Bản án 02/2020/DS-ST — Tranh chấp đất đai về đòi đất cho mượn, cho sử dụng nhờ, lấn chiếm...

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Về nguồn gốc đất nguyên đơn bà Giàng Thị D đã trình bày năm 2003 gia đình bà chuyển từ xã Tà Hừa ra bản Sam Sẩu xã Phúc Than sinh sống, thời điểm này mảnh đất đang tranh chấp là bãi chăn thả trâu bò, không ai quản lý giáp mảnh đất gia đình bà sinh sống. Đến năm 2010, khi Nhà nước có chủ trương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chồng bà (ông Chếnh) đã kê khai và làm đơn đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Năm 2011, sau khi thẩm định về các điều kiện của chủ sử dụng đất, gia đình bà đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại bìa đỏ số BĐ 924249; 924248 có tổng diện tích trên 5 hécta ngày 06/7/2011 với các loại đất khác nhau. Việc tranh chấp đất đai xảy ra tại thửa số 1 và thửa số 8 tờ bản đồ số 126 với các bị đơn là đất trồng cây hàng năm. Thời gian sau này bản thân bà trông coi nhưng không trồng cấy gì, đến năm 2016, khi có chủ trương trồng chè thì xảy ra tranh chấp giữa bà và các bị đơn.

Đối với trình bày của ông Lý Văn Ch thì ông cho rằng diện tích khoảng 10.000m2 đang tranh chấp nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa số 8 tờ bản đồ số 126 đã cấp cho bà D ông Chếnh có nguồn gốc ông khai phá và sử dụng từ năm 1972. Hội đồng xét thấy việc trình bày như trên là không có cơ sở để chấp nhận bởi lẽ: Căn cứ vào các chứng cứ tài liệu thu thập có trong hồ sơ thì năm 1972, ông Chài khai phá được 10.324,4m2 đất, ông sử dụng được khoảng vài năm thì bỏ hoang, đến năm 2007 thì cho cháu Lý Văn Đ để trông coi quản lý giúp.

Căn cứ dự án “Thành lập bản đồ địa chính, hồ sơ địa chính cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý đất đai các xã thị trấn huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu được Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu thẩm định và phê duyệt theo quyết định số 2134/2009/QĐ-UBND ngày 24/12/2008; Hướng dẫn 112/HD-STNMT ngày 19/3/2009 của Sở Tài nguyên môi trường tỉnh Lai Châu về việc “Hướng dẫn thực hiện công tác đo đạc, thành lập bản đồ địa chính, cấp GCNQSD đất và xây dựng cơ sở dữ liệu QLĐĐ thuộc dự án tổng thể xây dựng hồ sơ địa chính và CSDL QLĐĐ trên địa bàn tỉnh Lai Châu”. Đơn vị đo đạc thuộc Công ty TNHHTM Quốc tế Tứ Duy – Thịnh Đạt đã phối hợp với UBND xã Phúc Than triển khai đo vẽ lập bản đồ địa chính và công khai trên địa bàn toàn xã về hình thửa, diện tích, mốc sử dụng đất ranh giới đối với diện tích đất mà gia đình bà D ông Chếnh đã được cấp là thửa đất số 8 tờ bản đồ số 126 có một phần diện tích 10.324,4m2 là do ông khai phá từ năm 1972 nhưng ông cũng không tiến hành đăng ký kê khai để được cấp quyền sử dụng, bản thân ông cũng không có khiếu nại gì về việc bà Giàng Thị D được cấp quyền sử dụng đối với diện tích nói trên trong suốt quá trình ông Chếnh, bà D được cấp quyền sử dụng đất.

Hơn nữa, quá trình giải quyết vụ án, Tòa án nhân dân đã tiến hành biện pháp thu thập tài liệu chứng cứ về quy trình, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình ông Chếnh và bà D thì thấy rằng: Trong quá trình xét phê duyệt hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà D, Ủy ban nhân dân xã Phúc Than, Ủy ban nhân dân huyện Than Uyên đã tiến hành thẩm định hồ sơ đúng quy định về trình tự thủ tục như lập danh sách công khai các trường hợp đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, lập tờ trình về việc phê duyệt cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại xã Phúc Than trong đó có hộ bà D, ông Chếnh và được công khai danh sách xét duyệt tại các bản trên xã Phúc Than.

Ngày 28/3/2011, Ủy ban nhân dân huyện Than Uyên ban hành quyết định số: 488a/QĐ-UBND về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Phúc Than kèm theo danh sách do Phòng tài nguyên và môi trường huyện lập. Theo đó, bà Giàng Thị D và ông Hồ Tiến Ch được Ủy ban nhân dân huyện Than Uyên cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BĐ 924248 và 924249 ngày 06/7/2011 có nhiều thửa và nhiều loại đất khác nhau nhưng trong đó có 02 thửa đất đất trồng cây hàng năm số 1 có diện tích là 22227,6m2; thửa số 8 có diện tích là 19691,3m2 là hai thửa đang xảy ra tranh chấp, ngoài ra còn các diện tích đất nông nghiệp. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Hồ Tiến Ch và Giàng Kim D của Ủy ban nhân dân huyện Than Uyên đã thực hiện đúng trình tự về quy trình thủ tục quy định của pháp luật.

