Bản án 01/2020/DS-PT — Tranh chấp đất đai

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn ông NVT trình bày: Năm 1997, vợ chồng ông NVT nhận chuyển nhượng của ông TVP một mảnh đất ở thôn F, xã G, huyện H, thành phố Hải Phòng. Nguồn gốc đất của Xí nghiệp cơ khí nông cụ huyện H thanh lý cho ông K là công nhân của Xí nghiệp. Ông K đã chuyển nhượng diện tích đất thanh lý cho ông TVP. Vị trí cụ thể của mảnh đất như sau: Phía Bắc giáp ao nhà cụ L có chiều dài 21m; phía Nam giáp đất nhà ông M có chiều dài là 21m; phía sau giáp mộ cụ N có chiều rộng là 11m và phía trước là đường làng thôn F có chiều rộng là 11m. Trên đất có ba gian nhà cấp 4; 01 bể nước sát mộ cụ N; 01 giếng nước và 01 nhà vệ sinh. Ông TVP đã đào thành ao sâu và trồng tre xung quanh. Cụ thể sự việc chuyển nhượng như sau:

Năm 1997, cụ L là bố đẻ của ông TVP thay mặt ông TVP bán diện tích đất của ông TVP cho cụ O là bố đẻ ông NVT mua đất hộ ông. Khi mua bán đất cụ L và ông O có viết giấy nhượng lại đất ở ngày 16 tháng 7 năm 1997. Sau đó để làm thủ tục chuyển nhượng đất ông NVT thỏa thuận và thống nhất với ông TVP làm một giấy chuyển nhượng lại đất ở, nội dung giấy và ngày tháng sao y như giấy chuyển nhượng lại đất ở như của cụ L bán cho cụ O. Ông TVP nhất trí ký vào giấy chuyển nhượng lại đất ở, không có tranh chấp gì. Năm 2001, ông NVT đã san lấp và xây tường bao xung quanh diện tích đất, do ao trũng ông NVT để lại diện tích đất ao ngoài tường bao giáp liền kề với đất của cụ L có chiều ngang là 03 mét, chiều dài là 21m tổng cộng là 53m2. Diện tích đất này hiện nay ông TVP là người đang sử dụng và em trai ông TVP là ông NLQ2 đã dựng hàng rào dây thép gai phía mặt đường còn một số cây cối hoa màu ai trồng trên đất ông NVT không biết. Ngoài ra có 01 ngôi mộ của họ hàng nhà ông TVP đã xây lấn sang phần đất đang tranh chấp chiều ngang khoảng 1,2 mét từ năm 2005-2006, khi ông NVT nhận chuyển nhượng đất của ông TVP không có ngôi mộ này.

Yêu cầu khởi kiện của ông NVT: Buộc ông TVP phải trả lại ông 63m2 đất có chiều ngang là 3mét, chiều dài là 21mét còn lại ở phía ngoài bờ tường bao giáp với đất của gia đình ông TVP; tại thửa đất số 9, tờ bản đồ số 270-D-III thôn F, xã G, huyện H, yêu cầu gia đình có ngôi mộ trên phải di dời để trả lại đất cho ông NVT.

Bị đơn ông TVP trình bày: Năm 1991, ông mua diện tích đất của ông K là công nhân của Xí nghiệp cơ khí nông cụ huyện H được thanh lý. Diện tích đất này giáp liền kề với đất của bố đẻ ông là cụ L tại thôn F, xã G, huyện H, thành phố Hải Phòng. Khi mua bán hai bên có viết giấy tay nhưng không đo đạc diện tích đất cụ thể chiều dài, chiều rộng là bao nhiêu mét mà chỉ ước chừng khoảng 9 thước và vị trí đất cụ thể như sau: Phía Đông giáp đường làng thôn F; phía Bắc giáp đất cụ L; phía Nam giáp đất ông M và phía sau đất giáp mộ cụ N. Ông TVP không ở đất này, ông đào đất bán thành thùng sâu. Năm 1997 bố ông NVT là cụ O hỏi bố ông là cụ L mua lại diện tích đất này hai cụ viết giấy tay diện tích đất là 9 thước 13m2, không ghi cụ thể đất có chiều dài, chiều rộng là bao nhiêu mét và không ai chứng kiến, không có xác nhận của chính quyền địa phương. Cụ O giao tiền cho cụ L và cụ L giữ số tiền này. Ông đi làm xa nhà về biết nhưng ông không ý kiến gì vì việc mua bán đất đã xong nên không có tranh chấp gì. Ông NVT đã xây tường bao xung quanh đất. Đối với văn bản nhượng lại đất nhà ở viết tay ngày 13 tháng 4 năm 1991 không phải là giấy viết tay giữa ông và ông K, không phải là chữ ký của ông. Thực tế giữa ông và ông NVT không có việc mua bán đất với nhau nên giấy chuyển nhượng lại đất ở đánh máy ngày 16 tháng 7 năm 1997 ông không xác nhận chữ ký của ông và ông không yêu cầu giám định chữ ký. Trên diện tích đất đang tranh chấp có 03 cây cau bụng, 01 cây chay cụ L trồng và có 01 ngôi mộ của gia đình ông NLQ3 ở thôn P, xã G, huyện H. Ông NVT khởi kiện đòi ông diện tích đất 63m2 có chiều rộng là 3 mét, chiều dài là 21 mét ngoài tường bao tiếp giáp với đất của cụ L là không có căn cứ vì diện tích đất này của bố mẹ ông giao cho em trai ông là ông NLQ2 trực tiếp quản lý, sử dụng. Ông không sử dụng, không lấn chiếm đất của ông NVT.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:

+ Bà NLQ1 ủy quyền cho ông NVT toàn quyền giải quyết toàn bộ vụ án.

+ Ông NLQ2 trình bày: Diện tích đất ông NVT nhận chuyển nhượng của ông TVP là đất của ông K là công nhân của Xí nghiệp Máy kéo công cụ được thanh lý. Sau đó ông TVP đi bộ đội, bố ông là cụ L đã bán cho cụ O là bố ông NVT, hai bên có giấy viết tay. Ông NVT đã xây tường bao xung quanh diện tích đất này. Ông NVT đòi diện tích đất 03m đất chiều rộng, 21m chiều dài nằm ngoài khuôn viên tường bao giáp với diện tích đất của gia đình ông NVT là không có căn cứ vì diện tích đất này là của gia đình ông sử dụng ổn định, không liên quan đến ai. Hiện nay, ông là người đang trực tiếp quản lý, sử dụng. Ông TVP không ở, không sử dụng và không liên quan đến diện tích đất này, ông TVP có nhà riêng ở thôn I, xã G, huyện H từ năm 1993.

Ông NLQ3 trình bày: Ngôi mộ đôi nằm trên diện tích đất mà ông NVT đang tranh chấp với ông là mộ cụ R và cụ S là ông bà ngoại của ông. Ông là người được giao trực tiếp trông coi, hương khói. Ngôi mộ đôi đặt tại diện tích đất là bãi tha ma thuộc chùa thôn F và liền kề giáp với diện tích đất của cụ L nhiều năm nay không có tranh chấp gì. Trước đây ngôi mộ này đắp đất đến năm 1995 gia đình ông sửa sang ốp gạch mộ. Phần diện tích ông NVT đang tranh chấp với ông TVP là đất khai hoang của cụ L (đã chết) hiện nay ông NLQ2 là em trai ông TVP là người đang quản lý, sử dụng. Việc ông NVT kiện đòi ông TVP phần diện tích đất có ngôi mộ đôi của gia đình ông đặt từ năm 1950. Ông NVT không có quyền làm ảnh hưởng đến phần mộ các cụ.

Người làm chứng ông K trình bày: Ông K là nhân viên bảo vệ của xí nghiệp cơ giới nông cụ huyện H. Năm 1990, ông được xí nghiệp thanh lý khoảng 10 thước (không đo đạc cụ thể) đất nằm sát đất nhà cụ L. Trên đất có 03 gian nhà cấp bốn giáp mặt đường, 01 gian bếp, 01 giếng nước, 01 bể và 01 nhà vệ sinh. Trong phần đất ông K nhận thanh lý không có ngôi mộ nào, mà chỉ ở phía sau bể nước có 01 ngôi mộ đắp đất, ông K không rõ của ai, thỉnh thoảng có người đến thắp hương. Khi thanh lý chỉ có danh sách chung không có quyết định thanh lý cho từng người. Năm 1992, 1993, ông K bán lại cho cụ L diện tích đất trên ( khi cụ L đến mua đất thì có một người con trai đi cùng ông không nhớ tên là gì). Khi mua bán với cụ L thì các bên không đo cụ thể chiều dài, chiều rộng, ông K chỉ diện tích đến đâu cho ông L. Ông K có viết giấy viết tay về việc chuyển nhượng đất không ghi chiều dài, chiều rộng là bao nhiêu. Văn bản nhượng lại đất ở ngày 13/4/1991 không phải do ông viết ra và chữ ký và viết “K” không phải là chữ ký và chữ viết của ông. Khi chuyển nhượng nhà đất xong ông về quê vợ ở, từ đó ông không viết bất kỳ giấy tờ, văn bản nào về việc nhượng đất cho ông L hay bất ký ai khác.

Tại Bản án số 03/2019/DSST ngày 22/8/2019 TAND huyện An Lão đã căn cứ vào Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; khoản 1 Điều 147; khoản 1 Điều 165, Điều 266 của Bộ luật Tố tụng dân sự; điểm c khoản 1 Điều 688 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 502 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 95, 100 của Luật đất đai năm 2013;

Xử: Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông NVT về việc buộc ông TVP trả lại diện tích đất 62,55m2 tại thửa đất số 9, tờ bản đồ số 270 -D-III; địa chỉ: Thôn F, xã G, huyện H, Hải Phòng.

Ngoài ra còn tuyên về phần án phí và quyền kháng cáo.

Ngày 28/8/2019, nguyên đơn ông NVT kháng cáo đề nghị sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận đơn khởi kiện của nguyên đơn buộc bị đơn là ông TVP trả lại diện tích 62,55m2 đất thửa số 09 tại bản đố số 270 D- H tại thôn F, xã G, huyện H, thành phố Hải Phòng.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Nguyên đơn ông NVT giữ nguyên yêu cầu kháng cáo; bị đơn ông TVP đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Quan điểm của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn: Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông NVT và ông TVP từ năm 1997 có hiệu lực. Bản án sơ thẩm nhận định sai quan hệ pháp luật vì ông NVT và ông TVP không tranh chấp về hợp đồng chuyển nhượng đất; nghĩa vụ nộp tài chính là do lỗi của cơ quan nhà nước có thẩm quyền có thể truy thu không liên quan đến vụ án; không xem xét đúng nội dung vụ án để xác định có việc ông TVP lấn chiếm 63,55m2 đất hay không. Ông TVP không công nhận chữ ký của ông TVP trong Văn bản nhượng đất viết tay ngày 13/4/1991 và Giấy chuyển nhượng đất ở ngày 16/7/1997 nhưng Tòa cấp sơ thẩm không giám định chữ ký. Đề nghị HĐXX phúc thẩm hủy án sơ thẩm.

Phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng: Quá trình thụ lý giải quyết vụ án Thẩm phán, Hội đồng xét xử đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự xử không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn là ông NVT, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

- Về tố tụng:

- Về nội dung: Xét nội dung kháng cáo của nguyên đơn đề nghị Tòa cấp phúc thẩm hủy, hoặc sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn phải trả cho nguyên đơn diện tích 63m2 đất tại thửa số 09 tại bản đố số 270 D- H tại thôn F, xã G, huyện H, thành phố Hải Phòng, HĐXX xác đinh như sau:

Nay nguyên đơn ông NVT căn cứ vào Văn bản nhượng lại đất ở ngày 13/4/1991 giữa ông K và ông TVP; Giấy nhượng lại đất ở giữa cụ L và ông O ngày 16/7/1997; Giấy chuyển nhượng lại đất ở ngày 16/7/1997 giữa ông NVT và ông TVP, yêu cầu ông TVP phải trả lại diện tích 62,55m2 bị thiếu; bị đơn ông TVP thừa nhận ông có nhận chuyển nhượng của ông K diện tích đất nhưng hai bên không đo đạc cụ thể chiều rộng, chiều dài chỉ áng chừng 9 thước 13m. Ông TVP không công nhận Văn bản nhượng lại đất ở viết tay ngày 13 tháng 4 năm 1991 giữa ông và ông K và Giấy chuyển nhượng lại đất bản đánh máy giữa ông và ông NVT, bà NLQ1 năm 1997 vì ông không viết và ký vào tài liệu này, HĐXX đánh giá như sau:

Như vậy xác định: Việc chuyển nhượng đất giữa ông K với cụ L và giữa cụ L với cụ O các bên không thực hiện việc đo đất chiều dài, chiều rộng là bao nhiêu, không xác định vị trí , kích thước, mốc giới mà chỉ ước chừng nên không có căn cứ chính xác để khẳng định diện tích đất cụ L chuyển nhượng cho cụ O là 9 thước 13m2. Mặt khác đối với diện tích trong quá trình giải quyết vụ án từ cấp sơ thẩm đến phiên tòa phúc thẩm chính ông NVT đã khai đất ông nhận chuyển nhượng không có ngôi mộ đôi nhưng theo xác minh đã cho thấy ngôi mộ đôi này là mộ cụ R và cụ S là ông bà ngoại của ông NLQ3 đã tồn tại từ những năm 1947, 1950 trên diện tích đất đang tranh chấp.

Từ những phân tích đánh giá nêu trên, HĐXX phúc thẩm không có căn cứ để xác định bị đơn là ông TVP đã lấn chiếm 62,55m2 đất tại thôn F, xã G, huyện H, thành phố Hải Phòng nên không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn ông NVT , giữ nguyên bản án sơ thẩm là phù hợp với quy định của pháp luật.

Về án phí: Do không chấp nhận yêu cầu kháng cáo nên ông NVT phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn ông NVT, giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 03/2019/DS-ST ngày 22/8/2019 của Tòa án nhân dân huyện An Lão, thành phố Hải Phòng.

Căn cứ khoản 9 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; khoản 1 Điều 147; khoản 1 Điều 165, Điều 266 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Áp dụng Điều 166 Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 95 Luật Đất đai năm 2013;

Xử:

1.Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông NVT về việc buộc ông TVP trả lại diện tích đất 62,55m2 tại thửa đất số 9, tờ bản đồ số 270-D-III; địa chỉ: Thôn F, xã G, huyện H, thành phố Hải Phòng.

2. Về án phí, chi phí tố tụng:

+ Án phí dân sự sơ thẩm: Ông NVT phải nộp 2.111.062 đồng, được trừ vào số tiền ông NVT đã nộp 630.000đ theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0017056 ngày 10/01/2019 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện An Lão thành phố Hải Phòng. Ông NVT còn phải nộp 1.481.062đ.

+ Án phí phúc thẩm : Ông NVT phải nộp 300.000đ án phí phúc thẩm, trừ vào số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm mà ông NVT đã nộp 300.000đ theo biên lai số 0017368 ngày 11 tháng 9 năm 2019 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện An Lão thành phố Hải Phòng.

+ Chi phí định giá tài sản: Ông NVT phải nộp 3.900.000đ, ông NVT đã nộp tạm ứng 5.000.000đ, trả lại cho ông NVT số tiền là 1.100.000đ. Ông NVT đã nhận đủ số tiền trên.

3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.