Bản án 08/2018/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại các văn bản có trong hồ sơ vụ án và tại phiên tòa, nguyên đơn ông Cao Văn N và bà Ngô Thị T trình bày:

Ông Cao Văn N và bà Ngô Thị T cho rằng, diện tích đất 250m2 tại thửa 964, tờ bản đồ số 29 thuộc thôn T2, xã T, huyện N, tỉnh Quảng Nam có nguồn gốc là đất thuộc dự án trồng rừng 327 tại lô đất số 30, tờ bản đồ K7, diện tích 250m2, loại đất quy hoạch do UBND xã T quản lý. UBND xã T giao cho ông Phan Văn Đ quản lý, sử dụng. Năm 2004, ông Phan Văn Đ nhượng lại diện tích đất 250m2 cho vợ chồng ông và vợ chồng ông đã trả cho ông Phan Văn Đ số tiền 5.000.000 đồng tiền bồi thường cây keo ông Phan Văn Đ trồng trên đất để được toàn quyền sử dụng. Sau đó, UBND huyện N thu hồi diện tích đất này và giao lại cho vợ chồng ông sử dụng theo Quyết định số 976/QĐ-UB ngày 28/6/2004 và ông bà được UBND huyện N cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 10/5/2010. Khi đến nhận đất và cắm mốc, thì nhà của ông Phan C, bà Nguyễn Thị H đã làm nằm bên cạnh lô đất của vợ chồng ông và cách lô đất hộ ông có một lối đi là 4m. Năm 2015 khi ông chuẩn bị làm nhà thì bị vợ chồng ông Phan C, bà Nguyễn Thị H ngăn cản không cho vợ chồng ông làm nhà. Ông Phan C, bà Nguyễn Thị H cho rằng đây là diện tích đất do vợ chồng ông bà khai hoang từ năm 1996. Thực chất, ông không biết việc ông Phan C, bà Nguyễn Thị H có sử dụng diện tích đất này và đã trồng cây cối trên đất tranh chấp. Do đó, ông Cao Văn N và bà Ngô Thị T khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc ông Phan C, bà Nguyễn Thị H chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất, trả lại toàn bộ diện tích đất tranh chấp 250m2 tại thửa 964, tờ bản đồ số 29 thuộc thôn T2, xã T, huyện N, tỉnh Quảng Nam cho ông bà; buộc vợ chồng ông Phan C, bà Nguyễn Thị H chặt hạ cây cối trên đất để trả lại nguyên trạng đất cho vợ chồng ông.

Tại các văn bản có trong hồ sơ vụ án và tại phiên tòa, bị đơn ông Phan C, bà Nguyễn Thị H trình bày:

Vào năm 1996, ông Phan C sau khi đi nghĩa vụ quân sự về có khai hoang đất trồng khoai. Đến năm 1999, ông kết hôn với bà Nguyễn Thị H và làm nhà ở, sử dụng đất để trồng khoai, trồng keo lá tràm và cây ăn quả. Khi họp tổ đoàn kết, UBND xã T có yêu cầu vợ chồng ông bà kê khai đăng ký theo quy định để được tiếp tục sử dụng, vì ông bà chưa được phép làm nhà trên đất, nhưng UBND xã T cũng không đến làm việc hay phạt hành chính đối với vợ chồng ông bà. Vợ chồng ông bà liên tục làm đơn gửi đến UBND xã T, nhưng UBND huyện N chưa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông bà, kể cả các hộ xung quanh cũng chưa được cấp. Đến nay ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T yêu cầu ông bà trả lại đất, ông bà không đồng ý. Vì ông bà là người sử dụng đất trước, không có cơ quan nào thu hồi hay ngăn cản ông bà sử dụng. Trước đây, có ông Phan Văn Đ sử dụng đất, nhưng không phải phần đất tranh chấp hiện nay, mà nằm phía sau nhà ở của ông bà. Giữa đất ông Phan Văn Đ với hộ ông bà có cây sưa làm ranh giới. Sau đó ông Phan Văn Đ bán đất cho người khác, hiện nay trên đất này có trồng cây keo dăm hom. Còn trên phần đất tranh chấp có cây keo lá tràm của vợ chồng ông bà, từ khi trồng đến nay đã khai thác vài lần, hiện vẫn còn vài cây keo khoảng 10 năm tuổi của ông bà.

Ông bà không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T và yêu cầu Tòa án hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất 250m2 tại thửa 964, tờ bản đồ số 29 thuộc thôn T2, xã Tam Mỹ, huyện N, tỉnh Quảng Nam mà ông Cao Văn N và bà Ngô Thị T được UBND huyện N cấp vào ngày 10/5/2010.

Tại các văn bản có trong hồ sơ vụ án, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trình bày:

- Đại diện UBND huyện N trình bày:

Diện tích đất tranh chấp theo Trích đo của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai xác lập là thuộc phạm vi thửa 964, tờ bản đồ 29, diện tích 250m2, loại đất ở, ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T được UBND huyện N cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (theo Báo cáo 21/BC-CNVPĐKĐĐ ngày 30/10/2017 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện N).

Trước đây, khi thực hiện Chỉ thị 299/TTg và Nghị định 64/CP, đất do UBND xã T quản lý.

Ngày 10/11/2003. UBND xã T lập hồ sơ đề nghị UBND huyện N giao đất làm nhà ở cho ông Cao Văn N và bà Ngô Thị T tại lô quy hoạch số 30, khu 7, diện tích đất 250m2 (10m x 25m). Ngày 28/6/2004, UBND huyện N có Quyết định 976/QĐ-UB thu hồi đất, giao đất làm nhà ở cho ông Cao Văn N và bà Ngô Thị T theo đề nghị của UBND xã T. Tại Điều 2, Điều 3 Quyết định 976/QĐ-UB có nêu: Ông Cao Văn N và bà Ngô Thị T có trách nhiệm đền bù các loại tài sản trên đất được giao cho chủ sử dụng cũ; sử dụng đúng mục đích; chậm nhất là một năm kể từ ngày ký Quyết định nếu đất không sử dụng đúng mục đích thì Nhà nước thu hồi. Giao trách nhiệm cho Phòng Địa chính phối hợp với UBND xã T thực hiện việc thu hồi đất và lập các thủ tục cần thiết để cắm mốc, giao đất.

Ngày 20/3/2010 (sau 06 năm kể từ ngày UBND huyện N ký Quyết định 976/QĐ-UB), ông Cao Văn N và bà Ngô Thị T có Đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, được UBND xã T lập trích lục bản đồ và đề nghị ngày 25/3/2010, được Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất kiểm tra, đo vẽ và đề nghị ngày 29/4/2010. Trên cơ sở đó, ngày 10/5/2010, UBND huyện N đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Cao Văn N và bà Ngô Thị T.

Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế hiện nay (sau 12 năm kể từ ngày UBND huyện N ký Quyết định 976/QĐ-UB) thì ông Cao Văn N và bà Ngô Thị T không có sử dụng đất trên thực tế. Trên đất có cây cối của ông Phan C. Hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Cao Văn N không có hồ sơ về việc bồi thường tài sản cho chủ sử dụng đất cũ theo quy định của pháp luật, không có hồ sơ thực hiện việc thu hồi đất và cắm mốc giao đất theo quy định. Hơn nữa, theo Điều 21 Luật Đất đai năm 2003, việc UBND xã T và Phòng Địa chính không tham mưu UBND huyện N ban hành Quyết định 976/QĐ-UB về việc thu hồi đất giao đất làm nhà ở cho ông Cao Văn N và bà Ngô Thị T là không đúng quy định. Theo quy định tại Điều 53 Luật Đất đai năm 2013 thì “việc Nhà nước quyết định giao đất, cho thuê đất đối với đất đang có người sử dụng cho người khác chỉ được thực hiện sau khi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định thu hồi đất theo quy định của Luật này và phải thực hiện xong việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của pháp luật đối với trường hợp phải giải phóng mặt bằng. Vì vậy, việc UBND huyện N giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Cao Văn N và bà Ngô Thị T là không đúng quy định của pháp luật. Đề nghị Tòa án xem xét giải quyết theo thẩm quyền.

