Bản án 05/2021/DSPT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

[1]Về yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Phạm Văn N, người có quyền nghĩa vụ liên quan bà Phan Thị L, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng: Tại phiên tòa, bà Trần Thị P trình bày nguồn gốc đất thửa 258, tờ bản đồ 02 tại thôn thôn X, xã P, thành phố T là của mẹ bà Trần Thị P, trước khi được Nhà nước cân đối, mẹ bà đã cho hai chị em bà mỗi người một nửa đất, không làm văn bản, hiện nay em của bà đang sử dụng thửa đất kề bên thửa đất đang tranh chấp. Sau đó nhà nước thực hiện chính sách đất đai theo Nghị định 64/CP, năm 1998 đã cân đối giao thửa đất này với diện tích 660m2 cho hộ gia đình bà gồm 06 người: vợ chồng bà và các con Võ Thị P1, Võ Thị P2, Võ Ngọc M, Võ Thị M2. Khi còn sống, ông D (chồng bà) là người đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ cấp GCN 677535 ngày 15/10/1998, số thửa 480, tờ bản đồ 01, diện tích 660m2, loại đất quả. Năm 2006, ông D chết, bà P làm thủ tục sang tên, hiện nay bà là người đứng tên chủ sử dụng đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 01037 ngày 31/12/2015 đổi thành thửa 258, tờ bản đồ số 02, diện tích 660m2, loại đất: đất trồng cây lâu năm. Tại biên bản xác minh ngày 01 tháng 10 năm 2019, UBND xã P chỉ cung cấp thông tin đất tranh chấp được cấp cho hộ gia đình theo Nghị định 64/CP nhưng chưa làm rõ được cấp cho nhân khẩu nào để xác định người liên quan tham gia tố tụng, cấp sơ thẩm tự xác định: P1, P2, M, M2 là các thành viên trong hộ là chưa đảm bảo căn cứ theo quy định pháp luật.

[2]Về việc vợ chồng ông Phạm Văn N, bà Phan Thị L ở trên đất thuộc quyền sử dụng của gia đình bà P, theo bà P trình bày là do vợ chồng bà thấy vợ chồng ông N quá khó khăn, đã cho ở nhờ từ trước khi được Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để nhờ ông N trông coi đất và các cây ăn quả lúc đó gồm 02 cây xoài, vài cây dừa, vài bụi tre. Năm 2016, gia đình bà cần sử dụng đất đòi lại thì vợ chồng ông N không trả mà cố tình xây dựng nhà, bà đã nhờ địa phương giải quyết nhưng không thành, đối với Giấy tặng cho quyền sử dụng đất ngày 12/6/1997 bà không ký, không viết. Vợ chồng ông N cho rằng đã mua lại mảnh đất này giá 02 chỉ vàng y, lúc đưa vàng không ký giấy tờ, hai bên viết giấy tặng cho là do bà P nói ghi vậy cho khỏi tính thuế, lúc mới mua bà P có đưa sổ đỏ cho ông đi làm giấy tờ, do chưa làm được nên ông đã trả lại sổ đỏ cho bà P, còn địa phương đưa lại cho ông Giấy tặng cho bản gốc và vài tờ photocopy nhưng do con ông bị ngáo đá đã đốt hết giấy tờ. Khi UBND xã P tiến hành giải quyết tranh chấp đất giữa bà P với ông N thì ông N xuất trình bản photo Giấy tặng (cho) quyền sử dụng đất ngày 12/6/1997 và cho rằng đất này thuộc bị đơn đã sử dụng ổn định xây dựng các công trình kiên cố trên đất từ năm 1991, thực tế vợ chồng bà P đã bán cho ông, chưa làm giấy tờ nên đến 2018 bà P mới tranh chấp. Đồng thời, ông N trình bày là gia đình ông cũng được cân đối đất lúa theo Nghị định 64/CP nhưng không có đất ở vì vợ chồng ông đã có nhà ở trên mảnh đất hiện bà P tranh chấp, bà P đòi đất lại thì gia đình ông không có nơi ở nào khác. Với trình bày mới của ông N tại phiên tòa về việc ông đã làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất tranh chấp theo Giấy tặng cho, việc ông được cân đối đất cũng cần được làm rõ. Cấp sơ thẩm chưa tiến hành xác minh về ngoài nơi ở này ra thì gia đình bị đơn có còn nơi ở nào khác hay không. Qua kết quả đo đạc, diện tích đất thực tế trong quá trình sử dụng vợ chồng ông N, bà L đã khai phá thêm bụi tre, mở rộng diện tích nên tăng thêm 249,8m2, tại biên bản xác minh ngày 07/5/2020 (BL65), UBND xã P cung cấp thông tin phần diện tích dư này không thuộc đất do UBND xã quản lý nhưng cũng không thể công nhận cho bà P vì bà P không phải là người trực tiếp sử dụng đất và cũng không phải là người khai hoang đất, tại phiên tòa, bà P cho rằng diện tích đất này cũng thuộc quyền sử dụng của bà, khi án có hiệu lực bà s L hệ cơ quan chức năng để được công nhận thêm diện tích, bản án sơ thẩm cũng chỉ giao cho bà P phần diện tích theo Giấy chứng nhận là 660m2, còn phần diện tích dư tại BL64 (bản đồ 1997) nằm trong thửa đất do ông D đứng tên (diện tích 846,1m2) chưa được làm rõ, không nhận định và giải quyết là chưa giải quyết vụ án được thấu tình đạt lý, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của bị đơn.

[3]Tại biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ và bản v mặt bằng hiện trạng đất đang tranh chấp ngày 01/10/2019 có thể hiện trên đất có các công trình của bị đơn như: nhà cấp 4 (xây được 25 năm), nhà bếp, nhà vệ sinh (lợp tôn), trên đất có giếng nước, phía trước có sân xi măng (25m2), 03 cây xoài, 03 cây mãng cầu ta, 01 cây mãng cầu tây đã có trái, một số cây chuối còn nhỏ. Tuy nhiên, tại biên bản định giá tài sản ngày 05/12/2019, Hội đồng định giá chỉ tiến hành định giá các công trình: nhà cấp 4 nhà bếp, sân xi măng, chái tôn (26,6m2), cây trên đất, không định giá nhà vệ sinh (7.2m2), giếng nước cũng như tại bản v thể hiện chái lợp ngói nhưng khi định giá thì chái tôn. Tại phiên tòa, ông N cho rằng giếng nước này hiện đang do gia đình ông và gia đình em gái bà P đang sử dụng chung. Việc định giá thiếu về số lượng công trình cũng như sự thay đổi kết cấu của công trình, giếng nước là tài sản của ai, cấp sơ thẩm chưa làm rõ, ảnh hưởng đến quyền lợi của vợ chồng ông N, bà L.

[4]Từ những căn cứ trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng cấp sơ thẩm đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, nên chấp nhận ý kiến của kiểm sát viên tại phiên tòa hủy án sơ thẩm giao hồ sơ về cấp sơ thẩm để thụ lý giải quyết lại theo quy định pháp luật.

[5]Về án phí phúc thẩm: Do án bị hủy nên người kháng cáo không phải chịu án phí phúc thẩm.