Bản án 08/2023/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Vào lúc 12 giờ 30 Pt ngày 05/9/2022, Công an huyện Đạ H phối hợp với Công an xã Mađaguôi, Hạt Kiểm lâm huyện và lực lượng chức năng tiến hành lập biên bản bắt người phạm tội quả tang đối với: Nguyễn Văn Hùng (ông Hùng) và Trần Thị Mỹ Kh (bị cáo Kh) đang chở nhau bằng xe máy nhãn hiệu Future màu nâu-vàng-đen BKS: 81B1-297.32 trong cốp xe máy có chứa 01 cá thể động vật rừng còn sống (nghi là loại Tê Tê Java) có trọng lượng 8,5 kilogam. Sau khi tiến hành niêm phong cá thể động vật rừng và thu giữ các đồ vật tài sản liên quan, Cơ quan Công an đưa các đối tượng về trụ sở để làm việc. Tại Cơ quan điều tra, bị cáo Kh khai nhận:

Vào ngày 04/9/2022, thông qua mạng xã hội Facebook, bị cáo Kh đặt mua của 01 người phụ nữ không rõ nhân thân lai lịch cụ thể ở thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước 01 cá thể Tê tê có trọng lượng 8,5 kilogam với giá 12.750.000đ (mười hai triệu bảy trăm năm mươi ngàn đồng) nhằm mục đích tìm mối bán lại để kiếm lời. Sau khi mua được Tê tê, bị cáo Kh mang về giấu tại phòng trọ ở thành phố Đồng Xoài. Đến sáng ngày 05/9/2022, bị cáo Kh giấu Tê tê vào cốp xe mô tô biển số 81B1-297.32 rồi tìm nhờ bạn trai tên Nguyễn Văn Hùng chở sang tỉnh Đồng Nai. Tuy nhiên, khi nhờ ông Hùng chở đi, bị cáo Kh không nói rõ mục đích chở cá thể Tê tê đi tìm mối tiêu thụ kiếm lời cho ông Hùng biết.

Vào lúc 12 giời 30 Pt ngày 05/09/2022, khi cả hai đi xe máy đến địa phận thôn 2, xã Mađaguôi, huyện Đạ H, tỉnh Lâm Đồng thì bị phát hiện và bắt quả tang.

Về phía ông Hùng khai nhận chỉ biết bị cáo Kh nhờ chở đi sang tỉnh Đồng Nai có công chuyện còn việc mua bán Tê tê, cất giấu trong cốp xe máy hoặc việc đi tìm mối tiêu thụ thì bị cáo Kh không nói cho ông Hùng biết (các bút lục 36-39; 42-43; 49-60; 61-62).

Tại bản Kết luận giám định số 1359/STTNSV ngày 15/9/2022 của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật kết luận:

“1. 01 (một) cá thể động vật còn sống chụp trong bản ảnh là loài Tê Tê java có tên Kh học là Manis javanica.

2. Loài Tê tê java Manis javanica có tên trong Phụ lục I, Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm, được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP, ngày 16/07/2019 của Chính phủ. Loài Tê tê java có tên trong Nhóm IB, Danh mục thực vật, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP, ngày 22/09/2021 của Chính phủ”. (các bút lục 27-30; 40-41)

* Về vật chứng của vụ án, Cơ quan điều tra đã thu:

- 01 (một) cá thể Tê tê, trọng lượng 8,5 kilogam, tình trạng: còn sống. Sau khi giám định, Cơ quan điều tra phối hợp Hạt Kiểm lâm huyện Đạ H tiến hành bàn giao cá thể Tê tê này cho Trung tâm CHBT&PTSV rừng Nam Cát Tiên để nuôi dưỡng và bảo tồn (các bút lục 44, 44a-44b).

- 01 xe máy BS: 81B1-29732; 01 giấy chứng nhận đăng ký xe mô tô, xe máy số 019967 mang tên Lê Thị Thủy; 01 chiếc ĐTDĐ nhãn hiệu OPPO màu đỏ.

