Bản án 02/2024/HS-ST — Hình sự

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TOÀ ÁN NHÂN DÂN HUYỆN BẢO THẮNG - TỈNH LÀO CAI

-Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Lìn Thị Lài.

Các Hội thẩm nhân dân: Ông Phạm Tuấn Thịnh và bà Lê Giang Vân.

- Thư ký phiên tòa: Bà Hà Thị Thanh Tuyền - Thư ký Toà án nhân dân huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai tham gia phiên tòa: Bà Bùi Đỗ Quyên - Kiểm sát viên.

Ngày 17/01/2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai xét xử sơ thẩm công khai vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 72/2023/TLST-HS ngày 30 tháng 11 năm 2023 theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 01/2024/QĐXXST-HS ngày 05 tháng 01 năm 2024 đối với bị cáo:

Triệu A Ph - Sinh ngày 20 tháng 01 năm 1977 tại huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai; Nơi cư trú: Thôn Nậm Đét, xã Nậm Đét, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai; Nghề nghiệp: Tự do; trình độ văn hóa (học vấn): Không biết chữ; dân tộc: Dao; giới tính: Nam; tôn giáo: không; quốc tịch: Việt Nam; Con ông Triệu Sèo Lù và bà Đặng Thị Mường; Bị cáo có vợ là Bàn Thị Phái và có 05 người con, con lớn nhất sinh năm 1997, con nhỏ nhất sinh năm 2011; Tiền sự: Không; Tiền án: Không.

Bị cáo bị tạm giữ từ ngày 26/10/2023 đến ngày 01/11/2023. Bị cáo được áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú và tạm hoãn xuất cảnh từ ngày 01/11/2023

- Có mặt.

- Người có quyền lợi liên quan:

Bà Bàn Thị Phái, sinh năm: 1977.

Địa chỉ: Thôn Nậm Đét, xã Nậm Đét, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai - Vắng mặt.

- Người làm chứng:

1. Ông Triệu A Phin, sinh năm 1973;

2. Anh Triệu A Lù, sinh năm 1983.

Cùng địa chỉ: Thôn Nậm Đét, xã Nậm Đét, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai - đều vắng mặt.

NỘI DUNG VỤ ÁN :

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Trưa ngày 24/10/2023 Triệu A Ph đi làm nương ở thôn Nậm Đét, xã Nậm Đét, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai nhìn thấy 01 con Cu Li đang leo trên 01 cây quế nên Phấy nẩy sinh ý định bắt con Cu Li này bán lấy tiền tiêu sài. Phấy dùng con dao phát mang theo chặt đổ cây quế rồi dùng tay bắt con Cu li mang về nhà. Trên đường đi về, Phấy nhìn thấy và bắt thêm 01 con rắn hổ mang Trung Quốc ở khu vực ruộng trồng lúa của gia đình. Phấy mang con Cu li và con rắn về nhà, đem nhốt mỗi cá thể vào trong một bao tải sau đó buộc kín treo ở phía sau bếp. Sáng ngày 26/10/2023 Phấy cho 02 bảo tải đựng con Cu li và con rắn hổ mang Trung Quốc để vào trong cốp xe mô tô BKS 24B2-183.16 rồi một mình điều khiển xe đi từ nhà với mục đích đến chợ thị trấn Phố Lu, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai bán lấy tiền tiêu sài; khi Phấy đi đến khu vực thôn Xả Hồ, xã Phong Niên thì bị lực lượng Công an đến yêu cầu kiểm tra. Quá trình kiểm tra Phấy tự giác giao nộp cho lực lượng Công an 02 bao tải xác rắn bên trong có con Cu li và con rắn hổ mang Trung Quốc, đồng thời khai nhận toàn bộ hành vi phạm tôi của bản thân.

Tại kết luận giám định động vật số 1828/STTNSV ngày 27/10/2023 của Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật - Viện hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam đối với 02 cá thể động vật thu giữ của Triệu A Ph, kết luận xác định tên loài động vật:

01 (một) cá thể rắn còn sống là loại rắn hổ mang Trung Quốc, có tên khoa học Naja atra.

01 (một) cá thể động vật còn sống là loài Cu li nhỏ, có tên khoa học là Nycticebus/ pygmaeus. Xác định tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật:

1. Loài Cu li nhỏ có tên trong Phụ lục 1, danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của chính phủ.

2. Loài Cu li nhỏ (Nycticebus pygmaeus) có tên trong nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ.

3. Loài Cu li nhỏ (Nycticebus pygmaeus) có tên trong phụ lục I, danh mục các loài động vật, thục vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) ban hành kèm theo thông báo số 25/TB-CTVN ngày 17/02/2023 của Cơ quan quản lý CITES Naga atra Việt Nam.

4. Loài rắn hổ mang Trung Quốc (Naja atra) có tên trong nhóm II B, Danh mục thực vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 cuả Chính phủ.

Tại kết luận định giá tài sản số 38/KL-HĐ ĐGTS ngày 23/11/2023 của Hội đồng định giá trong tố tụng hình sự huyện Bảo Thắng, kết luận: Tại thời điểm định giá tháng 11/2023, 01 cá thể rắn còn sống (là rắn hổ mang Trung Quốc) có khối lượng 0,6 kg, trị giá 300.000đồng.

Cáo trạng số 71/CT-VKSBT ngày 30/11/2023 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Bảo Thắng truy tố bị cáo Triệu A Ph về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo Điểm a Khoản 1 Điều 244 của Bộ luật Hình sự.

Tại phiên toà đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Bảo Thắng giữ nguyên quan điểm truy tố, đề nghị Hội đồng xét xử: Áp dụng Điểm a Khoản 1 Điều 244; Điểm h, s Khoản 1; Khoản 2 Điều 51; Điều 65 Bộ luật hình sự năm 2015, xử phạt bị cáo Triệu A Ph từ 01 năm 03 tháng đến 01 năm 09 tháng tù, nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách từ 02 năm 06 tháng đến 03 năm 06 tháng, tính từ ngày tuyên án.

Về vật chứng của vụ án: Áp dụng Điều 47 Bộ luật hình sự năm 2015 và Khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, tuyên tịch thu tiêu hủy 02 bao tải xác rắn màu trắng;

Tuyên tịch thu sung ngân sách nhà nước của Triệu A Ph 01 xe mô tô cùng đăng ký xe mô tô mang tên Triệu A Ph.

Tuyên án phí và quyền kháng cáo cho bị cáo theo quy định của pháp luật.

Bị cáo Triệu A Ph nói lời sau cùng: Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo và cho bị cáo được hưởng án treo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan điều tra Công an huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai; Điều tra viên; Viện kiểm sát nhân dân huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai; Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa các bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Về hành vi phạm tội của bị cáo: Ngày 24/10/2023 Triệu A Ph đã có hành vi bắt 01 cá thể động vật là loài Cu li nhỏ, ngày 26/10/2023, bị cáo mang cá thể động vật này với mục đích bán lấy tiền tiêu sài thì bị Công an huyện Bảo Thắng phát hiện thu giữ. Hành vi của Triệu A Ph đã cấu thành tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”, tội phạm và hình phạt quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 244 của Bộ luật Hình sự.

Bị cáo Triệu A Ph là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự, có sức khoẻ, hiểu biết nhất định về pháp luật, xã hội, mặc dù biết việc bắt cá thể động vật là vi phạm pháp luật, nhưng bị cáo thiếu ý thức chấp hành pháp luật, để có tiền tiêu sài, bị cáo đã cố ý thực hiện tội phạm. Hành vi của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm các quy định của nhà nước về bảo vệ môi trường, bảo vệ cân bằng sinh thái, đa dạng sinh học của các loài động vật hoang dã, quý, hiếm trong môi trường sinh thái. Vì vậy cần phải xử lý nghiêm trước pháp luật để giáo dục, cải tạo đối với bị cáo và phòng ngừa chung.

[3] Về tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

Tình tiết tăng nặng: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng.

Tình tiết giảm nhẹ: Bị cáo có nhân thân tốt; Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình; Bị cáo phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại; Bị cáo là dân tộc thiểu số, trình độ văn hóa không biết chữ; Ngoài ra gia đình bị cáo là lao động chính; bị cáo có bố mẹ đẻ được tặng thưởng huân chương kháng chiến hạng ba. Đây là những tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm h, điểm s Khoản 1, Khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự mà bị cáo được hưởng khoan hồng của pháp luật.

Xét tính chất mức độ hành vi phạm tội, các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, cũng như nhân thân của bị cáo thấy rằng: Bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, không có tình tiết tăng nặng, khi bị phát hiện bị cáo tự giác giao nộp con Cu Li cho cơ quan Công an, hiện con Cu Li đã được bàn giao cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội để chăm sóc bảo quản theo quy định. Sau khi phạm tội đã ăn lăn hối cải, không gây khó khăn cho cơ quan tiến hành tố tụng khi điều tra, xét xử vụ án; có nơi cư trú rõ ràng để cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giám sát, giáo dục. Xét thấy, không cần phải bắt bị cáo chấp hành hình phạt tù, bị cáo cũng có khả năng tự cải tạo và việc cho bị cáo hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội; không ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Vì vậy việc cho bị cáo hưởng án treo, giao bị cáo cho Ủy ban nhân dân xã phường nơi bị cáo cư trú giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách là phù hợp.

Ngoài ra Triệu A Ph còn có hành vi tàng trữ 01 cá thể rắn hổ mang Trung Quốc. Tuy nhiên 01 cá thể rắn hổ mang Trung Quốc này chỉ có giá trị là 300.000đồng. Do đó hành vi này của Triệu A Ph chưa đủ yếu tố cấu thành tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã. Ngày 29/11/2023 Công an huyện Bảo Thắng đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính Triệu A Ph số tiền 3.000.000đồng về hành vi Mua bán lâm sản trái pháp luật theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 23 Nghị định số 35/2019/NĐ-CP ngày 25/4/2019 cỉa Chính phủ, là đúng quy định của pháp luật.

[4] Đối với Bàn Thị Phái là vợ của bị cáo Phấy, ngày 24/10/2023 bị cáo Phấy cất giấu cá thể Cu li và cá thể rắn hổ mang Trung Quốc tại nhà nhưng chị Phái không biết và không liên quan đến hành vi phạm tội của bị cáo. Do đó cơ quan CSĐT Công an huyện Bảo Thắng không xử lý trách nhiệm đối với với chị Phải. Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[5] Về vật chứng của vụ án: Đối với 01 cá thể rắn hổ mang Trung Quốc và 01 cá thể Cu li nhỏ còn sống. Sau khi giám định, Cơ quan CSĐT Công an huyện Bảo Thắng đã bàn giao cho Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội để chăm sóc, bảo quản theo quy định, vì vậy HĐXX không xem xét giải quyết quyết. Đối với 02 vỏ bao tải xác rắn, đây là vật chứng của vụ án không còn giá trị sử dụng nên cần tuyên tịch thu tiêu hủy; Đối với chiếc xe mô tô BKS 24B2-183.16 thu giữ của Triệu A Ph, quá trình điều tra xác định chiếc xe là tài sản chung của vợ chồng bị cáo Phấy, bị cáo Phấy đã sử dụng chiếc xe làm phương tiện phạm tội nên cần tịch thu sung ngân sách nhà nước.

[6]. Về đề nghị của Kiểm sát viên. Xét thấy đề nghị của Kiểm sát viên về điều luật áp dụng là đúng, hình phạt là phù hợp với tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo.

[7] Về hình phạt bổ sung: Do bị cáo không có tài sản, vì vậy Hội đồng xét xử không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

[8] Về án phí: Buộc bị cáo Triệu A Ph phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ vào Điểm a Khoản 1 Điều 244; Điểm h, s Khoản 1, Khoản 2 Điều 51; Điều 65 của Bộ luật Hình sự. Tuyên bố bị cáo Triệu A Ph phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

Phạt bị cáo Triệu A Ph 01 (Một) năm 06 (sáu) tháng tù, cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 03 (ba) năm, tính từ ngày tuyên án.

Giao bị cáo Triệu A Ph cho UBND xã Nậm Đét, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Trong trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo Điều 92 Luật thi hành án Hình sự. Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo;

2. Về vật chứng của vụ án: Căn cứ Điều 47 của Bộ luật Hình sự; Khoản 2 Điều 106 của Bộ luật tố tụng hình sự. Tịch thu tiêu hủy 02 vỏ bao xác rắn mầu trắng.

Tịch thu sung ngân sách nhà nước 01 xe mô tô nhãn hiệu HONDA loại WAVE RSX biển số 24B2- 183.16, số máy JA38E0055153, số khung 3814GY023423; 01 chứng nhận đăng ký xe mô tô, xe máy số 080333 mang tên Triệu A Ph.

3. Về án phí: Căn cứ Điều 135, Điều 136 của Bộ luật Tố tụng hình sự và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội:

Buộc bị cáo Triệu A Ph phải chịu 200.000đ (Hai trăm nghìn đồng) tiền án phí hình sự sơ thẩm.

Bị cáo có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Người có quyền lợi liên quan có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án;

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM

THẨM PHÁN – CHỦ TOẠ PHIÊN TOÀ