thủ tục khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh Bắc Giang thì UBND thị trấn Bích Động (nay là phường Bích Động) có trách nhiệm tiếp nhận và lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận QSDĐ theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, UBND thị trấn Bích Động (nay là phường Bích Động) không thực hiện nên yêu cầu của người khởi kiện là không có cơ sở, HĐXX chấp nhận yêu cầu này của người khởi kiện, buộc UBND phường Bích Động phải tiếp nhận và thực hiện các thủ tục theo quy định của pháp luật.

- Về thẩm quyền, trình tự, thủ tục ban hành quyết định hành chính: Các Quyết định số 408, Quyết định số 13 của Chủ tịch UBND huyện Việt Yên và Quyết định số 506, Quyết định số 1537 của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang được ban hành là đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định tại Điều 23 và thủ tục giải quyết tại Mục 3 Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998; Điều 23, 24 Luật Đất đai năm 1993.

- Về tính có căn cứ về mặt nội Dng: Như đã phân tích ở trên, kể từ khi các quyết định hành chính có liên quan được ban hành, cho đến nay ban lãnh đạo thôn Dục Quang, UBND thị trấn Bích Động (nay là phường Bích Động), Chủ tịch UBND huyện Việt Yên (nay là thị xã Việt Yên) đều thừa nhận các quyết định nêu trên chưa được tổ chức thực hiện một nội Dng nào. Việc không thực hiện các quyết định trên đã làm ảnh hưởng đến quyền và L ích hợp pháp của người khởi kiện, lỗi thuộc về ban lãnh đạo thôn Dục Quang và UBND các cấp.

Theo quy định tại điểm a mục 2 phần II Công văn số 1427 của Tổng cục Địa chính Hướng dẫn xử lý một số vấn đề cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quy định:

“2. Xử lý diện tích đất giao không đúng thẩm quyền để xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

a. Đất đã giao không vi phạm vào quy hoạch hiện nay và không phải là đất đang có tranh chấp thì người đang sử dụng đất được hợp thức hóa quyền sử dụng đất.”

Căn cứ Điều 16 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007, Điều 23 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP quy định cụ thể công nhận việc giao đất trái thẩm quyền trước ngày 01/7/2004 được Nhà nước công nhận và cấp Giấy chứng nhận QSD đất. UBND thị trấn Bích Động (nay là phường Bích Động), Chủ tịch UBND huyện Việt Yên (nay là thị xã Việt Yên) cũng như các cơ quan chức năng của UBND tỉnh không xem xét giải quyết quyền L của người khởi kiện và cũng không thực hiện các quyết định này. Những người khởi kiện cũng không được nhận Quyết định số 506 và Quyết định số 1537.

Quyết định số 506 và Quyết định số 1537 giải quyết quyền L của những người khởi kiện chưa đảm bảo quy định, vì: Quyết định số 1537 giải quyết đơn không căn cứ vào Công văn số 1427 của Tổng cục Địa chính về hướng dẫn xử lý một số vấn đề cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đồng thời giữa Quyết định số 506 và Quyết định số 1537 mâu thuẫn nhau nhưng Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang lại yêu cầu triển khai thực hiện cả 02 quyết định là không thể thực hiện được, cụ thể:

Tại Quyết định số 506 về việc giải quyết đơn của nhân dân thôn Dục Quang đã quyết định: “Đối với diện tích đất do ban lãnh đạo thôn Dục Quang khóa 1993 – 1995 đấu thầu không đúng quy định (thực chất là bán đất) nếu nằm trong khu quy hoạch dân cư nhưng chưa được UBND tỉnh quyết định chuyển mục đích sử dụng, UBND thị xã Việt Yên phối hợp với Sở Địa chính chỉ đạo UBND phường Bích Động làm đầy đủ thủ tục trình UBND tỉnh quyết định chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật” (khoản 1 Điều 2). Như vậy, nội Dng Quyết định này là phù hợp với hướng dẫn của Công văn số 1427 nhưng cũng không được triển khai thực hiện.

Nhưng tại Quyết định số 1537 có nội Dng giải quyết ngược lại với Quyết định số 506 nhưng không thay thế Quyết định số 506 mà cả 02 văn bản đều tồn tại cho đến nay.

Đất hộ những người khởi kiện được thôn Dục Quang giao không đúng thẩm quyền tại thời điểm năm 1994 là đất hoang hóa (khu lò gạch bỏ hoang) không vi phạm các quy hoạch sử dụng vào mục đích khác mà khu đất đó thôn, xã đã quy hoạch làm khu dãn dân (đất ở nông thôn), không có tranh chấp, đủ điều kiện để được xét cấp GCNQSDĐ nhưng Quyết định số 1537 lại giải quyết thu hồi lại đất mà không làm thủ tục xét cấp GCNQSDĐ cho những người khởi kiện là chưa đảm bảo quy định tại mục VIII Công văn số 1427 quy định: “Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương căn cứ vào các quy định trong hướng dẫn này, xử lý các vi phạm ở địa phương mình” là chưa đảm bảo quyền L hợp pháp của hộ gia đình những người khởi kiện.

Cũng vì vậy, để thực hiện dứt điểm các quyết nêu trên, ngày 19/8/2020 Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang đã ban hành Văn bản số 3653/UBND-TCD về việc làm rõ trách nhiệm và tổ chức thực hiện dứt điểm Quyết định số 506 và Quyết định số 1537 của Chủ tịch UBND tỉnh. Tuy nhiên UBND thị trấn Bích Động (nay là phường Bích Động), Chủ tịch UBND huyện Việt Yên (nay là thị xã Việt Yên) đã triển khai tổ chức nhưng đều thừa nhận là không thể thực hiện được vì các quyết định này được ban hành từ năm 1998, 1999 không còn phù hợp với thực tế và quy định của pháp luật hiện hành nên căn cứ vào các quy định nêu trên C hủy một phần các quyết định này phần liên quan đến những người khởi kiện để UBND các cấp giải quyết cho phù hợp với thực tế và quy định của pháp luật nhằm đảm bảo quyền L của người khởi kiện.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 30, 32, 116, 157, 158, 164, 191, khoản 1, điểm b khoản 2 Điều 193, 194, 204, 205, 206 và khoản 1 Điều 348 Luật tố tụng hành chính 2015.

Căn cứ Điều 52, Điều 101 Luật đất đai năm 2013; Điều 16 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007; điểm a khoản 2 Điều 135 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004; điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014; khoản 19 Điều 2 Nghị định số 01/2017/NĐ-CP ngày 06/01/2017.

Căn cứ Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí và lệ phí Tòa án, xử:

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Mạnh L, ông Nguyễn Văn C, ông Nguyễn Trung D, ông Nguyễn Văn Th.

- Hủy Văn bản số 1741/UBND-TNMT ngày 15/5/2023, của Chủ tịch UBND huyện Việt Yên, về việc trả lời đơn kiến nghị của các ông Nguyễn Mạnh L, ông Nguyễn Văn C, ông Nguyễn Trung D, ông Nguyễn Văn Th

- Buộc UBND thị trấn Bích Động (nay là phường Bích Động) phải tiếp nhận, giải quyết theo quy định của pháp luật đối với yêu cầu cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Nguyễn Mạnh L, ông Nguyễn Văn C, ông Nguyễn Trung D, ông Nguyễn Văn Th.

- Hủy Quyết định 408/QĐ-UBND ngày 27/11/1996; Quyết định 13/QĐ-UBND ngày 08/01/1997 của Chủ tịch UBND huyện Việt Yên; Quyết định 506/1998/QĐ-CT ngày 02/5/1998; Quyết định 1537/QĐ-CT ngày 29/11/1999 của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang phần liên quan đến nội Dng giải quyết của ông Nguyễn Mạnh L, ông Nguyễn Văn C, ông Nguyễn Trung D, ông Nguyễn Văn Th.

2. Về áp phí: Buộc UBND thị trấn Bích Động (nay là phường Bích Động) và Chủ tịch UBND huyện Việt Yên (nay là thị xã Việt Yên) phải chịu 300.000đ tiền án phí hành chính sơ thẩm.

- Hoàn trả ông Nguyễn Văn C 300.00đ tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0005433 ngày 19/6/2023 tại Cục thi hành án dân sự tỉnh Bắc Giang.

- Hoàn trả ông Nguyễn Mạnh L 300.00đ tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0005434 ngày 19/6/2023 tại Cục thi hành án dân sự tỉnh Bắc Giang.

- Hoàn trả ông Nguyễn Văn Th 300.00đ tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0005435 ngày 19/6/2023 tại Cục thi hành án dân sự tỉnh Bắc Giang.

- Hoàn trả ông Nguyễn Trung D 300.00đ tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0005436 ngày 19/6/2023 tại Cục thi hành án dân sự tỉnh Bắc Giang.

3. Về quyền kháng cáo: Đương sự có mặt tại phiên tòa hoặc đã tham gia phiên tòa nhưng vắng mặt khi Tòa án tuyên án mà không có lý do chính đáng, được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn15 ngày kể từ ngày tuyên án.

Đương sự vắng mặt tại phiên tòa hoặc không có mặt khi tuyên án mà có lý do chính đáng, được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được tống đạt bản án hợp lệ.