Bản án 05/2024/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN THỊ XÃ S - TỈNH LÀO CAI

Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Kim Dung

Các Hội thẩm nhân dân: 1. Ông Sùng A Cở; 2. Ông Phạm Văn Lợi

Thư ký phiên toà: Ông Má A Trư - Thư ký Tòa án nhân dân thị xã S, tỉnh Lào Cai.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã S, tỉnh Lào Cai tham gia phiên tòa: Bà Lê Thị Thủy - Kiểm sát viên.

Ngày 05 tháng 4 năm 2024 tại trụ sở Toà án nhân dân thị xã S, tỉnh Lào Cai xét xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 65/2023/TLST-DS ngày 18 háng 10 năm 2023 về “Yêu cầu tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu và giải quyết hậu quả của Hợp đồng vô hiệu” theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 08/2024/QĐXXST-DS ngày 16 tháng 02 năm 2024 và Quyết định hoãn phiên tòa số 12/2024/QĐST-DSST ngày 06/3/2024 giữa các đương sự:

Nguyên đơn: Ông Ma Ngọc Mạnh L

Địa chỉ: Tổ 01, phường Sa Pa, thị xã S, tỉnh Lào. Có mặt

Bị đơn: Ông Vàng A L

Địa chỉ: Thôn Ý Lình Hồ 2, xã Hoàng Liên, thị xã S, tỉnh Lào Cai. Vắng mặt

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ghi ngày 11/10/2023, các bản tự khai, cũng như trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, nguyên đơn ông Ma Ngọc Mạnh L trình bầy:

Ngày 28/7/2013 ông Ma Ngọc Mạnh L và ông Vàng A L và bà Sùng Thị Vu thỏa thuận bằng miệng về việc chuyển nhượng thửa đất có diện tích khoảng 600,0m2 tại núi Hàm Rồng, thị trấn Sa Pa, huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai của ông Lình với giá chuyển nhượng là: 86.000.000 đồng (chín mươi triệu đồng). Thửa đất chuyển nhượng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng hộ ông Vàng A L và bà Sùng Thị Vu đã sử dụng ổn định không có tranh chấp. Đến tháng 7 năm 2021 Ủy ban nhân dân thị xã S ban hành Thông báo thu hồi diện tích đất nêu trên để thực hiện dự án: Danh lam thắng cảnh Quốc gia núi Hàm Rồng, thị xã S, tỉnh Lào Cai.

Ngày 01/11/2021 ông Linh cùng ông Vàng A L và bà Sùng Thị Vu cùng ra Văn phòng Công chứng Sa Pa làm Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đồng thời tiến hành giao tiền và làm biên bản giao nhận tiền, 2 bên xác nhận ngày thỏa thuận mua bán và đẩy ngày Hợp đồng chuyển nhượng về ngày 28/7/2013. Tại Văn phòng Công chứng Sa Pa ông Lình làm hợp đồng ủy quyền cho ông Linh (Hợp đồng ủy quyền số: 1009, quyển số: 02/2021/TP/CC – SCC/HĐGD do Văn phòng công chứng Sa Pa chứng nhận) để thay mặt làm việc với cơ quan nhà nước liên quan đến việc thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và cấp tái định cư đối với thửa đất nêu trên, hai bên thỏa thuận để ông Vàng A L và bà đ bà Sùng Thị Vu ứng tên kê khai làm thủ tục thu hồi bồi thường, nhưng toàn bộ số tiền được nhà nước bồi thường, hỗ trợ ông Linh sẽ là người nhận. Cho đến nay, ông Vàng A L chưa bàn giao đất cho ông Linh trên thực địa.Hiện nay UBND thị xã S đã ban hành quyết định thu hồi đất và bồi thường cho hộ ông Vàng A L, ông Ma Ngọc Mạnh L đề nghị hai vợ chồng ông Lình tiến hành bàn giao đất trên thực địa cho ông Linh để thực hiện nội dung theo hợp đồng ủy quyền nhưng ông Lình không phối hợp. Ông Linh cho rằng hành vi nêu trên của ông Linh không giao đất cho ông trên thực địa đã xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông Linh, Trong quá trình giải quyết vụ án ông Linh xác định tại phần ký điểm chỉ không có chữ ký và điểm chỉ của bà bà Sùng Thị Vu vì vậy ông Linh rút yêu cầu khởi kiện đối với bà Vu, ông Linh khởi kiện và đề nghị Tòa án nhân dân thị xã S giải quyết: Tuyên vô hiệu Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ký kết ngày: 28/7/2013 giữa ông Linh và ông Lình đối với thửa đất có diện tích: 600 m2 tại tổ 7, phường Sa Pa, thị xã S và giải quyết hậu quả của Hợp đồng vô hiệu buộc ông Vàng A L phải trả cho ông Linh số tiền là 86.000.000 đồng (Tám mươi sáu triệu đồng).

