Bản án 03/2020/DS-ST — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về danh dự, nhân phẩm, uy tín

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và trong quá trình tố tụng tại Tòa án, nguyên đơn anh Trần Minh Ch trình bày:

Năm 2016 Nhà nước và các Công ty Tư nhân khai thác đá trên địa bàn xã M có đầu tư đường ống dẫn nước, bể lọc nước và bể chứa nước sạch để dẫn nước sạch từ trên núi về. Thôn P cùng nhau đào rãnh chôn đường ống nước, bầu Tổ Điều hành nước sạch, gồm: Bà Lục Thị G - Tổ trưởng, ông Phùng Xuân H - Thư ký, ông Trương Văn S - Tổ trưởng Tổ 1, ông Dương Văn Tr - Tổ trưởng Tổ 2, ông Đặng Văn Tr - Tổ trưởng Tổ 3.

Khoảng tháng 3, tháng 4 năm 2019 thường xuyên xảy ra tình trạng mất nước kéo dài dẫn đến không có nước sinh hoạt, khiến bà con rất bức xúc. Để tìm hiểu nguyên nhân mất nước, tối ngày 25/4/2019 ông Dương Văn Tr dẫn anh và một vài người khác vào bể nước xem có vấn đề gì không, khi đi vào thì gặp ông Trương Văn S, ông S nói muốn sửa gì thì ngày mai đến. Ngày 26/4/2019, anh cùng một số người đến bể nước và được ông S mở cửa cho vào, các anh cùng mở van nước để kiểm tra xem có nước hay không rồi ra về, ngoài ra không có bất kỳ hành động hay mục đích gì khác.

Khi Công an xã M mời anh lên làm việc anh mới được biết ngày 03/5/2019, các ông bà trong Tổ Điều hành nước sạch (Bà Lục Thị G, ông Phùng Xuân H, ông Trương Văn S, ông Dương Văn Tr, ông Đặng Văn Tr) có đơn tố cáo anh về hành vi phá hoại các ổ khóa của bể nước gây thất thoát lên đến hàng chục triệu đồng.

Công an xã M và Công an huyện T tiến hành điều tra, xác minh và kết luận anh không đập phá và làm hư hỏng các van nước. Ngày 15/5/2019 Công an xã M làm việc với anh và Tổ Điều hành nước sạch, ngày 05/6/2019 Ủy ban nhân dân xã M ra Thông báo số: 32/UBND-TP thông báo kết quả giải quyết đơn kiến nghị, nội dung: Qua xác minh thấy sự việc tố cáo của Tổ Điều hành nước sạch là không đúng, Tổ Điều hành nước sạch không bắt được tận tay ai phá van nước, cũng không cung cấp được bằng chứng chứng minh anh Ch là người đập phá van nước trên. Anh Trần Minh Ch và một số người có vào bể nước sạch để mở van nước, nhưng không có dấu hiệu đập phá, các van nước bị hư hỏng là do sử dụng lâu ngày bị hoen rỉ…”.

Như vậy, qua kết quả xác minh trên, anh hoàn toàn không có hành vi hủy hoại tài sản, không vi phạm pháp luật như nội dung trong đơn tố cáo của các ông bà trong Tổ Điều hành nước sạch. Anh nhận thấy, việc tố cáo là hoàn toàn bịa đặt, không có căn cứ và không đúng sự thật. Các ông bà đã cố tình vu khống anh nhằm mục đích bắt anh phải mua mới lại van nước giá trị hàng chục triệu đồng. Sau khi vụ việc được Ủy ban nhân dân xã ra Thông báo, các ông bà Tổ Điều hành nước sạch cũng không chịu công khai xin lỗi anh. Vì thế, mặc dù sự việc đã được làm sáng tỏ, nhưng anh vẫn bị mọi người hiểu nhầm anh là người phá hoại, dân làng tẩy chay, cô lập anh và gia đình. Ngoài ra, trong quá trình xác minh giải quyết vụ việc anh đã nhiều lần bị các cơ quan chức năng mời lên làm việc, khiến anh phải nghỉ việc và không có thu nhập những ngày đó.

Anh yêu cầu bà Lục Thị G, ông Phùng Xuân H, ông Trương Văn S, ông Dương Văn Tr, ông Đặng Văn Tr (Tổ Điều hành nước sạch) phải: Công khai xin lỗi anh trước toàn thể người dân trong xã; Bồi thường thiệt hại cho anh tổng số tiền là: 49.938.459đ (Bốn chín triệu, chín trăm ba tám nghìn, bốn trăm năm chín đồng), gồm: Thu nhập thực tế bị mất là 1.038.459đ, bù đắp tổn thất về tinh thần là 13.900.000đ và chi phí thuê Luật sư là 35.000.00đ.

