Bản án 03/2018/KDTM-PT — Tranh chấp hợp đồng tín dụng

NỘI DUNG VỤ ÁN

-Đại diện nguyên đơn, bà Trần Thị Hoàng T trình bày:

Ông Nguyễn Thiên V có vay vốn tại Ngân hàng TMCP T.V.N-Chi nhánh Đà Nẵng theo Hợp đồng tín dụng số: 1401555504/2015-HĐTDHM/NHCT480 ngày 24/12/2015 với hạn mức tiền vay là 2.500.000.000đ và Văn bản sửa đổi, bổ sung Hợp đồng tín dụng số: 1401555504/2016-HĐTDHM/NHCT480 ngày 18/01/2016 nâng hạn mức tối đa là 2.800.000.000đ; mục đích vay để bổ sung vốn kinh doanh mua bán xe đạp; thời hạn cho vay, lãi suất vay được ghi rõ trong từng khế ước nhận nợ cụ thể.

Để đảm bảo cho khoản vay trên, ông Ngô Quang M và bà Nguyễn Ngọc V đã ký văn bản cam kết bảo lãnh số: 01 ngày 10/10/2014 và ký Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất số: 140155504/HĐTC ngày 16/10/2014 về việc thế chấp nhà và đất ở tại X06/6 đường V, phường T quận C, TP Đà Nẵng (Giấy chứng nhận số: BV224632 do Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Đà Nẵng cấp ngày 07/10/2014) đã được công chứng chứng thực và đăng ký giao dịch bảo đảm tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền cùng ngày để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ cho ông Nguyễn Thiên V.

Do ông V vi phạm nghĩa vụ trả nợ lãi định kỳ và nợ gốc đến hạn theo thỏa thuận tại hợp đồng tín dụng, tính đến nay các khoản nợ đều đã quá hạn; mặc dù Ngân hàng đã nhiều lần đôn đốc ông V trả nợ và yêu cầu ông V phối hợp với bên thế chấp bảo đảm để cùng Ngân hàng xử lý tài sản thế chấp trả nợ nhưng ông V vẫn không thực hiện.

Ngân hàng đề nghị Tòa án buộc ông Nguyễn Thiên V phải thanh toán dứt điểm số tiền trên cho Ngân hàng. Trong trường hợp ông V không trả được nợ hoặc trả không đầy đủ ngân hàng đề nghị Tòa án phát mãi tài sản thế chấp của ông Ngô Quang M và bà Nguyễn Ngọc V để thu hồi nợ cho ngân hàng; buộc ông V phải tiếp tục chịu tiền lãi theo thỏa thuận tại Hợp đồng tín dụng từ ngày 22/8/2017 cho đến khi thanh toán xong nợ gốc cho Ngân hàng.

-Ông Nguyễn Thiên V trình bày:

Tôi

có

ký

kết

Hợp

đồng

tín

dụng

số: 1401555504/2015-HĐTDHM/NHCT480 ngày 24/12/2015 với hạn mức tiền vay là 2.500.000.000đ và Văn bản sửa đổi, bổ sung Hợp đồng tín dụng số: 1401555504/2016-HĐTDHM/NHCT480 ngày 18/01/2016 nâng hạn mức vay là 2.800.000.000đ; mục đích vay để bổ sung vốn kinh doanh mua bán xe đạp.

Hiện nay tôi còn nợ số tiền là 1.910.155.000đ như đại diện ngân hàng trình bày là đúng.

Về việc sử dụng vốn vay, thời gian đầu tôi đầu tư vào việc kinh doanh mua bán xe đạp, sau đó do ông M và bà V cần tiền để sửa nhà hay làm ăn nên tôi đã đưa số tiền 1.800.000.000đ cho bà V sử dụng, thời điểm đưa tiền ông M và bà V chưa ly hôn.

Nay ngân hàng khởi kiện tôi đề nghị ngân hàng giảm bớt nợ lãi và tạo điều kiện cho tôi trả nợ dần.

Về yêu cầu xử lý tài sản thế chấp của ông M và bà V của Ngân hàng thì tôi đề nghị giải quyết theo quy định của pháp luật.

