Bản án 02/2026/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Bà Trần Thị Mộng G khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bà Lê Thị Kinh T phải trả cho bà G số tiền là 600 triệu đồng, nghĩa vụ này theo nguyên đơn là xuất phát từ hợp đồng vay, do vậy Hội đồng xét xử xác định quan hệ tranh chấp là: “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” theo quy định tại Điều 463 Bộ luật Dân sự, khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự. Bà Lê Thị Kinh T cư trú tại tổ dân phố C T, phường L, tỉnh Lâm Đồng, nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 15 – Lâm Đồng, tỉnh Lâm Đồng theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Tại phiên tòa vắng mặt bà Trần Thị Mộng G và bà Lê Thị Kinh T, trong đó bà G có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt, bà T đã được Tòa án triệu tập tham gia phiên tòa đến lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt không có lý do, chính vì vậy Hội đồng xét xử áp dụng khoản 2 Điều 227, Điều 228, Điều 238 Bộ luật Tố tụng dân sự, xét xử vụ án vắng mặt bà G và bà T.

[3] Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình, bà G giao nộp tài liệu, chứng cứ là giấy vay tiền có nội dung bà Lê Thị Kinh T vay của bà Trần Thị Mộng G số tiền là 600 triệu đồng, thời hạn vay là 20 ngày, tiền lãi mỗi ngày là 1.500.000 đồng, ngoài ra giấy còn thể hiện nội dung bà T giao cho bà G giữ 01 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số P 493837 đứng tên bà T, giấy vay tiền có chữ ký và ghi họ tên bà Lê Thị Kinh T. Khoản 1 Điều 95 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định: “Tài liệu đọc được nội dung được coi là chứng cứ nếu là bản chính hoặc bản sao có công chứng, chứng thực hợp pháp hoặc do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cung cấp, xác nhận”, nên giấy vay tiền mà bà G giao nộp được xem là chứng cứ. Bà Lê Thị Kinh T đã được Tòa án tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng, triệu tập tham gia phiên họp, phiên tòa xét xử vụ án nhưng không gửi ý kiến của mình đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, không giao nộp tài liệu, chứng cứ cho Tòa án, không tham gia phiên họp, phiên tòa nên được xem là từ bỏ quyền và không thực hiên nghĩa vụ tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[4] Khoản 3 Điều 72 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định về quyền và nghĩa vụ của bị đơn có nội dung: “Chấp nhận hoặc bác bỏ một phần hoặc toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn”; khoản 2 Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định: “Đương sự phản đối yêu cầu của người khác đối với mình phải thể hiện bằng văn bản và phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho sự phản đối đó”; điểm g, h khoản 1 Điều 196 Bộ luật Tố tụng dân sự và mẫu số 23-DS được ban hành kèm theo Nghị quyết số 01/2017/NQ-HĐTP, ngày 13 tháng 01 năm 2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, có nội dung: “Trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được Thông báo này, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan phải nộp cho Toà án văn bản ghi ý kiến của mình đối với yêu cầu của nguyên đơn và các tài liệu, chứng cứ kèm theo, yêu cầu phản tố, yêu cầu độc lập (nếu có). Trường hợp cần gia hạn, thì phải có đơn xin gia hạn gửi cho Toà án nêu rõ lý do để Toà án xem xét. Hết thời hạn này mà người được thông báo không nộp cho cho Tòa án văn bản về ý kiến của mình đối với yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện thì Toà án căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ để giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật”; khoản 2 Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định tình tiết, sự kiện không phải chứng minh: “Một bên đương sự thừa nhận hoặc không phản đối những tình tiết, sự kiện, tài liệu, văn bản, kết luận của cơ quan chuyên môn mà bên đương sự kia đưa ra thì bên đương sự đó không phải chứng minh”. Như vậy, với việc bà T không phản đối tài liệu, chứng cứ mà nguyên đơn cung cấp, Hội đồng xét xử căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, kết quả tranh tụng tại phiên tòa xác định bà T có vay của bà G số tiền là 600 triệu đồng, thời hạn vay là 20 ngày, tiền lãi mỗi ngày là 1,5 triệu đồng (tương đương 91,25%/năm), mức lãi suất này là vượt quá giới hạn mức lãi suất được quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự (20%/năm), tuy nhiên do bà T không gửi ý kiến, cung cấp lời khai và tài liệu, chứng cứ chứng minh việc trả nợ lãi, nợ gốc nên Hội đồng xét xử căn cứ vào lời trình bày của bà G về việc bà T chưa thanh toán nợ gốc, nợ lãi cho bà G. Do vậy, căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 466 Bộ luật Tố tụng dân sự (Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn), Hội đồng xét xử xác định bà T có nghĩa vụ phải thanh toán cho bà G số tiền là 600 triệu đồng nợ gốc.

[5] Mặc dù thỏa thuận vay tiền là có lãi suất, tuy nhiên lãi suất này vượt quá lãi suất giới hạn mà pháp luật quy định, đồng thời bà G không yêu cầu Tòa án giải quyết về tiền lãi, chỉ yêu cầu bà T phải trả nợ gốc, chính vì vậy, Hội đồng xét xử áp dụng điểm b khoản 1 Điều 13 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP, ngày 11/01/2019, của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao để quyết định về lãi, lãi suất trong bản án.

[6] Ông Trần Văn T1, sinh ngày: 10/7/1960, căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx, là chồng của bà G theo Giấy chứng nhận kết hôn số 43, do UBND xã T, huyện H (cũ) cấp ngày 02/8/2024, xác định toàn bộ tài sản mà bà G cho bà T vay và đang tranh chấp trong vụ án là tài sản riêng của bà G, không liên quan đến ông T1. Đối với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà bà T đã giao cho bà G thể hiện tại giấy vay tiền và sự thừa nhận của bà G, do các bên đương sự không yêu cầu giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét trong vụ án này theo quy định tại Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự (Tòa án chỉ thụ lý giải quyết vụ việc dân sự khi có đơn khởi kiện, đơn yêu cầu của đương sự và chỉ giải quyết trong phạm vi đơn khởi kiện, đơn yêu cầu đó). Trường hợp cần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, các bên đương sự có quyền nộp đơn đến Tòa án có thẩm quyền để được giải quyết.

[7] Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử nhận thấy có căn cứ để xác định yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ nên được chấp nhận. Do yêu cầu khởi kiện được chấp nhận nên bà T phải chịu án phí theo quy định tại khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016, của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự. Bà Trần Thị Mộng G được miễn nộp tiền tạm ứng án phí theo Thông báo số 59/TB-TU, ngày 22/7/2025, của Tòa án nhân dân khu vực 15 – Lâm Đồng nên Hội đồng xét xử không xử lý tiền tạm ứng chi phí tố tụng.