Bản án 08/2022/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng gia công

[1] Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[2] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết Tòa án:

[3] Công ty L yêu cầu Công ty T.A yêu cầu thanh toán nợ theo hợp đồng nguyên tắc số 17/HĐNT-2018 về việc gia công in ấn phẩm “truyện tranh và các loại ấn phẩm khác” nên đây là tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh thương mại quy định tại khoản 1 Điều 30 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[5] Nguyên đơn Công ty L có đơn xin xét xử vắng mặt và bị đơn Công ty T.A mặc dù đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt nên căn cứ điểm b Khoản 2 Điều 227, Khoản 1, 2 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt đương sự.

[6] Xét, Hợp đồng nguyên tắc được ký vào ngày 05/02/2018 nên Hội đồng xét xử căn cứ vào những quy định của Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 ngày 24/11/2015 để giải quyết.

[7] Về yêu cầu của đương sự: Nguyên đơn Công ty L yêu cầu Công ty T.A thực hiện nghĩa vụ thanh toán số tiền là 291.119.015 đồng, trong đó nợ gốc là 225.807.936 đồng và lãi do chậm thanh toán theo hợp đồng tính từ ngày 01/01/2019 đến hết ngày 18/03/2022 là 65.311.079 đồng (áp dụng mức lãi suất là 9%/ năm). Thanh toán một lần ngay khi bản án có hiệu lực pháp luật.

[8] Về tính pháp lý của hợp đồng: Hợp đồng nguyên tắc số 17/HĐNT-2018, Hợp đồng 269/HĐ-2018 ngày 20/6/2018, Hợp đồng 293/HĐ-2018 ngày 05/7/2018, Hợp đồng 288/HĐ-2018 ngày 03/7/2018, Hợp đồng 311/HĐ-2018 ngày 14/7/2018, Hợp đồng 310/HĐ-2018 ngày 14/7/2018 có nội dung và hình thức phù hợp theo quy định tại Điều 398, 542 Bộ luật Dân sự nên có giá trị pháp lý, phát sinh hiệu lực. Theo quy định tại Điều 401 Bộ luật Dân sự thì: “Hợp đồng được giao kết hợp pháp có hiệu lực từ thời điểm giao kết, …Từ thời điểm hợp đồng có hiệu lực, các bên phải thực hiện quyền và nghĩa vụ đối với nhau theo cam kết. Hợp đồng chỉ có thể bị sửa đổi hoặc hủy bỏ theo thỏa thuận của các bên hoặc theo quy định của pháp luật.” Như vậy, các hợp đồng trên là căn cứ phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia ký kết và là căn cứ để Tòa án giải quyết tranh chấp.

[9] Về tiền nợ gốc:

[10] Căn cứ biên bản đối chiếu công nợ được hai bên trao đổi qua email, các Hóa đơn giá trị gia tăng, thể hiện Công ty L thực hiện đầy đủ nghĩa vụ in gia công và giao thành phẩm “truyện tranh và các ấn phẩm khác” cho Công ty T.A.

[11] Căn cứ văn bản phúc đáp ngày 18/12/2018 của Công ty T.A : xác nhận còn nợ Nguyên đơn 387.002.936 đồng, đề xuất hai bên đối chiếu công nợ đến 31/12/2018, và cam đoan trong thời gian 18/12/2018 cho đến ngày đối chiếu công nợ sẽ tuân thủ thanh toán 100% giá trị đơn hàng nếu có phát sinh.

[12] Trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn Công ty L xác nhận Công ty T.A đã thanh toán số tiền là 91.000.000 đồng cho công ty nhưng đến nay Công ty T.A chưa thanh toán số tiền còn lại 225.807.936 đồng.

[13] Căn cứ Điều 4, hợp đồng Nguyên tắc số 17/HĐNT-2018 ngày 05/02/2018 các bên thỏa thuận: “Lần 1: Bên B ứng 30% giá trị của Hợp đồng cho bên A ngay khi đặt hàng. Lần 2: bên B thanh toán phần còn lại giá trị hợp đồng cho bên A trong vòng 30 ngày kể từ khi nhận hàng” .

[14] Tại Khoản 3 Điều 544 Bộ luật Dân sự quy định Nghĩa vụ của bên đặt gia công: “Trả tiền công theo đúng thỏa thuận”, tại Khoản 3 Điều 547 Bộ luật Dân sự quy định Quyền của bên nhận gia công: “Yêu cầu bên đặt gia công trả đủ tiền công theo đúng thời hạn và phương thức đã thỏa thuận” và tại Khoản 1 Điều 552 Bộ luật Dân sự quy định Trả tiền công: “Bên đặt gia công phải trả đủ tiền công vào thời điểm nhận sản phẩm, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”.

