Bản án 05/2026/HNGĐ-PT — Tranh chấp về chia tài sản sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 22/01/2016, các bản tự khai, nguyên đơn ông Võ Văn Anh T và người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là bà Nguyễn Thị D trình bày:

Ông Võ Văn Anh T và bà Nguyễn Thị Hồng C đăng ký kết hôn ngày 13/3/2004 tại Cộng hòa Pháp, đến ngày 21/7/2008 được ghi chú vào Sổ đăng ký kết hôn số 2418, Quyển số 09 tại Sở Tư pháp thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày 10/02/2015, ông T và bà C ly hôn theo Bản án ly hôn số 15/00158 của Tòa cấp cao Créteil tỉnh Val-De-Marne, Cộng hòa Pháp. Giấy xác nhận ghi chú vào sổ hộ tịch việc ly hôn đã được giải quyết ở nước ngoài số 48/STP-XN, Sở Tư pháp thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 11/01/2016.

Khi ly hôn, ông T và bà C chưa yêu cầu nên Tòa án không giải quyết việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân của ông T, bà C.

Trong thời kỳ hôn nhân, vợ chồng ông T, bà C có tạo lập được khối tài sản chung là quyền sử dụng các thửa đất tọa lạc tại xã HH (sau là phường HH), thành phố BH, tỉnh Đồng Nai, gồm thửa số 54, tờ bản đồ số 15, diện tích 905,4m²; thửa số 24, tờ bản đồ số 14, diện tích 1.437,7m² và thửa số 34, tờ bản đồ số 14, diện tích 774,7m². Các thửa đất nêu trên có nguồn gốc do ông T đưa tiền cho bà C để cùng nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ ông Nguyễn Văn Tr.

Sau khi ly hôn, ông T đã nhiều lần yêu cầu chia tài sản chung của vợ chồng là quyền sử dụng các thửa đất nêu trên, nhưng phía bà C không đồng ý. Cuối năm 2016, bà C tự ý chuyển nhượng quyền sử dụng các thửa đất là tài sản chung của vợ chồng cho ông Vương Gia H, bà Lý Lệ Q và bà Vương Tiêu H1.

Do đó, ông T khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết:

- Tuyên Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 4389, quyển số 5/TP/CC- SCC/HĐGD ngày 24/11/2016 giữa bà Nguyễn Thị Hồng C với ông Vương Gia H, bà Lý Lệ Q, bà Vương Tiêu H1, do Văn phòng công chứng DG, huyện TN, tỉnh Đồng Nai chứng nhận là vô hiệu;

- Hủy các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CG 009652, số CG 009654 và số CG 009656 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai cấp cho ông Vương Gia H, bà Lý Lệ Q và bà Vương Tiêu H1 cùng ngày 22/12/2016;

- Chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân đối với quyền sử dụng các thửa đất gồm: Thửa số 54, diện tích 905,4m²; thửa số 24, diện tích 1.437,7m² và thửa số 34, diện tích 774,7m²; tổng diện tích 3.118,3m². Theo trích đo vẽ và chứng thư thẩm định giá số 3730 ngày 27/9/2023 thì tổng diện tích thực tế của 03 thửa là 3.088,3m2. Ông T đề nghị được nhận bằng hiện vật là quyền sử dụng ½ tổng diện tích của 03 thửa đất, tương đương 1.544,1m².

Ông T đồng ý giá trị quyền sử dụng đất theo Chứng thư thẩm định giá số 3730 ngày 27/9/2023 của của Công ty cổ phần thẩm định giá Đồng Nai. Về chi phí tố tụng, ông T đề nghị Tòa án chia đôi, ông và bà C mỗi người phải chịu một nửa.

Bị đơn bà Nguyễn Thị Hồng C và người đại diện theo ủy quyền là ông Nguyễn Quốc Đ trình bày:

TN với lời trình bày của ông Võ Văn Anh T về quan hệ hôn nhân. Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, bà C không đồng ý do tài sản chung hai vợ chồng có bên Cộng hòa Pháp đã được chia theo bản án tại Pháp, còn các thửa đất ông T tranh chấp quyền sử dụng là tài sản riêng của bà C, có nguồn gốc do bà C nhận chuyển nhượng từ ông Nguyễn Văn Tr bằng nguồn tiền riêng của bà C. Bà C đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên bà C. Hiện các thửa đất bà C đã chuyển nhượng cho ông Vương Gia H, bà Lý Lệ Q, bà Vương Tiêu H1 theo “Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất” ngày 24/11/2016 lập tại Văn phòng Công chứng DG, huyện TN, tỉnh Đồng Nai. Giá chuyển nhượng là 600.000.000 đồng.

Bà C đã chuyển nhượng đất từ năm 2016, nhưng đến thời điểm năm 2023 Tòa án mới tiến hành thẩm định giá tài sản, dẫn đến giá trị chênh lệch quá lớn so với giá đất bán năm 2016, đề nghị phải thẩm định theo giá đất năm 2016 và phải áp dụng giá đất năm 2016 để giải quyết. Về giá đất tại thời điểm 2023, Chứng thư thẩm định giá xác định giá trị quyền sử dụng 03 thửa đất tranh chấp là 8.943.716.800 đồng thì bà C không có ý kiến gì.

Những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan gồm: Ông Vương Gia H, bà Lý Lệ Q, bà Vương Tiêu H1, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai và Văn phòng công chứng DG đã được Tòa án cấp sơ thẩm gửi thông báo và yêu cầu có ý kiến, triệu tập đến Tòa án để làm việc nhiều lần nhưng vắng mặt không có lý do và không có ý kiến.

Tại Bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 39/2024/DS-ST ngày 26/4/2024, Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai quyết định (tóm tắt):

Tuyên xử:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Võ Văn Anh T yêu cầu khởi kiện về việc: “Chia tài sản chung sau khi ly hôn”.

Bà Nguyễn Thị Hồng C phải trả lại cho ông Võ Văn Anh T số tiền là: 4.471.858.000đ (Bốn tỷ bốn trăm bảy mươi mốt triệu tám trăm năm mươi tám ngàn đồng).

2. Không chấp nhận yêu cầu của ông Võ Văn Anh T về yêu cầu tuyên hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 4389, quyển số 5/TP/CC- SCC/HĐGD giữa bà Nguyễn Thị Hồng C với ông Vương Gia H, bà Lý Lệ Q, ông Vương Tiêu H1 là vô hiệu và yêu cầu hủy giấy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CG009652, số CG009654, số CG009656 do Sở Tài nguyên và Môi trường cấp cho ông Vương Gia H, bà Lý Lệ Q và bà Vương Tiêu H1 ngày 22/12/2016.

(Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về chi phí tố tụng, án phí, quyền và nghĩa vụ của các đương sự trong giai đoạn thi hành án và tuyên cho các đương sự quyền kháng cáo bản án sơ thẩm theo quy định của pháp luật).

Ngày 03/5/2024 và ngày 30/5/2024, ông Võ Văn Anh T có đơn kháng cáo cho rằng tài sản tranh chấp được ông T, bà C tạo lập trong thời kỳ hôn nhân nên là tài sản chung của vợ chồng, nhưng năm 2016 bà C tự ý chuyển nhượng cho người khác mà không có ý kiến của ông T. Tòa án cấp sơ thẩm xác định bên nhận chuyển nhượng là bên thứ ba ngay tình, từ đó công nhận hợp đồng chuyển nhượng giữa ông T với bên nhận chuyển nhượng xác lập năm 2016 là không phù hợp với quy định của pháp luật; đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Nguyên đơn và người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn không rút yêu cầu khởi kiện, đồng thời giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Đại diện theo ủy quyền của bị đơn đề nghị không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm. Các bên đương sự không bên nào cung cấp thêm chứng cứ, tài liệu mới và không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm phát biểu quan điểm: Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của ông Võ Văn Anh T, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Căn cứ tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, quan điểm đề nghị của đại diện Viện kiểm sát, sau khi thảo luận và nghị án, Hội đồng xét xử nhận định:

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

- Tuyên Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 4389, Quyển số 5/TP/CC- SCC/HĐGD ngày 24/11/2016 giữa bà Nguyễn Thị Hồng C với ông Vương Gia H, bà Lý Lệ Q, bà Vương Tiêu H1 do Văn phòng công chứng DG, huyện TN (cũ), tỉnh Đồng Nai chứng nhận là vô hiệu.

- Hủy các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CG 009652, số CG 009654, số CG 009656 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai cấp cho ông Vương Gia H, bà Lý Lệ Q và bà Vương Tiêu H1 cùng ngày 22/12/2016.

- Chia hiện vật đối với quyền sử dụng thửa đất số 54 (diện tích 905,4m²), thửa đất số 24 (diện tích 1.437,7m²) và thửa đất số 34 (diện tích 774,7m²); tổng diện tích 3.118,3m². Theo trích lục đo vẽ và chứng thư thẩm định giá số 3730 ngày 27/9/2023 thì tổng diện tích đất tranh chấp là 3.088,3m2. Cụ thể ông T đề nghị Tòa án buộc bà C phải chia cho ông ½ diện tích của các thửa đất, tương đương 1.544,1m².

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 2 Điều 308, Điều 309 Bộ luật Tố tụng dân sự; chấp nhận kháng cáo của ông Võ Văn Anh T, sửa Bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 39/2024/HNGĐ-ST ngày 26 tháng 4 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai, xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Võ Văn Anh T yêu cầu khởi kiện về: “Chia tài sản chung sau khi ly hôn”, cụ thể:

1.1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Võ Văn Anh T: Tuyên bố “Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất” số công chứng 4389, Quyển số 5/TP/CC- SCC/HĐGD giữa bà Nguyễn Thị Hồng C với ông Vương Gia H, bà Lý Lệ Q, bà Vương Tiêu H1 lập tại Văn phòng công chứng DG, huyện TN (cũ), tỉnh Đồng Nai ngày 24/11/2016 là giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm điều cấm của pháp luật.

1.2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Võ Văn Anh T: Tuyên hủy các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau:

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CG 009652 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai cấp ngày 22/12/2016 cho bà Vương Tiêu H1 (sinh năm 1978, CMND số xxxxxxxxx, địa chỉ thường trú: 52/32B KP3, phường TY, thành phố BH, tỉnh Đồng Nai) cùng sử dụng đất với: ông Vương Gia H, bà Lý Lệ Q: 2GCN; thửa đất số 24, tờ bản đồ số 14; địa chỉ: xã HH, thành phố BH, tỉnh Đồng Nai; diện tích được cấp: 1.437,7m2; mục đích sử dụng: Đất trồng lúa nước còn lại;

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CG 009654 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai cấp ngày 22/12/2016 cho ông Vương Gia H (năm sinh 1971, CMND số xxxxxxxxx), bà Lý Lệ Q (năm sinh 1972, CMND số xxxxxxxxx); địa chỉ thường trú: E92 KDC đường VTX, phường TN, thành phố BH, tỉnh Đồng Nai; cùng sử dụng đất với: bà Vương Tiêu H1: 2GCN; thửa đất số 34, tờ bản đồ số 14; địa chỉ: xã HH, thành phố BH, tỉnh Đồng Nai; diện tích được cấp: 744,7m2; mục đích sử dụng: Đất trồng lúa nước còn lại;

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CG 009656 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai cấp ngày 22/12/2016 cho ông Vương Gia H (năm sinh 1971, CMND số xxxxxxxxx), bà Lý Lệ Q (năm sinh 1972, CMND số xxxxxxxxx); địa chỉ thường trú: E92 KDC đường VTX, phường TN, thành phố BH, tỉnh Đồng Nai; cùng sử dụng đất với: bà Vương Tiêu H1: 2GCN; thửa đất số 54, tờ bản đồ số 15; địa chỉ: xã HH, thành phố BH, tỉnh Đồng Nai; diện tích được cấp: 905,9m2; mục đích sử dụng: Đất trồng lúa nước còn lại;

1.3. Xác định quyền sử dụng thửa đất số 24, tờ bản đồ số 14 (diện tích 1437,7m2), thửa đất số 34, tờ bản đồ số 14 (diện tích 744,7m2) và thửa đất số 54, tờ bản đồ số 15 (diện tích 905,9m2) theo “Trích lục và đo vẽ hiện trạng khu đất bản đồ địa chính” số 140/2023 (tỷ lệ 1/500) ngày 02/02/2023 do Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai đo vẽ, đều tọa lạc tại phường HH, thành phố BH (cũ), tỉnh Đồng Nai, nay là phường TX, tỉnh Đồng Nai là tài sản chung của ông Võ Văn Anh T và bà Nguyễn Thị Hồng C do được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Võ Văn Anh T, chia hiện vật cho nguyên đơn, bị đơn như sau:

1.3.1. Chia cho ông Võ Văn Anh T được quyền sử dụng thửa đất số 34, tờ bản đồ số 14 và thửa đất số 54, tờ bản đồ số 15 (kích thước giới cận và diện tích được thể hiện tại “Trích lục và đo vẽ hiện trạng khu đất bản đồ địa chính” số 140/2023 (tỷ lệ 1/500) ngày 02/02/2023 do Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai đo vẽ), trị giá 4.780.137.600 đồng;

1.3.2. Chia cho bà Nguyễn Thị Hồng C được quyền sử dụng thửa đất số 24, tờ bản đồ số 14 (kích thước giới cận và diện tích được thể hiện tại “Trích lục và đo vẽ hiện trạng khu đất bản đồ địa chính” số 140/2023 (tỷ lệ 1/500) ngày 02/02/2023 do Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai đo vẽ), trị giá 4.163.579.200 đồng;

1.3.3. Ông Võ Văn Anh T phải trả cho bà Nguyễn Thị Hồng C số tiền chênh lệch do chia tài sản chung của vợ chồng sau ly hôn là 308.279.200 đồng.

2. Phần quyết định về chi phí tố tụng (nêu tại mục 3.) của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ thời điểm hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị phúc thẩm.

3. Về án phí: Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

3.1. Về án phí sơ thẩm:

- Ông Võ Văn Anh T phải chịu 112.471.858 đồng án phí dân sự sơ thẩm. Khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí sơ thẩm ông Võ Văn Anh T đã nộp 21.000.000 đồng và 300.000 đồng theo các Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 004968 ngày 30/3/2016 và số 009971 ngày 23/5/2017 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Nai (cũ), nay là Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Nai. Ông Võ Văn Anh T còn phải nộp 91.171.858 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

- Bà Nguyễn Thị Hồng C phải chịu 112.471.858 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

3.2. Về án phí phúc thẩm: Ông Võ Văn Anh T không phải chịu. Hoàn lại cho ông Võ Văn Anh T số tiền 300.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0001303 ngày 27/3/2025 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Nai (cũ), nay là Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Nai.

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án, người phải thi hành án có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.