Bản án 07/2023/KDTM-PT — Tranh chấp hợp đồng tín dụng

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH GIA LAI

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩmgồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà: Ông Lê Văn Hà

Các Thẩm phán: Ông Nguyễn Văn Sinh và ông Nguyễn Tiến Sỹ

- Thư ký phiên toà: Bà Phan Minh Chiến - Thư ký Tòa án, Toà án nhân dân tỉnh Gia Lai.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai tham gia phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Thanh Bình - Kiểm sát viên trung cấp.

Ngày 28/04/2023, tại Toà án nhân dân tỉnh Gia Lai, công khai xét xử vụ án Kinh doanh thương mại phúc thẩmthụ lý số 13/2022/TLPT-KDTM ngày 22 tháng 11 năm 2022 về việc “Tranh chấp hợp đồng tín dụng".

Do Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 11/2022/KDTM -ST ngày 10 tháng 8 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố P , tỉnh Gia Lai bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩmsố 14/2023/QĐ-PT ngày 9 tháng 2 năm 2023, giữa các đương sự:

1.Nguyên đơn: Ngân hàng B; địa chỉ: 35 H, quận H, thành phố Hà Nội.

Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn: Ông C – Phó giám đốc Phòng giao dịch khu vực Bắc Gia Lai – Ngân hàng B – Chi nhánh Gia Lai; địa chỉ: 80 T, thành phố P, tỉnh Gia Lai. Có mặt.

2.Bị đơn: Bà N; địa chỉ: 13A T, phường H, thành phố P, tỉnh Gia Lai. Có mặt.

3.Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

-Ông K và bà P; địa chỉ: Thôn T, thị trấn I, huyện I, tỉnh Gia Lai. Có mặt.

-Bà N ; địa chỉ: 604A N, phường H, thành phố P , tỉnh Gia Lai. Vắng mặt.

-Văn phòng công chứng K; đại chỉ: 644 Đ, phường Y, thành phố P , tỉnh Gia Lai. Vắng mặt.

4. Người kháng cáo: Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông K và bà P .

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số: 11/2022/KDTM -ST ngày 10 tháng 8 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố P, tỉnh Gia Lai thì nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

1.Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là ông C trình bày:

Căn cứ theo Hợp đồng tín dụng số 02/2017/5084833/HĐTD ngày 22 tháng 12 năm 2017, Ngân hàng B (sau đây viết tắt là Ngân hàng) thông qua Ngân hàng B - Chi nhánh Gia Lai đã cho bà N vay số tiền 1.500.000.000 (một tỷ năm trăm triệu) đồng để Kinh doanh mặt hàng nông sản (cà phê), thời hạn vay là 11 tháng, lãi suất trong hạn là 9%/năm, hạn trả nợ cuối cùng là ngày 22 tháng 11 năm 2018. Đây là khoản vay theo món của khách hàng bán lẻ - giải ngân 01 lần và cùng ngày ký Hợp đồng tín dụng, do đó cùng ngày 22 tháng 12 năm 2017, Ngân hàng đã giải ngân cho bà N với số tiền 1.500.000.000 đồng.

Để đảm bảo cho khoản vay trên bà N thế chấp tài sản là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại làng M , xã G , huyện I , tỉnh Gia Lai, thửa đất số 106, tờ bản đồ số 50, diện tích 30.648,1m2 đất trồng cây lâu năm được Ủy ban nhân dân huyện I, tỉnh Gia Lai cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BP 208178 ngày 13 tháng 5 năm 2013 cho ông B và bà P’, chỉnh lý chuyển nhượng cho bà N, trên đất có vườn cây cà phê; quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại làng M, xã G, huyện I, tỉnh Gia Lai, thửa đất số 3, tờ bản đồ số 35, diện tích 10.069,5m2 đất trồng cây lâu năm được Ủy ban nhân dân huyện I, tỉnh Gia Lai cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CD 815220 ngày 21 tháng 4 năm 2016 cho bà H, chỉnh lý chuyển nhượng cho bà N, trên đất có vườn cây cà phê theo Hợp đồng thế chấp bất động sản số 01/2017/5084833/HĐBĐ ngày 09 tháng 01 năm 2017. Hợp đồng này đã được công chứng và đăng ký giao dịch bảo đảm đúng theo quy định của pháp luật.

Qua xem xét thẩm định tại chỗ, quyền sử dụng đất tại làng M, xã G, huyện I, tỉnh Gia Lai, thửa đất số 3, tờ bản đồ số 35, diện tích 10.069,5m2 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CD 815220 ngày 21 tháng 4 năm 2016, hiện đang do ông K và bà P quản lý, sử dụng trồng cây Điều trên đất; quyền sử dụng đất tại làng M, xã G, huyện I, tỉnh Gia Lai, thửa đất số 106, tờ bản đồ số 50, diện tích 30.648,1m2 đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BP 208178 ngày 13 tháng 5 năm 2013 qua đo đạc diện tích thực tế là 23.541m2, trên đất cũng chỉ có cây Điều.

