Bản án 02/2026/HC-ST — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Người khởi kiện ông Huỳnh Văn U trình bày:

Ông Huỳnh Văn U xây nhà mới diện tích 92,75m2 (chiều ngang 07m x dài 13,25m, kết cấu khung cột bằng kẽm tiền chế, mái lợp tôn lạnh, vách dừng tôn lạnh, nền đổ đá) thì bị Ủy ban nhân dân (UBND) thị trấn S lập biên bản vi phạm hành chính ngày 16/5/2022 và Chủ tịch UBND huyện T, tỉnh Cà Mau ra Quyết định số 08/QĐ-XPHC ngày 24/5/2022 (gọi tắt là Quyết định số 08) xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi “Chiếm đất phi nông nghiệp tại khu vực đô thị”, diện tích đất chiếm 92,75m2, thửa số 3, tờ bản đồ số 29, tổng diện tích 21.453m2, mục đích sử dụng đất là đất ở đô thị: Xử phạt ông Huỳnh Văn U số tiền 30.000.000 đồng; buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm và buộc trả lại đất lấn chiếm, cụ thể: Buộc ông U phá dỡ công trình, vật kiến trúc và trả lại đất đã lấn chiếm.

Để bảo đảm thi hành Quyết định số 08, Chủ tịch UBND huyện T ban hành Quyết định số 09/QĐ-CCXP ngày 05/6/2025 (gọi tắt là Quyết định số 09) về việc cưỡng chế buộc thực hiện khắc phục hậu quả, thời gian thực hiện 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định. Ngày 29/9/2025, Chủ tịch UBND xã S ban hành Quyết định số 32/QĐ-CCXP (gọi tắt là Quyết định số 32) về việc cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, cụ thể do hành vi vi phạm hành chính gây ra là “Chiếm đất phi nông nghiệp tại khu vực đô thị”, diện tích đất chiếm 92,75m² (dưới 0,05 héc ta), thửa đất số 03, tờ bản đồ số 29, tổng diện tích 21.453,0m², mục đích sử dụng đất là đất ở đô thị (ODT) theo Mãnh trích đo địa chính tỷ lệ 1/1000 được Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau xác lập ngày 28/4/2021 và được Sở Tài nguyên và Môi trường kiểm tra, xác nhận ngày 15/5/2021. Đồng thời, buộc ông U khôi phục lại tình trạng ban đầu trước khi vi phạm, cụ thể là phá dỡ công trình, vật kiến trúc và trả lại đất đã chiếm (phá dỡ căn nhà khung cột bằng kẽm tiền chế, mái lợp tôn lạnh, vách dừng tôn lạnh, nền đổ đá và trả lại toàn bộ diện tích đã lấn chiếm 92,75m²). Các quyết định này đã ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của ông U nên yêu cầu hủy 03 quyết định:

- Quyết định số 08/QĐ-XPHC ngày 24/5/2022 của Chủ tịch UBND huyện T, tỉnh Cà Mau về việc xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi “Chiếm đất phi nông nghiệp tại khu vực đô thị”.

- Quyết định số 09/QĐ-CCXP ngày 05/6/2025 của Chủ tịch UBND huyện T, tỉnh Cà Mau về việc cưỡng chế buộc thực hiện khắc phục hậu quả.

- Quyết định số 32/QĐ-CCXP ngày 29/9/2025 của Chủ tịch UBND xã S, tỉnh Cà Mau về việc cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả.

Người đại diện theo ủy quyền của ông Huỳnh Văn U trình bày căn cứ yêu cầu hủy các quyết định: (1) Diện tích đất xây dựng căn nhà là hợp pháp: Nguồn gốc phần đất diện tích 4.250m² bị ảnh hưởng bởi khu dân cư xen ghép Sông Đốc là do UBND huyện T cấp quyền sử dụng đất cho ông Võ Khắc Đ theo Quyết định số 384 ngày 21/8/1993. Sau đó, ông Đ chuyển nhượng cho ông Đ1 và ông Đ1 tiếp tục chuyển nhượng lại cho ông U. Vợ, chồng ông U canh tác ổn định, không tranh chấp với ai, được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cà Mau cập nhật chủ sử dụng đất trên sổ mục kê quản lý đất đai tỉnh Cà Mau vào năm 2008 và năm 2012. (2) Quyết định số 08 và các Quyết định cưỡng chế là sai chủ thể vì: Phần đất diện tích 92,75m2 ông U đã cho anh G và chị M cất căn nhà nêu trên; số căn cước công dân ghi trong Quyết định không phải của ông Huỳnh Văn U. (3) Cùng quyết định xử phạt hành chính nhưng ban hành 02 quyết định cưỡng chế.

Người đại diện của Chủ tịch UBND xã S, tỉnh Cà Mau trình bày: Trình tự thủ tục, thẩm quyền, căn cứ ban hành và nội dung Quyết định hành chính số 08 và các quyết định cưỡng chế là đúng quy định pháp luật. Về thông tin chủ thể bị xử phạt và cưỡng chế có sai sót nhỏ nhưng không làm thay đổi bản chất nội dung quyết định. Do đó, người bị kiện đề nghị bác toàn bộ yêu cầu của ông U và giữ nguyên các quyết định hành chính.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Nguyễn Hoàng G và chị Huỳnh Diễm M trình bày: Nguồn gốc diện tích đất 92,75m2 là của ông Huỳnh Văn U (cha ruột của chị M) nhận chuyển nhượng hợp pháp, sử dụng ổn định lâu dài, có kê khai đăng ký sổ mục kê vào năm 2008 và năm 2012. Đến năm 2022, ông U cho vợ chồng chị M cất nhà, bị xử phạt theo Quyết định số 08 và các quyết định cưỡng chế. Do phần đất ông U cho vợ chồng chị M là hợp pháp và căn nhà là của vợ chồng chị M nhưng Quyết định số 08 và các quyết định cưỡng chế đối với ông U là ảnh hưởng đến quyền lợi của vợ chồng chị M. Do đó, anh G và chị M đề nghị chấp nhận yêu cầu của ông U về việc hủy các quyết định nêu trên.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát: Về thủ tục tố tụng hành chính trong quá trình thụ lý, giải quyết vụ án và tại phiên tòa là đúng quy định pháp luật về thủ tục tố tụng giải quyết vụ án hành chính. Về nội dung: Căn cứ Điều 30, Điều 31, Điều 116, Điều 348 Luật Tố tụng hành chính; Nghị định số 296/2025/NĐ-CP ngày 16/11/2025 của Chính phủ; khoản 5 Điều 16 Nghị định 118/2021/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 68/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính; Điều 54 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Đề nghị Hội đồng xét xử:

- Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Huỳnh Văn U: Hủy Quyết định số 09/QĐ-CCXP ngày 05/6/2025 về cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả của Chủ tịch UBND huyện T (nay là UBND xã S) và Quyết định số 32/QĐ-CCXP ngày 29/9/2025 về cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả của Chủ tịch UBND xã S.

- Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Huỳnh Văn U về việc hủy Quyết định số 08/QĐ-XPHC ngày 24/5/2022 về xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Huỳnh Văn U.

Về án phí và chi phí tố tụng: Đương sự phải chịu án phí hành chính sơ thẩm và chi phí tố tụng theo quy định.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Ngày 03/10/2022, Chủ tịch UBND huyện T ban hành Quyết định số 19/QĐ-CCXP cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với ông Huỳnh Văn U, thời gian thực hiện: 60 ngày, kể từ ngày nhận Quyết định. Ngày 25/11/2022, ông U có đơn xin gia hạn thời hạn tháo dỡ nhà đến ngày 15/12/2022 nhưng ông U vẫn không chấp hành. UBND đã nhiều lần vận động, thuyết phục ông U cùng gia đình tự nguyện tháo dỡ căn nhà, khôi phục lại tình trạng ban đầu nhưng ông U cố tình trì hoãn và không thực hiện.

Về nguyên tắc, việc cưỡng chế chỉ được thực hiện khi có quyết định cưỡng chế bằng văn bản của người có thẩm quyền và vẫn còn hiệu lực pháp lý cho đến khi được thi hành xong, bị hủy bỏ, hoặc bị đình chỉ. Tuy nhiên, sau khi ban hành Quyết định số 08 thì Chủ tịch UBND huyện T ban hành Quyết định số 19/QĐ-CCXP ngày 03/10/2022 chưa được thi hành xong, không bị hủy bỏ hoặc bị đình chỉ nên vẫn còn hiệu lực. Nhưng lại tiếp tục ban hành Quyết định số 09 và Quyết định số 32, về cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với ông Huỳnh Văn U là vi phạm quy định tại Điều 3 của Nghị định số 296/2025/NĐ-CP ngày 16/11/2025 của Chính phủ và Điều 54 Luật Tổ chức chính quyền địa phương như quan điểm của đại diện Viện kiểm sát là có căn cứ.

Tuy Quyết định số 09 và Quyết định số 32 có vi phạm về trình tự, thủ tục ban hành; khi ban hành Quyết định số 19/QĐ-CCXP ngày 03/10/2022, không tổ chức cưỡng chế thi hành nhưng các quyết định này có cùng nội dung cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với ông Huỳnh Văn U trong Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 08. Hơn nữa, các Quyết định số 19 và Quyết định số 09 không được triển khai thực hiện và cưỡng chế thi hành với lý do thời hạn cưỡng chế được ấn định tại các quyết định này đã hết nên không ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông U. Đối với Quyết định số 32/QĐ-CCXP ngày 29/9/2025 của Chủ tịch UBND xã S tuy được ban hành trong thời điểm Quyết định số 19 và Quyết định số 09 đang còn hiệu lực nhưng đây là căn cứ thực hiện các bước cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với ông Huỳnh Văn U nên vẫn phát sinh hiệu lực pháp luật.

Tại Điều 1 Quyết định số 08 buộc khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm hành chính gây ra đối với ông Huỳnh Văn U là 10 ngày, kể từ ngày nhận quyết định nhưng ông U không chấp hành nên UBND cưỡng chế buộc thực hiện theo Quyết định số 32 là phù hợp với Điều 30 Luật Xử lý vi phạm hành chính. Trước khi thực hiện Quyết định số 32, các cơ quan ban ngành của huyện T – sau khi sáp nhập là xã S lập biên bản vận động nhưng ông U không tự nguyện chấp hành; thời hạn ghi trong quyết định là 30 ngày, nghĩa là những người liên quan đến quyết định và thực thi quyết định phải thực hiện cưỡng chế trong thời hạn 30 ngày, chứ không phải hết 30 ngày ghi trong Quyết định số 32 thì ông U mới thực hiện. Ông U đã được triển khai Quyết định số 32 và được vận động, thuyết phục nhưng ông U không tự nguyện thực hiện, nên Chủ tịch UBND xã S ban hành Quyết định số 32 về việc cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là đúng theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 86 Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Như đã phân tích, Hội đồng xét xử xét thấy không cần thiết phải hủy Quyết định số 09 và Quyết định số 32 đã được tổ chức thi hành việc cưỡng chế đối với ông Huỳnh Văn U như đề nghị của Viện kiểm sát.

Tại khoản 1, 2 Điều 2 của Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định: Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, ...; xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, …; theo khoản 2 Điều 5 quy định: Đối tượng bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính là cá nhân vi phạm hành chính...; do đó, lập biên bản vi phạm hành chính đối với cá nhân ông Huỳnh Văn U, trong trường hợp này ông U là cá nhân của Hộ gia đình bị lập biên bản vi phạm hành chính, cho nên các quyết định hành chính áp dụng đối với ông U. Tại thời điểm này, chị M và anh G dù thực tế có sống trên căn nhà này nhưng không chứng minh được việc tặng cho là hợp pháp bằng văn bản và phần đất này chưa được cấp quyền sử dụng đất như đã phân tích trên nên Quyết định số 08 và Quyết định cưỡng chế số 32 không buộc anh G và chị M thực hiện việc khắc phục hậu quả là có cơ sở.

Vì các lẽ trên,

U T ĐỊNH:

Căn cứ vào các Điều 3, 30, 31, 116, 158, khoản 1 Điều 348, 358, 366, điểm a khoản 2 Điều 193 của Luật Tố tụng hành chính; khoản 1, 2 Điều 2, Điều 3, 5, khoản 2 Điều 28, Điều 30, 38, khoản 1 Điều 85, điểm d khoản 2 Điều 86, Điều 87 và 88 Luật Xử lý vi phạm hành chính; khoản 1 Điều 32 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

T n :

1. Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Huỳnh Văn U về việc yêu cầu hủy:

- Quyết định hành chính số 08/QĐ-XPHC ngày 24/5/2022 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Cà Mau.

- Quyết định hành chính số 09/QĐ-CCXP ngày 05/6/2025 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Cà Mau.

- Quyết định hành chính số 32/QĐ-CCXP ngày 29/9/2025 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã S, tỉnh Cà Mau.

2. Án phí hành chính và chi phí tố tụng:

- Ông Huỳnh Văn U phải chịu án phí hành chính sơ thẩm 300.000 (ba trăm nghìn) đồng. Ngày 20/10/2025, ông Huỳnh Văn U đã nộp tạm ứng án phí 300.000 (ba trăm nghìn) đồng tại Biên lai số 0002643 của Thi hành án dân sự tỉnh Cà Mau, được chuyển thu.

- Ông Huỳnh Văn U phải chịu chi phí thẩm định, đo đạc và thẩm định giá 21.783.000 (hai mươi mốt triệu bảy trăm tám mươi ba nghìn) đồng.

Các đương sự có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án. Các đương sự vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết công khai.