Bản án 01/2022/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu các bị đơn trả số tiền nợ vay còn thiếu nên quan hệ pháp luật tranh chấp được HĐXX xác định là “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản”. Đồng thời các bị đơn có địa chỉ cư trú tại ấp V, xã V, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng. Do đó, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng theo qui định tại khoản 3 Điều 26, khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Tại phiên tòa vắng mặt các bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Tòa án đã tống đạt hợp lệ lần thứ 02 nhưng các bị đơn vắng mặt không có lý do, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn xin xét xử vắng mặt. Do đó, HĐXX căn cứ theo quy định tại khoản 1, khoản 3 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự xét xử vắng mặt các bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

[3] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc yêu cầu các bị đơn trả tiền vay còn thiếu là 202.000.000 đồng. Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình là có căn cứ nguyên đơn đã cung cấp cho Tòa án biên nhận ngày 24/11/2017; ngày 27/12/2017; ngày 30/01/2018; ngày 10/02/2018; ngày 20/02/2018; ngày 17/04/2018 với tổng số tiền vay là 217.000.000 đồng. Tại phiên tòa nguyên đơn thừa nhận trong quá trình vay phía bị đơn có trả góp theo như thỏa thuận cho nguyên đơn số tiền 15.000.000 đồng và đồng ý cấn trừ số tiền này vào tiền vốn gốc hiện bị đơn còn thiếu theo các biên nhận. Xét thấy, theo các biên nhận nguyên đơn cung cấp đều có thể hiện chữ ký và dấu vân tay của bà Tài. Đồng thời, theo các tài liệu nguyên đơn cung cấp, thì hiện tại nguyên đơn đang giữ bản chính giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bị đơn. Ngoài ra, theo các biên nhận ngày 30/01/2018; ngày 10/02/2018 và ngày 20/02/2018 thể hiện phía bị đơn đã trả góp cho nguyên đơn theo như thỏa thuận được tổng số tiền là 15.000.000 đồng, nguyên đơn đồng ý cấn trừ số tiền này vào vốn gốc là phù hợp theo quy định. Do đó, đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc các bị đơn có nghĩa vụ liên đới trả số tiền vay còn thiếu là 202.000.000 đồng là có cơ sở chấp nhận theo quy định tại Điều 466 và Điều 469 của Bộ luật dân sự.

[4] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc tính lãi suất chậm trả cho các khoản vay từ ngày vay đến ngày xét xử sơ thẩm theo mức lãi suất 10%/năm. Xét thấy, đối với biên nhận ngày 24/11/2017 số tiền vay là 40.000.000 đồng và biên nhận ngày 27/12/2017 số tiền vay là 10.000.000 đồng, thì nội dung của các biên nhận không có thỏa thuận về lãi suất cũng như thời gian trả. Đồng thời, nguyên đơn cũng không có cung cấp các giấy tờ, tài liệu gì chứng minh cho việc các bên có thỏa thuận về lãi suất cũng như thỏa thuận về thời gian trả. Do đó, đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc tính lãi suất chậm trả đối với các khoản vay này từ ngày vay đến ngày xét xử sơ thẩm là không có cơ sở chấp nhận theo quy định tại khoản 1 Điều 469 của Bộ luật dân sự. Số tiền lãi do chậm thực hiện nghĩa vụ theo nguyên đơn yêu cầu không được chấp nhận được tính như sau: Đối với khoản vay 24/11/2017 âm lịch (nhằm ngày 10/01/2018 dương dịch) đến ngày xét xử sở thẩm 04/01/2022 là 03 năm 11 tháng 25 ngày x 40.000.000 đồng x 0,83% = 15.880.667 đồng. Đối với khoản vay 27/12/2017 âm lịch (nhằm ngày 12/02/2018 dương dịch) đến ngày xét xử sở thẩm 04/01/2022 là 03 năm 10 tháng 23 ngày x 10.000.000 đồng x 0,83% = 3.881.663 đồng. Tổng cộng tiền lãi không được chấp nhận là 19.762.000 đồng (làm tròn).

