Bản án 03/2021/DS-PT — Tranh chấp đất đai về đòi đất cho mượn, cho sử dụng nhờ, lấn chiếm...

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo nội dung án sơ thẩm:

* Nguyên đơn ông Phan Văn C và bà Phạm Thị K trình bày:

Vào năm 2010 vợ chồng ông C, bà K có nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của ông Đoàn Khắc B với diện tích 1658m2 đất, thuộc thửa đất số 399, tờ bản đồ số 16, xã S, huyện T, tỉnh Đồng Nai. Đất đã được UBND huyện T cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AB 014219 ngày 28/12/2004 và được chỉnh lý, bổ sung ngày 24/5/2010 chuyển nhượng cho ông C, bà K. Sau khi nhận chuyển nhượng ông C, bà K chưa sử dụng đất vì chưa có nhu cầu. Một thời gian sau khoảng năm 2015 ông C, bà K quay lại canh tác đất thì phát hiện bà Nguyễn Thị V và ông Nguyễn Trường S lấn chiếm đất của ông, bà và xây dựng nhà trên đất. Đất tranh chấp có tứ cận hướng Đông giáp đất bà V, ông S; hướng Tây giáp đất của ông C, bà K; hướng Nam giáp đường đi; hướng Bắc giáp suối.

Sau khi Tòa án tiến hành đo vẽ diện tích đất đang tranh chấp, ông C và bà K yêu cầu Tòa án giải quyết những vấn đề sau:

- Buộc bà Nguyễn Thị V trả lại cho ông C, bà K diện tích đất đã lấn chiếm là 397,80m2 thuộc thửa đất số 399, tờ bản đồ số 16, xã S gồm các mốc 7’, 8’,11’,11’’, 13’,13’’,17’’, 17’,12’’, 12’, 5, 6, 7, 20’, 21’, 22’, 16’, 15’, 14’, 7’ theo trích lục và đo vẽ thửa đất bản đồ địa chính số 3018/2018 ngày 08/6/2018 của văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Đồng Nai-chi nhánh T, diện tích này thuộc một phần thửa đất 399, tờ bản đồ số 16 tại xã S, huyện T, tỉnh Đồng Nai. Buộc bà V phải tháo dỡ các công trình đã xây dựng trên đất của ông C, bà K.

- Buộc ông Nguyễn Trường S trả lại cho ông C, bà K diện tích đất đã lấn chiếm là 47,2m2 gồm các mốc 11’’, 12’’, 17’, 17’’, 13’’, 13’, 11’’ theo trích lục và đo vẽ thửa đất bản đồ địa chính số 3018/2018 ngày 08/6/2018 của văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Đồng Nai-chi nhánh T, diện tích này thuộc một phần thửa đất 399, tờ bản đồ số 16 tại xã S, huyện T, tỉnh Đồng Nai. Buộc ông S phải tháo dỡ các công trình đã xây dựng trên đất của ông C, bà K. Ngoài ra ông C, bà K không còn yêu cầu nào khác.

* Bị đơn, bà Nguyễn Thị V trình bày:

Bà V không đồng ý yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc bà V phải trả diện tích 397,80m2, vì đây là đất của gia đình bà đã quản lý, sử dụng ổn định từ trước đến nay. Nguồn gốc đất là do cha mẹ bà V khai phá từ sau năm 1975, năm 1984 bà V lập gia đình và cất nhà ở kế bên, năm 2000 cha mẹ bà mất, bà V được chia tài sản là phần đất mà bà đang sử dụng (thuộc thửa đất mới là 551, tờ bản đồ bản đồ 16 xã S). Diện tích đất của bà đã được UBND huyện T cấp giấy chứng nhận QSD đất số CE 126111, ngày 05/9/2016 với diện tích 1186,8m2, thuộc thửa 1336, tờ bản đồ 16 xã S. Năm 2008 bà V có sửa chữa lại căn nhà cũ ngay trên phần đất mà bà được chia. Ranh đất giữa gia đình bà và gia đình ông C, bà K là 01 hàng ranh đá, khi sửa lại nhà bà chừa lại nguyên hàng ranh đá và xây bờ tường gạch làm hàng rào vào bên trong đất của bà và sử dụng ổn định từ năm 2008 đến nay không ai tranh chấp. Năm 2010 ông C, bà K mới nhận chuyển nhượng lại diện tích đất trên của ông B. Năm 2017 nhà nước có chủ trương đo đạc, cấp đổi lại giấy chứng nhận QSD đất, khi bà làm thủ tục nộp hồ sơ thì bà được biết thửa đất của bà có một phần diện tích được cấp nhầm cho ông C, bà K và nói bà yêu cầu ông C, bà K làm đơn trả lại đất, nhưng ông C, bà K không hợp tác mà lợi dụng việc được cấp nhầm diện tích đất để đi kiện nói bà lấn đất. Hiện trạng trên đất còn móng chuồng heo cũ và giếng nước. Nay bà đề nghị Tòa án bác yêu cầu khởi kiện của ông C, bà K; Đồng thời bà có yêu cầu phản tố yêu cầu ông C, bà K có nghĩa vụ liên đới bồi thường cho bà số tiền 50.000.000 đồng, là tiền bồi thường thiệt hại về tinh thần, sức khỏe, kinh tế do ông C, bà K khởi kiện bà từ năm 2016 đến nay.

* Bị đơn, ông Nguyễn Trường S trình bày:

Ông S không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông C, bà K về việc buộc ông phải trả 47,2m2 đất, thuộc một phần thửa 399, tờ bản đồ 16 xã S. Nguồn gốc đất trên là của gia đình ông, do cha mẹ ông khai phá sau năm 1975 đến nay. Năm 1996 ông chuyển nhượng cho ông V khoảng 1.600m2 đất (tại thửa 399, tờ bản đồ 16 xã S). Ông Lê Viết V tách diện tích 1,600m2 đất trên thành 02 thửa, 01 thửa chuyển nhượng cho ông Đoàn Khắc B và 01 thửa chuyển nhượng cho ông T, sau này ông B chuyển nhượng lại diện tích đất trên cho ông C, bà K từ thời gian nào ông cũng không rõ. Năm 2000 cha mẹ ông mất, ông được thừa kế tài sản là quyền sử dụng đất, năm 2016 ông được UBND huyện T cấp giấy chứng nhận QSD đất số CE 126110 ngày 05/9/2016, diện tích 159,2m2, thuộc thửa 1335, tờ bản đồ 16 xã S, huyện T. Năm 2009 ông có xây dựng, sửa chữa lại căn nhà cũ nằm ngay trên mảnh đất ông đang sử dụng. Ranh giới đất giữa nhà ông và chủ cũ có hàng ranh đá rộng nửa mét, dài 70m. Ông S để chừa lại nguyên hàng ranh đá và kéo lưới rào B40, ông đã sử dụng ổn định từ năm 2009 đến nay. Năm 2017 nhà nước có chủ trương đo đạc, cấp đổi lại giấy chứng nhận QSD đất, khi ông làm thủ tục nộp hồ sơ thì được biết thửa đất của ông có một phần diện tích được cấp nhầm cho ông C, bà K và nói ông yêu cầu ông C, bà K làm đơn trả lại đất, nhưng ông C, bà K không hợp tác mà lợi dụng việc được cấp nhầm diện tích đất để đi kiện nói ông lấn đất. Hiện trạng trên đất còn móng chuồng heo cũ, giếng nước. Nay ông S đề nghị Tòa án bác yêu cầu khởi kiện của ông C, bà K; Đồng thời ông có yêu cầu phản tố, yêu cầu ông C, bà K có nghĩa vụ liên đới bồi thường cho ông số tiền 50.000.000 đồng, tiền bồi thường thiệt hại về tinh thần, sức khỏe, kinh tế do ông C, bà K khởi kiện ông từ năm 2016 đến nay.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị T trình bày:

Bà là em ruột của bà V và ông S, hiện bà cũng đang sinh sống trên thửa đất số 551, tờ bản đồ bản đồ 16 xã S mà bà V đang đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nguồn gốc đất mà ông C, bà K đang đi kiện bà V, ông S là của gia đình bà khai phá sau năm 1975. Khoảng năm 1996 ông S chuyển nhượng cho ông V khoảng 1.600m2 đất, sau đó ông V chuyển nhượng lại cho ông B và ông B chuyển nhượng lại cho ông C, bà K. Ranh giới đất giữa ông C, bà K và bà Vâ, ông S là 01 hàng đá, hiện tại trên đất còn có 01 móng chuồng heo đã cũ và 01 giếng nước. Ông C, bà K lợi dụng vào việc được cấp nhầm diện tích trong giấy chứng nhận quyền sử dụng để đi kiện bà V, ông S. Do ông C, bà K không kiện bà nên bà cũng không có yêu cầu phản tố, bà chỉ đề nghị Tòa án giải quyết đúng theo quy định của pháp luật, vì nguồn gốc đất là của gia đình bà.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Đoàn Khắc B trong quá trình làm việc ông trình bày:

Ông B thừa nhận năm 2010 ông chuyển nhượng 01 lô đất có diện tích 1658m2, thuộc thửa 399, tờ bản đồ 16 xã S cho ông C và bà K. Nguồn gốc đất trên là do ông nhận chuyển nhượng của ông Lê Viết V, đất đã được UBND huyện T cấp giấy chứng nhận QSD số AB 014219 ngày 28/12/2004, với diện tích 1.658m2. Khi nhận chuyển nhượng đất từ ông V, ông V có chỉ cho ông tứ cận đất là 01 bên giáp nhà ông S có hàng đá làm ranh; 01 bên giáp suối; 01 bên giáp đường đi và 01 bên giáp đất trống. Khi ông chuyển nhượng lại diện tích đất trên cho ông C, bà K ông cũng chỉ ranh như vậy. Vì diện tích đất trên đã có giấy chứng nhận QSD nên khi chuyển nhượng cho ông C, bà K thì cả 02 bên không tiến hành ký giáp ranh, không đo đạc lại. Ông khẳng định khi mua đất của ông V và khi chuyển nhượng đất cho ông C, bà K thì căn nhà của bà V chưa xây dựng. Ông thừa nhận do không ở gần diện tích đất trên và cũng chưa có nhu cầu sử dụng nên ông cũng ít khi đến quản lý, trông coi đất. Theo ông diện tích đất trên ông đã chuyển nhượng cho bà K, ông C từ lâu, cũng không còn nhớ rõ về ranh đất, đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà T, chị T1, chị N là vợ và các con của ông S thống nhất với trình bày của ông.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Anh K, anh T, chị L và anh T1 là con của bà T thống nhất với trình bày của bà T.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông N, chị T3, chị D, anh H là chồng và các con của bà V thống nhất với trình bày của bà V.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 12/2019/DS-ST ngày 19 tháng 9 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom đã áp dụng các Điều 255, 256, 603, 688, 689, 697, 698 Bộ luật dân sự 2005; Điều 357, khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015; khoản 5, khoản 7 Điều 166, Điều 202, Điều 203 Luật đất đai năm 2013; khoản 1 Điều 12, khoản 1, 2 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý, sử dụng án phí và lệ phí Tòa án tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Phan Văn C và bà Nguyễn Thị K đối với bà Nguyễn Thị V và ông Nguyễn Trường S về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất và yêu cầu buộc tháo dỡ công trình xây dựng trên đất”.

1.1. Buộc bà Nguyễn Thị V phải trả lại cho ông Phan Văn C và bà Nguyễn Thị K quyền sử dụng phần diện tích đất 397,80m2 đất thuộc một phần thửa 399, tờ bản đồ 16, xã S, huyện T, tỉnh Đồng Nai được giới hạn bởi các điểm (8’,11’,11’’, 13’, 14’, 8’ và 12”, 12’, 5, 6, 7, 20’, 21’, 22’, 16’, 15’, 14’, 7’, 8’) theo trích lục và đo vẽ thửa đất bản đồ địa chính số 3018/2018 ngày 08/6/2018 của Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Đồng Nai – Chi nhánh T.

Giao cho ông Phan Văn C và bà Nguyễn Thị K được quyền sở hữu toàn bộ tài sản gắn liền với diện tích đất tranh chấp nêu trên (tại phần 1.1). Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đang sống trên phần đất này (Ông Nguyễn Văn N, Chị Nguyễn Thị T2, Chị Nguyễn Thị D, Anh Lê Văn H) cũng phải cùng bà V thực hiện nghĩa vụ nêu trên, đồng thời buộc ông Phan Văn C và bà Nguyễn Thị K có nghĩa vụ thanh toán trị giá tài sản trên diện tích đất có tranh chấp nêu trên (phần 1.1) cho bà Nguyễn Thị V với số tiền là: 229.429.000đ (Hai trăm hai mươi chín triệu bốn trăm hai mươi chín triệu đồng).

1.2. Giao cho ông Nguyễn Trường S được quyền sở hữu toàn bộ tài sản gắn liền với diện tích 47,2m2 đất thuộc một phần thửa 399, tờ bản đồ 16, xã S, huyện T, tỉnh Đồng Nai được giới hạn bởi các điểm (11’’, 12’’, 17’, 17’’, 13’’, 13’, 11’’), theo trích lục và đo vẽ thửa đất bản đồ địa chính số 3018/2018 ngày 08/6/2018 của Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Đồng Nai – Chi nhánh T.

Buộc ông Nguyễn Trường S phải thanh toán cho ông Phan Văn C và bà Nguyễn Thị K số tiền 28.320.000đ (Hai mươi tám triệu ba trăm hai mươi ngàn đồng), là giá trị quyền sử dụng phần diện tích 47,2m2 đất, là một phần thửa 399, tờ bản đồ 16 xã S, huyện T, tỉnh Đồng Nai, được giới hạn bởi các điểm (11’’, 12’’, 17’, 17’’, 13’’, 13’, 11’’), theo trích lục và đo vẽ thửa đất bản đồ địa chính số 3018/2018 ngày 08/6/2018 của Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Đồng Nai – Chi nhánh T.

1.3. Không chấp nhận yêu cầu phản tố của bà V và ông S về việc buộc ông C, bà K có nghĩa vụ thanh toán tiền bồi thường thiệt hại về sức khỏe, tinh thần cho mỗi người với số tiền 50.000.000đ (Năm mươi triệu đồng).

Ngoài ra bản án còn tuyên về nghĩa vụ chịu chi phí tố tụng, án phí, nghĩa vụ do chậm trả và quyền kháng cáo theo quy định.

Ngày 01/10/2019, bà Nguyễn Thị V, ông Nguyễn Trường S là bị đơn; bà Nguyễn Thị T là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gửi đơn kháng cáo đề nghị bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và hủy bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, những người kháng cáo xác định yêu cầu kháng cáo là sửa bản án sơ thẩm theo hướng bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

* Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai:

- Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: từ khi thụ lý vụ án đến khi xét xử tại phiên tòa, Thẩm phán chủ tọa và Hội đồng xét xử thực hiện đúng quy định của pháp luật. Các đương sự tham gia phiên tòa thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định.

- Về việc giải quyết vụ án: Giấy tay sang nhượng đất lập ngày 19/6/1996 do ông S cung cấp tại cấp phúc thẩm không có chứng thực nên không có cơ sở chấp nhận. Tại văn bản số 9477/UBND-TNMT ngày 26/8/2019, Ủy ban nhân dân huyện T xác định việc cấp các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Lý Thị S, bà O và ông B được thực hiện đúng quy trình thủ tục nên kháng cáo không có cơ sở chấp nhận. Đề nghị không chấp nhận kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ vào khoản 3 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 3 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Hủy toàn bộ bản án sơ thẩm số 12/2019/DS-ST ngày 19 tháng 9 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom. Giao hồ sơ vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất, yêu cầu tháo dỡ công trình xây dựng trên đất và bồi thường thiệt hại về tinh thần, sức khỏe” giữa nguyên đơn ông Phan Văn C, bà Phạm Thị K với bị đơn bà Nguyễn Thị V, ông Nguyễn Trường S cho Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom giải quyết lại vụ án theo thủ tục chung.

2. Bà Nguyễn Thị V, ông Nguyễn Trường S và bà Nguyễn Thị T không phải chịu án phí phúc thẩm. Hoàn trả cho bà Nguyễn Thị V, ông Nguyễn Trường S và bà Nguyễn Thị T mỗi người 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0007178 ngày 04/10/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai.

3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.