Quá trình thực hiện hợp đồng, bà N đã vi phạm thanh toán lãi vào kỳ trả lãi đầu tiên là ngày 05 tháng 01 năm 2018 cũng như các kỳ trả lãi tiếp theo và không thanh toán nợ gốc khi đến hạn nên Ngân hàng đã chuyển nợ quá hạn đối với toàn bộ khoản vay.

Ngân hàng đã nhiều lần làm việc với bà N thực hiện nghĩa vụ trả lãi nhưng không đạt được kết quả. Hiện tại tình hình sản xuất kinh doanh đã bị ngưng trệ do thua lỗ, không có nguồn trả nợ trong việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ vay. Do không còn khả năng thương lượng nên Ngân hàng khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân thành phố P giải quyết buộc bà N thanh toán số tiền 2.377.315.067 (hai tỷ ba trăm bảy mươi bảy triệu ba trăm mười lăm nghìn không trăm sáu mươi bảy) đồng trong đó nợ gốc là 1.500.000.000 đồng và lãi vay (lãi trong hạn và lãi quá hạn) tính đến ngày 10 tháng 8 năm 2022 là 877.315.067 đồng, tiếp tục trả lãi cho đến khi thanh toán toàn bộ khoản nợ. Trường hợp bà N không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ trả nợ, Ngân hàng yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại làng M, xã G, huyện I, tỉnh Gia Lai tại các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BP 208178 và CD 815220 theo Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 17 tháng 5 năm 2021 và Kết quả đo đạc của Công ty trách nhiệm hữu hạn Trắc địa bản đồ T đã thế chấp theo Hợp đồng thế chấp bất động sản số 01/2017/5084833/HĐBĐ ngày 09 tháng 01 năm 2017 để thu hồi nợ. Đồng thời bà N phải chịu chi phí xem xét thẩm định tại chỗ là 24.500.000 (hai mươi tư triệu năm trăm nghìn) đồng. Đối với trường hợp của ông K và bà P Ngân hàng yêu cầu giải quyết theo quy định của pháp luật.

2. Bị đơn là bà N trình bày:

Ngày 22 tháng 12 năm 2017 bà có ký Hợp đồng tín dụng số 02/2017/5084833/HĐTD với Ngân hàng B thông qua Ngân hàng B - Chi nhánh Gia Lai vay số tiền 1.500.000.000 (một tỷ năm trăm triệu) đồng để kinh doanh cà phê, lãi suất vay là 9%/năm, thời hạn vay 11 tháng. Để đảm bảo cho khoản vay, bà có thế chấp 02 lô đất tại xã G , huyện I, tỉnh Gia Lai theo Hợp đồng thế chấp bất động sản số 01/2017/5084833/HĐBĐ ngày 09 tháng 01 năm 2017.

Tuy nhiên đối với khoản vay này, bà ký Hợp đồng tín dụng nói trên theo ý con gái là N. Lý do con gái bà (N) vào thời điểm vay đang có nợ xấu không thể vay được nên nhờ bà đứng ra vay hộ. Tài sản thế chấp cũng do con gái bà (N) sang tên và đưa giấy tờ thế chấp cho Ngân hàng chứ bà hoàn toàn không biết gì về nguồn gốc đất cũng như tài sản trên đất. Đối với khoản nợ của Ngân hàng bản thân bà chỉ còn các tài sản thế chấp ngoài ra không còn tài sản nào khác để trả nợ, bà đồng ý để Ngân hàng xử lý các tài sản thế chấp để thu hồi nợ.

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông K trình bày:

Lô đất tại Xã G, huyện I, tỉnh Gia Lai, thửa đất số 3, tờ bản đồ số 35, diện tích 10069,5m2 đất trồng cây lâu năm theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CD 815220 do Ủy ban nhân dân huyện I cấp ngày 21 tháng 4 năm 2016 cho bà H là lô đất mà hiện nay vợ chồng ông K , bà P đang sử dụng. Nguồn gốc đất là do ông bà khai hoang từ năm 1995 và sử dụng từ đó cho đến nay không xảy ra tranh chấp với ai. Bà H có khai hoang lô đất nhưng ở vị trí khác và hiện đã chuyển nhượng cho ông Đ và bà H . Vào thời điểm năm 2011 - 2012, ông bà chỉ cho cán bộ đo đạc 03 lô đất gia đình đang canh tác và xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với ba lô bao gồm cả lô hiện đang phát sinh tranh chấp nhưng Ủy ban chỉ cấp được 02 lô trên còn lại một lô Ủy ban cấp sót. Vợ chồng ông K, bà P là những nông dân khai khẩn đất hoang theo chủ trương xây dựng kinh tế mới của Nhà nước nhưng vì sai sót của các cấp chính quyền mà thiệt hại quá nhiều nên yêu cầu Tòa án làm sao phải giữ công bằng cho ông bà. Nhà nước cấp nhầm đất cho bà Hanh đề nghị các cấp nghiên cứu trả lại đất cho vợ chồng ông K, bà P để ông bà xin được cấp giấy chứng nhận đứng tên ông bà.

Hiện nay, vợ chồng ông K, bà P chưa tiến hành khởi kiện tranh chấp đất đai hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án. Sau phiên họp ngày 15 tháng 6 năm 2022 tại Tòa án nhân dân thành phố P, ông K, bà P đã yêu cầu chính quyền địa phương tiến hành hòa giải cơ sở làm tiền đề để chúng tôi khởi kiện tại Tòa án. Đến thời điểm phiên tòa hôm nay, ông bà đã được Ủy ban nhân dân xã G huyện I, tỉnh Gia Lai tổ chức hòa giải tranh chấp đất đai với bà H theo Biên bản Hòa giải tranh chấp đất đai giữa ông Nguyễn Đăng K, thường trú Thị trấn I , huyện I, tỉnh Gia Lai với bà H, thường trú Thôn T, thị trấn I (Lần 2) ngày 02 tháng 8 năm 2022.

4. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là bà N trình bày:

Sự việc vay mượn theo Hợp đồng tín dụng số 02/2017/5084833/HĐTD ngày 22 tháng 12 năm 2017 với Ngân hàng B là do bà nhờ mẹ ruột là bà N đứng tên hộ để vay tiền do bà nợ xấu không thể vay được. Việc nhận tiền là do bà nhận chứ bà N không nhận một đồng nào cả. Các tài sản thế chấp như bà N đã nêu đều là do bà bỏ tiền ra nhận chuyển nhượng của các hộ gia đình có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau đó để bà N đứng tên trên Giấy chứng nhận nhằm mục đích thế chấp vay tiền cho thuận tiện. Nay bà đồng ý để ngân hàng thu hồi tài sản thế chấp theo Hợp đồng thế chấp bất động sản số 01/2017/5084833/HĐBĐ ngày 09 tháng 01 năm 2017 để trả nợ cho Ngân hàng chứ bản thân bà cũng không có tài sản gì nữa.

5. người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Văn phòng công chứng K (trước đây là Văn phòng công chứng T):

Đại diện theo pháp luật của Văn phòng công chứng K (trước đây là Văn phòng công chứng T) – ông K đã được Tòa án tống đạt hợp lệ các văn bản tốt tụng để ông K trình bày ý kiến liên quan đến vấn đề công chứng Hợp đồng thế chấp bất động sản số 01/2017/5084833/HĐBĐ ngày 09 tháng 01 năm 2017 nhưng ông không có văn bản phản hồi. Ngày 13 tháng 7 năm 2022, ông K có Đơn xin xét xử vắng mặt vì lý do sức khỏe.

Tại Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 11/2022/KDTM -ST ngày 10 tháng 8 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố P, tỉnh Gia Lai đã quyết định:

- Áp dụng các Điều 117, 119, 122, 127, 131, 317, 318, 319, 320 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Áp dụng khoản 16 Điều 3, Điều 4, Điều 188 Luật Đất đai năm 2013

- Căn cứ các Điều 30, 90, 95, 98 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 được sửa đổi, bổ sung năm 2017;

- Căn cứ Điều 4; khoản 3 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a, b khoản 1 Điều 39; Điều 180, Điều 228, Điều 244, Điều 266 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Căn cứ Điều 146, Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ quốc Hội ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng B về việc yêu cầu bà N thanh toán nợ vay.

Buộc bà N trả cho Ngân hàng B thông qua Ngân hàng B – Chi nhánh Gia Lai số tiền 2.377.315.067 (hai tỷ ba trăm bảy mươi bảy triệu ba trăm mười lăm nghìn không trăm sáu mươi bảy) đồng trong đó nợ gốc là 1.500.000.000 đồng và lãi vay (lãi trong hạn và lãi quá hạn) tính đến ngày 10 tháng 8 năm 2022 là 877.315.067 đồng.

Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất các bên đã thỏa thuận trong Hợp đồng tín dụng số 02/2017/5084833/HĐTD ngày 22 tháng 12 năm 2017.

Hợp đồng thế chấp bất động sản số 01/2017/5084833/HĐBĐ ngày 09 tháng 01 năm 2017 vô hiệu đối với phần tài sản gắn liền với đất tại khoản 1.2 và 2.2 Điều 1.

Trường hợp bà N không thực hiện nghĩa vụ hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ thì Ngân hàng B có quyền liên hệ với cơ quan có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp sau đây theo một phần Hợp đồng thế chấp bất động sản số 01/2017/5084833/HĐBĐ ngày 09 tháng 01 năm 2017 để thu hồi nợ:

- Quyền sử dụng đất và tài sản thực tế gắn liền với đất tại xã G , huyện I, tỉnh Gia Lai, thửa đất số 3, tờ bản đồ số 35, diện tích 10.069,5m2 đất trồng cây lâu năm được Ủy ban nhân dân huyện I, tỉnh Gia Lai cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CD 815220 ngày 21 tháng 4 năm 2016 cho bà H , chỉnh lý chuyển nhượng cho bà N (theo Kết quả đo đạc hiện trạng sử dụng đất của Công ty trách nhiệm hữu hạn Trắc địa bản đồ T).

- Quyền sử dụng đất và tài sản thực tế gắn liền với đất tại làng M , xã G , huyện I , tỉnh Gia Lai, thửa đất số 106, tờ bản đồ số 50, diện tích 30.648,1m2 đất trồng cây lâu năm được Ủy ban nhân dân huyện I, tỉnh Gia Lai cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BP 208178 ngày 13 tháng 5 năm 2013 cho ông Bvà bà P’ , chỉnh lý chuyển nhượng cho bà N. Qua xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 17 tháng 5 năm 2021, xác định đất thế chấp tại làng M , xã G, huyện I, tỉnh Gia Lai, thửa đất số 106, tờ bản đồ số 50, diện tích 23.541m2 (theo Kết quả đo đạc hiện trạng sử dụng đất của Công ty trách nhiệm hữu hạn Trắc địa bản đồ T)

2. Buộc ông K và bà P giao cho Ngân hàng B – Chi nhánh Gia Lai hoặc cơ quan có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp lô đất có diện tích 10.069,5m2 cùng tài sản gắn liền với đất, thửa đất số 3, tờ bản đồ số 35 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CD 815220 ngày 21 tháng 4 năm 2016, lô đất có tứ cận như sau:

- Hướng Đông giáp khe suối, có kích thước: 40,87m + 10,85m + 19,01m + 16,06m + 17,91m;

- Hướng Tây giáp khe suối, có kích thước: 68,22m + 58,34m +23,63m;

- Hướng Nam giáp đất chưa xác dịnh được chủ sử dụng, có kích thước: 69,48m;

- Hướng Bắc giáp khe suối, có kích thước: 55,35m + 42,15m;

(theo Kết quả đo đạc hiện trạng sử dụng đất của Công ty trách nhiệm hữu hạn Trắc địa bản đồ T).

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm, nghĩa vụ chịu tiền xem xét thẩm định tại chỗ, thông báo quyền thỏa thuận, tự nguyện hoặc cưỡng chế thi hành án, thời hiệu thi hành án; tuyên quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 23-8-2022, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Nguyễn Đăng K , bà P kháng cáo một phần bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm nêu trên:

-Tuyên Hợp đồng thế chấp bất động sản số 01/2017/5084833 ngày 9-1-2017 giữa bà N và Ngân hàng B vô hiệu.

-Tuyên hủy Quyết định hành chính về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CĐ 815220 cấp ngày 21 tháng 4 năm 2016 cho bà H .

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả 2.377.315.067 đồng. Trường hợp bà N không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ trả nợ, Ngân hàng yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại làng M, xã G, huyện I, tỉnh Gia Lai tại các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BP 208178 và CD 815220 theo Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 17 tháng 5 năm 2021 để thu hồi nợ

- Bị đơn xác nhận có vay tiền của nguyên đơn và đồng ý xử lý tài sản thế chấp.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông K, bà P giữ nguyên kháng cáo.

- Kiểm sát viên phát biểu ý kiến

Về việc tuân theo pháp luật của người tiến hành tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm: Đảm bảo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Tại phiên tòa, thành phần Hội đồng xét xử đúng quy định của pháp luật, các thủ tục khai mạc phiên tòa và các thủ tục khác được Hội đồng xét xử và Chủ tọa phiên tòa điều hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

Việc chấp hành pháp luật của những người tham gia tố tụng: Từ khi Tòa án thụ lý vụ án cũng như tại phiên tòa ngày hôm nay, các bên đã thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình theo đúng quy định tại các Điều 70, 71, 72 và Điều 234 Bộ luật tố tụng dân sự.

Về việc giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm hủy một phần bản án sơ thẩm về phần xử lý tài sản thế chấp là Quyền sử dụng đất và tài sản thực tế gắn liền với đất tại xã G , huyện I , tỉnh Gia Lai, thửa đất số 3, tờ bản đồ số 35, diện tích 10.069,5m2 được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CD 815220 ngày 21 tháng 4 năm 2016 cho bà H , chỉnh lý chuyển nhượng cho bà N .