Bản án 01/2017/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BẮC KẠN

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Ngọc Hoa

Các Hội thẩm nhân dân:

Bà Hoàng Ngọc Hoa

Ông Nguyễn Đình Chính

- Thư ký phiên tòa: Bà Hoàng Thị Thuý Loan – Thư ký Toà án nhân dân tỉnh Bắc Kạn

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Kạn tham gia phiên tòa: Ông Hứa Đình Hiên - Kiểm sát viên.

Trong các ngày 25 tháng 9 và 27 tháng 12 năm 2017 tại Trụ sở Toà án nhân dân tỉnh Bắc Kạn xét xử sơ thẩm công khai vụ án thụ lý số 05/2017/TLST-DS ngày 17 tháng 7 năm 2017 về Tranh chấp quyền sử dụng đất

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 02/2017/QĐXXST-DS ngày 08 tháng 8 năm 2017, giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Ông Hoàng Văn K. Có mặt

Người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn: Anh Hoàng Văn T. Có mặt

Cùng trú tại: thôn P, xã K, huyện B, tỉnh Bắc Kạn.

- Bị đơn: Ông Dương Ngọc X; trú tại: thôn P, xã K, huyện B, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt

-Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Uỷ ban nhân dân huyện B

- Người đại diện hợp pháp của Uỷ ban nhân dân huyện B: Bà Đặng Thị Anh T; chức vụ: Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện B (Theo giấy uỷ quyền số 485a/QĐ-UBND ngày 31 tháng 3 năm 2017 của Chủ tịch UBND huyện B). Có mặt

2. Bà Vi Thị B; trú tại: thôn P, xã K, huyện B, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt

- Người làm chứng:

1. Ông Dương Văn H. Có mặt ngày 25/9, vắng mặt ngày 27/12

2. Ông Dương Văn T. Vắng mặt

3. Ông Dương Văn Đ. Vắng mặt

4. Ông Triệu Ngọc Đ. Vắng mặt

Đều cư trú tại: thôn P, xã K, huyện B, tỉnh Bắc Kạn

5. Ông Dương Văn C. Vắng mặt

6. Ông Nguyễn Văn H. Vắng mặt

7. Ông Nguyễn Văn V. Vắng mặt

Đều cư trú tại: thôn B, xã K, huyện B, tỉnh Bắc Kạn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 28/12/2016, các biên bản lấy lời khai và tại phiên toà nguyên đơn ông Hoàng Văn K trình bày:

Giữa ông và ông Dương Ngọc X tranh chấp đất nông nghiệp (ruộng lúa 01 vụ) tại địa danh Khâu Phạt, diện tích tranh chấp 970m2, gồm 17 thửa là: 23, 24, 25, 26, 30, 31, 32, 34, 35, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, tờ bản đồ số 42, ông K đã được UBND huyện B cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số O 075525 ngày 18/10/1999.

Nguồn gốc đất: 17 thửa đất tranh chấp nằm trong số ruộng tranh chấp năm 1991 giữa hộ gia đình ông do mẹ ông là Lộc Thị V đại diện với ông Dương Văn H đã được UBND huyện B giải quyết tại Quyết định số 20 UB/QĐ – RĐ ngày 02/7/1991. Nội dung quyết định đã buộc ông Dương Văn H trả lại số ruộng 1.700m2 mà ông H đã lấn chiếm cho bà Lộc Thị V canh tác.

Sau khi có Quyết định số 20 UB/QĐ – RĐ ngày 02/7/1991, ông H vẫn chưa trả ruộng, ông K tiếp tục làm đơn đến UBND huyện B, Uỷ ban nhân dân huyện B ban hành Công văn số 414/CV-UB ngày 10/8/2001. Căn cứ vào Công văn trên, UBND xã giải quyết tại Biên bản hoà giải ngày 26/11/2001, các bên đã thống nhất: gia đình ông K trả tiền khai hoang phục hoá cho ông Dương Văn H, số tiền 500.000đ; số ruộng Khâu Phạt gia đình ông H giao trả ông K sử dụng hợp pháp lâu dài.

