Bản án 01/2025/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Vào cuối năm 2023, bị can Nguyễn Văn L được đối tượng Nguyễn Văn T (Sinh năm: 1987, trú tại: thôn P, xã C, huyện N, tỉnh Q) xuống nhà thuê đi cưa hạ cây gỗ Nghiến trong rừng (hướng phía sau nhà của Thiện) với tiền công được Thiện hứa trả là 400.000đ (Bốn trăm ngàn đồng) trong một ngày, nghe vậy L đồng ý. Sáng hôm sau T cùng với L điều khiển xe mô tô (không rõ đặc điểm, BKS) đi lên Km29 đường Hồ Chí Minh, thuộc thôn Pà Dá, xã Cà Dy, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam, lúc này T dừng xe và vào nhà của mình ở bên phải đường theo hướng Nam Giang – Phước Sơn còn L thì ở ngoài. Một lúc sau thì T ra ngoài và cầm cưa máy cùng can xăng, can dầu nhớt bỏ vào ba lô của T, còn cơm, đồ ăn, bánh, nước uống... T đưa cho L cầm để bỏ vào ba lô của L. Sau đó T điều khiển xe mô tô trên chạy ra phía sau nhà men theo đường mòn. Đi được một đoạn khoảng 3km thì đến bìa rừng. Tại đây T để xe máy ở rẫy keo rồi cả hai cùng vào rừng. Đi một đoạn băng qua suối đến tại vị trí tọa độ X: 505800; Y: 1725130, Khoảnh 5, Tiểu Khu 329 thì phát hiện có 01 (một) cây gỗ Nghiến có đường kính gốc là 150cm (một trăm năm mươi centimet), cao (chiều dài thân cây) khoảng 06m (sáu mét), cây thẳng ít cành nhánh (qua khám nghiệm hiện trường gốc cây này được ký hiệu “G01/LN”). T cùng với L thống nhất và cùng nhau thực hiện hành vi cưa hạ cây gỗ này. T là người cầm cưa máy xăng cắt hạ đầu tiên. Sau đó, T đưa lại cho L cưa tiếp cho đến khi cây ngã xuống rồi nghỉ. Khi cây đã đỗ xuống đất L tiếp tục cắt ra thành nhiều lóng (đoạn) và chọn lóng đẹp cắt được khoảng 05 đến 07 cục để làm thớt, mỗi cục như vậy có thể cắt ra được khoảng 04 đến 05 tấm thớt, mỗi thớt L cắt có độ dày khoảng 04cm (bốn cientimet) đến 05cm (năm centimet). Sau khi cắt xong đến chiều thì L cùng với T đi về. Hai ngày sau Nguyễn Văn T tiếp tục xuống nhà L và chở L vào khu rừng phía sau nhà của T rồi dẫn L đi qua bên kia suối tới vị trí cắt cây đầu tiên, rồi đi lên phía trên đồi cao. Đi khoảng 100m thì phát hiện có một cây gỗ Nghiến có đường kính gốc khoảng 140cm (khoảng một trăm bốn mươi centimet), cao khoảng 07m (bảy mét) chia ra nhiều cành, nhánh thì dừng lại. Tại đây L lấy cưa máy ra và đổ xăng, nhớt rồi thực hiện hành vi cắt hạ, còn T là người phụ giúp việc phát dọn cây nhỏ và dây leo xung quanh. Sau khi hạ xong thì do cây bị bộng (rỗng ruột) nên T và L không cắt thành từng khúc mà để nguyên cây tại vị trí của gốc cây Nghiến đã hạ rồi cả hai cùng về (cây gỗ này chưa xác định được vị trí).

Cơ quan điều tra tiến hành làm việc với đối tượng Phan Văn T (SN: 2002, trú tại thôn P, xã C, huyện N, tỉnh Q) thì Thành khai nhận trong thời gian cuối năm 2023 có đối tượng Nguyễn Văn L1 (SN: 2000; trú: xóm H, xã Tây T, huyện Y, tỉnh N) là em ruột của Nguyễn Văn T có thuê Phan Văn T vận chuyển gỗ Nghiến dạng thớt từ trong rừng ra (từ Khoảnh 5, Tiểu khu 329) và trả tiền công mỗi chuyến là: 300.000đ (Ba trăm ngàn đồng). Thành đã rủ bố mẹ ruột của mình là ông Phan Văn H (SN: 1973) và bà Đinh Thị (SN: 1974); đều cùng trú tại thôn P, xã C, huyện N, tỉnh Q) cùng vận chuyển các tấm thớt nêu trên theo yêu cầu của L1. Tổng số tiền mà L1 phải trả cho Phan Văn T và bố mẹ T là: 1.000.000đ (Một triệu đồng). Cơ quan điều tra đã đưa đối tượng Phan Văn T xác định vị trí gốc cây mà đối tượng L1 chỉ số gỗ để vận chuyển và trùng khớp với cây mà đối tượng Nguyễn Văn L và Nguyễn Văn T thực hiện hành vi cắt hạ trước đây (gốc cây ký hiệu số G01/LN).

Quá trình giải quyết tin báo, Cơ quan CSĐT Công an huyện Nam Giang đã thu thập tài liệu bằng cách khám nghiệm hiện trường và đo được tổng khối lượng gỗ còn lại tại hiện trường là: 10,253m³ (Mười phẩy hai trăm năm mươi ba mét khối). Đối tượng Nguyễn Văn L đã khai nhận toàn bộ việc thực hiện hành vi cắt hạ cây gỗ Nghiến.

Căn cứ Bản kết luận giám định số 721/CNR-VP ngày 13/9/2024 của Viện Nghiên cứu Công nghiệp rừng – Viện KHLN Việt Nam thì xác định được Gốc cây gỗ ký hiệu G01/LN, tại vị trí tọa độ X: 505800; Y: 1725130, Khoảnh 5, Tiểu Khu 329 mà bị can Nguyễn Văn L cùng đối tượng Nguyễn Văn T khai thác trái phép là loài Nghiến, có tên khoa học là “Burretiodendron tonkinensis”, thuộc nhóm IIA “Danh mục thực vật, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm” ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ.

Bản Kết luận định giá số 14/KL – HĐĐGTS ngày 11/11/2024 của Hội đồng định giá trong TTHS huyện Nam Giang kết luận:

+ Giá trị cây gỗ Nghiến, trong hồ sơ không cung cấp được khối lượng của cả cây gỗ và các kích thước cần thiết để xác định rõ cây gỗ, do đó Hội đồng không xác định được giá trị cây gỗ Nghiến nêu trên.

+ Hội đồng xác định giá trị của 31 lóng gỗ của 01 cây gỗ Nghiến còn lại tại hiện trường là 59.713.000đ (Năm mươi chín triệu bảy trăm mười ba nghìn đồng).

Tại Công văn số 02/CV-HĐĐGTS ngày 10/4/2025 của Hội đồng định giá trong TTHS huyện Nam Giang về việc xác định thiệt hại về môi trường có ý kiến như sau:

- Xác định giá trị môi trường rừng bị thiệt hại phải điều tra, thu thập đầy đủ thông tin về trữ lượng lâm sản (Diện tích, trữ lượng gỗ, củi và lâm sản ngoài gỗ, thu thập theo tiêu chuẩn, quy định của pháp luật hiện hành) của diện tích rừng bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, do số lượng gỗ bị cưa hạ 01 cây, thời gian cưa hạ vào cuối năm 2023 đến khi phát hiện vụ án thì không còn dấu vết về diện tích, sản lượng gỗ đầy đủ, củi và lâm sản ngoài gỗ bị thiệt hại, không có đủ thông tin làm cơ sở xác định giá trị môi trường rừng bị thiệt hại.

- Qua rà soát các quy định hiện hành, đến nay chưa có văn bản quy định và hướng dẫn xác định giá trị môi trường rừng bị thiệt hại của cây rỗ rừng trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.

Do đó, Hội đồng định giá trong TTHS huyện Nam Giang không thể xác định được giá trị môi trường rừng bị thiệt hại của cây rỗ rừng theo yêu cầu định giá của Cơ quan CSĐT.

Tại bản Cáo trạng số 05/CT-VKSNG ngày 14/5/2025 của Viện kiểm sát nhân dân (Viết tắt là VKSND) huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam (nay VKSND khu vực 11-Đà Nẵng) truy tố bị cáo Nguyễn Văn L về tội “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” theo Điểm d Khoản 2 Điều 232 của Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 (Viết tắt là BLHS).

Tại phiên toà:

Đại diện VKSND khu vực 11-Đà Nẵng thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử đã giữ nguyên quan điểm nội dung bản cáo trạng truy tố. Qua xem xét tính chất của vụ án, động cơ, mục đích thực hiện hành vi, nhân thân và các tình tiết giảm nhẹ của bị cáo, Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử (Viết tắt là HĐXX): Căn cứ điểm d Khoản 2 Điều 232; điểm b, s Khoản 1, Khoản 2 Điều 51; Khoản 1 Điều 54 của BLHS tuyên xử bị cáo Nguyễn Văn L phạm tội “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” và xử phạt bị cáo từ 24 (Hai mươi bốn) đến 30 (Ba mươi) tháng tù. Về trách nhiệm dân sự: Đề nghị buộc bị cáo bồi thường cho nguyên đơn dân sự số tiền 20.000.000 đồng. Truy thu số tiền 2.000.000 đồng mà bị cáo đã nhận từ đối tượng Nguyễn Văn Thiện để sung vào ngân sách Nhà nước. Về xử lý vật chứng: Căn cứ Điều 47 BLHS; Điều 90 và Điều 106 Bộ luật Tố tụng Hình sự: Đối với số gỗ Nghiến còn lại tại hiện trường, có tổng khối lượng 10,253m³ (Mười phẩy hai trăm năm mươi ba mét khối) giao cho Ủy ban nhân xã B, thành phố Đ quản lý và xử lý.

Đại diện nguyên đơn dân sự: Thống nhất với bảo cáo trạng và quan điểm luận tội của Kiểm sát viên. Đề nghị HĐXX xem xét vấn đề về trách nhiệm bồi thường thiệt hại như sau: Hành vi của bị cáo khai thác trái phép 01 cây gỗ Nghiến, rồi cưa thành các khúc để làm thớt, tại hiện trường còn lại 31 (ba mươi mốt) lóng gỗ, có tổng khối lượng là 10,253m³ (Mười phẩy hai trăm năm mươi ba mét khối), có giá trị theo kết luận định giá là 59.713.000đ (Năm mươi chín triệu bảy trăm mười ba nghìn đồng). Hiện nay toàn bộ số gỗ trên vẫn còn nguyên tại hiện trường (trong rừng sâu), qua thời gian bị mục nát, giá trị giảm sút rất nhiều, Ủy ban nhân dân xã không có nhân lực, phương tiện, kinh phí để vận chuyển ra khỏi rừng để xử lý thu hồi tài sản cho Nhà nước. Đại diện Ủy ban nhân dân nhận thấy bị cáo chỉ tham gia khai thác với vai trò người thực hành tích cực, không phải là người chủ mưu cầm đầu nên chỉ yêu cầu bị cáo phải bồi thường theo phần trách nhiệm của bị cáo với số tiền 20.000.000 đồng (Hai mươi triệu đồng), số tiền còn lại khi nào Cơ quan điều tra bắt và xử lý các đối tượng khác thì sẽ yêu cầu bồi thường.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Phan Văn H thống nhất với nội dung cáo trạng truy tố và luận tội của Kiểm sát viên về mức độ tham gia, trách nhiệm liên quan đến vụ án của ông Phan Văn H. Không có ý kiến tranh luận gì.

Bị cáo thừa nhận hành vi phạm tội như bản cáo trạng truy tố và quan điểm luận tội của Kiểm sát viên, không có ý kiến bào chữa gì, đề nghị HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt. Đồng thời, thống nhất chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho chủ quản lý rừng là Ủy ban nhân dân xã B số tiền 20.000.000 đồng (Hai mươi triệu đồng).

Căn cứ vào các chứng cứ và tài liệu đã được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện tài liệu, chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên, bị cáo, nguyên đơn dân sự, người tham gia tố tụng khác.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

[1.2] Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đinh Thị H và bà Đinh Thị X có đơn xin xét xử vắng mặt. Xét thấy, bà H và bà X đã có lời khai trong hồ sơ vụ án, việc vắng mặt của bà H và bà X không ảnh hưởng đến việc xét xử. Nên căn cứ vào Điều 292 của Bộ luật tố tụng hình sự, HĐXX tiến hành xét xử vụ án là đúng quy định.

Căn cứ vào tính chất vụ án, động cơ, mục đích thực hiện hành vi, tình tiết giảm nhẹ và nhân thân bị cáo. Xét thấy, bị cáo có 02 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại Điểm b, s Khoản 1 Điều 51 BLHS, nên đủ điều kiện áp dụng thêm Khoản 1 Điều 54 BLHS để xem xét xử phạt bị cáo dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng là phù hợp và thể hiện tính khoan hồng, nhân đạo của pháp luật, tạo điều kiện cho bị cáo sớm về chăm lo cho gia đình.

- Đối với 31 (Ba mươi mốt) lóng gỗ, có tổng khối lượng là 10,253m³ (Mười phẩy hai trăm năm mươi ba mét khối), còn tại hiện trường Khoảnh 5, Tiểu khu 329, khu vực rừng phòng hộ thuộc Ủy ban nhân dân xã Cà Dy, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam (nay là Ủy ban nhân dân xã Bến Giằng, thành phố Đà Nẵng) quản lý, nên tịch thu và giao cho Ủy ban nhân dân xã Bến Giằng xử lý.

- Đối với 01 (một) đĩa DVD chứa nội dung ghi âm, ghi hình về việc hỏi cung bị can tiếp tục lưu trữ trong hồ sơ vụ án tại Tòa án.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

1. Căn cứ Điểm d Khoản 2 Điều 232; Điểm b, s Khoản 1, Khoản 2 Điều 51; Khoản 1 Điều 54 của BLHS. Tuyên bố bị cáo Nguyễn Văn L phạm tội “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản”.

Xử phạt bị cáo Nguyễn Văn L 18 (Mười tám) tháng tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày bị bắt tạm giam là ngày 18/9/2024.

Tiếp tục tạm giam bị cáo Nguyễn Văn Luyện trong thời hạn 45 (Bốn mươi lăm) ngày, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm (là ngày 23/7/2025) để đảm bảo thi hành án.

2. Về trách nhiệm dân sự:

Căn cứ Điều 48 BLHS; Điều 584, 585, 587 Bộ luật dân sự năm 2015 và Điều 246 của Bộ luật Tố tụng dân sự công nhận sự thỏa thuận giữa bị cáo Nguyễn Văn L và Nguyên đơn dân sự Ủy ban nhân dân xã B, thành phố Đ về vấn đề yêu cầu bồi thường; bị cáo Nguyễn Văn L chịu trách nhiệm phải bồi thường cho Ủy ban nhân dân xã B, thành phố Đ số tiền 20.000.000 đồng (Hai mươi triệu đồng y). Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, gia đình bị cáo đã nộp khắc phục số tiền 2.000.000 đồng (Hai triệu đồng y). Vậy, bị cáo có trách nhiệm bồi thường số tiền còn lại cho Ủy ban nhân dân xã B, thành phố Đ là 18.000.000 đồng (Mười tám triệu đồng y).

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật, người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án đối với khoản tiền nêu trên cho đến khi thi hành án xong, thì hằng tháng người phải thi hành án phải chịu khoản tiền lãi của số tiền tương ứng còn phải thi hành án, theo mức lãi suất quy định tại Khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

3. Về xử lý vật chứng:

Căn cứ Điều 47 BLHS; Điều 90 và Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự.

- Tuyên tịch thu và giao cho Ủy ban nhân dân xã B, thành phố Đ xử lý đối với 31 (ba mươi mốt) lóng gỗ Nghiến, có tổng khối lượng là 10,253m³ (Mười phẩy hai trăm năm mươi ba mét khối) còn tại hiên trường Khoảnh 5, Tiểu khu 329, khu vực rừng phòng hộ thuộc quản lý Ủy ban nhân dân xã C, huyện N, tỉnh Q (nay là Ủy ban nhân dân xã B, thành phố Đ). (Vật chứng đã được giao cho cho nguyên đơn dân sự Ủy ban nhân dân xã C, huyện N, tỉnh Q (nay là Ủy ban nhân da xã B, thành phố Đ) theo Biên bản ngày 17/8/2024).

- Đối với 01 (một) đĩa DVD chứa nội dung ghi âm, ghi hình về việc hỏi cung bị can tiếp tục lưu trữ trong hồ sơ vụ án.

4. Căn cứ Điểm b Khoản 1 Điều 47 BLHS truy thu số tiền 2.000.000 đồng (Hai triệu đồng y) của bị cáo Nguyễn Văn L để sung vào ngân sách Nhà nước.

5. Về án phí:

Căn cứ khoản 2 Điều 136 của Bộ luật Tố tụng hình sự; điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Buộc bị cáo Nguyễn Văn L phải nộp số tiền 200.000 đồng (Hai trăm nghìn đồng y) án phí hình sự sơ thẩm.

6. Bị cáo, nguyên đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc được tống đạt hợp lệ để yêu cầu Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.