- Ngoài ra, Cơ quan điều tra còn thu giữ: 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu Nokia màu đen; 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu Nokia 6300 màu vàng; 01 chiếc ví da màu đen, bên trong có: 01 CMND số 280270198 và 01 giấy phép lái xe hạng B2, số 740196018478 đều mang tên Nguyễn Văn Hùng; số tiền: 917.000đ (chín trăm mười bảy ngàn đồng) (các bút lục 36-39).

Tại bản cáo trạng số 04/CT-VKS-ĐH ngày 04/02/2023 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Đạ H, tỉnh Lâm Đồng truy tố bị cáo, về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”, theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 244 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 (sau đây viết tắt là Bộ luật hình sự năm 2015).

Tại phiên tòa sơ thẩm:

- Bị cáo Kh khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình, không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của những người tiến hành tố tụng của Điều tra viên; Kiểm sát viên, Thẩm phán, Thư ký Tòa án. Tại phần tranh luận bị cáo không kêu oan, không có ý kiến tranh luận với bản luận tội của Viện kiểm sát về tội danh; các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cũng như về mức hình phạt mà Viện kiểm sát đã đề nghị. Tại lời nói sau cùng bị cáo xin Hội đồng cân nhắc giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Bị cáo Kh xác định sáng ngày 05/9/2022, bị cáo giấu Tê tê vào cốp xe mô tô biển số 81B1-297.32 rồi tìm nhờ ông Hùng là bạn trai chở sang tỉnh Đồng Nai. Tuy nhiên, khi nhờ ông Hùng chở đi, bị cáo Kh không nói rõ mục đích chở cá thể Tê tê đi tìm mối tiêu thụ kiếm lời cho ông Hùng biết và bản thân ông Hùng hoàn toàn không biết việc bị cáo có hành vi tàng trữ, vận chuyển cá thể Tê tê. Trong vụ án này chỉ có duy nhất bị cáo có hành vi vi phạm chứ không còn ai khác biết hoặc tham gia cùng bị cáo.

Đối với các vật chứng đã thu giữa của bị cáo gồm: 01 xe máy BS: 81B1-29732; 01 giấy chứng nhận đăng ký xe mô tô, xe máy số 019967 mang tên Lê Thị Thủy; 01 chiếc ĐTDĐ nhãn hiệu OPPO màu đỏ. Bị cáo xác định các tài sản này có liên quan trực tiếp về hành vi vi phạm pháp luật của bị cáo nên đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật.

- Đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên quyết định truy tố như cáo trạng đã nêu, không có ý kiến bổ sung hay ý kiến gì khác. Sau khi phân tích tính chất mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, xem xét về nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo. Đề nghị Hội đồng xét xử:

Về tội danh và mức hình phạt: Đề nghị Hội đồng xét xử tuyên bố bị cáo phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”; theo điểm b khoản 1 Điều 244; áp dụng điểm s khoản 1 Điều 51; Điều 38 của Bộ luật hình sự năm 2015, xử phạt bị cáo từ 12 đến 15 tháng tù;

Về biện pháp tư pháp:

+ Áp dụng Điều 46, Điều 47 Bộ luật hình sự; Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự vật chứng là công cụ, phương tiện có liên quan đến việc bị cáo phạm tội còn giá trị sử dụng nên đề nghị Hội đồng xét xử tịch thu sung vào ngân sánh nhà nước gồm: 01 chiếc ĐTDĐ nhãn hiệu OPPO màu đỏ; 01 xe máy BS: 81B1-29732; 01 giấy chứng nhận đăng ký xe mô tô, xe máy số 019967 mang tên Lê Thị Thủy;

+ Áp dụng khoản 2 Điều 47 Bộ luật hình sự vật chứng thu giữ nhưng không liên quan đến việc phạm tội của bị cáo nên cần trả lại cho chủ sở hữu hợp pháp là ông Nguyễn Văn Hùng 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu Nokia màu đen; 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu Nokia 6300 màu vàng; 01 chiếc ví da màu đen, bên trong có: 01 CMND số 280270198 và 01 giấy phép lái xe hạng B2, số 740196018478 đều mang tên Nguyễn Văn Hùng; số tiền: 917.000đ (chín trăm mười bảy ngàn đồng).

Về hình phạt bổ sung: Bị cáo không có nghề nghiệp, thu nhập không ổn định nên đề nghị Hội đồng xét xử không áp dụng hình phạt bổ sung.

Về án phí: Bị cáo bị kết án nên phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

Các vấn đề khác:

- Đối với người đã bán cá thể Tê Tê cho bị cáo Kh, do chưa có đủ căn cứ để xác định nhân thân lai lịch của người này, bản thân bị cáo Kh cũng không biết người này là ai. Do vậy, kiến nghị Cơ quan điều tra sẽ tiếp tục xác minh, điều tra nên đề nghị Hội đồng xét xử không xem xét.

- Đối với ông Nguyễn Văn Hùng là người bị bắt quả tang cùng bị cáo Kh vào ngày 05/9/2022, qua điều tra xác định ông Hùng không liên quan hành vi mua bán cũng như không biết việc chở bị cáo Kh trên xe máy có cất giấu cá thể Tê Tê là giúp bị cáo Kh tìm mối tiêu thụ, do vậy cũng không đủ căn cứ xử lý đối với ông Hùng nên đề nghị Hội đồng xét xử không xem xét.

NHẬN ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG XÉT XỬ:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Tại phiên tòa ngày 15/3/2023 sau khi tiến hành kiểm tra căn cước, lý lịch, nhân thân. Đồng thời qua nghiên cứu hồ sơ vụ án thì thấy rằng cần thiết phải yêu cầu Viện kiểm sát, Cơ quan điều tra bổ sung thêm tài liệu chứng cứ. Do vậy, Hội đồng xét xử đã tạm ngừng phiên Tòa để Viện kiểm sát, Cơ quan điều tra bổ sung thêm tài liệu chứng cứ. Đến ngày 30/3/2023 Tòa án đã có Thông báo số 01/TB về việc yêu cầu bổ sung tài liệu, chứng cứ. Đến ngày 16/6/2023 thì Cơ quan điều tra đã bổ sung các tài liệu, chứng cứ theo yêu cầu của Tòa án nên vụ án tiếp tục đưa ra xét xử theo quy định.

Vào ngày 04/9/2022, thông qua mạng xã hội Facebook, bị cáo Kh đặt mua của 01 người phụ nữ không rõ nhân thân lai lịch cụ thể ở thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước 01 cá thể Tê tê có trọng lượng 8,5 kilogam với giá 12.750.000đ (mười hai triệu bảy trăm năm mươi ngàn đồng) nhằm mục đích tìm mối bán lại để kiếm lời. Sau khi mua được Tê Tê, bị cáo Kh mang về giấu tại phòng trọ ở thành phố Đồng Xoài. Đến sáng ngày 05/9/2022, bị cáo Kh giấu Tê tê vào cốp xe mô tô biển số 81B1-297.32 rồi tìm nhờ ông Hùng chở sang tỉnh Đồng Nai. Tuy nhiên, khi nhờ ông Hùng chở đi, bị cáo Kh không nói rõ mục đích chở cá thể Tê Tê đi tìm mối tiêu thụ kiếm lời cho ông Hùng biết. Vào lúc 12 giờ 30 Pt ngày 05/09/2022, khi cả hai đi xe máy đến địa phận thôn 2, xã Mađaguôi, huyện Đạ H, tỉnh Lâm Đồng thì bị phát hiện và bắt quả tang. Ông Hùng cũng khai nhận chỉ biết bị cáo Kh nhờ chở đi sang tỉnh Đồng Nai có công chuyện còn việc mua bán Tê tê, cất giấu trong cốp xe máy hoặc việc đi tìm mối tiêu thụ thì bị cáo Kh không nói cho ông Hùng biết.