Sau đó ông K cho ông Dương Ngọc X (Cháu ông Dương Văn H) mượn 17 thửa hiện nay đang tranh chấp canh tác thêm 3 năm. Việc cho mượn chỉ nói miệng, không lập biên bản. Hết 3 năm ông K đòi đất ông X không trả, đến năm 2015 ông K có đơn đề nghị giải quyết tranh chấp và được UBND xã hoà giải nhưng không thành. Ông X cũng xác định từ khi Hợp tác xã giải thể năm 1991 đến nay, gia đình ông chưa được sử dụng khu đất tranh chấp lần nào.

Do vậy, ông K yêu cầu Toà án giải quyết buộc ông X trả lại 17 thửa ruộng có tổng diện tích 970m2. Kèm theo đơn ông cung cấp Quyết định số 20, Công văn 414, Biên bản hoà giải ngày 16/11/2001, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tại phiên toà ông K yêu cầu trả các thửa 23, 25, 26, 30, 31, 32, 34, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44 có tổng là 809 m2, và không yêu cầu trả thửa 33 vì không còn hiện trạng và các thửa 35,37 vì không xác định được theo sơ đồ tự vẽ.

Tại các Bản tự khai ngày 01/3/2017 và các biên bản lấy lời khai và tại phiên toà bị đơn ông Dương Ngọc X trình bày:

Toàn bộ khu đất trước đây là đầm lầy không ai sử dụng. Năm 1973 ông X trực tiếp khai phá, đến năm 1974 thì khai phá hoàn chỉnh 17 thửa, có tổng diện tích 923m2 và ông sử dụng ổn định, liên tục cho đến nay, cụ thể là các thửa đất sau:

Thửa 23 có diện tích 45m2

Thửa 35 có diện tích 66m2

Thửa 25 có diện tích 77m2

Thửa 37 có diện tích 35m2

Thửa 26 có diện tích 44m2

Thửa 38 có diện tích 68m2

Thửa 30 có diện tích 32m2

Thửa 39 có diện tích 58m2

Thửa 31 có diện tích 46m2

Thửa 41 có diện tích 67m2

Thửa 32 có diện tích 52m2

Thửa 42 có diện tích 06m2

Thửa 33 có diện tích 13m2

Thửa 43 có diện tích 71m2

Thửa 34 có diện tích 38m2

Thửa 44 có diện tích 71m2

Các thửa đất trên, năm 2010 khi đo đạc bản đồ thì đã được thể hiện trên bản đồ và sổ mục kê đất tên Dương Ngọc X. Năm 2015 ông X xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì UBND xã thông báo 17 thửa ruộng Khâu Phạt của ông có trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1999 của ông K. Ông K khởi kiện cho rằng đất tranh chấp với ông X chính là khu đất tranh chấp giữa ông K với ông H được giải quyết năm 1991, 2001 là không đúng. Ông K với ông H tranh chấp ở chỗ đất khác, bao gồm 08 thửa là: 202, 203, 204, 205, 206, 207, 208 và 167 có tổng diện tích 792m2

Do vậy, ông X không nhất trí trả lại ruộng cho ông K. Ông X đề nghị huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số O 075525 đã cấp cho hộ ông K năm 1999.

Tại Biên bản lấy lời khai ngày 30/5/2017, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Vi Thị B trình bày:

Bà kết hôn với ông Dương Ngọc X năm 1972. Năm 1973 bà cùng ông X khai phá được 17 thửa đất ruộng, có diện tích 932m2. Bà thống nhất với ý kiến và yêu cầu của ông Dương Ngọc X là không nhất trí trả ruộng cho ông K và yêu cầu huỷ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Uỷ ban nhân dân huyện B đã cấp cho ông K năm 1999.

Tại Biên bản hoà giải ngày 23/6/2017 và tại phiên toà, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Uỷ ban nhân dân huyện B, người đại diện là bà Đặng Thị Anh T trình bày:

Qua nghiên cứu toàn bộ hồ sơ, tài liệu về khu đất tranh chấp Uỷ ban nhân dân huyện B có ý kiến:

Về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số O 075525 ngày 18/01/1999 cấp cho hộ ông Hoàng Văn K có những vấn đề không phù hợp với quy định của pháp luật tại thời điểm được cấp, cụ thể: Đơn xin cấp GCNQSDĐ của ông K không đề ngày, tháng và chưa được Hội đồng thẩm định cấp GCNQSDĐ cấp xã xác nhận có đủ điều kiện cấp hay không. Phần ghi của cơ quan nhà nước (cấp xã) không ghi nội dung gì, không ký xác nhận đơn, nhưng UBND xã K đã ký xác nhận tại Bảng liệt kê đất kèm theo đơn đủ điều kiện, không thể hiện có tranh chấp; Diện tích đất được cấp trong GCNQSDĐ là tự kê, tạm cấp nên không đúng với diện tích thực tế ngoài thực địa; Ông Hoàng Văn K được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng thực tế ông K không sử dụng đất liên tục đã quá 12 tháng. Uỷ ban nhân dân huyện B đề nghị Toà án giải quyết việc tranh chấp giữa các đương sự theo quy định của pháp luật.

