Bản án 06/2024/HNGĐ-ST — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo nội dung đơn khởi kiện đề ngày 09/10/2023 và các lời khai tiếp theo trong quá trình giải quyết vụ án chị Lương Thị Hiên trình bày:

Tình cảm: Chị Lương Thị Hiên và anh Vi Văn Khánh tìm hiểu nhau được một thời gian thì được hai bên gia đình nội ngoại tổ chức đám cưới theo phong tục tập quán của địa phương vào năm 2014, nhưng do thiếu hiểu biết về pháp luật nên vợ chồng không được đi đăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 2014. Sau khi chung sống với nhau được vài năm thì chị Hiên và anh Khánh phát sinh mâu thuẫn, nguyên nhân là do anh Khánh nghiện ma túy, bản thân và gia đình nhắc nhở nhiều lần nhưng anh Khánh vẫn không cai nghiện được, anh Khánh đã đi cai nghiện vào tháng 6/2020 đến tháng 12/2021 anh Khánh cai nghiện xong trở về địa phương, chị Hiên và Khánh không chung sống đã lâu nên tình cảm không còn, chị Hiên có nguyện vọng đề nghị Tòa án không công nhận chị Hiên và anh Khánh là vợ chồng.

- Về con chung: Chị Hiên và anh Khánh có 01 con chung cháu Vi Hương Dược, sinh ngày 29/5/2014, hiện cháu đang sống với ông Vi Thái Nguyên, bà Lương Thị Trọng tại bản Văng Môn, xã Tam Hợp, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Từ khi cháu còn nhỏ thì chị Hiên đã đi làm ăn xa, bản thân chị Hiên và anh Khánh nhờ ông bà nội chăm sóc, nuôi dưỡng cháu. Từ khi vợ chồng sống ly thân nhau thì cháu vẫn sống ở ông bà nội và anh Khánh, anh Khánh hiện nay đi làm ăn xa để có tiền nuôi dưỡng cháu Dược, bản thân anh Khánh rất có trách nhiệm với cháu Dược, chị Hiên chỉ hỗ trợ một phần kinh tế, còn chủ yếu cháu Dược là do anh Khánh chăm sóc, nuôi dưỡng. Cháu Dược cũng có nguyện vọng ở với anh Khánh. Bản thân chị Hiên không muốn đảo lộn cuộc sống của cháu, tôn trọng ý kiến của cháu Dược, anh Khánh cũng có nguyện vọng được nuôi con. Nên nếu ly hôn chị Hiên có nguyện vọng giao cháu Vi Hương Dược cho anh Khánh chăm sóc, nuôi dưỡng cho đến khi cháu Dược trưởng thành, về cấp dưỡng: Chị Hiên và anh Khánh tự thỏa thuận không yêu cầu Tòa án giải quyết.

- Về tài sản chung, nợ chung: Tôi không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Sau khi thụ lý vụ án Tòa án đã nhiều lần tống đạt giấy triệu tập hợp lệ đối với bị đơn anh Vi Văn Khánh nhưng anh Khánh vẫn vắng mặt không có lý do.

Tại các biên bản lấy lời khai thì ông Vi Thái Nguyên bố đẻ của anh Vi Văn Khánh trình bày: Từ khi anh Khánh và chị Hiên sống ly thân với nhau từ năm 2019 thì cháu Vi Hương Dược, sinh năm 2015 do ông và anh Khánh chăm sóc nuôi dưỡng. Do hoàn cảnh gia đình khó khăn nên anh Khánh trao đổi với ông Nguyên xin đi làm ăn xa để có tiền phụ giúp ông nuôi cháu Dược, anh Khánh hiện nay đã cai nghiện được ma túy. Ông Nguyên đồng ý cho anh Khánh đi làm ăn xa, hàng tháng anh Khánh gửi tiền cho ông trang trải trong gia đình và nuôi cháu Dược ăn học. Hiện nay cháu Dược đang học lớp 4, cháu rất ngoan ngoãn, vâng lời thầy cô giáo và ông bà. Ông Nguyên cũng hỏi ý kiến của cháu Dược thì cháu có nguyện vọng ở với anh Khánh. Anh Khánh hiện nay đi làm ăn ở tỉnh Thái Nguyên để kiếm nuôi con, còn địa chỉ cụ thể thì anh Khánh không báo lại với ông nhưng ông thường xuyên liên lạc với anh Khánh qua điện thoại, có việc cần thì anh Khánh mới về nhà. Sau khi chị Hiên thông báo nộp đơn ở tòa án thì ông hỏi ý kiến anh Khánh, anh cũng trình bày như sau: Anh đồng ý ly hôn với chị Hiên, nguyện vọng nuôi cháu Vi Hương Dược, sinh năm 2014, cấp dưỡng thì anh Khánh không yêu cầu cấp dưỡng tiền nuôi con, tài sản chung, nợ chung không yêu cầu tòa án giải quyết. Sau khi nhận được các văn bản của Tòa án gửi cho anh Khánh thì ông Nguyên đã thông báo cho anh Khánh biết tất cả nội dung trên các giấy tờ mà Tòa án gửi cho anh Khánh. Anh Khánh đi làm ăn xa, không xin nghỉ thường xuyên được nên không thể tham gia theo giấy triệu tập, thông báo của Tòa án được, đề nghị Tòa án huyện Tương Dương giải quyết và xét xử vắng mặt anh Khánh.

Kết quả xác minh tại địa phương: Chị Lương Thị Hiên và anh Vi Văn Khánh có hộ khẩu thường trú tại Văng Môn, xã Tam Hợp, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Quá trình kiểm tra trên hệ thống dữ liệu quốc gia và hồ sơ lưu trữ đăng ký kết hôn tại ủy ban nhân dân xã Tam Hợp thì không có thông tin đăng ký kết hôn của chị Lương Thị Hiên và anh Vi Văn Khánh. Anh Khánh và chị Hiên có một con chung tên cháu là Vi Hương Dược, sinh ngày 29/5/2014 hiện nay cháu sống cùng với anh Khánh và ông bà nội là gia đình ông Vi Thái Nguyên tại bản Văng Môn, xã Tam Hợp, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Anh Khánh đi làm ăn xa từ năm, thường xuyên liên lạc với gia đình và thỉnh thoảng về thăm nhà.

Kết quả xác minh tại trường tiểu học Tam Hợp, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An: Cháu Vi Hương Dược hiện nay đang học lớp 4D trường tiểu học Tam Hợp, Tương Dương, Nghệ An và thầy Nguyễn Khắc Hoài làm chủ nhiệm lớp; Cháu Vi Hương Dược, sinh năm 2014 hiện cháu đang sống với anh Vi Văn Khánh và ông bà nội Vi Thái Nguyên tại bản Văng Môn, xã Tam Hợp, Tương Dương, Nghệ An; Trong quá trình họp tập tại trường thì các khoản tiền đóng góp cho nhà trường và lớp thì do ông Vi Thái Nguyên đóng cho cháu; Cháu Vi Hương Dược là học sinh xuất sắc trong lớp, tính tình ngoan ngoãn, lễ phép với thầy cô giáo, hòa đồng với bạn bè trong lớp.

Biên bản lấy lời khai ngày 24/11/2023 cháu Vi Hương Dược trình bày: Cháu Vi Hương Dược có nguyện vọng ở với anh Vi Văn Khánh.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An tham gia phiên toà phát biểu ý kiến:

Thẩm phán, Thư ký và Hội đồng xét xử đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Đối với nguyên đơn: Đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Quan điểm giải quyết nội dung vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu nguyên đơn Chị Lương Thị Hiên cụ thể như sau: Quan hệ hôn nhân không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Lương Thị Hiên và anh Vi Văn Khánh; Con Chung: Giao cháu Vi Hương Dược, sinh ngày 29/5/2014 cho anh Khánh nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cho đến khi cháu trưởng thành, tạm hoãn nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung đối với chị Hiên; tài sản chung, nợ chung: Chị Hiên không yêu cầu Tòa án giải quyết nên đề nghị Hội đồng xét xử không xem xét; Án phí: Chị Hiên chịu toàn bộ tiền án phí dân sự sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng và các lời khai của đương sự. Hội đồng xét xử nhận định:

Tòa án cũng tiến hành xác minh tại ủy ban nhân dân xã Tam Hợp, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An: Quá trình kiểm tra trên hệ thống dữ liệu quốc gia và hồ sơ lưu trữ đăng ký kết hôn tại ủy ban nhân dân xã Tam Hợp thì không có thông tin đăng ký kết hôn của chị Lương Thị Hiên và anh Vi Văn Khánh

Vì vậy, chị Hiên và anh Khánh không đăng ký kết hôn là vi phạm Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình, đây là tranh chấp yêu cầu không công nhận vợ chồng.

- Căn cứ vào các tài liệu có tại hồ sơ vụ án, lời khai của các đương sự và tài liệu do tòa án thu thập được có đủ căn cứ xác định chị Lương Thị Hiên và anh Vi Văn Khánh chung sống với nhau như vợ chồng trên cơ sở tự nguyện từ năm 2014. Tại thời điểm chung sống chị Hiên và anh Khánh đều đã đủ tuổi kết hôn theo quy định của pháp luật. Chị Hiên và anh Khánh chung sống được vài năm thì phát sinh mâu thuẫn nguyên nhân là do anh Khánh nghiện ma túy, vợ chồng đã sống ly thân nhau, không ai quan tâm đến ai về mọi mặt nên căn cứ Điều 9, Điều 14 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014, khoản 4 điều 3 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ tư pháp ngày 06/01/2016 về Hướng dẫn thi hành một số quy định Luật hôn nhân và gia đình thì không xác định chị Lương Thị Hiên và anh Vi Văn Khánh là vợ chồng, việc chị Lương Thị Hiên yêu cầu Tòa án không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị và anh Vi Văn Khánh là có căn cứ nên cần chấp nhận.

- Con chung: Chị Hiên và anh Khánh có 01 con chung là cháu Vi Hương Dược sinh ngày 29/5/2014, hiện cháu đang sống cùng anh Khánh và ông bà nội tại bản Văng Môn, xã Tam Hợp, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An.

Qua quá trình xác minh tại địa phương, lời khai của ông Vi Thái Nguyên thì cháu Vi Hương Dược hiện do anh Khánh chăm sóc, nuôi dưỡng, chị Lương Thị Hiên đi làm ăn xa, thỉnh thoáng mới về thăm cháu. Đồng thời theo biên bản ghi lời khai ngày 17/11/2023, cháu Dược có nguyện vọng được sống cùng với anh Khánh trong trường hợp chị Hiên, anh Khánh ly hôn. Do đó, để đảm bảo ổn định cuộc sống cho con chung, giúp con chung phát triển tốt về thể chất, tinh thần, Hội đồng xét xử căn cứ vào Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, giao cháu Vi Hương Dược sinh ngày 29/5/2014 cho anh Vi Văn Khánh trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi cháu Vi Hương Dược đủ 18 tuổi, trưởng thành, về cấp dưỡng chị Hiên và anh Khánh tự thỏa thuận không yêu cầu tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét. Chị Hiên được quyền đi lại thăm nom con chung không ai được cản trở chị Hiên thực hiện quyền này.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 28, Điều 35, Điều 147, Điều 227, Điều 228, Điều 266, Điều 273 Bộ luật tố tụng Dân sự; Điều 9, Điều 14, Điều 15, Điều 53, Điều 81, Điều 82, Điều 83, Điều 84 Luật hôn nhân và gia đình; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội; khoản 4 điều 3 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cáo và Bộ tư pháp.

Tuyên xử:

1. Tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Lương Thị Hiên và anh Vi Văn Khánh.

2. Con chung:

+ Giao cháu Vi Hương Dược, sinh ngày 29/5/2014 cho anh Vi Văn Khánh trực tiếp nuôi dưỡng cho đến khi trưởng thành, đủ 18 tuổi.

- Tạm hoãn việc cấp dưỡng nuôi con đối với chị Hiên;

- Chị Hiên có quyền thăm nom, chăm sóc con chung không ai được cản trở.

Vì lợi ích mọi mặt của con, khi có lý do chính đáng có căn cứ theo quy định của pháp luật, theo yêu cầu của một bên hoặc các bên thì Tòa án có thể quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con và yêu cầu cấp dưỡng nuôi con.

3. Tài sản chung, nợ chung: Chị Hiên không yêu cầu Tòa án giải quyết.

4. Án phí: Buộc chị Lương Thị Hiên phải chịu 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tiền án phí dân sự sơ thẩm nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí mà anh đã nộp theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0007268 ngày 17/11/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An.

5. Quyền kháng cáo: Nguyên đơn, bị đơn có quyền kháng cáo lên Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết công khai tại nơi cư trú.