Trong quá trình thu thập chứng cứ cũng như tại phiên tòa hôm nay, ông Chài vắng mặt không có lý do và không có ý kiến gì, cũng không đưa ra được chứng cứ nào chứng minh một phần diện tích khoảng 10.324,4m2 tại thửa số 8 tờ bản đồ số 126 là do ông khai phá từ năm 1972. Hơn nữa, ông Lý Văn Ch cho rằng không biết mảnh đất đang tranh chấp đã được cấp cho hộ ông Ch và bà D. Nhưng cùng thời điểm năm 2011, gia đình ông cũng được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Bản B, xã P nhưng ông không tiến hành đăng ký kê khai mảnh đất đang tranh chấp nói trên. Quá trình xem xét phê duyệt cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Ch, bà D, Ủy ban nhân dân xã Phúc Than đã niêm yết công khai danh sách các thửa đất bà D, ông Ch đăng ký, phía ông Chài không có ý kiến hay khiếu nại gì. Vì những căn cứ nêu trên, Hội đồng xét xử không có căn cứ để xác định diện tích đất 10.324,4m2 đang nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ ông Ch bà D là của ông Lý Văn Ch.

Đối với ông Vàng Văn Th thì cho rằng : Năm 2008 bản thân ông cũng khai phá được 01 mảnh đất giáp hộ nhà bà D, ông Ch. Ông đào hào làm ranh giới giữa đất nhà bà D với đất nhà ông, ông trồng sắn, ngô có diện tích khoảng 1000m2 giáp ranh giữa đất nhà anh Vàng A Dơ, Vàng A Lử.

Quá trình xem xét thẩm định tại chỗ được đơn vị tư vấn của Công ty cổ phần ứng dụng Tài nguyên – Môi trường: Bị đơn Vàng A Th và nguyên đơn Giàng Thị D thống nhất lấy mốc giới là rãnh thông hào do ông Thái đào và tiến hành đo tổng chiều dài phần đất lấn chiếm là 63,8m gồm 5 đoạn (có sơ đồ kèm theo) đã xác định được diện tích ông Vàng A Th đang lấn chiếm của bà D là 820m2 có tứ cận: Phía Đông và phía Nam giáp đất nhà bà Giàng Thị D; phía Bắc giáp đất nhà Giàng Thị D; phía Tây giáp đất nhà anh Vàng A Sỹ.

Quá trình giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Than Uyên ông Thái cũng cho rằng khi nhà nước có chủ trương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì ông cũng được thông báo và khi đi đo đạc số liệu thì bản thân ông chỉ đo đạc đúng phần đất của mình. Tòa án nhân dân huyện Than Uyên đã thu thập được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do ông Vàng A Th giao nộp số BĐ 924162 ngày 06/7/2011 do Ủy ban nhân dân huyện Than Uyên cấp cho hộ ông Vàng A Th và Sùng Thị D được thể hiện trên sổ địa chính và sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là thửa số 5 tờ bản đồ số 126 có diện tích là 13463,1m2 .

Như vậy, việc ông Vàng A Th cho rằng phần diện tích 820m2 đất có tứ cận như trên là đất của gia đình nhà ông là không có căn cứ.

Đối với ông Lý Văn Đ ông cho rằng: Mảnh đất ông đang quản lý và sử dụng là do ông Lý Văn Ch cho ông, ông sinh sống ở đó từ năm 2007, mở rộng mảnh đất đó bằng việc đào ao, đào hào. Tuy nhiên, khi đào ao thả cá thì bản thân ông không xác định được mốc giới giữa đất nhà bà D và nhà ông, vì vậy, ông đã đào ao lấn sang thửa số 1 tờ bản đồ số 126 của hộ bà D. Quá trình thẩm định xem xét tại chỗ đã xác định được mốc giới giữa các thửa đất của hộ ông Lý Văn Đ và bà Giàng Thị D. Sau khi đo đạc thì có kết quả phần diện tích ao thả cá mà ông Định đang sử dụng nằm trong thửa đất số 1 tờ bản đồ số 126 có diện tích là 323m2 (mốc giới các bên đã thống nhất cắm mốc khi cán bộ tư vấn tiến hành đo đạc). Ông Lý Văn Đ cũng đã xuất trình cho Tòa án nhân dân huyện Than Uyên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BĐ 948384 ngày 07/7/2011 do Ủy ban nhân dân huyện Than Uyên cấp cho hộ ông Lý Văn Đ và bà Lò Thị Ph có thửa đất số 2 tờ bản đồ số 126 với diện tích là 7206m2 có tứ cận như sau: Phía Đông giáp đất rừng phòng hộ; phía Tây và phía Nam giáp Giàng Thị D; Phía Bắc giáp khe suối;