Tại Biên bản lấy lời khai ngày 14/3/2017, Người làm chứng ông Nguyễn Văn H trình bầy: Giữa ông và ông K, ông X không có quan hệ gì. Ông H không biết việc tranh chấp giữa ông K với ông X. Ông H chỉ biết việc tranh chấp giữa ông K và ông Dương Văn H diễn ra từ năm 1991 đến năm 2001 thì ông H trả lại đất cho ông K, ông K trả tiền khai phá cho ông H. Từ năm 2001 ông K sử dụng 8 thửa phía trên liên tục đến nay, còn phần phía dưới 17 thửa ông K không sử dụng. Nguồn gốc đất là của bà Lộc Thị V (mẹ đẻ ông K) đưa vào HTX, nhưng là ruộng thụt nên HTX không sử dụng, sau khi HTX tan rã năm 1991, thì ông H sử dụng hết cả 8 thửa khô bên trên và các thửa ruộng thụt bên dưới, đến năm 2001 thì ông H trả lại toàn bộ khu đất. Tuy nhiên, ông K chỉ sử dụng 8 thửa bên trên, còn các thửa bên dưới do ông Dương Văn T sử dụng, thời gian sử dụng bao lâu ông không nhớ.

Tại Biên bản lấy lời khai ngày 13/4/2017 người làm chứng Triệu Ngọc Đ, sinh năm 1950 trình bày: Ông Đ có quan hệ họ hàng với cả ông K và ông X, nhưng không có mâu thuẫn với bên nào. Vị trí đất tranh chấp giữa ông K và ông X ở xứ đồng Khâu Phạt, thôn P, gồm 17 thửa, diện tích ông không nắm được. Về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất: Thửa đất tranh chấp có nguồn gốc của bà Lộc Thị V (mẹ ông K) được cha ông chia cho trước năm 1991. Khi HTX giải thể năm 1991 ông Dương Văn H tranh chấp toàn bộ khu đất ở xứ đồng Khâu phạt 1.700m2 đã được UBND huyện B giải quyết năm 1991 đến năm 2001 thì xong bằng Quyết định số 20 ngày 02/7/1991 và Công văn số 414 ngày 10/8/2001). Nội dung giải quyết là khẳng định quyền sử dụng đất của bà V, ông K. Năm 2001 ông H trả lại toàn bộ 1.700m2 cho ông K, đổi lại ông K trả cho ông H 500.000đ công khai phá. Sau khi nhận lại đất không có người làm nên ông K chỉ làm 8 thửa ruộng khô phía trên, còn 17 thửa hiện đang tranh chấp bỏ hoang 01 năm thì ông Dương Văn T (con ông H) sử dụng từ 2002 đến 2004 thì ông X sử dụng liên tục đến nay. Trong quá trình sử dụng từ năm 1991 đến 2001 ông H đắp bờ thửa, từ khi ông X sử dụng tiếp tục cải tạo nên có hình thể như hiện nay. Ông K chưa sử dụng vào khu đất lần nào.

Tại Biên bản xác minh, bà Hoàng Thị Vèng 92 tuổi; trú tại thôn Bản Nản, xã K trình bày: Khu đất tranh chấp thuộc địa danh Khâu Phạt, từ lúc bà còn trẻ đã biết bố mẹ ông K canh tác. Khu vực đó nằm độc lập không gần ruộng của ai, hai bên có hai dòng suối, ở giữa là ruộng. Khi bố, mẹ mất, bà vợ ông K cũng mất không còn nhân lực để làm. Khu đất này trước đây đã xảy ra tranh chấp với ông Dương Văn H đã giải quyết cho ông K.

Biên bản lấy lời khai ngày 08/3/2017 người làm chứng ông Dương Văn H trình bày: Khu đất tranh chấp 17 thửa giữa ông K với ông X do ông X khai phá, sử dụng từ năm 1973 đến nay. Trong quá trình đó con trai ông là Dương Văn T có làm 17 thửa 02 năm nhưng không nhớ rõ thời gian cụ thể. 17 thửa đất này không nằm trong diện tích 1.700m2 ông H tranh chấp với bà V, ông K năm 1991 – 2001.

Biên bản lấy lời khai ngày 08/3/2017 người làm chứng Dương Văn C trình bày: 17 thửa đất đang tranh chấp giữa ông K và ông X có nguồn gốc: ông X đã sử dụng từ rất lâu, cải tạo, đắp bờ được như hiện nay. Ông K, bà V, ông H chưa từng sử dụng vào khu đất này. Trước đây ông K và bà V tranh chấp với ông H khu đất ở Khâu Phạt, nhưng đã giải quyết xong, nay ông K sử dụng khu đất này. Vị trí đất trước đây tranh chấp với ông H không trùng với vị trí đất hiện nay tranh chấp với ông X.

Biên bản lấy lời khai ngày 08/3/2017 người làm chứng Nguyễn Văn V trình bày: ông V có đất gần khu đất đang tranh chấp giữa ông K và ông X nên biết nguồn gốc đất tranh chấp là do ông X khai phá, sử dụng ổn định khoảng năm 1991 đến nay, ông K, ông H không sử dụng khu đất trên lần nào. Trước năm 1991 17 thửa đang tranh chấp bỏ hoang, từ năm 1991 đến nay do ông X quản lý, sử dụng. Ông X cho ông Dương Văn T làm khoảng 2-3 năm, cụ thể năm nào không nhớ. Trước đây ông K, ông H có tranh chấp ở khu đất khác và đã giải quyết xong, nay ông K đã sử dụng khu đất này.

Biên bản lấy lời khai ngày 25/4/2017 người làm chứng ông Dương Văn T trình bày: Thửa đất tranh chấp ông X khai phá, quản lý sử dụng từ trước thời kỳ HTX (Cụ thể năm nào không nhớ). Bà V, ông K không sử dụng khu đất tranh chấp lần nào. Từ năm 2015 đến nay ông T có sử dụng vào khu đất tranh chấp, cụ thể là cày bừa đổi công cho ông X.

Biên bản lấy lời khai của thành phần tham gia buổi hoà giải ngày 26/11/2001 giữa ông Hoàng Văn K và ông Dương Văn H về việc tranh chấp diện tích 1.700m2 được Uỷ ban nhân dân huyện B, tỉnh Bắc Kạn giải quyết giao cho bà Lộc Thị V (mẹ ông Hoàng Văn K) tại Quyết định số 20-UB/QĐ-UB ngày 02/7/1991, gồm: Ông Bế Thiện Thuận, ông Dương Thanh Thống, ông Hoàng Ngọc Hân, ông Dương Văn Sâm, ông Nguyễn Văn Thược, ông Dương Văn Viên, bà Vi Thị Oanh và ông Bế Đức Thanh đều trình bày được tham gia buổi hoà giải tranh chấp đất đai giữa ông K và ông H ngày 26/11/2001 được tổ chức tại Uỷ ban nhân dân xã, nhưng không được đi đến thực địa đất tranh chấp nên không biết đất tranh chấp gồm những thửa nào và nằm ở đâu. Tại buổi hoà giải, hai bên thoả thuận ông H trả đất cho ông K, ông K trả cho ông H 500.000đ (Năm trăm nghìn đồng) tiền phục hoá đất.

Biên bản xem xét thẩm định ngày 31/5/2017 và ngày 01/11/2017 của Toà án xác định:

* Khu đất tranh chấp tại xứ đồng Khâu Phạt, thôn P gồm 17 thửa đều thuộc tờ bản đồ số 42 năm 2009, tổng diện tích 923m2 và trùng với các thửa tự kê, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Hoàng Văn K năm 1999, cụ thể:

Sơ đồ tự vẽ kèm theo hồ sơ S

Tờ Bản đồ số 42 Bản

Thực địa

cấp GCNQSDĐ cho ông K T

đồ địa chính 2009

T

Số thửa

Diện tích m2 Số thửa Diện tích m2

1 Thửa số 12

18

44

71

Nguyên trạng 2 Thửa số 13

16

43

71

Nguyên trạng 3 Thửa số 14

24

42

67

Nguyên trạng 4 Thửa số 15

8

41

67

Nguyên trạng 5 Thửa số 16

8

40

58

Nguyên trạng 6 Thửa số 17

6

39

73

Nguyên trạng 7 Thửa số 17A 8

38

68

Nguyên trạng 8 Thửa số 18

9

23

45

Nguyên trạng 9 Thửa số 19

9

25

77

Nguyên trạng 10 Thửa số 20

10

26

44

Nguyên trạng 11 Thửa số 21

12

34

38

Nguyên trạng 12 Thửa số 22

5

32

52

Dồn thửa 22,23

thành thửa 32 13 Thửa số 23 14 Thửa số 24

24

31

46

Nguyên trạng 15 Thửa số 25

27

30

32

Nguyên trạng 16 Thửa 35,37

35

66

thể hiện trên 17

37

35

bản đồ địa

chính không

xác định được

theo sơ đồ tự

vẽ

33

13

Hiện nay đã

mất hiện trạng

Toàn bộ khu đất tranh chấp có vị trí tiếp giáp như sau:

Đông giáp đất ông Dương Văn Hùng

Tây giáp đất đầm lầy

Nam giáp suối và đất ông Dương Ngọc X

Bắc giáp đất ông Nguyễn Văn V

* Đo đạc xác định 25 thửa đất theo nguyên đơn Hoàng Văn K xác định đã được cấp GCNQSDĐ năm 1999. Kết quả: 25 thửa gồm 17 thửa đang tranh chấp có diện tích 923m2 và 08 thửa không có tranh chấp, ông K đang sử dụng gồm thửa: 202, 203, 204, 205, 206, 207, 208, 167 có diện tích 792m2

Tổng diện tích 25 thửa theo ông K xác định đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thực tế là 1.715m2.

Trong quá trình giải quyết vụ án, Toà án đã tiến hành hoà giải nhưng không thành.

Tại phiên toà, đại diện Viện kiểm sát nhân dân phát biểu ý kiến

- Về thủ tục tố tụng: Người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng từ khi thụ lý vụ án đến trước khi Hội đồng xét xử vào nghị án thực hiện đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự về quyền và nghĩa vụ của người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng.

- Về nội dung vụ án: Có căn cứ xác định diện tích đất tranh chấp nằm trong tổng diện tích 1.700m2 được Uỷ ban nhân dân huyện B giải quyết tranh chấp giữa bà Lộc Thị V và ông Dương Văn H, giao cho bà Lộc Thị V là mẹ đẻ ông Hoàng Văn K được quyền sử dụng tại Quyết định số 20-UB/QĐ-UB ngày 02/7/1991. Tại Buổi hoà giải ngày 26/11/2001 ông H đã giao lại toàn bộ diện tích đất theo Quyết định số 20 nêu trên cho ông Hoàng Văn K tiếp nhận do bà Lộc Thị V là mẹ ông K đã già yếu và ở cùng ông K. Ông K cũng đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất này. Sau đó ông K do hoàn cảnh không trực tiếp sử dụng được thì ông Dương Ngọc X sử dụng từ 2001 và đến năm 2015 thì xảy ra tranh chấp. Theo quy định tại Điều 236 Bộ luật dân sự 2015 thì thời gian ông K sử dụng từ 2001 đến này chưa đáp ứng thời gian 30 năm để xác lập quyền sử dụng đất theo thời hiệu đối với diện tích đất ruộng đang tranh chấp.

- Đối với yêu cầu của ông Dương Ngọc X về việc Huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ ông K, thấy về trình tự, thủ tục cấp giấy chứng nhận chưa đảm bảo đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, đất tranh chấp thuộc quyền sử dụng của bà Lộc Thị V. Bà V (đã chết) có ba người con nhưng hai người con gái không có nhu cầu sử dụng đất. Do vậy, không cần thiết phải huỷ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ ông Hoàng Văn K. Đề nghị không chấp nhận yêu cầu của ông X.

Đề nghị áp dụng khoản 1,2 Điều 34 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 4 Điều 32 Luật Tố tụng hành chính; Điều 236 Bộ luật Dân sự 2015; Điều 203 Luật Đất đai 2013 chấp nhận đơn khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn trả lại đất ruộng có tranh chấp cho nguyên đơn; không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn đề nghị huỷ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho nguyên đơn.