-Ông Ngô Quang M trình bày:

Tôi và bà Nguyễn Ngọc V có ký văn bản cam kết bảo lãnh số: 01 ngày 10/10/2014 và ký Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất số: 140155504/HĐTC ngày 16/10/2014 về việc thế chấp cho Ngân hàng TMCP T.V.N tài sản là nhà và đất ở theo Giấy chứng nhận số: BV224632 do Sở Tài nguyên Môi trường thành phố Đà Nẵng cấp ngày 07/10/2014 tại địa chỉ X06/6 đường V, phường T, quận C, thành phố Đà Nẵng để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ cho ông Nguyễn Thiên V (là em vợ) tại ngân hàng.

Tuy nhiên, người đề nghị tôi đứng ra thế chấp tài sản để bảo đảm nợ vay với Ngân hàng là ông Nguyễn Phước C và bà Lương Thị H (là bố mẹ vợ) chứ không phải ông Nguyễn Thiên V (em vợ) và người sử dụng vốn vay là ông Nguyễn Phước C và bà Lương Thị H chứ không phải ông Nguyễn Thiên V. Nếu là ông V sử dụng vốn vay thì ông V cũng sử dụng vốn vay sai mục đích, cố tình chiếm đoạt tài sản của tôi, nhằm để đẩy trách nhiệm trả nợ cho người thế chấp bảo đảm.

Tôi không thừa nhận việc tôi và bà Nguyễn Ngọc V có mượn lại số tiền 1.800.000.000đ từ ông Nguyễn Thiên V như lời trình bày của ông V.

Ngày 17/6/2016 khi hôn nhân vợ chồng trầm trọng, chuẩn bị ly hôn tôi đã yêu cầu ngân hàng ngừng giải ngân và tiến hành thu hồi nợ của bên vay để tôi giải chấp tài sản làm thủ tục ly hôn và chia tài sản; Ngân hàng đã tiếp nhận yêu cầu của tôi, thông báo dư nợ tại thời điểm ngày 17/6/2016 là 1.850.000.000đ; sau đó bên vay là ông V đã trả khoản nợ này nhưng ngân hàng tiếp tục giải ngân 4 khế ước nhận nợ từ ngày 09/09/2016 đến ngày 01/12/2016 để duy trì số nợ 1.815.000.000đ là vi phạm, tôi không đồng ý bảo lãnh cho các khoản nợ sau thời điểm tôi đã yêu cầu dừng giải ngân. Ngày 19/12/2016 tôi đã có đơn yêu cầu chấm dứt Hợp đồng thế chấp gửi ngân hàng nhưng ngân hàng không trả lời.

Bốn khế ước nhận nợ từ ngày 09/09/2016 đến ngày 01/12/2016 đều được giải ngân đến tài khoản của ông Nguyễn Văn V cửa hàng mua bán xe đạp số X50 đường B, thành phố Đà Nẵng nhưng thực chất cửa hàng này không tồn tại, Nguyễn Văn V là nhân viên làm việc cho gia đình ông V. Ông V có biểu hiện lập hồ sơ khống để ngân hàng giải ngân.

Theo phụ lục hợp đồng tín dụng giữa ngân hàng và ông V ký ngày 18/01/2016 thì có 2 nội dung thay đổi, bao gồm: Bổ sung thêm tài sản thế chấp của ông Lương Hoài N và bà Tô Thị Phương C (ông N là em ông C) và nâng hạn mức tín dụng lên từ 2.500.000.000đ thành 2.800.000.000đ nhưng ngân hàng đã tự ý giải chấp tài sản thế chấp cho ông N và bà C chỉ yêu cầu xử lý tài sản thế chấp của tôi và bà V là không đúng, có biểu hiện khuất tất.

Bản thân ông V cũng như gia đình ông V hoàn toàn có đủ khả năng thanh toán nợ nhưng không thanh toán, phía ngân hàng không chủ động trong việc thu hồi nợ từ ông V mà lại yêu cầu xử lý tài sản bảo đảm của tôi là không đúng pháp luật.

Theo tôi, gia đình bà V và ông Nguyễn Thiên V với ngân hàng có dấu hiệu thông đồng, tiếp tay với nhau để cố tình xử lý tài sản thế chấp của người bảo đảm, chiếm đoạt tài sản của tôi nên tôi đã có đơn tố cáo đến Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an thành phố Đà Nẵng và các cơ quan liên quan.

Do vậy, tôi không đồng ý với yêu cầu xử lý tài sản thế chấp của ngân hàng, không đồng ý giao phần tài sản của tôi trong khối tài sản chung với bà Nguyễn Ngọc V để trả nợ thay cho ông V.

-Bà Nguyễn Ngọc V trình bày:

Tôi và ông M có ký kết Văn bản bảo lãnh và ký hợp đồng thế chấp để thế chấp tài sản là nhà và đất tại địa chỉ X06/6 đường V, phường T quận C, thành phố Đà Nẵng để đảm bảo trả nợ vay của ông Nguyễn Thiên V tại ngân hàng như lời trình bày của các đương sự trên.

Về số tiền nợ vay của ông V tại ngân hàng tôi không có ý kiến. Tôi xác nhận do nhu cầu sửa nhà và làm ăn tôi và ông M có mượn lại số tiền 1.800.000.000đ từ ông Nguyễn Thiên V.

Về yêu cầu khởi kiện của ngân hàng, trong trường hợp ông V không trả được nợ cho ngân hàng thì tôi đồng ý giao phần tài sản của tôi trong khối tài sản chung là nhà đất trên của tôi với ông M cho ngân hàng xử lý theo quy định của pháp luật.

​Với nội dung trên, án sơ thẩm đã xử và quyết định về tài sản thế chấp:

1.2. Về xử lý tài sản thế chấp: Nếu ông Nguyễn Thiên V không thanh toán hoặc thanh toán không đầy đủ khoản nợ trên thì Ngân hàng TMCP T.V.N có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp là: nhà và đất ở tại thửa đất số 100, tờ bản đồ số 9, địa chỉ X06/6 đường V, phường T quận C, thành phố Đà Nẵng theo Giấy chứng nhận số: BV224632 do Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Đà Nẵng cấp ngày 07/10/2014 của ông Ngô Quang M và bà Nguyễn Ngọc V đã được thế chấp cho ngân hàng theo Văn bản bảo lãnh số: 01 ngày 10/10/2014 và Hợp đồng thế chấp Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất số: 140155504/HĐTC ngày 16/10/2014 để thu hồi nợ trong phạm vi bảo đảm là 2.500.000.000đ (chưa bao gồm lãi, tiền phạt, phí và các chí phí khác có liên quan) theo đúng quy định của pháp luật.

Ngày 01 tháng 9 năm 2017 ông Ngô Quang M kháng cáo, đề nghị tuyên hợp đồng bảo lãnh hết hiệu lực.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và kết quả tranh luận tại phiên tòa; Sau khi đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng phát biểu; Sau khi thảo luận và nghị án, Hội đồng xét xử nhận thấy:

Thời hạn cho vay là khoảng thời gian được tính từ ngày tiếp theo của ngày tổ chức tín dụng giải ngân vốn vay cho khách hàng đến thời điểm khách hàng trả hết nợ gốc và lãi vay theo thỏa thuận của tổ chức tín dụng và khách hàng”.

​Như vậy, trong mọi trường hợp đến ngày 14/10/2015 ngân

hàng

phải

kết

thúc

Hợp

đồng

vay

số: 1401555504/2014-HĐTDHM/NHCT480 ngày 10/10/2014 và xử lý, kể cả việc khởi kiện đến Tòa án giải quyết các vấn đề có liên quan, trong đó có việc thanh lý hợp đồng thế chấp. Việc ký kết hợp đồng tín dụng lần hai là giao dịch giữa ông V và ngân hàng nhưng có liên quan đến tài sản thế chấp của ông M và bà V, ông M thừa nhận là có cùng với ngân hàng định giá lại nhà đất thế chấp nhưng theo ông là ngân hàng yêu cầu ông để làm căn cứ tất toán hợp đồng tín dụng cũng như hợp đồng thế chấp và chỉ khi vợ chồng ông mâu thuẫn xin ly hôn ông mới biết giữa ngân hàng và ông V có ký hợp đồng tín dụng lần hai.

“chuyển cho lãnh đạo Chi nhánh có hướng xử lý” nhưng thực tế ngân hàng không có động thái nào đối với yêu cầu của ông M mà tiếp tục giải ngân cho ông V với tổng số tiền 1.815.000.000đ. Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện ngân hàng cho rằng việc ngân hàng tiếp tục giải ngân cho ông V là do bà V và ông V có yêu cầu. Tuy nhiên, ông M là chủ sở hữu đối với tài sản thế chấp, là người có đề nghị dừng giải ngân và sau này có yêu cầu chấm dứt hợp đồng thế chấp nhưng ông M không được ngân hàng mời làm việc mà ngân hàng chỉ dựa vào đề nghị tiếp tục giải ngân của bà V và ông V, trong khi bà V và ông V là chị em ruột, quyền lợi của bà V và ông V đối với hợp đồng tín dụng cũng như hợp đồng thế chấp là không đối chọi nhau thì đương nhiên bà V đồng ý.

“Qua đánh giá khách hàng Nguyễn Thiên V từ khi vay vốn ngân hàng đến này 17/6/2016 khách hàng thực hiện trả nợ gốc, lãi đầy đủ, đúng hạn theo hợp đồng tín dụng”

​(BL số: 163). Như vậy trước khi ngân hàng tiếp tục giải ngân cho ông V 04 lần, tổng số tiền 1.815.000.000đ thì ông V đã thanh toán gốc và lãi cho ngân hàng của số dư nợ trước đó, do​

“nghĩa vụ được bảo đảm bằng thế chấp chấm dứt”

theo quy định tại khoản 1 Điều 357 Bộ luật dân sự 2005 thì đương nhiên chấm dứt việc thế chấp tài sản của ông M và bà V.

Đơn cam kết về việc tiếp tục sử dụng quyền về tài sản để đảm bảo cho khoản vay của ông Nguyễn Thiên V tại NHCT”

​ngày 20 tháng 6 năm 2016 bà Nguyễn Ngọc V đồng ý tiếp tục dùng tài sản của mình bảo lãnh cho các khoản nợ của ông V và tại phiên tòa phúc thẩm, bà V đồng ý tiếp tục dùng tài sản là nhà đất tại X06/6 đường V, phường T quận C, thành phố Đà Nẵng, thế chấp cho ông V vay tiền và đồng ý với kết quả bản án sơ thẩm là xử lý tài sản thế chấp theo quy định.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ vào khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; ​Điều 355 Bộ luật dân sự năm 2005; Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1/ Chấp nhận kháng cáo của ông Ngô Quang M; Sửa Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số: 20/2017/KDTM-ST ngày 21 tháng 8 năm 2017 của Tòa án nhân dân quận C, thành phố Đà Nẵng về xử lý tài sản thế chấp, như sau:

-Trong trường hợp ông Nguyễn Thiên V không thanh toán hoặc thanh toán không đầy đủ số tiền gốc và tiền lãi cho Ngân hàng TMCP T.V.N thì tài sản của bà Nguyễn Ngọc V là ½ giá trị nhà đất tại X06/6 đường V, phường T quận C, thành phố Đà Nẵng (Giấy chứng nhận số BV224632 do Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Đà Nẵng cấp ngày 07/10/2014 đứng tên ông Ngô Quang M và bà Nguyễn Ngọc V), được xử lý theo Điều 355 Bộ luật dân sự 2005.

2/ ​Ông Ngô Quang M không chịu án phí KDTM-PT và được hoàn lại 2.000.000đ tạm ứng án phí KDTM-PT (biên lai thu số: 009736 ngày 08 tháng 9 năm 2017 của Chi cục Thi hành án dân sự quận C, thành phố Đà Nẵng).

3/ ​Các quyết định của bản án sơ thẩm (Điểm 1.1, Điều 1 và Điều 2) không bị kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật, kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

4/ Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên và được thi hành theo quy định tại Điều 02 luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 luật thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án dân sự được thực hiện theo định tại điều 30 luật thi hành án dân sự.