Đối với phần yêu cầu khởi kiện ban đầu về diện tích đất mà bà yêu cầu các bị đơn phải trả cho bà có sự chênh lệch so với đo đạc thực tế là do ban đầu không xác định được ranh giới đất giữa các hộ. Khi tiến hành hòa giải tại TAND huyện Than Uyên sau khi đo đạc thẩm định bà D cũng đã nhất trí với số liệu đo đạc thực tế. Do vậy, Hội đồng xét xử điều chỉnh số liệu diện tích đất theo số liệu đo đạc của cơ quan chuyên môn để giải quyết vụ án.

Từ những phân tích đánh giá như trên, Hội đồng xét xử nhận thấy rằng việc khởi kiện của nguyên đơn Giàng Thị D và Hồ Tiến Ch là có căn cứ và cần chấp nhận. Buộc các bị đơn phải trả phần diện tích đã được đo đạc trên thực địa cho nguyên đơn Giàng Thị D như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được UBND huyện Than Uyên cấp cho hộ Hồ Tiến Ch và Giàng Thị D.

Đối với các bị đơn Lý Văn Ch, Lý Văn Đ cư trú tại bản Sân Bay và bản Nà Phái là các bản thuộc xã có điều kiện kinh tế khó khăn theo quyết định 582/QĐ-TTg ngày 28/4/2017 của Thủ tướng Chính phủ nên Hội đồng xét xử xem xét miễn án phí dân sự sơ thẩm theo quy định.

Chi phí xem xét thẩm định tại chỗ đối với diện tích đất tranh chấp bà D tự nguyện chịu chi phí nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

Quan điểm đề xuất của Kiểm sát viên tham gia phiên tòa là phù hợp được Hội đồng xét xử chấp nhận.

Các đương sự có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, Điều 39, Điều 85; Điều 86; Điều 143; Điều 147, Điều 203, Điều 227; Điều 229, Điều 266, Điều 267, Điều 271, Điều 273 – Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 138 – Bộ luật dân sự.

Căn cứ Điều 166; 170; 203 – Luật đất đai năm 2013.

Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1/ Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Giàng Thị D đồng thời là đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn ông Hờ A Ch đối với các bị đơn Lý Văn Ch, Lý Văn Đ, Vàng Văn Th về việc tranh chấp quyền sử dụng đất.

2/ Buộc ông Lý Văn Ch có nghĩa vụ trả cho bà Giàng Thị D diện tích đất 10.324,4m2 thuộc một phần diện tích thửa đất số 8 tờ bản đồ số 126 được Ủy ban nhân dân huyện Than Uyên cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Hồ Tiến Ch và bà Giàng Thị D. Đất có vị trí tại Bản S, xã P, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu có tứ cận như sau:

- Phía Đông giáp rừng phòng hộ.

- Phía Tây giáp đất bà D

- Phía Nam giáp đất bà D

- Phía Bắc giáp đất bà D.

3/ Buộc ông Lý Văn Đ có nghĩa vụ trả cho bà Giàng Thị D diện tích đất 323m2 thuộc một phần diện tích thửa đất số 1 tờ bản đồ số 126 được Ủy ban nhân dân huyện Than Uyên cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Hồ Tiến Ch và bà Giàng Thị D. Đất có vị trí tại Bản S, xã P, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu có tứ cận như sau:

- Phía Đông giáp với đất ông Định.

- Phía Tây giáp đất bà D

- Phía Nam giáp đất nhà bà D

- Phía Bắc giáp khe suối.

4/ Buộc ông Vàng Văn Th có nghĩa vụ trả cho bà Giàng Thị D diện tích đất 820m2 thuộc một phần diện tích thửa đất số 8 tờ bản đồ số 126 được Ủy ban nhân dân huyện Than Uyên cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Hồ Tiến Ch và bà Giàng Thị D. Đất có vị trí tại Bản S, xã P, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu có tứ cận như sau:

- Phía Đông giáp đất bà D

- Phía Tây giáp đất Vàng A Sỹ

- Phía Nam giáp đất bà D

- Phía Bắc giáp đất bà D.

(Sơ họa hiện trạng đất tranh chấp là một phần không thể tách rời của bản án

này).

Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Giàng Thị D không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm do yêu cầu được chấp nhận. Số tiền tạm ứng án phí bà D đã nộp 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) theo biên lai số: AA/2010/0004427 ngày 12/12/2019 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Than Uyên nay được trả lại cho bà D.

Bị đơn Lý Văn Ch và Lý Văn Đ miễn 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

Bị đơn Vàng A Th phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6,7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Về quyền kháng cáo: Án xử công khai, sơ thẩm, đương sự có mặt được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án; đương sự vắng mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết tại địa phương lên Tòa án nhân dân cấp trên để xét xử phúc thẩm.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM