Bản án 03/2018/HSPT — Hình sự

[1] Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Văn Ph thừa nhận vào khoảng 17 giờ ngày 02/9/2016, bị cáo chính là người điều khiển xe mô tô biển kiểm soát 63B8 – 069.16 lưu thông trên tỉnh lộ 867 hướng từ chợ Bắc Đ đi thị trấn Mỹ Ph, khi đến gần trụ điện số 115 thuộc ấp Mỹ L, xã Thạnh M, huyện Tân Ph, tỉnh Tiền Giang thì xảy ra va chạm với xe mô tô biển kiểm soát 63B8 – 142.44 do anh Phạm Văn V điều khiển theo chiều ngược lại, dẫn đến hậu quả làm anh V tử vong tại chỗ. Tuy nhiên bị cáo cho rằng, lỗi dẫn đến tai nạn xảy ra là do anh V vượt xe trước mặt cùng chiều nên lấn qua làn đường của bị cáo là nguyên nhân chính gây ra tai nạn. Bị cáo không có lỗi, nhưng tòa cấp sơ thẩm tuyên bố bị cáo phạm tội là làm oan cho bị cáo.

[2] Xét ý kiến bị cáo cho rằng: anh V qua mặt xe cùng chiều nên lấn trái đường dẫn đến va chạm với xe bị cáo. Hội đồng xét xử nhận thấy: Tại phiên tòa sơ thẩm bị cáo đã hai lần khẳng định với Hội đồng xét xử, anh V vượt qua mặt xe cùng chiều khoảng 03 mét thì xảy ra sự va chạm (bl 300 và 301); Tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay, khi trả lời câu hỏi của luật sư bào chữa cho mình, bị cáo tiếp tục hai lần khẳng định khi bị hại vừa qua mặt xe cùng chiều thì xảy ra việc va chạm. Tuy nhiên tại hiện trường tai nạn hoàn toàn không có bất kỳ dấu vết nào của xe thứ ba bị tác động bởi sự va chạm trên là vô cùng phi lý. Cho thấy khi xảy ra sự va chạm của hai xe bị cáo và bị hại, hoàn toàn không có chiếc xe mô tô thứ ba nào chạy ngay sau đó như bị cáo đã khai. Do đó việc bị cáo khai bị hại vượt xe cùng chiều lấn trái đường gây ra tai nạn là không có căn cứ, đó chỉ là lời khai nại nhằm đổ lỗi cho bị hại của bị cáo nên bác.

[3] Trong vụ án này khi xảy ra tai nạn không có một người nào chứng kiến vụ việc. Do đó các dấu vết tại hiện trường vụ án là căn cứ duy nhất để xác định lỗi và là căn cứ buộc tội. Mọi nhận định phải dựa trên cơ sở hiện thực khách quan của các dấu vết tại hiện trường mới đảm bảo khoa học và có căn cứ. Tại phiên tòa có bảy luật sư bào chữa cho bị cáo, nhưng không có bất kỳ luật sư nào đưa ra được chứng cứ gì chứng minh vị trí nằm của tử thi, vị trí hai xe gây tai nạn và đặc biệt là các vết cày trên mặt đường đã có sự dịch chuyển, thay đổi hoặc bị làm giả. Tại phiên tòa bị cáo nhiều lần khẳng định không hề quen biết ai trong số những người khám nghiệm hiện trường và không hề có mâu thuẫn với bất cứ ai nên thành phần tham gia khám nghiệm hiện trường là khách quan, vô tư; Tại phiên tòa người chứng kiến việc lập biên bản hiện trường anh Đỗ Duy Tài nhiều lần xác định với luật sư rằng: Nhà anh cách hiện trường khoảng hơn 100 mét và khi nghe có tai nạn mới ra coi; Lúc anh đến hiện trường thì bị cáo vẫn còn nằm tại hiện trường. Từ khi anh đến hiện trường không có ai làm thay đổi hiện trường trừ việc người dân đưa bị cáo đi bệnh viện; Sau khi vẽ biên bản hiện trường xong, công an có cho anh đối chiếu giữa sơ đồ hiện trường do công an lập và các dấu vết trên mặt mặt đường như vị trí tử thi, vị trí hai xe, các vết cày trên mặt lộ…Sau khi đã kiểm tra và thấy là đúng nên anh ký xác nhận vào biên bản. Ngoài ra anh không biết gì khác. Điều này thể hiện các dấu vết tại hiện trường được thể hiện trong bản vẽ hiện trường là chính xác, khách quan; Tại phiên tòa bị cáo cũng xác định, quá trình điều tra, điều tra viên có cho bị cáo xem lại bản vẽ hiện trường, giải thích cho bị cáo, nhưng bị cáo thấy thể hiện chỗ va chạm bên phần đường bị hại nên bị cáo không đồng ý; Về thành phần tham gia khám nghiệm hiện trường là đầy đủ đúng theo quy định pháp luật. Do đó đã có đủ cơ sở cho Hội đồng xét xử kết luận các dấu vết tại hiện trường được thể hiện trong bản vẽ hiện trường là chính xác, khách quan, là căn cứ để xem xét giải quyết vụ án.

[4] Xét ý kiến bị cáo và các luật sư cho rằng: điểm va chạm nằm trên phần đường của bị cáo. Hội đồng xét xử nhận thấy: theo diễn biến sự việc do chính bị cáo khai nhận, thì hai xe chạy ngược chiều, nhập vào nhau dẫn đến va chạm vào bên trái xe của nhau. Như vậy, chắc chắn sau khi va chạm, theo quán tính hai xe sẽ tách ra theo hai hướng ngược lại hơi chếch về trước theo chiều tiến của xe, ngã xuống đường và tiếp tục trượt dài theo quán tính cho đến khi hết trớn. Tùy theo tốc độ mỗi xe mà vết trượt của từng xe sẽ có độ dài, ngắn tương ứng nhau. Đây là một quá trình diễn biến tự nhiên, khách quan, khoa học, phù hợp thực tiễn và logic, được mọi người thừa nhận một cách hiển nhiên. Đối chiếu với vụ án này, những dấu vết để lại tại hiện trường có 6 vết cày trên mặt lộ. Căn cứ vào độ nông sâu của các vết cày mà người ta xác định được đâu là điểm đầu và đâu là điểm cuối. Theo kết quả đo đạc tại hiện trường thì vết cày thứ nhất dài 2,5 mét có điểm đầu cách lề trái (theo hướng đi của xe bị cáo) là 1,47 mét, điểm cuối cách lề trái 1,55 mét. Điều này cho thấy vết cày này chạy theo hướng từ trái qua phải và chếch về trước theo hướng tiến của xe bị cáo. Tiếp theo là 05 vết cày còn lại đứt đoạn và cũng theo chiều hướng này. Cuối vết cày thứ 6 là vị trí xe của bị cáo (cách điểm cày cuối 2,7 mét). Như vậy, từ vị trí, độ nông sâu của các vết cày trên hiện trường, kết hợp chiều hướng của các vết cày trên lộ là từ trái qua phải và chếch về trước theo chiều tiến của xe bị cáo dẫn chiếu đến vị trí xe của bị cáo nên có cơ sở xác định các vết cày này là do xe của bị cáo gây ra (bl 129, 130). Điều này cũng phù hợp với kết quả giám định trực tiếp dấu vết trên hai xe gây tai nạn (bl 144) đã xác định là các vết trầy xước trên phần phải thân xe của bị cáo gồm cạnh vành bánh trước, bàn đạp phanh chân, đế chân trước, ốp nhựa trên đầu xe, đầu tay lái, đầu tay thắng, cánh yếm chắn gió, để chân sau, ốp bô, tay nâng phía sau là do tác động với mặt đường mà ra. Như vậy từ dấu vết hiện trường và kết quả giám định, Hội đồng xét xử đã có đủ cơ sở kết luận vị trí xe của bị cáo khi ngã xuống mặt đường sau khi xảy ra va chạm với xe bị hại là nằm bên phần đường của bị hại, cách lề trái theo chiều tiến xe bị cáo là 1,47 mét; cách tim lộ về phía trái theo chiều tiến xe bị cáo là 0,58 mét (tim lộ cách lề trái 2,05 mét). Từ đó xác định khi xảy ra tai nạn xe của bị cáo đã lấn sang làn đường của bị hại. Một điểm cần lưu ý thêm là, tại phiên tòa các luật sư bào chữa cho bị cáo cũng cho rằng “bản ảnh khám nghiệm xe bị hại có vết trầy xước nhưng hiện trường không thể hiện có vết cày của xe bị hại là vô lý cần làm rõ”. Điều này cho thấy chính bản thân các luật sư khi nghiên cứu biên bản hiện trường cũng cho rằng các vết cày trên mặt đường không phải của xe bị hại gây ra.

[5] Tại phiên tòa các luật sư của bị cáo cho rằng vị trí vết cày C2 và C3 là nơi xảy ra va chạm, nằm bên phần đường của bị cáo. Xét ý kiến này Hội đồng xét xử nhận thấy: trước khi ngã xuống mặt đường tất phải có sự va chạm xảy ra; sau khi ngã xuống mặt đường tất phải có vết cày trên mặt đường dẫn chiếu đến vị trí xe nằm lại trên hiện trường. Đối chiếu biên bản hiện trường, theo chiều tiến xe bị hại thì trước dấu cày C2, C3 không hề có dấu hiệu của sự va chạm. Sau vết cày C2, C3 không có vết cày nào dẫn chiếu đến vị trí xe bị hại, mà chỉ có vết cày C1 đã được xác định của xe bị cáo. Ngược lại, theo chiều tiến của xe bị cáo thì trước vết cày C2, C3 có dấu hiệu của sự va chạm như, các mảnh nhựa vỡ, vết nhựa bị lún, vết nhớt phun…. Sau vết cày C2, C3 có các vết cày C4, C5, C6 dẫn chiếu đến vị trí xe bị cáo. Từ đó cho thấy ý kiến luật sư xác định vết cày C2, C3 là vị trí xảy ra va chạm là không có cơ sở nên bác.

[6] Tại phiên tòa các luật sư bị cáo cho rằng, Biên bản hiện trường là chưa khách quan, có nhiều sai phạm, cụ thể là: Thời gian lập biên bản hiện trường thể hiện 17 giờ 15 phút trùng giờ xảy ra tai nạn là vô lý; Ngay từ đầu áp đặt chủ quan điểm va chạm nằm bên phần đường bị hại dẫn đến lập biên bản hiện trường không khách quan, theo hướng bất lợi cho bị cáo; Tốc độ hai xe ngang nhau nhưng xe bị cáo ngã vào lề đường ngay tại nơi va chạm trong khi xe bị cáo cách nơi va chạm đến hơn 10 mét là vô lý; Tử thi nằm ngay trước đầu xe bị hại là không có khả năng xảy ra; Bản ảnh xe bị hại có dấu vết trầy xước nhưng không có vết cày của xe bị hại trên hiện trường là vô lý; Biên bản hiện trường ghi nhận hiện trường đã có sự xáo trộn nên không đảm bảo sự khách quan; Bản vẽ hiện trường (bl 130) thể hiện xe bị hại lưu thông trên phần đường của bị cáo nên lỗi là của bị hại; Chữ ký, chữ viết của người lập biên bản hiện trường và sơ đồ hiện trường không phải do cùng một người lập ra. Về các ý kiến này Hội đồng xét xử nhận định:

[7] Các luật sư còn cho rằng, trong vụ án này là lỗi hỗn hợp do cả hai đều có nồng độ cồn vượt quá quy định, nên thông thường sẽ quy lỗi và trách nhiệm cho người bị thương tích nhẹ hơn; Ký hiệu các chữ C2, C3, C4, C6 trong mỗi bản ảnh lại khác nhau không trùng lắp. Về các vấn đề này Hội đồng xét xử nhận thấy:

[8] Ngoài ra Hội đồng xét xử xác định:

[9] Từ những căn cứ trên nhận thấy: Việc bị cáo đã uống rượu có nồng độ cồn trong máu là 186 mg/dl; điều khiển xe không làm chủ tay lái lấn trái đường gây ra tai nạn là vi phạm khoản 1 điều 9 và hành vi bị cấm theo khỏan 8 điều 8 Luật giao thông đường bộ cụ thể là “ ..người tham gia giao thông phải đi bên phải theo chiều đi của mình…”, và “.. điều khiển xe mô tô …mà nồng độ cồn vượt quá 50miligam/lít…”. Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm đã xét xử bị cáo về tội “Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ” theo điểm b khoản 2 Điều 202 Bộ luật hình sự là có cơ sở, đúng người, đúng tội. Không làm oan cho bị cáo.

[10] Xét về mức án: Hội đồng xét xử nhận thấy, hiện nay tội phạm này đã và đang gây ra những thiệt hại vô cùng to lớn cho xã hội về người và tài sản. Khung hình phạt đối với tội phạm này cũng rất nghiêm khắc. Tuy nhiên khi xét xử một số trường hợp vẫn còn nặng về lỗi vô ý nên xử nhẹ hoặc cho hưởng án treo nên không phát huy được tính răn đe phòng chống chung. Trong vụ án này về tính chất bị cáo hoàn toàn có lỗi. Sau khi xảy ra tai nạn lại đổ lỗi cho người bị hại đã chết, còn gây khó khăn cho cơ quan điều tra. Việc đưa 20 triệu cho bị hại chỉ là hỗ trợ do tình người chứ không phải là bồi thường thiệt hại cho gia đình bị hại như bị cáo đã nhiều lần xác định và chối bỏ việc cả gia đình đến gặp cha mẹ anh V thỏa thuận việc bồi thường, nhưng cấp sơ thẩm vẫn cho bị cáo hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b điều khoản 1 điều 46 Bộ luật hình sự đã là có lợi cho bị cáo. Với hậu quả, tính chất, mức độ lỗi và chỉ có một tình tiết giảm nhẹ như trên mà cấp sơ thẩm chỉ xử phạt bị cáo 03 năm tù trong khi khung hình phạt từ 3 đến 10 năm là quá nhẹ. Tuy nhiên không có kháng cáo, kháng nghị theo hướng tăng nặng, cấp phúc thẩm không được làm xấu đi tình trạng của bị cáo nên cần giữ y mức án này.