- Tranh chấp gì? Tranh chấp hợp đồng dịch vụ — án dân sự — "Tranh chấp Hợp đồng bảo lãnh"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đại Dương, sửa Bản án sơ thẩm Kinh doanh thương mại số 02/2021/KDTM-ST ngày 09/4/2021 của Tòa án nhân dân huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình;
- Căn cứ chính? Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 13 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP Hướng dẫn áp dụng một số quy đ…
| TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH QUẢNG BÌNH | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Bản án số: 06/2021/KDTM-PT Ngày: 27-9-2021 V/v tranh chấp hợp đồng cấp bảo lãnh |
NHÂN DANH
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH QUẢNG BÌNH
-Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Dương Viết Hải
Các Thẩm phán: Ông Nguyễn Văn Nghĩa, Ông Trần Hữu Sỹ
- Thư ký phiên tòa: Bà Mai Thị Mỹ Hạnh - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình tham gia phiên tòa: Ông Nguyễn Anh Đức - Kiểm sát viên.
Ngày 27 tháng 9 năm 2021, tại phòng xét xử dân sự. Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình mở phiên tòa xét xử phúc thẩm công khai vụ án kinh doanh thương mại thụ lý số 04/2021/TLPT-KDTM ngày 19/5/2021, theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 1213/2021/QĐ-PT ngày 02/7/2021, giữa các đương sự:
Nguyên đơn: Ngân hàng TM TNHH MTV Đ (Viết tắt Ngân hàng OceanBank)
Đại diện theo pháp luật: Ông Đỗ Thanh S, chức vụ: Chủ tịch Hội đồng thành viên.
Đại diện theo ủy quyền: Ông Trần Trung D, chức vụ: Phó Tổng giám đốc.
Địa chỉ: 199 Nguyễn Lương B, phường T, thành phố H, tỉnh Hải Dương.
Đại diện theo ủy quyền tham gia tố tụng: Ông Đàm Thanh T, Giám đốc chi nhánh Đà Nẵng; ông Phạm T, Phó giám đốc chi nhánh Đà Nẵng; ông Hà Đỗ Vĩnh P, Giám đốc KHDN chi nhánh Đà Nẵng; bà Đặng Thúy H, chuyên viên Phòng tố tụng - Khối quản lý nợ có vấn đề; đều cùng địa chỉ: 80-82 Hàm Nghi, quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng (theo các Văn bản ủy quyền số: 303/UQ-NĐDPL.12.01 ngày 08/7/2020 và số 479/UQ-OCEANBANK.05.02 ngày 06/8/2020), ông Đàm Thanh Tú và ông Hà Đỗ Vĩnh Ph có mặt.
Bị đơn: Công ty Cổ phần Giấy Q (viết tắt là Công ty Giấy), địa chỉ: Km9, tỉnh Lộ 16, xã P, huyện L, tỉnh Q.
Đại diện theo pháp luật: Ông Dương Văn L, Chủ tịch HĐQT kiêm giám đốc, vắng mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo đơn khởi kiện, bản tự khai, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trình bày:
Ngày 20/10/2009, Công ty cổ phần Giấy Q (Viết tắt Công ty Giấy) và Ngân hàng TMCP Đ chi nhánh Đ1, hiện nay đổi tên là Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đ chi nhánh Đ1 (Viết tắt là Ngân hàng OceanBank) ký kết Hợp đồng cấp bảo lãnh số 06/HĐCBL-OCEABANK06 và Phụ lục hợp đồng kèm theo (gọi tắt là Hợp đồng cấp bảo lãnh) với các nội dung cơ bản sau: Số tiền bảo lãnh 15.000.000.000 đồng; hình thức bảo lãnh: Bảo lãnh vay vốn; bên nhận bảo lãnh: Quỹ Bảo vệ Môi trường V; thời hạn bảo lãnh: 84 tháng kể từ khi Công ty Giấy Quảng Bình nhận khoản vay đầu tiên theo Hợp đồng tín dụng số 11-09/TD-QMT/GQB ngày 30/6/2009 giữa Công ty Giấy Q và Quỹ Bảo vệ Môi trường V; mục đích hợp đồng: Theo đề nghị của bên B (Công ty Giấy) tại đơn đề nghị bảo lãnh và cam kết hoàn trả nợ ngày 03/8/2009, bên A (Ngân hàng Oceanbank) đồng ý bảo lãnh cho bên B để thực hiện nghĩa vụ trả nợ; phí bảo lãnh: 15.000.000 đồng/tháng; lãi suất nhận nợ bắt buộc: 1,3125%/tháng; tài sản đảm bảo nghĩa vụ bảo lãnh: Trích một phần các tài sản đã thế chấp có giá trị 18.750.000.000 đồng trong tổng giá trị tài sản đảm bảo có giá trị tạm tính là 115.000.000.000 đồng, bao gồm: Nhà máy sản xuất giấy Kraft Quảng Bình; các quyền, quyền lợi và lợi ích hợp pháp hiện có hoặc phát sinh trong tương lai liên quan đến nhà máy sản xuất giấy Kraft Quảng Bình; toàn bộ quyền, quyền lợi và lợi ích của bên vay phát sinh từ các hợp đồng bảo hiểm và/hoặc phụ lục của hợp đồng bảo hiểm, bao gồm cả quyền nhận tiền bảo hiểm; các tài khoản của bên vay tại các ngân hàng bao gồm các tài khoản thanh toán, các tài khoản tiền gửi và các tài khoản thanh toán khác cùng toàn bộ số dư tiền gửi, tiền thanh toán trên các tài khoản đó; quyền được hưởng các khoản bồi thường, bồi hoàn liên quan đến nhà máy sản xuất giấy Kraft Quảng Bình, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hợp đồng thuê đất; tất cả các quyền tài sản, lợi ích, các khoản bồi hoàn và các khoản thanh toán khác liên quan đến nhà máy sản xuất giấy Kraft Quảng Bình mà bên vay nhận được hoặc sẽ nhận được nhằm để trao đổi, thay đổi hay thay thế cho bất kỳ quyền và tài sản được đề cập trong các điểm nêu trên. Chi tiết việc bảo đảm nợ vay được quy định cụ thể trong hợp đồng thế chấp hình thành từ vốn vay số 0047/2007/HĐTC-OJBĐN ngày 25/12/2007 và các phụ lục hợp đồng thế chấp kèm theo; cách thức thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh và nhận nợ bắt buộc: Bên A (Ngân hàng Oceanbank) sẽ thực hiện nghĩa vụ thanh toán cho bên nhận bảo lãnh ngay sau khi nhận được văn bản đầu tiên của bên nhận bảo lãnh yêu cầu bên A thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh trừ trường hợp có thỏa thuận thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh có điều kiện. Bên B (Công ty Giấy) đương nhiên nhận nợ với bên A trong trường hợp bên A thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh thanh toán thay cho bên B. Thời điểm nhận nợ là thời điểm bên A thực hiện vụ bảo lãnh đồng thời cũng là thời điểm bên A hạch toán nợ cho bên B.
Số tiền bên B (Công ty Giấy) đã nhận nợ bắt buộc:
+ Lần 1: 1.286.112.000 đồng, ngày 29/6/2013 (Đã khởi kiện và đã được giải quyết bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật)
+ Lần 2: 576.824.000 đồng, ngày 25/12/2014 (Đã khởi kiện và đã được giải quyết bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật)
+ Lần 3: 10.059.866.600 đồng, ngày 30/8/2019
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, Công ty Giấy đã vi phạm các cam kết, không hợp tác, không đưa ra được phương án trả nợ khả thi và bị chuyển nợ quá hạn tại Quỹ Bảo vệ Môi trường Việt Nam. Căn cứ Bản án phúc thẩm số 30/2019/DS-PT ngày 15/7/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương và Công văn số 1683/QBVMT-TDKTT ngày 30/8/2019 của Quỹ Bảo vệ Môi trường Việt Nam, Ngân hàng OceanBank đã thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho Công ty Giấy với bên nhận bảo lãnh là Quỹ Bảo vệ Môi trường Việt Nam số tiền 10.059.866.600 đồng. Ngân hàng OceanBank yêu cầu Tòa án giải quyết buộc Công ty Giấy thanh toán cho Ngân hàng OceanBank số tiền mà Ngân hàng đã thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh cho Công ty giấy tạm tính đến ngày 06/10/2020 là 11.833.546.830 đồng, trong đó tiền gốc là 10.059.866.600 đồng, lãi trên gốc quá hạn là 1.773.680.230 đồng.
Tại phiên tòa sơ thẩm, ngày 09/4/2021 Ngân hàng OceanBank nộp phiếu tính lãi và yêu cầu Tòa án giải quyết buộc Công ty Giấy thanh toán cho Ngân hàng OceanBank số tiền 12.647.767.283 đồng (trong đó nợ gốc 10.059.866.600 đồng, nợ lãi quá hạn 2.587.900.683 đồng tạm tính đến ngày 09/4/2021); yêu cầu Tòa án tiếp tục tính lãi theo Hợp đồng cấp bảo lãnh cho đến ngày Công ty Giấy thanh toán được toàn bộ khoản vay. Trường hợp Công ty Giấy không trả được nợ, đề nghị Tòa án tuyên cho Ngân hàng OceanBank được quyền yêu cầu Thi hành án dân sự cho kê biên, phát mại toàn bộ tài sản của Công ty Giấy để trả nợ cho Ngân hàng OceanBank theo quy định của pháp luật.
Đối với đại diện theo pháp luật của bị đơn là ông Dương Văn L: Sau khi thụ lý vụ án, Toà án nhân dân cấp sơ thẩm đã thông báo thụ lý vụ án, tống đạt giấy triệu tập; thông báo về phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hoà giải hợp lệ nhưng ông Dương Văn L đều vắng mặt, do đó vụ án không thể tiến hành hoà giải được. Toà án tống đạt quyết định đưa vụ án ra xét xử, giấy triệu tập tham gia phiên toà, quyết định hoãn phiên tòa đến ông Dương Văn L hợp lệ nhưng ông L vẫn vắng mặt không có lý do.
Tại văn bản trả lời xác minh của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lệ Thủy: Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lệ Thủy đang thi hành Bản án số 06/2019KDTM-PT ngày 26/7/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình, ra quyết định cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản số 08/QĐ-CCTHADS ngày 29/4/2020 để kê biên, xử lý tài sản của Công ty Cổ phần Giấy Q. Hiện nay, tư cách pháp nhân, người đại diện theo pháp luật, trụ sở giao dịch của Công ty Cổ phần Giấy Q không có gì thay đổi. Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lệ Thủy ra quyết định cưỡng chế kê biên, xử lý các tài sản của Công ty Cổ phần Giấy Q gồm: Toàn bộ giá trị nhà máy sản xuất bột giấy và giấy Kraft Quảng Bình được hình thành từ vốn vay và vốn tự có gắn liền trên quyền sử dụng đất tại địa chỉ Km9, tỉnh lộ 16, xã Phú Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AI 719600 do UBND tỉnh Quảng Bình cấp ngày 19/12/2007 đứng tên sở hữu Công ty Cổ phần Giấy Q. Máy móc và thiết bị: Toàn bộ máy móc thiết bị, xe cơ giới, dây chuyền công nghệ gắn với nhà máy bột giấy và giấy Kraft Quảng Bình, theo hợp đồng thế chấp tài sản số 0047/2007/HĐTC-OJBĐN ngày 25/12/2007, đăng ký giao dịch bảo đảm ngày 31/12/2007 của Trung tâm đăng ký giao dịch tài sản tại thành phố Đà Nẵng. Toàn bộ kho hàng hóa của Công ty Cổ phần Giấy Q bao gồm toàn bộ nguyên vật liệu và thành phẩm tồn kho... phục vụ cho sản xuất của nhà máy sản xuất bột giấy và giấy Kraft Quảng Bình, theo Hợp đồng thế chấp tài sản số 0215A/2011/HĐTC ngày 20/12/2011. Xe ô tô con TOYOTA 08 chỗ ngồi, biển kiểm soát 73L-7696, màu ghi - hồng theo giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô số 001365 do phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Quảng Bình cấp ngày 18/11/2008 đứng tên chủ sở hữu Công ty Cổ phần Giấy Q, theo hợp đồng thế chấp tài sản số 0216/2011/HDDTC1 ngày 23/12/2011, được công chứng tại Phòng Công chứng số 1, tỉnh Quảng Bình ngày 23/12/2011; giấy chứng nhận đăng ký giao dịch bảo đảm của Trung tâm đăng ký giao dịch tài sản tại Đà Nẵng ngày 23/12/2011.
Tại bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 02/2021/KDTM-ST ngày 09/4/2021 của Tòa án nhân dân huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình đã quyết định.
Căn cứ khoản 1 Đều 30, điểm b khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228, Điều 271, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 357, 463, 466, 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 3, Điều 91 Luật các tổ chức tín dụng; điểm a khoản 1 Điều 13 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP, tuyên xử:
Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đại Dương. Buộc Công ty Cổ phần Giấy Q phải có nghĩa vụ trả cho Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đ số tiền 10.373.439.374 đồng.
Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đ về buộc Công ty cổ phần Giấy Q phải trả cho Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đ số tiền 2.274.327.909 đồng.
Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đ yêu cầu kê biên, phát mại toàn bộ tài sản của Công ty Cổ phần Giấy Q.
Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm (09/4/2021) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất các bên thỏa thuận tại Hợp đồng cấp bảo lãnh số 06/HĐCBL-OCEABANK06 ngày 20/10/2009 giữa Ngân hàng thương mại TNHH một thành viên Đ và Công ty Cổ phần Giấy Q.
Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí, việc thi hành án theo Luật thi hành án dân sự và quyền kháng cáo của các bên đương sự.
Ngày 22/4/2021, đại diện nguyên đơn Ngân hàng OceanBank có đơn kháng cáo toàn bộ nội dung Bản kinh doanh thương mại sơ thẩm số 02/2021/KDTM-ST ngày 09/4/2021 của Tòa án nhân dân huyện Lệ Thủy, tuyên chưa đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của Ngân hàng OceanBank.
Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện nguyên đơn Ngân hàng OceanBank giữ nguyên kháng cáo. Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm. Buộc Công ty Giấy thanh toán lại cho Ngân hàng OceanBank số tiền 12.647.767.283 đồng (trong đó nợ gốc 10.059.866.600 đồng, nợ lãi quá hạn 2.587.900.683 đồng tạm tính đến ngày 09/4/2021) và sau ngày xét xử sơ thẩm tiếp tục tính lãi trên số nợ gốc theo Hợp đồng cấp bảo lãnh cho đến ngày Công ty Giấy thanh toán được toàn bộ khoản tiền bảo lãnh. Trường hợp Công ty Giấy không thanh toán được, đề nghị Tòa án tuyên Ngân hàng OceanBank được quyền yêu cầu Thi hành án dân sự cho kê biên, phát mại toàn bộ tài sản của Công ty Giấy để thanh toán khoản tiền bảo lãnh cho OceanBank.
Trong thời gian chuẩn bị xét xử phúc thẩm, Tòa án đã triệu tập và tống đạt các văn bản tố tụng cho người đại diện theo pháp luật của bị đơn, nhưng đều vắng mặt không có lý do. Tại phiên tòa hôm nay bị đơn vẫn vắng mặt không có lý do.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình tham gia phiên tòa phúc thẩm, phát biểu ý kiến:
Về việc tuân theo pháp luật: Thẩm phán được phân công trực tiếp giải quyết vụ án đã thực hiện đúng các quy định của pháp luật về việc thụ lý, thời hạn giải quyết, chuyển hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát nghiên cứu để tham gia xét xử. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục. Nguyên đơn thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình, còn bị đơn đã được triệu tập hợp lệ nhưng đều vắng mặt không có lý do, nên đề nghị xét xử vắng mặt bị đơn.
Về việc giải quyết vụ án: Sau khi phân tích các nội dung của vụ án, căn cứ kháng cáo của nguyên đơn và các tài liệu, chứng cứ được thu thập trong hồ sơ vụ án. Đại diện Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại
phiên tòa và căn cứ kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định.
Về tố tụng:
Theo đơn khởi kiện và các tài liệu kèm theo, nguyên đơn Ngân hàng OceanBank khởi kiện yêu cầu bị đơn Công ty Giấy Quảng Bình phải trả cho nguyên đơn số tiền mà nguyên đơn đã thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh cho bị đơn. Tòa án cấp sơ thẩm đã thụ lý giải quyết là đúng thẩm quyền theo quy định tại khoản 1 Đều 30, điểm b khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự;
Đơn kháng cáo của đại diện nguyên đơn Ngân hàng OceanBank nộp ngày 22/4/2021 đảm bảo về người, thời hạn, hình thức và nội dung kháng cáo theo quy định tại các Điều 271, 272 và Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự. Do đó, kháng cáo được xem xét theo trình tự, thủ tục phúc thẩm;
Tại giai đoạn xét xử phúc thẩm, Tòa án đã hai lần triệu tập đại diện bị đơn nhưng bị đơn đều vắng mặt không có lý do, Tòa án đã thực hiện việc niêm yết Quyết định đưa vụ án ra xét xử, giấy triệu tập tham gia phiên tòa theo quy định của pháp luật, nhưng bị đơn vẫn vắng mặt không có lý do. Vì vậy, Hội đồng xét xử căn cứ vào các Điều 227, 228 Bộ luật tố tụng dân sự, xét xử vắng mặt đại diện bị đơn ông Dương Văn Lịch;
Về nội dung: Xét yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn, Hội đồng xét xử thấy:
Căn cứ Hợp đồng tín dụng số 11-09/TD-QMT/GQB ngày 30/6/2009 và phụ lục Hợp đồng kèm theo, giữa Quỹ bảo vệ Môi trường Việt Nam (Quỹ) và Công ty Giấy được các bên giao kết hoàn toàn tự nguyện, có nội dung và hình thức phù hợp với quy định của pháp luật tại thời điểm ký kết và được các bên thừa nhận. Quá trình thực hiện Hợp đồng xác định Quỹ đã giải ngân cho Công ty Giấy, lần 1 ngày 03/12/2009 là 10 tỷ đồng; lần 2, ngày 31/12/2009 là 05 tỷ đồng; tổng cộng là 15 tỷ đồng; mục đích để Công ty Giấy thực hiện dự án xây dựng hệ thống xử lý nước thải nhà máy Giấy Quảng Bình. Do đó, Hợp đồng tín dụng có hiệu lực pháp luật và phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với các bên tham gia ký kết.
Căn cứ đơn đề nghị bảo lãnh ngày 03/7/2009 của Công ty Giấy, ngày 20/10/2009 Ngân hàng OceanBank đã ký kết Hợp đồng cấp bảo lãnh số 06/HĐCBL-OCEABANK06 với Công ty Giấy và phát hành thư bảo lãnh vay vốn số 06/2009/TBL- OceanBank, ngày 20/10/2009 để bảo lãnh cho Công ty Giấy thực hiện nghĩa vụ thanh toán tại Quỹ, bao gồm nợ gốc, lãi và tiền phạt theo Hợp đồng tín dụng số 11-09/TD-QMT/GQB ngày 30/6/2009, phạm vi số tiền bảo lãnh là 15 tỷ đồng. Tại công văn số 525B/TD-QBVMT ngày 18/11/2009, Qũy chấp nhận thư bảo lãnh của Ngan hàng OceanBank. Tại Công văn số 185/2014/OJP-CNĐN, ngày 02/10/2014 của Ngân hàng OceanBank xác nhận thư bảo lãnh theo công văn số 112/QBVMT-TDTT, ngày 04/6/2014 của Quỹ về việc điều chỉnh thời hạn bảo lãnh 84 tháng, kể từ ngày bên được hưởng bảo lãnh giải ngân khoản vay đầu tiên. Tại Công văn 2012/2014/QBVMT ngày 20/11/2014 của Quỹ chấp nhận điều chỉnh thời hạn bảo lãnh tại Công văn số 185/2014/ỌJ-CNĐN ngày 02/11/2014 của Ngân hàng OceanBank. Do đó, Hợp đồng cấp bảo lãnh số 06/HĐCBL-OCEABANK06 ngày 20/10/2009 và thư bảo lãnh vay vốn số 06/2009/TBL- OceanBank ngày 20/10/2009 của Ngân hàng OceanBank là phù hợp với quy định của pháp luật tại thời điểm ký kết và các Điều 361, 363 Bộ luật dân sự năm 2005 (Tương ứng với các Điều 335, 336 Bộ luật dân sự năm 2015) và khoản 18 Điều 4 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 nên có hiệu lực pháp luật và phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với các bên tham gia ký kết.
Xét số tiền dư nợ gốc mà Ngân hàng OceanBank yêu cầu Công ty giấy thanh toán thấy: Căn cứ Hợp đồng bảo lãnh số 06/HĐCBL-OCEABANK06. Tại khoản 4.2 Điều 4 của Hợp đồng có nội dung:“Bên B (Công ty Giấy) đương nhiên nhận nợ với bên A (Ngân hàng OceanBank) trong trường hợp bên A thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh thanh toán thay cho bên B. Thời điểm nhận nợ là thời điểm bên A thực hiện vụ bảo lãnh đồng thời cũng là thời điểm bên A hạch toán nợ cho bên B sau khi đã trừ đi phần ký quỹ (nếu có) mà ngân hàng sử dụng vào việc thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh”. Tại khoản 5.1 Điều 5 thỏa thuận “Sau khi nhận được thông báo của Bên A về việc Bên A thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh, thanh toán thay cho Bên B, Bên B có trách nhiệm hoàn trả ngay cho Bên A số tiền mà Bên A đã trả thay. Bên A có quyền khởi kiện, xử lý tài sản bảo đảm nếu khách hàng không trả đủ nợ cho Ngân hàng. Kể từ thời điểm nhận nợ, Bên B phải chịu lãi suất nhận nợ bắt buộc theo khoản 2.4 Điều 2 của Hợp đồng này”. Tại khoản 6.1 Điều 6 thỏa thuận “Thu phí, thu nợ bắt buộc và lãi (nếu có) đối với Bên B theo đúng các điều khoản đã cam kết trong Hợp đồng này” và tại khoản 7.2 Điều 7 thỏa thuận. Bên B có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ, đúng hạn theo Hợp đồng này phí bảo lãnh và các loại phí khác (nếu có). Nhận nợ và hoàn trả nợ khoản tiền Bên A trả thay cho Bên B và lãi, lãi quá hạn (nếu có) trong trường hợp Bên A thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh thay cho Bên B khi Bên B vi phạm hợp đồng”. Bản án phúc thẩm số 30/2019/DS-PT ngày 15/7/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương quyết định: Ngân hàng OceanBank phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ thay Công ty Giấy cho Quỹ bảo vệ Môi trường Việt Nam tổng số tiền 9.686.192.000 đồng (Trong đó dư nợ gốc 8.036.000.000 đồng; lãi trong hạn 72.324.000 đồng; nợ lãi quá hạn 1.577.868.600 đồng), kể từ ngày xét xử tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm (24/10/2018), Ngân hàng OceanBank còn phải chịu tiền lãi đối với số tiền nợ gốc theo Hợp đồng bảo lãnh mà các bên đã ký kết. Ngày 30/8/2019, Quỹ Bảo vệ Môi trường Việt Nam có Công văn số 1683/QBVMT-TDKTT xác nhận, Ngân hàng OceanBank đã thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho Công ty Giấy với bên nhận bảo lãnh là Quỹ Bảo vệ Môi trường Việt Nam số tiền 10.059.866.600 đồng (Trong đó dư nợ gốc 8.036.000.000 đồng; lãi trong hạn 72.324.000 đồng; nợ lãi quá hạn 1.577.868.600 đồng và lãi đối với số tiền dự nợ gốc theo Hợp đồng bảo lãnh kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm 24/10/2018 đến ngày 30/8/2019 là 373.674.600 đồng). Do đó, có căn cứ xác định tính đến ngày 30/8/2019, Ngân hàng OceanBank đã thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh thay cho Công ty Giấy Quảng Bình với số tiền là 10.059.866.600 (trong đó nợ gốc là 8.036.000.000 đồng, nợ lãi là 2.023.866.600 đồng). Vì vậy, yêu cầu của Ngân hàng OceanBank đề nghị Công ty Giấy phải có nghĩa vụ thanh toán lại cho Ngân hàng OceanBank số tiền 10.059.866.600 đồng là có căn cứ nên cần được chấp nhận.
Xét yêu cầu của Ngân hàng OceanBank về việc thanh toán số tiền lãi, Hội đồng xét xử thấy: Số tiền dự nợ gốc là 8.036.000.000 đồng, lãi suất quy định trong Hợp đồng bảo lãnh là 15,75%/năm, tiền lãi được tính sẽ là: 8.036.000.000 đồng x (15,75%: 365) x 588 = 2.038.942.356 đồng; số tiền lãi 2.023.866.600 đồng mà Ngân hàng OceanBank thực hiện nghĩa vụ thay cho Công ty Giấy là do Ngân hàng OceanBank chậm thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh theo Hợp đồng, nên phát sinh nghĩa vụ chịu lãi. Mặt khác, trong Hợp đồng bảo lãnh không có quy định áp dụng tính lãi đối với khoản tiền lãi do chậm thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh nên lãi suất được xác định 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015 là 10%, cụ thể 2.023.866.600 đồng x (10% : 360) x 588 = 326.036.592 đồng. Tổng cộng số tiền lãi Công ty Giấy phải có nghĩa vụ thanh toán lại cho Ngân hàng OceanBank là 2.038.942.356 + 326.036.592 = 2.364.978.948 đồng, tính đến ngày xét xử sơ thẩm 09/4/2021 là phù hợp với Hợp đồng bảo lãnh số 06/HĐCBL-OCEABANK06 ngày 20/10/2009 và Bản án phúc thẩm số 30/2019/DS-PT ngày 15/7/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương đã có hiệu lực pháp luật và Ngân hàng OceanBank đã thi hành, phù hợp với quy định tại Điều 91 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 và các Điều 357, 468 Bộ luật dân sự 2015 nên cần chấp nhận.
Theo đó, việc Ngân hàng OceanBank có yêu cầu Công ty Giấy phải thanh toán số tiền lãi phát sinh của số tiền lãi 2.023.866.600 đồng theo Bản án phúc thẩm số 30/2019/DS-PT ngày 15/7/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương từ ngày Ngân hàng OceanBank thanh toán thay cho Công ty Giấy 30/8/2019 đến ngày xét xử sơ thẩm (09/4/2021) theo lãi suất của Hợp đồng bảo lãnh 15,75%/năm là không có căn cứ, không phù hợp với quy định của pháp luật nên không được chấp nhận, cụ thể: số lãi yêu cầu 2.587.900.683 đồng - số lãi được chấp nhận 2.364.978.948 đồng = 222.921.735 đồng, là số tiền lãi mà Ngân hàng OceanBank yêu cầu nhưng không được chấp nhận.
Xét yêu cầu kê biên, phát mại các tài sản của Công ty Giấy của Ngân hàng Oceanbank thấy: Căn cứ Hợp đồng bảo lãnh số 06/HĐCBL-OCEABANK06 ngày 20/10/2009. Tại khoản 3.2 Điều 3 Hợp đồng có thỏa thuận biện pháp đảm bảo nghĩa vụ được bảo lãnh “Bên được bảo lãnh cam kết trích thế chấp các tài sản một phần giá trị là 18.750.000.000 đồng từ các tài sản là nhà máy giấy Kraft Quảng Bình; các quyền, lợi ích liến quan đến nhà máy giấy…, của tổng giá trị tài sản đảm bảo tạm tính nêu trên 115.000.000.000 đồng” và tại khoản 3.3 Điều 3 thỏa thuận “Chi tiết việc bảo đảm nợ vay được quy định cụ thể trong hợp đồng thế chấp hình thành từ vốn vay số 0047/2007/HĐTC-OJBĐN ngày 25/12/2007 và các phụ lục hợp đồng thế chấp kèm theo”. Tại Hợp đồng bảo lãnh các bên có thảo thuận biện pháp đảm bảo nghĩa vụ được bảo lãnh, nên cần xem xét một phần tài sản của Công ty Giấy để bảo đảm nghĩa vụ bảo lãnh theo Hợp đồng mà các bên đã ký kết. Tuy nhiên, toàn bộ tài sản của Công ty Giấy đã được thế chấp cho Ngân hàng Oceanbank để vay vốn và đã được giải quyết tại Bản án phúc thẩm số 06/2019/KDTM-PT ngày 26/7/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình đã có hiệu lực pháp luật. Toàn bộ tài sản của Công ty Giấy đã giao cho Ngân Oceanbank và hiện nay Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lệ Thủy đã cưỡng chế kê biên, xử lý theo Bản án phúc thẩm số 06/2019/KDTM-PT ngày 26/7/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình. Vì vậy, cần xử lý một phần tài sản đảm bảo theo thứ tự ưu tiên thanh toán để đảm bảo cho nghĩa vụ theo Hợp đồng mà các bên đã ký kết là phù hợp với quy định tại các Điều 324, 325, 367 và Điều 369 Bộ luật dân sự 2005 (Tương đương các Điều 296, 299, 308 và Điều 340 Bộ luật dân sự năm 2015) nên cần chấp nhận.
Từ những phân tích, xét thấy một phần yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn là có căn cứ, Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 2 Điều 308 và Điều 309 Bộ luật tố tụng dân sự: chấp nhận một phần kháng cáo của đại diện nguyên đơn để sửa bản án sơ thẩm.
. Về án phí:
. Án phí sơ thẩm:
Kháng cáo của nguyên đơn Ngân hàng Oceanbank được chấp nhận một phần nên cần sửa phần án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm. Theo đó, nguyên đơn phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm tương ứng với số tiền lãi mà nguyên đơn có yêu cầu bị đơn thanh toán nhưng không được chấp nhận.
Bị đơn Công ty Giấy phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm có giá ngạch tương ứng với số tiền phải trả cho nguyên đơn theo quy định của pháp luật.
. Án phí phúc thẩm:
Nguyên đơn Ngân hàng Oceanbank không phải chịu án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm.
Vì các lẽ trên,
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309; khoản 1 Đều 30, điểm b khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 147, điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228, Điều 271, 272 Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự; các Điều 324, 325, 361, 362, 367 và Điều 369 Bộ luật dân sự năm 2005 (Tương ứng với các Điều 296, 299, 308, 335, 336 và Điều 340 Bộ luật dân sự năm 2015); Điều 3, khoản 18 Điều 4 và Điều 91 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 và các Điều 357, 468 Bộ luật dân sự 2015; điểm a khoản 1 Điều 13 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP; khoản 4 Điều 26, khoản 2 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH 14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án:
1. Chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đại Dương, sửa Bản án sơ thẩm Kinh doanh thương mại số 02/2021/KDTM-ST ngày 09/4/2021 của Tòa án nhân dân huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình;
2. Xử: Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đại Dương, buộc Công ty Cổ phần Giấy Q phải có nghĩa vụ thanh toán lại số tiền bảo lãnh cho Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đ số tiền 12.424.845.548 đồng(trong đó số dư nợ gốc là 8.036.000.000 đồng; nợ lãi 4.388.845.548 đồng) tính đến ngày xét xử sơ thẩm 09/4/2021. Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm (09/4/2021) cho đến khi thi hành án xong tất cả các khoản, Công ty Cổ phần Giấy Q còn phải chịu khoản tiền lãi đối với số tiền nợ gốc theo Hợp đồng bảo lãnh số 06/HĐCBL-OCEABANK06 ngày 20/10/2009 giữa Ngân hàng thương mại TNHH một thành viên Đ và Công ty Cổ phần Giấy Q đã ký kết và phải chịu khoản tiền lãi đối với số tiền dư nợ lãi theo quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015. Trường hợp Công ty Cổ phần Giấy Q không thanh toán được, thì Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đ có quyền yêu cầu cơ quan Thi hành án dân sự kê biên, phát mại một phần tài sản của Công ty Cổ phần Giấy Q theo thứ tự ưu tiên thanh toán để đảm bảo thanh toán cho Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đại Dương.
Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đ về buộc Công ty Cổ phần Giấy Q phải thanh toán cho Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đ số tiền lãi quá hạn là 222.921.735 đồng.
3. Về án phí:
Công ty Cổ phần Giấy Q phải chịu 120.425.000 đồng án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm;
Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đ phải chịu 11.146.000 đồng án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm, được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí 59.916.773 đồng đã nộp theo biên lai số AA/2017/0006193 ngày 08/12/2020 tại Chi cục Thi hành dân sự huyện Lệ Thủy. Trả lại cho Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đ số tiền 48.770.773 đồng tạm ứng án phí sơ thẩm sau khi đã khấu trừ.
Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đ không phải chịu án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm, trả lại cho Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đ số tiền 2.000.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai số AA/2020/0001264 ngày 12/5/2021 tại Chi cục Thi hành dân sự huyện Lệ Thủy
Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án (27/9/2021).
| Nơi nhận: -VKSND tỉnh Quảng Bình; - Vụ GĐKT II TAND tối cao; - Chi cục THADS; TAND huyện Lệ Thủy; - Đương sự; - Lưu hồ sơ, án văn. | TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ THẨM PHÁN – CHỦ TOẠ PHIÊN TOÀ (Đã ký) Dương Viết Hải |