[15] Căn cứ phần trình bày của nguyên đơn và chứng cứ trên, Hội đồng xét xử có cơ sở xác định từ khi xác nhận công nợ cho đến nay Công ty T.A đã thanh toán được 91.000.000 đồng, số tiền còn lại 225.807.936 đồng vẫn chưa thanh toán cho Công ty L. Như vậy, Công ty T.A đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán được quy định tại Điều 4 Hợp đồng Nguyên tắc số 17/HĐNT-2018 ngày 05/02/2018 và Khoản 3 Điều 544, Khoản 1 Điều 552 Bộ luật Dân sự. Do đó, yêu cầu của nguyên đơn Công ty L về việc buộc bị đơn Công ty T.A thanh toán tiền nợ gốc 225.807.936 đồng là có căn cứ, Hội đồng xét xử chấp nhận.

[16] Về tiền lãi chậm thanh toán:

[17] Nguyên đơn Công ty L yêu cầu bị đơn Công ty T.A trả tiền lãi do chậm thanh toán theo hợp đồng tính từ ngày 01/01/2019 đến hết ngày 18/03/2022 là 65.311.079 đồng, với mức lãi suất chậm thanh toán theo lãi suất cơ bản Ngân hàng Nhà nước là 9 %/năm.

[18] Tại Điều 306 Luật Thương mại quy định về quyền yêu cầu tiền lãi do chậm thanh toán như sau:

[19] Căn cứ văn bản xác nhận công nợ ngày 18/12/2018 thể hiện Công ty T.A cam kết trong thời gian 18/12/2018 đến hết 31/12/2018 thanh toán 100% giá trị đơn hàng. Như vậy, thời hạn cuối cùng mà T.A phải thanh toán tiền gia công cho Công ty L là sau ngày 31/12/2018, cụ thể là ngày 01/01/2019.

[20] Xét, như phân tích trên, Công ty T.A chậm thanh toán tiền gia công còn thiếu cho Công ty L từ ngày 01/01/2019 nên yêu cầu của Công ty L về việc buộc Công ty T.A trả tiền lãi chậm trả từ ngày 01/01/2019 đến hết ngày 18/03/2022 là phù hợp theo quy định tại Điều 306 Luật Thương mại.

[21] Tại Công văn số 797/BIDV.BNE-QLRR ngày 26/11/2021 của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam; Công văn số 189/NHNo3-TD ngày 02/3/2022 của Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển Nông thôn Việt Nam và Công văn 1178/CV-CN3 ngày 11/01/2021 của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam, mức lãi suất quá hạn trung bình trên thị trường tại thời điểm xét xử sơ thẩm là (10% + 8,5% + 9%)/3 x 150% = 13,75%/ năm.

[22] Xét, nguyên đơn yêu cầu tính lãi chậm thanh toán với mức lãi suất 9%/năm là thấp hơn mức lãi suất quá hạn trung bình trên thị trường tại thời điểm xét xử là có lợi cho bị đơn nên Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu tính lãi của nguyên đơn Công ty L.

[23] Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử có cơ sở chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn Công ty L về việc buộc bị đơn Công ty T.A thanh toán cho Công ty L số tiền 291.119.015 đồng, trong đó tiền nợ gốc là 225.807.936 đồng và tiền lãi do chậm thanh toán tính từ ngày 01/01/2019 đến ngày 18/3/2022 là 65.311.079 đồng.

[24] Về thời hạn thanh toán : như phân tích trên, bị đơn đã vi phạm thời hạn thanh toán, kéo dài thời gian thanh toán nên đã quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn bị xâm phạm. Do đó, yêu cầu của nguyên đơn Công ty L buộc bị đơn Công ty T.A phải thanh toán số tiền 291.119.015 đồng, ngay sau khi án có hiệu lực pháp luật là có cơ sở nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[25] Xét, Tòa án đã tiến hành triệu tập, tống đạt hợp lệ cho bị đơn Công ty T.A đến trụ sở Tòa án để giải quyết vụ án, nhưng bị đơn vẫn không có mặt, không đưa ra tài liệu chứng cứ gì bác bỏ yêu cầu của nguyên đơn. Căn cứ khoản 4 Điều 91 Bộ luật Tố tụng Dân sự quy định, thì bị đơn đã tự tước bỏ quyền được chứng minh của mình, nên phải chịu hậu quả theo quy định của pháp luật. Hội đồng xét xử nghĩ chấp nhận các tài liệu chứng cứ, lời khai của nguyên đơn để làm cơ sở cho việc giải quyết vụ án.

[26] Về án phí kinh doanh thương mại: