Bản án 07/2019/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƢỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BẮC KẠN

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Vi Thị Tuyết Mai

Các Hội thẩm nhân dân: Bà Cà Nguyễn Duyên

Ông Bế Ngọc Hùng

- Thư ký phiên tòa: Bà Lƣờng Thị Hiền – Thư ký Toà án nhân dân tỉnh Bắc Kạn

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Kạn tham gia phiên tòa: Bà Nông Thị Quế - Kiểm sát viên.

Ngày 29/11/2019, tại Hội trường xét xử Toà án nhân dân tỉnh Bắc Kạn, Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Kạn xét xử sơ thẩm công khai vụ án thụ lý số: 06/2019/TLST-DS ngày 24 tháng 6 năm 2019 về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất”.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 09/2019/QĐXXST-DS ngày 31 tháng 10 năm 2019, giữa các đương sự:

*.Nguyên đơn: Ông Lƣờng Văn N (đã chết);

Người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị L (vợ ông N) – Có mặt. Chị Lường Thị C, chị Lường Thị Đ, anh Lường Văn V (các con đẻ của ông N) - Vắng mặt. Anh Lường Văn K ( con đẻ của ông N) – Có mặt

Người đại diện theo uỷ quyền của những người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn Lường Thị C, Lường Thị Đ, Lường Văn V, Lường Văn K: Bà Nguyễn Thị L. Sinh năm 1959. Địa chỉ tại: Thôn N, xã T, huyện C, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt

*. Bị đơn: Bà Lục Thị T. Sinh năm 1968.

Địa chỉ tại: Thôn N, xã T, huyện C, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt

*. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Ông Hoàng Văn Đ - Sinh năm 1959 (Chồng bà T). Vắng mặt

2. Bà Hoàng Thị H – Sinh năm 1935 (mẹ chồng bà T). Vắng mặt.

Người đại diện theo ủy quyền của ông Hoàng Văn Đ và bà Hoàng Thị H là bà Lục Thị T. Có mặt

Đều có địa chỉ: Thôn N, xã T, huyện C, tỉnh Bắc Kạn.

3.Bà Nguyễn Thị L. Sinh năm 1959 (vợ ông N). Có mặt

4. Ủy ban nhân dân huyện C – Người đại diện theo ủy quyền: Ông Dƣơng Văn H. Chức vụ: Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện C, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có đơn đề nghị xét xử vắng mặt.(Văn bản uỷ quyền số 1821/QĐ- UBND ngày 09/9/2019 của Chủ tịch UBND huyện C)

*. Những người làm chứng:

1. Ông Hoàng Anh T. Sinh năm 1950. Vắng mặt

2. Bà Hoàng Thị H. Sinh năm 1959. Vắng mặt

3. Ông Lường Văn C. Sinh năm 1955. Vắng mặt

4. Ông Dương Văn L. Sinh năm 1940. Vắng mặt

5. Ông Hoàng Văn N. Sinh năm 1947. Vắng mặt

6. Bà Hà Thị X. Vắng mặt

7. Anh Lường Văn K. Sinh năm 1991. Có mặt

Đều có địa chỉ tại: Thôn N, xã T, huyện C, tỉnh Bắc Kạn.

8. Anh Lường Văn Đ.Sinh năm 1987. Vắng mặt

Địa chỉ: Thôn C, xã T, huyện C, tỉnh Bắc Kạn.

9. Bà Hoàng Thị T. Vắng mặt

Địa chỉ: Thôn K, xã T, huyện C, tỉnh Bắc Kạn.

10. Anh Hoàng Anh C. Sinh năm 1991. Vắng mặt

Địa chỉ: Phòng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Bắc Kạn.

11. Bà Dương Thị Đ. Sinh năm 1963. Vắng mặt

Địa chỉ: Thôn C, xã T, huyện C, tỉnh Bắc Kạn.