Ông Phan Văn Đ và bà Trương Thị T cùng trình bày: Nguồn gốc diện tích đất tranh chấp trước đây do UBND xã T quản lý. Thực hiện dự án trồng rừng 327, Hợp tác xã T 1 (đã giải thể) giao cho ông Phan Văn Đ trồng keo và quản lý, sử dụng. Sau khi dự án kết thúc, Hợp tác xã giải thể thì đất do ông tiếp tục quản lý, sử dụng, đến năm 2004 thì ông nhượng lại cho ông Cao Văn N sử dụng lô đất. Ông Cao Văn N đã trả cho ông số tiền 5.000.000 đồng đền bù tiền cây trên đất, có viết giấy tay và được UBND xã T xác nhận. Ông thấy rằng diện tích đất tranh chấp là của ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T. Trên đất tranh chấp hiện nay có một số cây do ông trồng, ông tự nguyện chặt hạ cây để trả lại đúng diện tích đất cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T. Giữa lô đất của vợ chồng ông Phan C, bà Nguyễn Thị H và lô đất của ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T một lối đi, trước đây ông sử dụng lối đi này để đi ra trồng cây ở khu đất phía sau. Trên diện tích đất tranh chấp hiện nay có cây của ông Phan C, bà Nguyễn Thị H lấn chiếm trồng mới và có một số cây tự mọc. Ông Phan Văn Đ, bà Trương Thị T thống nhất với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, đề nghị Tòa án xem xét buộc ông Phan C, bà Nguyễn Thị H trả lại nguyên trạng diện tích đất lấn chiếm cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T.

Tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Nam tham gia phát biểu ý kiến:

Việc chấp hành pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, các đương sự từ khi thụ lý vụ án đến khi xét xử chấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử buộc vợ chồng ông Phan C, bà Nguyễn Thị H trả lại diện tích 188m2 cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T; số cây mà vợ chồng ông Phan C, bà Nguyễn Thị H trồng trên diện tích đất tranh chấp, kể cả hành lang giao thông đường bộ cần buộc thu dọn để trả lại đất cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T. Ghi nhận việc ông Phan Văn Đ, bà Trương Thị T tự nguyện thu dọn cây để trả lại diện tích đất 62m2 cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T. Việc UBND huyện N cho rằng, đối với khu đất đương sự tranh chấp ông Cao Văn N không sử dụng trong thời gian dài và không bồi thường cây lưu niên trên diện tích đất thu hồi cho chủ sử dụng cũ là không đúng với thực tế; đồng thời, UBND huyện N chưa ra quyết định thu hồi quyền sử dụng đất tại thửa 964, tờ bản đồ số 29 đã cấp cho vợ chồng ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T nên quyền sử dụng đất vẫn thuộc quyền sử dụng hợp pháp của vợ chồng ông Cao Văn N. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà UBND huyện N đã cấp cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T theo đề nghị của bị đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Nam. Hội đồng xét xử xét thấy:

Về thủ tục tố tụng:

Sau khi thụ lý, xét thấy việc giải quyết vụ án có liên quan đến ông Phan Văn Đ, bà Trương Thị T nên Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam đưa ông Phan Văn Đ, bà Trương Thị T vào tham gia tố tụng trong vụ án với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo quy định tại khoản 4 Điều 68 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

Về nội dung:

Xét yêu cầu khởi kiện của ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T thì thấy:

Do đó, việc ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc ông Phan C, bà Nguyễn Thị H chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất và trả lại nguyên trạng toàn bộ diện tích đất lấn chiếm tại thửa 964, tờ bản đồ số 29 thuộc thôn T2, xã T, huyện N, tỉnh Quảng Nam cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T là có căn cứ. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND huyện N cấp cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T vào ngày 10/5/2010 là đúng quy định pháp luật nên Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu của bị đơn ông Phan C, bà Nguyễn Thị H về việc hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa 964, tờ bản đồ số 29 của ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T.

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T, buộc ông Phan C, bà Nguyễn Thị H chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất của ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T và trả lại diện tích đất thực tế lấn chiếm là 188m2 tại thửa 964, tờ bản đồ số 29 thuộc thôn T2, xã T, huyện N, tỉnh Quảng Nam cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T. Ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T có trách nhiệm thối trả giá trị cây lưu niên cho ông Phan C, bà Nguyễn Thị H là 4.308.000 đồng và được sở hữu toàn bộ số cây trên; không chấp nhận yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T đã được UBND huyện N cấp vào ngày 10/5/2010.