[5] Xét yêu cầu tính lãi do chậm thực hiện nghĩa vụ đối với các khoản vay ngày 30/01/2018; ngày 10/02/2018; ngày 20/02/2018; ngày 17/04/2018 từ ngày vay của các khoản vay đến ngày xét xử sơ thẩm theo mức lãi suất 10%/năm. Xét thấy, theo nội dung các biên nhận thì các bên thỏa thuận trả tiền vay bằng hình thức trả góp theo định kỳ cho đến khi trả hết nợ. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo thỏa thuận thì phía bị đơn đã vi phạm và không tiếp tục trả cho nguyên đơn nữa. Do đó, đối với yêu cầu của nguyên đơn về việc tính lãi suất do chậm thực nghĩa vụ với mức lãi suất 10%/năm là có cơ sở chấp nhận theo quy định khoản 4 Điều 466 và khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự. Đối với việc nguyên đơn yêu cầu tính lãi suất do chậm thực nghĩa vụ từ ngày vay của các khoản vay cho đến ngày xét xử sơ thẩm. Xét thấy, tại phiên tòa nguyên đơn thừa nhận, sau khi vay tiền thì các bị đơn có tiến hành trả góp theo như thỏa thuận nhưng đến ngày 12/5/2018 âm lịch thì ngưng không trả nữa. Đồng thời, theo biên nhận ngày 20/02/2018 âl (BL 39 - 40) có thể hiện “T vắng 12/5/2018”. Từ đó, có cơ sở HĐXX xác định phía bị đơn vi phạm nghĩa vụ trả nợ cho nguyên đơn là vào ngày 12/5/2018 âl. Do đó, đối yêu cầu tính lãi vay từ ngày vay của các khoản vay đến ngày xét xử sơ thẩm là không có cơ sở nên HĐXX không chấp nhận. Do các bị đơn đã trả góp theo thỏa thuận được số tiền 15.000.000 đồng, nên số tiền vốn bị đơn còn thiếu lại theo các biên nhận ngày 30/01/2018; ngày 10/02/2018; ngày 20/02/2018; ngày 17/04/2018 tổng cộng là 152.000.000 đồng. Từ đó, lãi suất do chậm thực hiện nghĩa vụ được tính như sau: Từ 12/5/2018 âm lịch (25/6/2018 dương lịch) đến ngày xét xử sơ thẩm 04/01/2022: là 03 năm 06 tháng 10 ngày x 152.000.000 đồng x 0,83%/tháng = 53.407.700 đồng (làm tròn).

[6] Đối với việc các bị đơn khi vay tiền có thế chấp cho nguyên đơn bản chính giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa 800, tờ bản đồ số 07, diện tích được cấp 238m2 tọa lạc ấp V, xã V, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng. Xét thấy: Việc thế chấp giữa nguyên đơn và bị đơn chưa được thực hiện đúng theo quy định tại Điều 188 Luật Đất Đai 2013 “chưa Lập và ký Hợp đồng thế chấp giữa bên nhận thế chấp và bên thế chấp (người có quyền sử dụng đất), thực hiện công chứng hợp đồng thế chấp tại tổ chức hành nghề công chứng. Đồng thời, làm thủ tục Đăng ký thế chấp tại Văn phòng đăng ký đất đai”. Từ đó, việc thế chấp giữa các bên chưa có hiệu lực nên không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên. Mặc dù, phía bị đơn không có yêu cầu nguyên đơn trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nhưng do nguyên đơn yêu cầu các bị đơn thực hiện nghĩa vụ trả tiền vay. Do đó, để giải quyết vụ án được toàn diện HĐXX cần thiết xem xét buộc nguyên đơn thực hiện nghĩa vụ trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các bị đơn. Đồng thời, tại phiên tòa nguyên đơn đồng ý trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các bị đơn nên HĐXX ghi nhận và buộc nguyên đơn có nghĩa vụ trả lại cho bị đơn giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc thửa 800, tờ bản đồ số 07, diện tích được cấp 238 m2 tọa lạc ấp V, xã V, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng do Ủy ban nhân dân huyện Ngã Năm (nay UBND thị xã Ngã Năm) cấp cho bà Lý Thị T vào ngày 05/01/2006.

[7] Đối với yêu cầu ông Sơn E có trách nhiệm cùng với bà Lý Thị T trả số tiền vay. Xét thấy, mặc dù biên nhận ông Sơn E không có ký tên, nhưng giữa ông Sơn E và bà Lý Thị T có quan hệ là vợ chồng. Theo nguyên đơn cho bị đơn vay là để làm ăn phục vụ nhu cầu trong gia đình hằng ngày. Đồng thời, đây là khoản nợ vay phát sinh trong thời kỳ hôn nhân. Do đó, nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn ông Sơn E có trách nhiệm cùng với bị đơn bà Lý Thị T trả số tiền nợ vay là có cơ sở chấp nhận theo qui định tại Điều 27, Điều 37 của Luật hôn nhân và gia đình.

[8] Từ những phân tích nêu trên, xét lời đề nghị của Kiểm sát viên và yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có cơ sở chấp nhận một phần.

[9] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp một nhận nên các bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận. Nguyên đơn phải chịu án phí đối với yêu cầu không được chấp nhận. Tuy nhiên, do nguyên đơn là người cao tuổi có đơn xin miễn án phí. Do đó, HĐXX xem xét miễn án phí cho nguyên đơn theo qui định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 và khoản 4 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.