12. Ông Lý Hữu S. Vắng mặt

Công chức địa chính xã T, huyện C, tỉnh Bắc Kạn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện ngày 22/4/2018, các bản khai của người khởi kiện, các bản khai của người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Thị L trình bày:

Gia đình ông N có mảnh đất là đất đầu ruộng trồng cây lâu năm ở khu B, thuộc Thôn N, xã T, huyện C, tỉnh Bắc Kạn. Nguồn gốc khu đất do bố mẹ đẻ của ông N (ông Lường Văn L -chết 2013, bà Triệu Thị T –đã chết) để lại cho vợ chồng ông N sử dụng từ năm 1993 đến nay. Khu đất có tứ cận tiếp giáp như sau: một bên tiếp giáp với khu ruộng của gia đình ông N (gồm các thửa số 206, 207, 211 tờ bản đồ số 33); một bên giáp ao của gia đình ông N (thửa 199, tờ bản đố số 33).

Về tài sản trên đất: Có 01 cây Thàn mát do gia đình ông L (bố ông N) chăm sóc bảo vệ để chống sói lở đất và các cây chuối do gia đình ông N trồng. Ngoài ra có cây ruối, cây cau nằm trên hàng rào danh giới giữa thửa đất đầu ruộng của gia đình ông N và phần đất vườn của nhà bà T.

Quá trình quản lý, sử dụng đất: Trước năm 1993 khu đất do bố mẹ ông N sử dụng để trồng mon và đặt cối nước giã gạo. Từ năm 1993-1997, gia đình ông N cho ông Hoàng Văn M (đã chết) và bà Đinh Thị H (khoảng 80 tuổi, hiện nay không rõ nơi ở) ở nhờ, mỗi năm trả 01 gánh thóc. Đến năm 1998, ông M, bà H chuyển đi nơi khác và trả lại đất thì gia đình ông N tiếp tục sử dụng liên tục cho đến nay. Quá trình canh tác sử dụng ông N chủ yếu trồng rau lang, chuối, cây lâu năm, gieo mạ nền. Cuối năm 2016, khi có đường quốc lộ 3B, bà Lục Thị T đã đổ đất làm đường thẳng từ quốc lộ 3B vào nhà bà T, lấp cả mảnh đất đầu ruộng của gia đình ông N, ông N đã nhiều lần đề nghị bà T dừng lại nhưng bà T không dừng. Sự việc đã được tổ hòa giải thôn N và UBND xã T giải quyết nhưng không thành, khi đó ông N mới biết phần đất tranh chấp đã được UBND huyện C cấp Giấy chứng nhận QSD đất cho ông Đ và bà T tại thửa đất số 364, tờ bản đồ 33. Ông N cho rằng việc UBND huyện C cấp Giấy chứng nhận QSD đất cho ông Đ và bà T phần đất tranh chấp trên là không đúng quy định của pháp luật bởi lẽ đất ông N đang sử dụng nhưng lại cấp quyền sử dụng cho ông Đ, bà T. Về trình tự cấp: Khi lấy ý kiến các hộ dân trong thôn về nguồn gốc thửa đất không phải lấy ý kiến đối với thửa đất trên mà lấy ý kiến thửa đất khác (Thửa đất cuối ngòi), khi kiểm tra thực địa (03/01/2017) không đủ thành phần theo quy định, ông N, bà L là hộ có đất giáp ranh nhưng không được mời tham gia, biên bản ghi những hộ giáp ranh có mặt và có chữ ký của ông N nhưng thực tế ông N không được ký

Nay ông N khởi kiện:

- Yêu cầu bị đơn phải trả lại phần đất tranh chấp

- Yêu cầu được sử dụng phần đất tranh chấp;

- Yêu cầu hủy Quyết định số 92/QĐ- UBND ngày 03/02/2017 về việc cấp Giấy chứng nhận QSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và Giấy chứng nhận QSD đất số CA 043870, ngày 03/02/2017 của UBND huyện C cấp cho ông Hoàng Văn Đ và bà Lục Thị T đối với thửa đất số 364, tờ bản đồ số 33.

- Yêu cầu bị đơn khôi phục lại hiện trạng ban đầu của phần đất tranh chấp.

*Quá trình giải quyết vụ án bị đơn: Bà Lục Thị T trình bày:

Phần đất tranh chấp là một hủm đất trũng cạnh vườn rau muống của mẹ chồng bà ,bên trên là nhà ở, bên dưới là ruộng, có khe nước chảy, thửa đất Tộc khu B, Thôn N, xã T, huyện C, tỉnh Bắc Kạn nằm trong thửa đất số 364, tờ bản đồ 33 đã được UBND huyện C cấp Giấy chứng nhận QSD đất cho gia đình bà.Về hiện trạng thửa đất trước khi lấp đất tính từ đường Quốc lộ 3 (mới) vào đến nhà bà thì phải đi qua phần ruộng và vườn rau muống của gia đình bà, tiếp đến là phần đất tranh chấp và cuối cùng là phần đất thổ cư của gia đình bà

Về nguồn gốc: Phần đất tranh chấp có nguồn gốc do ông cha để lại. Trước năm 1989 bố mẹ ông Đ sử dụng trồng rau (ông Hoàng Văn T-chết năm 2015, bà Hoàng Thị H hiện nay đã già yếu). Năm 1989 bà đến làm dâu tiếp tục sử dụng thửa đất trên để trồng rau như bí, muống, bèo. Khi làm đường bà mới lấp phần diện tích trồng rau của gia đình.

Thời điểm phát sinh tranh chấp là khi gia đình bà làm đường qua khu đất, thời gian làm đường từ ngày 23/12/2016 đến ngày 25/02/2017 thì hoàn thành. Trong thời gian trên ông N, bà L không có ý kiến gì, ngày 03/02/2017 gia đình bà được UBND huyện C cấp Giấy chứng nhận QSD đất mang tên Hoàng Văn Đ và Lục Thị T thửa đất số 364, tờ bản đồ 33, diện tích 209,5 m2. Diện tích đất tranh chấp nằm một phần trong thửa đất trên. Việc cấp giấy chứng nhận QSD đất của UBND huyện C là đúng quy định của pháp luật, đất không tranh chấp với ai, hồ sơ đã có phiếu lấy ý kiến khu dân cư về nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất (08/12/2016), đã kiểm tra thực địa thửa đất ngày 03/01/2017 khi xem xét thực địa bà L có mặt nhưng không ký biên bản mà bảo anh K (con trai ông N) ký, việc ông N khởi kiện là không có căn cứ.

Về tài sản trên đất: Có 01 cây Thàn Mát mọc tự nhiên, ngoài ra không có cây cối, tài sản gì khác. Những hoa màu do bà trồng, bà đã lấp toàn bộ trong quá trình làm đường.

Nay nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bà phải trả lại phần đất tranh chấp, yêu cầu được sử dụng phần đất tranh chấp, yêu cầu hủy Quyết định số 92/QĐ-UBND ngày 03/02/2017 về việc cấp Giấy chứng nhận QSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và Giấy chứng nhận QSD đất số CA 043870, ngày 03/02/2017 của UBND huyện C cấp cho ông Hoàng Văn Đ và bà đối với thửa đất số 364, tờ bản đồ số 33, yêu cầu bà phải khôi phục lại hiện trạng ban đầu của phần đất tranh chấp. Bà không nhất trí với các yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

* Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan

Tại Văn bản số 1480/UBND-TNMT ngày 11/9/2019, UBND huyện C có ý kiến:

Việc cấp Giấy chứng nhận QSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất của hộ ông Hoàng Văn Đ và bà Lục Thị T ký ngày 24/11/2016, trình tự các bước thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 364, tờ bản đồ số 33 bản đồ địa chính đo đạc chỉnh lý năm 2013 xã T đã được UBND huyện phê duyệt cấp giấy tại Quyết định số 92/QĐ-UBND ngày 03/02/2017 là đúng quy định.

Việc nguyên đơn Lường Văn N khởi kiện yêu cầu hủy Quyết định cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 92/QĐ-UBND ngày 03/02/2017 về việc cấp Giấy chứng nhận QSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CA 043870 ngày 03/02/2017 của UBND huyện C cấp cho ông Hoàng Văn Đ và bà Lục Thị T, đối với thửa đất số 364, tờ bản đồ số 33 là không có căn cứ.

*Người làm chứng

- Ông Hoàng Anh T trình bày:

Ông là người sống lâu năm ở thôn N và có ruộng ở gần thửa đất tranh chấp nên ông biết rõ nguồn gốc và quá trình sử dụng. Về nguồn gốc: Khu đất tranh chấp trước đây do ông K khai phá, sau đó ông L (bố ông N), rồi đến ông N quản lý canh tác, ông L trồng dây lang, chuối, làm ruộng mạ và đặt cối nước giã gạo,khi đó trên đất có 01 cây Thàn Mát. Năm 1993 đến năm 1997 ông Hoàng Văn M (hiện nay đã chết) đến mượn đất để làm lán sản xuất, mỗi năm ông M trả công bằng thóc cho ông N. Sau khi ông M trả lại đất thì ông N tiếp tục canh tác và sử dụng. Ông khẳng định phần đất tranh chấp là phần đất đầu ruộng của nhà ông N, ông N canh tác sử dụng liên tục, bà T chưa bao giờ canh tác trên phần đất tranh chấp.

-Bà Hoàng Thị H trình bày:

Bà là người cùng thôn với ông N, bà T. Về nguồn gốc khu đất tranh chấp, trước đây bà thấy bà Hoàng Thị H (mẹ chồng bà Lục Thị T) sử dụng để trồng rau, liên tục đến thời điểm cấp Giấy chứng nhận QSD đất cho bà T. Bà T là con dâu cùng bà H canh tác khu đất trên. Bà thấy bà H và bà T canh tác nhưng không rõ họ có canh tác toàn bộ khu đất hay không.

Cuối năm 2016, bà T đổ đất làm đường nhưng bà không thấy hai bên thắc mắc hay có ý kiến tại buổi họp thôn lần nào. Đến cuối năm 2017 bà mới thấy thôn hòa giải vụ việc tranh chấp giữa ông N và bà T.

Tháng 12/2016 (không nhớ ngày cụ thể), bà có được tham gia cuộc họp thôn và viết biên bản cuộc họp. Nội dung cuộc họp: Phần thứ nhất là truyền thông, phổ biến, tuyên truyền, sau khi đã kết thúc phần thứ nhất do đã muộn nên mọi người ra về một phần, chỉ còn lại mấy người già (còn lại dưới 10 người) thì ông Lý Hữu S mới phổ biến lấy ý kiến về việc cấp Giấy chứng nhận QSD đất cho bà T. Đến lúc ký phiếu ý kiến thì còn ít người nên bà T cầm danh sách về, hôm sau bà T mới đưa cho bà ký vào danh sách. Chữ ký tại phiếu lấy ý kiến chính là của bà. Biên bản cuộc họp do trưởng thôn là bà Lục Thị T lưu giữ. Tại cuộc họp ông N không có mặt, chỉ có bà L – vợ ông N có mặt.

- Ông Lường Văn C trình bày:

Ông là em trai ruột của ông N. Gia đình ông có 01 cây mít do các cụ trồng tại khu vực gần ruộng, năm 1959 bố chồng bà T là ông Hoàng Văn Thông làm nhà trên khu đất đó. Năm 2013 gia đình bà T thấy cây mít to, cành mít vươn sang mái nhà nên đã đề nghị đổi đất với ông phần đất có cây mít, ông lấy đất của bà T ở khu đất liền kề đất vườn của nhà ông, bà T lấy phần đất có cây mít cách hiên nhà bà T 3-4m, nằm trong sân của nhà bà T hiện nay. Việc đổi đất không lập thành văn bản. Khu đất có cây mít mà gia đình ông đổi với bà T không nằm trong phần đất hiện nay đang tranh chấp.

Diện tích đất tranh chấp là đất đầu ruộng của ông N, ông N được thừa kế quyền sử dụng đất của bố ông. Trên phần đất này trước đây gia đình ông N đặt cối nước giã gạo, sau đó trồng chuối, rau lang, ruộng mạ. Trước khi bà T lấp đất để làm đường thì trên đất có 01 cây Thàn mát và một số bụi chuối do gia đình ông N trồng.

Khi bà T đổ đất làm đường, ông nghĩ đã có sự thỏa thuận giữa bà T và ông N nên ông không có ý kiến. Sau đó ông được nghe ông N nói lại rằng bà T tự ý đổ đất làm đường đi qua đầu ruộng của nhà ông N, ông hỏi bà T tại sao tự ý đổ đất lên đất của ông N thì bà T nói đã thống nhất với ông N. Sau đó ông N hỏi bà T về việc đổi đất thì bà T trả lời ông N là đã thống nhất với ông C. Ông xác định khu đất tranh chấp là đất đầu ruộng của ông N, hàng năm gia đình ông N vẫn quản lý, sử dụng, bảo vệ chống sói lở.

- Ông Dương Văn L trình bày:

Ông là người sống lâu năm ở thôn N nên biết rõ nguồn gốc và quá trình sử dụng thửa đất tranh chấp. Diện tích tranh chấp là đất liền kề với ruộng của ông N (đầu ruộng), trước đây ông N đặt cối nước giã gạo, ông N sử dụng liên tục cho đến khi xảy ra tranh chấp. Gia đình bà T chưa từng quản lý, sử dụng khu đất này. Khu đất tranh chấp trước đây ông N có cho ông Hoàng Văn M mượn đất để làm tăng gia. Sau này ông M không làm ruộng nữa thì đã trả lại đất cho ông N.

- Ông Hoàng Văn N trình bày:

Khu đất hiện nay bà T đổ đất để làm đường đi vào nhà trước đây có một phần là đầu ruộng của ông N. Ông Ntrồng chuối và trên đất có 01 cây Thàn Mát hàng năm gia đình ông N vẫn thu hoạch. Vào khoảng cuối năm 2016, thôn N có cuộc họp triển khai một số nội dung, nội dung sau cùng là lấy ý kiến của nhân dân trong thôn về nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất để cấp giấy chứng nhận QSD đất cho bà Lục Thị T. Ông Lý Hữu S - công chức địa chính xã T và bà Lục Thị T xin ý kiến để cấp quyền sử dụng đất cho bà T đối với thửa đất ở giáp khu B với H (ở cuối ngòi nước cách khu đất đang tranh chấp khoảng hơn 100m). Vì bà T nói là xin cấp quyền sử dụng khu đất ở cuối ngòi, khu đất đó không có tranh chấp, là đất thụt do gia đình bố chồng bà T sử dụng, vì vậy tất cả mọi người trong cuộc họp đều nhất trí ký xác nhận. Nếu bà T xin xác nhận để cấp quyền sử dụng đất đối với khu đất mà hiện nay bà T đổ đất làm đường vào nhà thì ông không ký vì đất đó là đất của nhà ông N.

Khi bà T đổ đất làm đường, ông có biết và được hỏi bà T rằng phần đất này liên quan đến đầu ruộng của một số người, làm như thế có ảnh hưởng đến ai không, thì bà T trả lời là đã đổi đất với ông Lường Văn C (em ông N).

- Bà Hà Thị X trình bày:

Bà là người cùng thôn N nhưng ít qua lại khu đất tranh chấp nên không biết rõ nguồn gốc và quá trình sử dụng của thửa đất. Bà làm trưởng thôn (từ năm 2011 đến tháng 6/2016), trong thời gian làm trưởng thôn bà không nhận được ý kiến hay đơn từ nào của hộ ông Lường Văn N liên quan đến khu đất tranh chấp. Ngày 08/12/2016, thôn N tổ chức họp thôn trong đó có nội dung lấy ý kiến của khu dân cư về nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất để làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận QSD đất cho hộ bà T. Lúc đó mọi người đã về gần hết (chỉ còn dưới 10 người). Ông S có thông báo lấy ý kiến đối với khu đất ở cuối ngòi. Bản thân bà lúc đó cũng không biết khu đất lấy ý kiến để cấp Giấy chứng nhận QSD đất cho bà T là ở đâu. Nhưng vì tình làng, nghĩa xóm bà vẫn ký vào danh sách, chữ ký trong phiếu lấy ý kiến là của bà. Tuy nhiên thời điểm ký phiếu lấy ý kiến trên mọi người đã về hết nên bà Lục Thị T đã mang phiếu về ghi họ tên các hộ bỏ về và lấy chữ ký ngày hôm sau. Tại thời điểm họp (08/12/2016) bà Lục Thị T là trưởng thôn.

- Anh Lường Văn K trình bày:

Anh không được tham gia vào việc thẩm tra hồ sơ cũng như kiểm tra thực địa ngày 03/01/2017 đối với thửa đất đề nghị cấp Giấy chứng nhận QSD đất cho bà T. Chữ ký “N” và chữ “Lường Văn N” trong biên bản ngày 03/01/2017 anh thấy tương đối giống chữ viết của anh nhưng anh không khẳng định đó có phải là chữ viết của anh hay không vì thời gian đã lâu.

- Ông Lường Văn Đ trình bày:

Khu đất tranh chấp có nguồn gốc là đất đầu ruộng của nhà ông N. Việc cấp giấy chứng nhận QSD đất cho bà T ông không được biết. Ông khẳng định: Ông là người có đất giáp ranh nhưng không được mời và cũng không được tham gia kiểm tra thực địa khu đất vào ngày 03/01/2017. Do vậy, ông không biết việc thực địa ngày 03/01/2017 có những ai tham gia và diễn ra như thế nào. Chữ ký tại biên bản kiểm tra thực địa ngày 03/01/2017 là của ông nhưng thực tế ông không biết nội dung và cũng không nhớ ai đưa cho ông ký biên bản.

-Bà Hoàng Thị T trình bày:

Khu đất tranh chấp trước đây là đất đầu ruộng gần khe suối của nhà bà và nhà ông N. Trước đây bà thấy bà Hoàng Thị H (mẹ chồng bà Lục Thị T) trồng rau muống, hoa màu từ đầu ruộng nhà bà, theo bờ suối đến gần cây Thàn Mát. Còn phần đất đầu ruộng nhà ông N thì không rõ ai sử dụng.

Bà không được tham gia buổi kiểm tra thực địa ngày 03/01/2017 nên không rõ thực địa khu đất lúc đó như thế nào nhưng bà được vào ký biên bản, chữ ký tại biên bản ngày 03/01/2017 là của bà.

-Anh Hoàng Anh C trình bày:

Về nguồn gốc thửa đất đang có tranh chấp, từ khi còn nhỏ anh đã chứng kiến bà nội làm vườn rau, sau đó bà già yếu thì chuyển cho bố, mẹ anh sử dụng, thời gian cụ thể anh không nhớ.

Anh không nhớ buổi kiểm tra, thực địa ngày 03/01/2017 anh có tham gia hay không và buổi làm việc có những ai vì sự việc diễn ra đã lâu nhưng chữ ký trong biên bản kiểm tra, thực địa ngày 03/01/2017 anh xác định không phải là chữ ký của anh.

- Bà Dương Thị Đ trình bày:

Bà là con dâu của ông Hoàng Văn M. Năm 1991 bà sống cùng gia đình ông Hoàng Văn M thì thấy ông M mượn đất (khu đất đang có tranh chấp) của ông Lường Văn N để làm lán tăng gia. Hàng năm gia đình bà trả cho gia đình ông N 01 gánh thóc. Lý do mượn là vì gia đình bà có ruộng ở gần khu vực đó nên làm lán ở cho tiện canh tác. Đến khoảng năm 1999-2000 thì ông M bị bệnh không làm ruộng nữa và đã trả lại đất cho ông N. Trong thời gian mượn đất bà thấy ở đó có cối nước giã gạo và cây thàn mát của gia đình ông N

- Tại Biên bản lấy lời khai ngày 10/10/2018:Ông Lý Hữu S trình bày:

Ông là công chức địa chính xã T từ ngày 01/11/2016 đến nay.

Ngày 08/12/2016 ông tham gia cuộc họp thôn N, xã T. Cuộc họp thôn có 02 nội dung: Sau khi kết thúc nội dung thứ nhất thì tiếp tục triển khai nội dung thứ hai là lấy ý kiến khu dân cư về nguồn gốc, quá trình sử dụng đất để làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận QSD đất cho hộ ông Hoàng Văn Đ, bà Lục Thị T, thời điểm lấy ý kiến do cuối buổi chiều muộn nên chỉ còn 07 người ký trực tiếp, gồm: Ông Hoàng Văn N, bà Hoàng Thị H, bà Nguyễn Thị L, bà Hà Thị X, bà Hoàng Thị C, bà Hoàng Thị X, bà Hà Thị N. Còn lại 13 người trong danh sách là do bà Lục Thị T cho các hộ ký vào ngày hôm sau. Tại buổi họp, ông không biết việc bà L ký thay tên ông N.

Ông được tham gia buổi thẩm tra hồ sơ, kiểm tra thực địa thửa đất vào ngày 03/01/2017, thành phần gồm có ông, bà T, ông Đ và bà Hoàng Thu C. Tại buổi làm việc không có các hộ giáp ranh: Hoàng Thị T, Hoàng Anh C, Lường Văn N, Lường Văn Đ. Việc vì sao có chữ ký của các hộ giáp ranh trên tại biên bản ông không nắm được. Hiện trạng khu đất tại thời điểm kiểm tra không bị thay đổi, cụ thể: Vẫn có cây Thàn Mát, một luống rau cải xoong theo dòng suối, bên cạnh là một luống rau muống và một vườn cây mon.

Về thủ tục niêm yết công khai danh sách thửa đất xin cấp giấy chứng nhận QSD đất: Sau khi họp lấy ý kiến tại thôn trong vòng 05 ngày làm việc ông đã phối H với trưởng thôn N là bà Lục Thị T tiến hành niêm yết công khai tại hội trường thôn N và UBND xã T.

Tuy nhiên tại biên bản làm việc ngày 22/10/2019, ông Lý Hữu S lại khẳng định không được tham gia buổi thẩm định hồ sơ kiểm tra thực địa thửa đất ngày 03/01/2017.

* Tại biên bản xác minh ngày 08/10/2019, ông Nguyễn Toàn N trình bày:

Ông sinh ra và lớn lên tại thôn N nên ông biết rõ nguồn gốc của khu đất tranh chấp. Khu đất tranh chấp trước đây gia đình ông Lường Văn L (bố ông N) canh tác, sử dụng; cụ thể ông L làm vườn rau, sau đó làm cối nước giã gạo, trên đất còn có một cây Thàn Mát. Gia đình ông L sử dụng đất ổn định đến khoảng năm 1990 thì ông Hoàng Văn M (đã chết) đến mượn ông L đất để làm lán, tuy nhiên thời gian cụ thể ông M mượn đất mấy năm và trả đất khi nào thì ông không rõ. Ông khẳng định diện tích đất tranh chấp có nguồn gốc là đất của gia đình ông L, ông sử dụng ổn định cho đến thời điểm xảy ra tranh chấp. Sau này có việc chuyển đổi hay mua bán khu đất trên hay không thì ông không rõ.

* Tại biên bản làm việc: Bà Hoàng Thị C – Cán bộ Văn phòng đăng ký đất đai chi nhánh huyện C trình bày:

Buổi kiểm tra ngày 03/01/2017 được tiến hành thực địa, thực tế. Thành phần gồm có bà, ông Lý Hữu S, bà Lục Thị T, không có mặt các hộ giáp ranh: anh Hoàng Anh C, bà Hoàng Thị T, ông Lường Văn Đ và ông Lường Văn N. Sau khi kiểm tra thực địa thửa đất, bà không lập biên bản ngay mà về đến Văn phòng đăng ký đất đai mới lập biên bản, sau đó bà đưa cho bà Lục Thị T xin xác nhận của chính quyền xã T, còn việc lấy chữ ký các hộ giáp ranh do bà T tự thực hiện. Đối với các chữ ký tại biên bản ngày 03/01/2017, bà xác nhận chữ ký của bà Hoàng Thị T là đúng vì bà là người trực tiếp đưa biên bản cho bà T ký, còn chữ ký của anh C, ông Đ, ông Ncó đúng là chữ ký của họ hay không thì bà không biết.

Quá trình giải quyết vụ án ngày 28/8/2019 bà Nguyễn Thị L rút yêu cầu về việc buộc bị đơn khôi phục lại hiện trạng ban đầu của khu đất tranh chấp.

Toà án đã tiến hành lấy lời khai của ông Hoàng Văn Đ và bà Hoàng Thị H tại nhà, tuy nhiên do sức khoẻ yếu nên ông Đ và bà H không thể cung cấp lời khai cho Toà án

Toà án đã tiến hành xem xét thẩm định tại chỗ xác định: Phần đất tranh chấp Tộc thửa đất số 364, tờ bản đồ 33, qua 3 lần xem xét thẩm định có 3 kết quả xác định diện tích đất tranh chấp khác nhau: Lần 1 và lần 2 do Toà án nhân dân huyện Chợ Mới tiến hành, cụ thể Lần 1: Đo bằng thước dây kết quả là 119,6m2; Lần 2: Đo bằng máy có kết quả là 68,55 m2; Lần 3 do Toà án nhân dân tỉnh Bắc Kạn tiến hành: Đo bằng phương pháp toàn đạc xác định được 78,9 m2 là phần đất bà T đã đổ đất làm đường và 22,9 m2 là phần đất mà hiện nay gia đình ông N đang sử dụng nhưng UBND huyện C đã cấp QSD đất cho ô Đ,bà T tại thửa đất 364, tờ bản đồ 33 .Các đương sự đều xác nhận về vị trí mốc giới tranh chấp của cả 3 lần đo không thay đổi tuy nhiên do công nghệ đo khác nhau nên kết quả khác nhau. Các đương sự nhất trí xác định diện tích đất tranh chấp theo kết quả xem xét thẩm định lần 3 là 101,8 m2 (78,9m2 +22,9m2).

Tòa án đã mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ để các đương sự thực hiện quyền tiếp cận chứng cứ, các đương sự đều nhất trí không có ý kiến gì về tài liệu chứng cứ mà các đương sự đã giao nộp và tài liệu, chứng cứ do Tòa án T thập, các đương sự không yêu cầu Tòa án T thập thêm tài liệu chứng cứ, triệu tập đương sự khác ,người làm chứng và người tham gia tố tụng khác tại phiên toà.

Tòa án cũng đã tiến hành mở phiên hòa giải để các đương sự thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ án tuy nhiên các đương sự vẫn giữ nguyên quan điểm và yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa:

Người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn và người đại diện theo uỷ quyền của những người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn: bà Nguyễn Thị L giữ nguyên yêu cầu và đề nghị Toà án công nhận quyền sử dụng đất phần đất tranh chấp cho ông N và bà, vì bà là người cùng ông N canh tác quản lý và sử dụng liên tục.

Người đại diện theo uỷ quyền của UBND huyện C vắng mặt có đơn xin xét xử vắng mặt và giữ nguyên quan điểm.

Bị đơn trình bày: Phần đất tranh chấp là một hủm đất trũng, cạnh vườn rau muống của gia đình bà, khi bà về làm dâu nhà ông Đ (1989) thì trên đất có một cối nước giã gạo của gia đình ông L và 01 cây thàn mát. Quá trình sinh sống tại thôn N, bà và gia đình chưa bao giờ canh tác trên phần đất trên. Năm 2013 gia đình bà có đổi đất với ông C, tuy nhiên phần đất đổi là phần đất có cây mít ở sân của gia đình bà. Phần đất đổi không liên quan đến phần đất tranh chấp.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Kạn phát biểu quan điểm giải quyết vụ án:

Về tố tụng: Người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng quy định của bộ luật tố tụng dân sự

Về nội dung:

Đối với phần đất tranh chấp có diện tích 101,8 m2 nằm trong thửa đất số 364, tờ bản đồ số 33 có nguồn gốc là của ông Lường Văn N. Việc ông N yêu cầu Toà án giải quyết buộc bà T trả lại diện tích đất 101,8 m2 là có căn cứ.

Đối với việc cấp QSD đất thửa đất số 364 tờ bản đồ số 33, xác định là tài sản Tộc quyền sử dụng của ông N nhưng lại cấp cho ông Đ, bà T, về hồ sơ cấp Giấy chứng nhận là đầy đủ thủ tục tuy nhiên việc kiểm tra thực địa không mời các hộ giáp ranh nên đã cấp chồng lấn lên phần đất đầu ruộng của nhà ông N, vì vậy đề nghị HĐXX chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông N, buộc bà T phải trả lại diện tích đất 101,8 m2cho bà L, huỷ quyết định số 92/QĐ- UBND ngày 03/02/2017 của UBND huyện C và huỷ Giấy chứng nhận QSD đất số CA 043870 ngày 03/02/2017 mang tên ông Hoàng Văn Đ và bà Lục Thị T thửa đất số 364, tờ bản đồ số 33 đối với phần diện tích 101,8 m2 . Về án phí và chi phí tố tụng đương sự phải chịu theo quy định.