Bị đơn trình bày:

Ông Trương Văn S: Năm 2016 Nhà nước và các Công ty Tư nhân đang khai thác đá trên địa bàn xã M có đầu tư đường ống dẫn nước và bể nước để dẫn nước sạch từ trên núi về phục vụ người dân. Thôn có bầu ra Tổ Điều hành nước sạch, gồm: Bà Lục Thị G - Tổ trưởng, ông Phùng Xuân H - Thư ký, ông Trương Văn S - Tổ trưởng Tổ 1, ông Dương Văn Tr - Tổ trưởng Tổ 2, ông Đặng Văn Tr

- Tổ trưởng Tổ 3. Việc bầu Tổ Điều hành nước sạch không do cơ quan chức năng có thẩm quyền nào ra quyết định thành lập mà là tổ chức tự phát nhưng có quy chế hoạt động và vận hành.

Tối ngày 25/4/2019, ông là người trực tiếp trông coi bể nước sạch thì có một số thanh niên tự ý trèo vào bể nước, gây rối ở khu bể nước (anh Trần Minh Ch không trèo vào), ông đứng ở ngoài yêu cầu các thanh niên đi ra ngoài, có gì để ngày mai vào xem xét. Sáng ngày 26/4/2019 có rất đông bà con trong thôn lên kiểm tra bể nước, ông có mở cửa để cho bà con vào, khi bà con đi ra thì ông khóa cửa lại. Đến chiều ngày 26/4/2019, anh Ch cùng một số thanh niên trong xã tự ý trèo cửa vào khu bể nước, cầm dụng cụ mở hết các van khóa ở bể nước, ông phát hiện và yêu cầu anh Ch cùng số thanh niên không tự ý mở khóa bể nước nhưng họ vẫn cố ý mở nên ông điện thoại cho bà G báo cáo sự việc, bà G lên đến nơi thì họ bỏ về hết.

Khi về nhà, Tổ Điều hành nước sạch được biết anh Ch dùng điện thoại quay lại sự việc, anh Ch là người hô hào mọi người đập phá và chửi bới, xúc phạm các thành viên Tổ Điều hành nước sạch nên ngày 03/5/2019 Tổ Điều hành nước sạch làm đơn tố cáo anh Trần Minh Ch gửi chính quyền địa phương xã M.

Ngày 15/5/2019, Công an xã tiến hành làm việc với Tổ Điều hành nước sạch và anh Trần Minh Ch, khi lập biên bản làm việc anh Ch tự ý bỏ về và không ký vào biên bản.

Ông khẳng định ông cùng những thành viên Tổ Điều hành nước sạch không có hành vi gì làm ảnh hưởng đến anh Ch và gia đình nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Ch về việc yêu cầu bà Lục Thị G, ông Phùng Xuân H, ông Trương Văn S, ông Dương Văn Tr, ông Đặng Văn Tr (Tổ Điều hành nước sạch) phải: Công khai xin lỗi anh Ch trước toàn thể người dân trong xã; Bồi thường thiệt hại cho anh Ch tổng số tiền là 49.938.459đ, gồm: Thu nhập thực tế bị mất là 1.038.459đ, bù đắp tổn thất về tinh thần là 13.900.000đ và chi phí thuê Luật sư là 35.000.00đ.

Bà Lục Thị G, ông Phùng Xuân H, ông Dương Văn Tr, ông Đặng Văn Tr: Thống nhất với trình bày và quan điểm của ông Trương Văn S; Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Ch về việc yêu cầu bà Lục Thị G, ông Phùng Xuân H, ông Trương Văn S, ông Dương Văn Tr, ông Đặng Văn Tr (Tổ Điều hành nước sạch) phải: Công khai xin lỗi anh Ch trước toàn thể người dân trong xã; Bồi thường thiệt hại tổng số tiền là: 49.938.459đ, gồm: Thu nhập thực tế bị mất là 1.038.45đ, bù đắp tổn thất về tinh thần là 13.900.000đ và chi phí thuê Luật sư là 35.000.00đ.

Kiểm sát viên phát biểu ý kiến: Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã tuân theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; các đương sự thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Đề nghị Hội đồng xét xử, xử: Không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Tại phiên tòa vắng mặt người làm chứng là bà Trần Thị Â, anh Lưu Văn L, anh Phùng Văn Q và anh Nguyễn Văn B nhưng Tòa án đã tiến hành triệu tập hợp lệ và họ đã có lời khai được thể hiện trong hồ sơ vụ án. Căn cứ Điều 229 Bộ luật Tố tụng dân sự Tòa án tiếp tục đưa vụ án ra xét xử.

Căn cứ lời khai của các bên cũng như các tài liệu thu thập được thể hiện trong hồ sơ vụ án, đủ cơ sở xác định: Tổ Điều hành nước sạch là tổ chức tự phát được dân bầu để quản lý, điều hành nước sạch cho dân, Tổ có xây dựng Quy chế hoạt động, trong đó có nội dung: .. “Tất cả người dân không có phận sự, không được tự ý vào khu vực bể chứa nước, Tổ có trách nhiệm sửa chữa sự cố xảy ra, hỏng hóc đường ống dẫn nước để phục vụ nhân dân…”. Ngày 26/4/2019, anh Trần Minh Ch, tự ý vào khu vực bể nước, vặn mở van khóa nước, mặc dù đã được ông Trương Văn S là thành viên của Tổ Điều hành nước sạch nhắc nhở nhưng anh Ch vẫn tiếp tục vặn mở van khóa nước, anh Ch còn có những lời nói: “Ch nói đập gãy luôn cái đấy đi, ..Ch bảo B điện thoại bảo vợ cầm cưa lên cắt bỏ mấy cái van khóa,…Ch nói với bà Â cứ mở khóa nếu từ giờ đến tối lên xem, Tổ nước còn khóa thì gọi cả làng lên cắt bỏ hết mấy cái van khóa nước không cho khóa nữa để tự chảy…”, Ch còn dùng điện thoại quay lại (Biên bản làm việc ngày 14/10/2019 bút lục số 122). Do vậy, bà Lục Thị G, ông Phùng Xuân H, ông Trương Văn S, ông Dương Văn Tr, ông Đặng Văn Tr là thành viên của Tổ Điều hành nước sạch có đơn tố cáo hành vi của Trần Minh Ch gửi xã M. Công an xã M tiến hành làm việc với anh Trần Minh Ch và Tổ Điều hành nước sạch, Ủy ban nhân dân xã M ban hành Thông báo số: 32/UBND-TP ngày 05/6/2019 thông báo kết quả giải quyết đơn kiến nghị. Sau khi Ủy ban nhân dân xã M ban hành Thông báo số: 32/UBND-TP thì anh Trần Minh Ch có đơn tố cáo Tổ Điều hành nước sạch, gồm: Bà Lục Thị G, ông Phùng Xuân H, ông Trương Văn S, ông Dương Văn Tr, ông Đặng Văn Tr có hành vi vu khống anh Trần Minh Ch. Công an huyện T tiến hành xác minh và ban hành Thông báo số: 47/TB-CAH ngày 06/11/2019 về việc trả lời đơn của anh Trần Minh Ch, nội dung: Tổ nước sạch nghi ngờ và làm đơn tố cáo Trần Minh Ch là có căn cứ. Do vậy, không có dấu hiệu của Tội vu khống được quy định tại Điều 156 Bộ luật Hình sự. Riêng vụ cạy phá làm hư hỏng một số van nước, Công an huyện T đang tiếp tục điều tra, xác minh, khi rõ đối tượng vi phạm, căn cứ vào mức độ vi phạm, Công an huyện sẽ xử lý theo quy định pháp luật.

Hành vi của Tổ nước sạch thuộc trường hợp Tố giác tội phạm theo quy định tại khoản 1 Điều 144 Bộ luật Tố tụng hình sự. Tố giác tội phạm đồng thời là quyền, vừa là nghĩa vụ của công dân theo quy định tại Điều 19, Điều 389 Bộ luật Hình sự. Nguyên đơn không xuất trình được bất cứ tài liệu, chứng cứ gì chứng minh Tổ Điều hành nước sạch cố ý tố giác tội phạm sai sự thật. Do đó, hành vi tố giác của bà Lục Thị G, ông Phùng Xuân H, ông Trương Văn S, ông Dương Văn Tr, ông Đặng Văn Tr (thành viên của Tổ điều hành nước sạch) là hợp pháp.

Căn cứ Điều 584 Bộ luật Dân sự và vận dụng hướng dẫn tại Nghị quyết số: 03/2006/NQ-HĐTP ngày 08 tháng 7 năm 2006 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, Hội đồng xét xử thấy cần không chấp nhận yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng của anh Trần Minh Ch, vì: Hành vi làm đơn tố cáo của bà Lục Thị G, ông Phùng Xuân H, ông Trương Văn S, ông Dương Văn Tr, ông Đặng Văn Tr (thành viên của Tổ điều hành nước sạch) là có căn cứ, không trái pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 11, Điều 34, Điều 584 Bộ luật Dân sự; khoản 1 Điều 144 Bộ luật Tố tụng hình sự; Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự và Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội, xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Trần Minh Ch về việc yêu cầu bà Lục Thị G, ông Phùng Xuân H, ông Dương Văn Tr và ông Trần Văn S (Tổ Điều hành nước sạch) công khai xin lỗi anh Trần Minh Ch trước toàn thể người dân trong xã và bồi thường thiệt hại cho anh Trần Minh Ch tổng số tiền là: 49.938.459đ (Bốn mươi chín triệu, chín trăm ba tám nghìn, bốn trăm năm chín đồng), gồm: Thu nhập thực tế bị mất 1.038.459đ, bù đắp tổn thất về tinh thần 13.900.000đ và chi phí thuê Luật sư 35.000.000đ.

3. Án phí dân sự sơ thẩm: Anh Trần Minh Ch được miễn nộp tiền án phí.

4. Đương sự có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án để yêu cầu xét xử phúc thẩm.