Loài Tê tê java Manis javanica có tên trong Phụ lục I, Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm, được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP, ngày 16/07/2019 của Chính phủ. Loài Tê tê java có tên trong Nhóm IB, Danh mục thực vật, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP, ngày 22/09/2021 của Chính phủ. Hành vi của bị cáo đã đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” tội phạm và hình phạt được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 244 Bộ luật hình sự năm 2015. Vì vậy, quan điểm truy tố của Viện kiểm sát nhân dân huyện Đạ H truy tố bị cáo tại cáo trạng số 04/CT-VKS-ĐH ngày 04 tháng 02 năm 2023 là có căn cứ đúng người, đúng tội và đúng pháp luật.

Về nhân thân: Bị cáo có nhân thân tốt trước khi có hành vi vi phạm pháp luật là con em gia đình người lao động, bản thân từ trước đến nay chấp hành tốt các quy định của Nhà nước, pháp luật; chưa có tiền án, tiền sự. Do trình độ học vấn thấp nên nhận thức pháp luật có phần hạn chế.

Về tình tiết định khung hình phạt: Hành vi của bị cáo không vi phạm các tình tiết định khung hình phạt tăng nặng khác nên chỉ bị xét xử theo khoản 1 Điều 244 của Bộ luật hình sự năm 2015.

Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng nào theo quy định tại Điều 52 của Bộ luật hình sự năm 2015.

Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, bị cáo đã thành khẩn khai nhận về hành vi phạm tội của mình; Đây là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự mà bị cáo được hưởng theo quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật hình sự.

Ngoài ra, hồ sơ còn thể hiện hiện tại bị cáo được chuẩn đoán và đang điều trị “rối loạn chứ năng tiền đình”, “thoái hóa cột sống thắt lưng”, “Hở van ba lá”, “đau ngực khi thở” theo quy định của pháp luật thì không có căn cứ để xác định bị cáo bị mắc các bệnh nêu trên là có thật. Tuy nhiên, nhằm thể hiện chính sách Khn hồng của Nhà nước, pháp luật nên Hội đồng xét xử vẫn ghi nhận cho bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được quy định tại khoản 2 Điều 51 của Bộ luật hình sự năm 2015.

Qua xem xét nhân thân, các tình tiết tăng nặng giảm nhẹ trách nhiện hình sự, tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo, hoàn cảnh gia đình thì hành vị của bị cáo có thể được Hội đồng xét xử xem xét cho bị cáo được hưởng án treo. Tuy nhiên, hiện nay bị cáo không có nơi cư trú rõ ràng (bị cáo bị bắt tạm giữ từ ngày 05/9/2022 đế ngày 14-9/2022, sau đó bị áp dụng biện pháp Cấm đi khỏi nơi cư trú - Thôn Lương Thọ 1, xã Hoài P, huyện Hoài Nh (nay là thị xã Hồi Nh), tỉnh Bình Định từ ngày 20/10/2022 cho đến nay) nhưng trên thực tế bị cáo đã không còn sinh sống tại địa phương. Trong khi đó bị cáo khai là đang sống tạm trú tại huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước từ đầu năm 2022 cho đến nay nhưng không có đăng ký tạm trú nên trương hợp của bị cáo được xác định là không có nơi cư trú ổn định. Do vậy, không đủ điều kiện để Hội đồng xét xử áp dụng Điều 65 Bộ luật hình sự đối với bị cáo. Cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian nhất định mới có tác dụng, cải tạo bị cáo và công tác phòng ngừa tội phạm nói chung.

- Đối với người đã bán cá thể Tê Tê cho bị cáo, do chưa có đủ căn cứ để xác định nhân thân lai lịch của người này, bản thân bị cáo Kh cũng không biết người này là ai. Do vậy, Hội đồng xét xử đề nghị cơ quan điều tra sẽ tiếp tục xác minh, điều tra, làm rõ nếu có căn cứ thì lý sau.

- Đối với ông Nguyễn Văn Hùng là người bị bắt quả tang cùng bị cáo Kh vào ngày 05/9/2022, qua điều tra cơ quan điều tra xác định ông Hùng không liên quan hành vi mua bán cũng như không biết việc chở bị cáo trên xe máy có cất giấu cá thể Tê Tê là giúp bị cáo Kh tìm mối tiêu thụ, do vậy cũng không đủ căn cứ xử lý đối với ông Nguyễn Văn Hùng là đúng quy định.

+ Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự; điểm c khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự vật chứng là công cụ, phương tiện có liên quan đến việc bị cáo phạm tội còn giá trị sử dụng nên tịch thu sung vào ngân sách nhà nước gồm: 01 chiếc ĐTDĐ nhãn hiệu OPPO màu đỏ; 01 xe máy BS: 81B1-29732; 01 giấy chứng nhận đăng ký xe mô tô, xe máy số 019967 mang tên Lê Thị Thủy;

+ Áp dụng khoản 2 Điều 47 Bộ luật hình sự vật chứng thu giữ nhưng không liên quan đến việc phạm tội của bị cáo nên cần trả lại cho chủ sở hữu hợp pháp là ông Nguyễn Văn Hùng 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu Nokia màu đen; 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu Nokia 6300 màu vàng; 01 chiếc ví da màu đen, bên trong có: 01 CMND số 280270198 và 01 giấy phép lái xe hạng B2, số 740196018478 đều mang tên Nguyễn Văn Hùng; số tiền: 917.000đ (chín trăm mười bảy ngàn đồng). Quá trình điều tra, xác định đây là tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp của ông Hùng và không liên quan đến hành vi phạm tội nên cơ quan điều tra công an huyện Đạ H đã có quyết định xử lý vật chứng bằng hình thức trả lại cho ông Hùng, tuy nhiên ông Hùng chưa đến nhận lại tài sản. Do vậy, ông Hùng có quyền liên hệ với Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đạ H để nhận lại các tài sản nói trên.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Tuyên bố bị cáo Trần Thị Mỹ Kh phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

Áp dụng điểm b khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 38 Bộ luật hình sự năm 2015, xử phạt bị cáo Trần Thị Mỹ Kh 12 (mười hai) tháng tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày bắt giam để thi hành án, được trừ vào thời hạn đã tạm giữ, tạm giam từ ngày 05/9/2022 đến ngày 14/9/2022 vào thời gian chấp hành hình phạt tù.

2. Về xử lý vật chứng:

+ Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự; điểm c khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự: Tịch thu sung vào ngân sách nhà nước gồm: 01 chiếc ĐTDĐ nhãn hiệu OPPO màu đỏ; 01 xe máy BS: 81B1-29732; 01 giấy chứng nhận đăng ký xe mô tô, xe máy số 019967 mang tên Lê Thị Thủy.

+ Áp dụng khoản 2 Điều 47 Bộ luật hình sự vật; điểm b khoản 2 Điều 106 của Bộ luật tố tụng hình sự: Hoàn trả cho ông Nguyễn Văn Hùng 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu Nokia màu đen; 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu Nokia 6300 màu vàng; 01 chiếc ví da màu đen, bên trong có: 01 CMND số 280270198 và 01 giấy phép lái xe hạng B2, số 740196018478 đều mang tên Nguyễn Văn Hùng; số tiền: 917.000đ (chín trăm mười bảy ngàn đồng).

(Chi tiết vật chứng như trong biên bản giao nhận vật chứng ngày 09-02-2023 giữa cơ quan điều tra Công an huyện Đạ H và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đạ H; Ủy nhiệm chi ngày 15/02/2023 giữa cơ quan điều tra Công an huyện Đạ H và kho bạc nhà nước huyện Đạ H).

3. Về án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 135 và khoản 2 Điều 136 của Bộ luật tố tụng hình sự và Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thuờng vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Buộc bị cáo phải nộp 200.000đ (hai trăm nghìn đồng) tiền án phí hình sự sơ thẩm.

4. Về quyền kháng cáo đối với bản án: Trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án, bị cáo được quyền kháng cáo yêu cầu tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng xét xử Pc thẩm. Riêng người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa thì thời hạn này tính từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được tống đạt, niêm yết hợp lệ.