Bản án 08/2020/HS-ST — Hình sự

[1] Hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an quận Dương Kinh, thành phố Hải Phòng, Điều tra viên; Viện Kiểm sát nhân dân quận Dương Kinh, thành phố Hải Phòng, Kiểm sát viên: Trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo không có ý kiến hay khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

[2] Lời khai của bị cáo tại phiên tòa cơ bản phù hợp với lời khai của bị cáo và bị hại trong giai đoạn điều tra, lời khai của người làm chứng, Kết luận giám định pháp y và các tài liệu khác có trong hồ sơ vụ án. Vì vậy, đã có đủ cơ sở kết luận: Khoảng 19 giờ ngày19-7-2018, tại tổ dân phố số 9 phường Hòa Nghĩa, quận Dương Kinh, thành phố Hải Phòng, Cao Đức Đ đã có hành vi dùng dao gây thương tích vùng bả vai phải và đốt 3 ngón III bàn tay phải của ông Trần Văn T với tổng tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể là 13%. Cao Đức Đ là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, đã gây thương tích cho bị hại làm giảm 13% sức lao động nên hành vi của bị cáo đã đủ yếu tố cấu thành tội “Cố ý gây thương tích” theo Điều 134 Bộ luật Hình sự. Vì vậy Viện kiểm sát truy tố bị cáo theo tội danh và điều luật nêu trên là có căn cứ, đúng pháp luật.

[3] Về tình tiết “dùng hung khí nguy hiểm”: Mặc dù tại giai đoạn điều tra bị cáo không thừa nhận hành vi đã dùng dao gây thương tích cho ông T. Tuy nhiên tại phiên tòa bị cáo thừa nhận, trước khi xảy ra xô xát với ông T bị cáo đã uống rượu nên không nhớ về việc đã dùng dao gây thương tích cho ông T. Mặt khác, các tài liệu điều tra có trong hồ sơ vụ án như: Giấy xác nhận thương tích của Bệnh viện Y học Hải quân, Kết luận giám định pháp y về thương tích và các Công văn trả lời của Trung tâm pháp y Hải Phòng về cơ chế hình thành thương tích, đặc điểm của hung khí gây nên thương tích cho bị hại, đều có nội dung xác định: Vết thương vùng sau vai phải của bị hại, sâu vỡ nhỏ xương bả vai, tương đối thẳng có đặc điểm do vật sắc hoặc tương đối sắc tác động gần như vuông góc với bề mặt da, các dấu vết tại hiện trường xảy ra xô xát khó có khả năng gây nên vết thương cho bị hại như trên; đối với các thương tích sau bả vai phải thì bị hại khó có thể tự gây nên được, nếu là dao phay thì cũng có thể gây nên, vết thương phần mềm bả vai phải, đốt 3 ngón III tay phải do bị chém…Nội dung các tài liệu chứng cứ nêu trên phù hợp với nhau, với lời khai của bị hại, của những người làm chứng, của bị cáo và phù hợp với kết quả xét hỏi, tranh luận công khai tại phiên tòa. Hội đồng xét xử đã có đủ cơ sở kết luận: Khoảng 19 giờ ngày 19-7-2018, bị cáo đã dùng dao chém gây thương tích cho bị hại, làm tổn thương cơ thể cho bị hại 13%. Hành vi của bị cáo sử dụng dao gây thương tích cho bị hại thuộc trường hợp “dùng hung khí nguy hiểm” quy định tại điểm a khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự. Vì vậy, bị cáo phải chịu trách nhiệm hình sự quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 134 Bộ luật Hình sự.

[4] Về tình tiết định khung “có tính chất côn đồ”: Tại phiên tòa, Đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên nội dung cáo trạng và đề nghị áp dụng tình tiết định khung phạm tội “có tính chất côn đồ” đối với bị cáo với luận cứ xác định: Bị hại và bị cáo không có mâu thuẫn trước, chỉ vì nguyên cớ nhỏ nhặt trong sinh hoạt hàng ngày mà bị cáo đã sử dụng dao và tay chân gây thương tích cho bị hại là coi thường pháp luật, coi thường sức khỏe của người khác, là hành vi “có tính chất côn đồ”. Người bào chữa cho bị cáo đề nghị không áp dụng tình tiết “có tính chất côn đồ” đối với bị cáo vì cho rằng bị hại là người có lỗi trước khi “xin tiền” không được đã chửi bị cáo. Về vấn đề này, Hội đồng xét xử thấy rằng: Lời khai của bị cáo và bị hại tuy có sự khác nhau về nguyên nhân mâu thuẫn (bị hại khai bị cáo và bị hại có mâu thuẫn trong quá trình xây mộ năm 2017 sau đó bị cáo đã nhiều lần tìm đến nhà chửi bới đe dọa; bị cáo khai do bị hại nhiều lần “xin tiền” bị cáo nên dẫn đến bức xúc) nhưng đều phù hợp ở việc bị cáo và bị hại đã có mâu thuẫn trước đó. Ngoài ra, việc bị cáo và bị hại gặp nhau rồi xảy ra xô xát không có người chứng kiến trực tiếp, không có tài liệu, chứng cứ xác định giữa bị cáo và bị hại ai là người chửi và đánh trước dẫn đến việc gây thương tích cho nhau. Như vậy, với các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra và tranh tụng công khai tại phiên tòa, có đủ cơ sở xác định: Bị cáo và bị hại đã có mâu thuẫn với nhau từ trước nên vào ngày 19-7-2018, khi gặp nhau, bị cáo và bị hại có xảy ra cãi chửi nhau dẫn đến việc hai bên xông vào đánh, gây thương tích cho nhau. Quá trình điều tra và tranh tụng tại phiên tòa không chứng minh được bị cáo hay bị hại là người có lỗi dẫn đến xô xát gây thương tích cho nhau. Vì vậy, không đủ căn cứ xác định Cao Đức Đ phạm tội “có tính chất côn đồ” quy định tại điểm i khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự như đề nghị của Đại diện Viện Kiểm sát.

[5] Với những căn cứ như đã phân tích ở trên, chỉ đủ cơ sở kết luận: Bị cáo Cao Đức Đ đã phạm tội Cố ý gây thương tích theo điểm đ khoản 2 Điều 134 Bộ luật Hình sự với tình tiết định khung “dùng hung khí nguy hiểm” quy định tại điểm a khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự.

[6] Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

[7] Tại cơ quan điều tra cũng như tại phiên tòa, bị cáo thành khẩn khai báo, tỏ ra ăn năn hối cải; bố bị cáo là ông Cao Đức T được tặng thưởng Huân chương Chiến sỹ vẻ vang và mẹ bị cáo là bà Trịnh Thị H được tặng thưởng Huy chương kháng chiến Hạng nhất, đây là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Hội đồng xét xử sẽ xem những tình tiết giảm nhẹ này khi quyết định hình phạt đối với bị cáo.

[8] Hội đồng xét xử xét thấy, quan điểm của người bào chữa về tội danh và áp dụng tình tiết định khung “dùng hung khí nguy hiểm” đối với bị cáo, cũng như đề nghị về việc không áp dụng tình tiết định khung “có tính chất côn đồ” là có căn cứ như đã phân tích ở trên nên được chấp nhận. Các đề nghị về áp dụng tình tiết giảm nhẹ: Bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; gia đình bị cáo có công với cách mạng, phù hợp với quy định pháp luật nên được chấp nhận. Như đã phân tích ở trên, khi bị hại và bị cáo xảy ra xô xát không có người chứng kiến trực tiếp, quá trình điều tra và tại phiên tòa không chứng minh được bị cáo hay bị hại là người có lỗi dẫn đến xô xát. Vì vậy, đề nghị của người bào chữa xác định bị hại là người có lỗi trước không được chấp nhận. Đối với đề nghị xét tới tình tiết bị cáo là hộ nghèo, phạm tội trong điều kiện bị ảnh hưởng về mặt tâm thần … đã được Hội đồng xem xét trong quá trình nghị án.

[9] Hành vi của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội không chỉ xâm phạm đến sức khỏe của người khác là khách thể được pháp luật bảo vệ mà còn gây mất trật tự, trị an xã hội, do vậy cần phải xử lý nghiêm. Song khi quyết định mức hình phạt đối với bị cáo cần xem xét tới nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được áp dụng đối với bị cáo để quyết định mức hình phạt tương xứng với hành vi của bị cáo.

[10] Căn cứ tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và đặc điểm nhân thân của bị cáo, Hội đồng xét xử thấy rằng: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, khi đã dùng hung khí nguy hiểm xâm phạm tới sức khỏe của người khác được pháp luật bảo vệ và gây mất trật tự và an toàn xã hội tại địa phương. Sau khi phạm tội đã bỏ trốn, cơ quan Công an quận Dương Kinh phải ra lệnh truy nã, điều đó cho thấy ý thức chấp hành pháp luật của bị cáo không tốt. Vì vậy, cần phải có hình phạt nghiêm khắc, áp dụng hình phạt tù, trên mức khởi điểm của khung hình phạt mới đủ sức răn đe, giáo dục bị cáo và phòng ngừa chung.

[11] Quá trình điều tra vụ án, bị hại chưa có yêu cầu về trách nhiệm dân sự, và vắng mặt tại phiên tòa nên không có căn cứ giải quyết phần trách nhiệm dân sự trong vụ án. Vì vậy, cần tách phần dân sự trong vụ án để giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự khi bị hại có yêu cầu.