Lời khai của anh Sùng A Chang: Do quen biết ông Linh nên giới thiệu mua đất của ông Vàng A L. Khoảng cuối tháng 10 anh Chang đưa vợ chồng ông Lình lên văn phòng công chứng Sa Pa để làm Hợp đồng uỷ quyền cho ông Linh thay mặt ông Lình làm việc với cơ quan nhà nước. Tại đây anh Chang chứng kiến bên bán đất và bên mua đất thống nhất các nội dung, văn phòng công chứng soạn thảo, giải thích hợp đồng và đọc cho các bên nghe, sau đó anh Chang được ông Linh nhờ là người làm chứng việc trả tiền cho các hộ dân, anh Chang có hỏi các hộ dân là “đã nhận đủ tiền chưa” thì các hộ dân bảo đã nhận đủ thì anh Chang mới ký làm chứng vào giấy biên nhận tiền, việc chi trả số tiền cụ thể thì anh Chang không được biết.

Lời khai người làm chứng Nguyễn Cẩm Linh, Hồ Mạnh Hùng: Anh Hồ Mạnh Hùng soạn thảo hợp đồng uỷ quyền, giải thích nội dung hợp đồng, ông Lình thống nhất nội dung uỷ quyền, ông Lình nói phải nhận đủ tiền mới ký. Chị Linh thấy ông Nguyễn Ánh Dương đếm tiền và giao nhưng không biết cụ thể số tiền là bao nhiêu giao cho ông Lình dưới sự chứng kiến của anh Chang và ông Lình xác nhận đã nhận đủ tiền.

Lời khai ông Nguyễn Ánh Dương: Ông Dương quen biết với ông Ma Ngọc Mạnh L và giới thiệu cho ông Linh đến nhà ông Lình đất diện tích 600,0m2 tại tổ 7, phường Sa Pa, thị xã S với giá là 86.000.000 đồng. Đến giữa năm 2021, ông Linh nhờ ông Dương liên hệ với các hộ dân đến văn phòng công chứng Sa Pa để thanh toán tiền chuyển nhượng đất và ký kết hợp đồng uỷ quyền. Tại đây, ông Dương giúp ông Linh đếm số tiền 86.000.000 đồng giao cho ông Lình, ông Lình có đếm lại và anh Chang là người làm chứng có hỏi ông Lình đã nhận đủ tiền cho thì ông Lình nói đã nhận đủ tiền sau đó vợ chồng ông Lình tự nguyện ký vào giấy biên nhận tiền.

Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tiến hành cấp, tống đạt, thông báo các văn bản tố tụng của Tòa án cho ông Vàng A L đầy đủ, đảm bảo theo quy định của pháp luật nhưng ông Lình không đến Tòa án tham gia giải quyết vụ án. Tại phiên tòa, ông Vàng A L vắng mặt lần thứ hai không có lý do.

Ngày 02/02/2024 nguyên đơn ông Ma Ngọc Mạnh L rút một phần yêu cầu khởi kiện đối bà Sùng Thị Vu với yêu cầu Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 28/07/2013 giữa bên chuyển nhượng là ông Vàng A L với bên nhận chuyển nhượng là anh Ma Ngọc Mạnh L đối với mảnh đất có diện tích 594,4m2 đất ; Tuyên hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu: Buộc bị đơn ông Vàng A L có trách nhiệm hoàn trả cho ông Ma Ngọc Mạnh L số tiền 86.000.000 đồng.

Tại phiên tòa nguyên đơn giữ nguyên quan điểm của mình đã trình bầy trong quá trình giải quyết vụ án.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã S phát biểu ý kiến:

Việc tuân theo pháp luật trong thời gian chuẩn bị xét xử; Việc xác định tư cách tham gia tố tụng; Việc xác minh, thu thập chứng cứ, giao nhận chứng cứ; Việc kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ đúng quy định. Trình tự thụ lý, việc giao nhận thông báo thụ lý cho Viện kiểm sát và cho đương sự và thời hạn chuẩn bị xét xử thực hiện đúng quy định của pháp luật. Tại phiên tòa Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng quy định của BLTTDS năm 2015 về việc xét xử sơ thẩm vụ án;

Việc tuân theo pháp luật tố tụng của người tham gia tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ án, kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án: Trong quá trình giải quyết vụ án và phiên tòa hôm nay, nguyên đơn đã thực hiện đúng, đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định tại Điều 70, 71 Bộ luật tố tụng dân sự.

Ý kiến về việc giải quyết vụ án: Từ những phân tích trên đề nghị Hội đồng xét xử: Căn cứ khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 217, Điều 227, Điều 228, Điều 147, Điều 157 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 122, Điều 123, Điều 131; Điều 688 của Bộ luật Dân sự ; Điều 100; Điểm a khoản 3 Điều 167, Điều 188 Luật Đất đai năm 2013; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Toà án. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn như sau:

Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 28/07/2013 giữa bên chuyển nhượng là ông Vàng A L với bên nhận chuyển nhượng là ông Ma Ngọc Mạnh L đối với mảnh đất có diện tích tích 594,4m2 đất (đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) tại núi Hàm Rồng, thị xã S, tỉnh Lào Cai nay thuộc tổ 7, phường Sa Pa là hợp đồng vô hiệu. Đình chỉ yêu cầu khởi kiện đối với bà Sùng Thị Vu.

Tuyên hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu: Buộc bị đơn ông Vàng A L có trách nhiệm hoàn trả cho Ma Ngọc Mạnh L số tiền 86.000.000 đồng.

Tuyên nghĩa vụ chịu án phí Dân sự sơ thẩm và quyền kháng cáo cho các đương sự theo đúng quy định.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và thẩm tra tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng và áp dụng pháp luật: Nguyên đơn có mặt tại phiên tòa không có ý kiến yêu cầu xem xét vấn đề gì về thủ tục tố tụng, bị đơn ông Vàng A L vắng mặt lần thứ hai mặc dù đã được triệu tập hợp lệ, những người làm chứng có đơn xin xét xử vắng mặt tại phiên. Vì vậy Toà án xét xử vụ án vắng mặt bị đơn theo quy định tại Điều 227 của Bộ luật Tố tụng dân sự

[2] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết vụ án: Nguyên đơn ông Ma Ngọc Mạnh L khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết “Tranh chấp yêu cầu tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu và giải quyết hậu quả pháp lý”. Vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thị xã S, tỉnh Lào Cai theo khoản 3 điều 26; điểm a khoản 1 điều 35; điểm a khoản 1 điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự.

[3] Xét nội dung vụ án: Theo giấy tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất xác lập ngày 28/7/2013 tuy nhiên nguyên đơn thừa nhận thực tế ngày 01/11/2021 là ngày làm Hợp đồng chuyển nhượng và ghi đẩy lùi ngày làm Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất về ngày hai bên thỏa thuận bằng miệng mua đất và nhận đặt cọc, nguyên đơn xác nhận có việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo đúng trong Hợp đồng chuyển nhượng nhưng Tòa án triệu tập ông Lình tham gia tố tụng ông Lình không lên vì vậy Tòa án lấy lời khai những người làm chứng để xác định ngày 01/11/2021 thực tế có mặt ông Lình tại Văn phòng công chứng. Do đó, có cơ sở xác định ông Lình với ông Linh có làm Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất không qua công chứng đối với thửa đất có diện tích 600m2 tại tổ 7 phường Sa Pa, thị xã S, tỉnh Lào Cai (Trước đây thửa đất thuộc núi Hàm Rồng, xã Lao Chải, huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai).

[4] Xét tính hợp pháp của hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 28/7/2013:

[4.1] Về hình thức của hợp đồng: Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 28/7/2013 chưa được công chứng, chứng thực theo quy định của pháp luật là vi phạm quy định tại điềm a khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai. Như vậy, có cơ sở để khẳng định hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 28/7/2013 vô hiệu về mặt hình thức theo quy định tại Điều 122 của Bộ luật Dân sự.

[4.2] Về nội dung hợp đồng: Ngày 01/11/2021 nguyên đơn và bị đơn lập Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất với diện tích 600m2 tổ 7 phường Sa Pa, thị xã S, tỉnh Lào Cai (Trước đây thửa đất thuộc núi Hàm Rồng, xã Lao Chải, huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai) và có thỏa thuận đẩy lùi Hợp đồng chuyển nhượng về ngày 28/7/2023 là ngày hai bên thỏa thuận mua bằng miệng. Đối với diện tích chuyển nhượng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng thực hiện chuyển nhượng giữa nguyên đơn và bị đơn vi phạm vào Điều 188 Luật đất đai năm 2013. Đối với việc chuyển nhượng đất hộ gia đình nhưng ông Lình một mình ký chuyển nhượng không có chữ ký những người khác trong cùng hộ. Như vậy Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 28/7/2013 vô hiệu về mặt nội dung.

Căn cứ vào hồ sơ thu hồi đất và phương án bồi thường của UBND thị xã S và kết quả xem xét thẩm định ngày 05/01/2024 xác định diện tích đất tranh chấp là 594,4m2 có tứ cận như sau: Hướng Bắc giáp với đất gia đình ông Vàng A Sủ; Hướng Đông giáp với đất hộ ông Má A Tung; Hướng Đông - Nam giáp với đất hộ ông Sùng A Nhà; Hướng Nam giáp với đất hộ ông Vàng A Dơ; Hướng tây giáp đất hộ bà Má Thị Sớ; Hướng Tây - Bắc giáp với đất hộ ông Vàng A Sủ; Hướng Tây – Nam giáp với đất hộ ông Thào A Chinh. Hiện trạng trên thửa đất được đo đạc không có gì chủ yếu là cỏ dại mọc và gốc cây khô không có giá trị sử dụng.

Căn cứ tài liệu chứng cứ do các đương sự giao nộp và tài liệu chứng cứ do tòa án thu thập nhận thấy diện tích đất mà bị đơn đã chuyển nhượng cho nguyên đơn chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bị đơn vì vậy căn cứ theo Điều 188 Luật đất đai năm 2013 thì bị đơn không được phép mua bán tặng cho chuyển nhượng đối với diện tích theo biên bản xem xét thẩm định tại chỗ là 593,8m2.

“Tại Điều 188 Luật đất đai năm 2013 quy định Điều kiện thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất; góp vốn bằng quyền sử dụng đất.

1. Người sử dụng đất được thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất; góp vốn bằng quyền sử dụng đất khi:

a) Có Giấy chứng nhận, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 186 và trường hợp nhận thừa kế quy định tại khoản 1 Điều 168 của Luật này;

b) Đất không có tranh chấp;

c) Quyền sử dụng đất không bị kê biên để bảo đảm thi hành án;

d) Trong thời hạn sử dụng đất.

2. Ngoài các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều này, người sử dụng đất khi thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; quyền thế chấp quyền sử dụng đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất còn phải có đủ điều kiện theo quy định tại các điều 189, 190, 191, 192, 193 và 194 của Luật này.

3. Việc chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất phải đăng ký tại cơ quan đăng ký đất đai và có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký vào sổ địa chính…”

Đối với lời khai của những người làm chứng Sùng A Chang, Nguyễn Cẩm Linh, Hồ Mạnh Hùng, Nguyễn Ánh Dương là người trực tiếp chứng kiến việc giữa nguyên đơn ông Ma Ngọc Mạnh L và bị đơn ông Vàng A L tại Văn phòng Công chứng Sa Pa ngày 01/11/2021 có làm Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng ghi lùi ngày làm Hợp đồng thành ngày 28/7/2013 và lập biên bản giao nhận tiền cũng ghi ngày 28/7/2013 còn Hợp đồng ủy quyền có việc nhận tiền bồi thường ghi đúng ngày. Tại Văn phòng Công chứng Sa Pa những người làm chứng chứng kiến việc bị đơn ông Lình có nhận số tiền xong mới ký kết vào Hợp đồng chuyển nhượng.

Đối với chứng cứ Hợp đồng ủy quyền giữa nguyên đơn ông Ma Ngọc Mạnh L và bị đơn ông Vàng A L được lập ngày 01/11/2021 được Công chứng tại Phòng Công chứng Sa Pa về việc liên hệ với Uỷ ban nhân dân phường Sa Pa, Trung tâm phát triển quỹ đất thị xã S, Phòng tài nguyên và môi trường thị xã S, và các cơ quan có liên quan khác để làm việc, thu thập tài liệu, chứng cứ liên quan đến việc nhà nước thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và cấp tái định cư khi thu hồi thửa đất nêu trên. Nhận tiền bồi thường+ các khoản hỗ trợ liên quan đến việc thu hồi thửa đất…tại Hợp đồng có điểm chỉ của bị đơn ông Vàng A L và trước sự chứng thực của Công chứng Viên Nguyễn Thị Hảo. Vì vậy khẳng định ngày 01/11/2021 có việc làm Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và giao nhận tiền giữa nguyên đơn và bị đơn.

Ngày 02/02/2024 nguyên đơn ông Ma Ngọc Mạnh L rút một phần yêu cầu khởi kiện đối bà Sùng Thị Vu với yêu cầu Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 28/07/2013 giữa bên chuyển nhượng là ông Vàng A L với bên nhận chuyển nhượng là anh Ma Ngọc Mạnh L đối với mảnh đất có diện tích 594,4m2 đất xét thấy tại Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, Giấy biên nhận tiền, Giấy ủy quyền đều không có chữ ký của Sùng Thị Vu vì vậy cần chấp nhận yêu cầu rút một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Về giải quyết hậu quả tuyên giao dịch dân sự vô hiệu, quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn cung cấp giấy biên nhận tiền có người làm chứng anh Sùng A Chang chứng kiến việc giao nhận tiền giữa nguyên đơn và bị đơn. Tòa án tiến hành lấy lời khai của anh Chang, và tiến hành lấy lời khai của anh Nguyễn Ánh Dương là những người môi giới cho anh Linh mua đất của ông Lình kí vào giấy nhận tiền, đếm tiền hộ vợ chồng ông Lình. Vì vậy căn cứ Điều 131 Bộ luật dân sự buộc bị đơn phải có nghĩa vụ hoàn trả cho nguyên đơn số tiền 86.000.000 đồng theo đúng giấy biên nhận tiền ghi ngày 28/7/2013.

Đối với diện tích đất mua bán của nguyên đơn và bị đơn trong Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 28/07/2013 giữa bên chuyển nhượng là ông Vàng A L với bên nhận chuyển nhượng là ông Ma Ngọc Mạnh L đối với mảnh đất có diện tích 594,4m2 đất (đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) tại núi Hàm Rồng, thị xã S, tỉnh Lào Cai nay thuộc tổ 7, phường Sa Pa hiện đã có Thông báo thu hồi đất vì vậy nguyên đơn đề nghị không nhận lại đất mà đề nghị tòa án giải quyết hậu quả Hợp đồng vô hiệu buộc bị đơn trả bằng số tiền bị đơn nhận. Hội đồng xét xử xét thấy phù hợp đúng quy định của pháp luật cần được chấp nhận.

Từ sự phân tích trên đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ cần chấp nhận.

[5] Về chi phí xem xét thẩm định: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được Tòa án chấp nhận nên bị đơn phải chịu toàn bộ chi phí xem xét thẩm định. Tuy nhiên, nguyên đơn tự nguyện nhận chịu một nửa chi phí xem xét thẩm định nên chỉ phải bị đơn chịu một nửa tiền chi phí xem xét thẩm định.

[6] Về án phí: Yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm và tiền chi phí xem xét thẩm định tại chỗ theo quy định, nguyên đơn không phải chịu án phí DSST theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Toà án.

Vì các lẽ trên,