- Án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T được chấp nhận nên bị đơn ông Phan C, bà Nguyễn Thị H phải chịu án phí số tiền 300.000 đồng theo quy định tại khoản 2 Điều 26, điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

- Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản tranh chấp: Theo yêu cầu của nguyên đơn, ngày 23/3/2018, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam đã tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản tranh chấp với tổng chi phí là 3.000.000 đồng. Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T được chấp nhận nên bị đơn ông Phan C, bà Nguyễn Thị H phải chịu tiền xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản là 3.000.000 đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 157 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T đã nộp tạm ứng đủ số tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ nên ông Phan C, bà Nguyễn Thị H có trách nhiệm phải trả lại 3.000.000 đồng này cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 9 Điều 26, Điều 34, Điều 37, khoản 1 Điều 147, khoản 1 Điều 157 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; các Điều 163, 164 và 169 Bộ luật dân sự năm 2015; khoản 7 Điều 50 Luật đất đai năm 2003; Điều 166, điểm i khoản 1 Điều 169, khoản 1 Điều 170, khoản 1 Điều 203 Luật đất đai năm 2013; khoản 2 Điều 26, điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T về việc: yêu cầu Tòa án buộc ông Phan C, bà Nguyễn Thị H chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất và trả lại diện tích đất lấn chiếm 188m2 tại thửa 964, tờ bản đồ số 29 thuộc thôn T2, xã T, huyện N, tỉnh Quảng Nam cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T.

Buộc ông Phan C, bà Nguyễn Thị H trả lại diện tích đất 188m2 và ông Phan Văn Đ, bà Trương Thị T trả lại diện tích đất 62m2 cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T (có sơ đồ vị trí kèm theo).

Giao cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T được quyền sở hữu toàn bộ cây trồng có trên diện tích đất 188m2 tại thửa 964, tờ bản đồ số 29 thuộc thôn T2, xã T, huyện N, tỉnh Quảng Nam và có trên vệt đất hành lang giao thông phía trước thửa đất do ông Phan C, bà Nguyễn Thị H trồng. Ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T có trách nhiệm thối trả giá trị toàn bộ cây trồng trên đất cho ông Phan C, bà Nguyễn Thị H là 4.308.000 đồng (Bốn triệu, ba trăm lẻ tám nghìn đồng).

Ghi nhận sự tự nguyện của ông Phan Văn Đ, bà Trương Thị T về việc tự chặt hạ cây để trả lại diện tích 62m2 đất thuộc thửa 964, tờ bản đồ số 29 cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T.

Không chấp nhận yêu cầu của ông Phan C, bà Nguyễn Thị H về việc yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BA 714364 do UBND huyện N, tỉnh Quảng Nam cấp cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T đối với thửa đất số 964, tờ bản đồ số 29 thuộc thôn T2, xã T, huyện N, tỉnh Quảng Nam vào ngày 10/5/2010.

Án phí dân sự sơ thẩm: Ông Phan C và bà Nguyễn Thị H phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng). Hoàn trả cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T số tiền 200.000 đồng (Hai trăm nghìn đồng) ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T đã nộp tạm ứng án phí theo Biên lai thu số 0014151 ngày 19/11/2015 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện N, tỉnh Quảng Nam.

Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản tranh chấp: Ông Phan C và bà Nguyễn Thị H phải trả cho ông Cao Văn N, bà Ngô Thị T số tiền 3.000.000 đồng (Ba triệu đồng).

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật, người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án mà người phải thi hành án không thực hiện nghĩa vụ thi hành án thì người phải thi hành án còn phải trả lãi đối với số tiền chậm trả theo quy định tại Điều 357, Điều 468 Bộ luật dân sự 2015.

Trường hợp Bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7 và Điều 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm, các đương sự có mặt tại phiên tòa có quyền làm đơn kháng cáo gởi lên Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng để xin xét xử theo trình tự phúc thẩm. Các đương sự vắng mặt tại phiên tòa thực hiện quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM