Quyết định 99/2021/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự đã được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội nhận định: [1]. Chị Nguyễn Thị Hải Y là con đẻ của vợ chồng ông Nguyễn Văn Ch, sinh năm 1949 và bà Lê Thị S, sinh năm 1957; Trú tại đi ̣a chỉ: Thôn T, xã N, huyê ̣n Đông Anh, thành phố Hà Nội. Ngay từ khi sinh ra, chị Y đa mẵ ́c chứ ng bê ̣nh thiểu năng tri tuê ̣. Trong sinh

́ hoạt hàng ngày , bố me ̣ vẫn phải hỗ trợ , giúp đỡ và chăm sóc các việc cá nhân ; Trong giao tiếp, chỉ nói được với bố mẹ và chị em trong gia đình vài câu đơn giản. Khi chị Y được 08 tuổi, gia đinh cho chi ̣ vào ho ̣c tâ ̣p tại Trường Nguyễn Viết Xuân

̀ đến năm 18 tuổi theo chinh sách của Nhà nướ c nhưng không có kết quả vi chị nhâ ̣n

́

̀ thứ c kém. Theo Quyết đi ̣nh số 4106/QĐ-UB ngày 11 tháng 06 năm 2002 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, chị Nguyễn Thi ̣ Hải Y được hưở ng trợ cấp hàng tháng theo tiêu chuẩn con của ngườ i tham gia kháng chiến bi ̣ nhiễm ch ất độc hóa học kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2000; Chị được cấp T hẻ Bảo hiểm y tế miễn phi hàng

́ năm.

Nay gia đinh cần giải quyết những giao dịch dân sự liên quan đến tài sản

̀ chung, đòi hỏi phải có xác nhâ ̣n của cơ quan Nhà nướ c có thẩm quyền về viê ̣c chi ̣ Nguyễn Thi ̣ Hải Y có khó khăn trong nhâ ̣n thứ c, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ cho chị mới đủ hồ sơ , thủ tục theo quy định pháp luật , vợ chồng ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S có đơn yêu cầu Tòa án giải quyết.

Trên cơ sở đơn yêu cầu của bà Lê Thị S, ngày 20 tháng 01 năm 2021, Tòa án đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số: 02/2021/QĐ-TA gửi tới Viện Pháp y tâm thần Trung ương, để tiến hành giám định sứ c khỏe tâm thần đối với chị Nguyễn Thị Hải Y.

Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số: 36/KLGĐ ngày 24 tháng 03 năm 2021 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương đã kết luận : Tại thời điểm giám định , đối tượng Nguyễn Thi ̣ Hải Y bị châ ̣m phát triển tâm thần vừ a . Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F 71. Đối tượng hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi (ngườ i có khó khăn trong nhận thứ c, làm chủ hành vi).

Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về ngườ i có khó khăn trong nhâ ̣n thứ c , làm chủ hành vi như sau:

“Điều 23. Ngườ i có khó khăn trong nhận thứ c, làm chủ hành vi:

1. Ngườ i thà nh niên do tinh trạng thể chất hoặc tinh thần mà không đủ khả

̀ năng nhận thứ c, làm chủ hành vi nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự thi theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức

̀ hữu quan, trên cơ sở kết luận giá m đi ̣nh phá p y tâm thần , Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là ngườ i có khó khăn trong nhận thức , làm chủ hành vi và chỉ đi ̣nh ngườ i giá m hộ, xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ”.

Căn cứ vào Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu của Viện Pháp y tâm thần Trung ương nêu trên cùng với các tài liệu, chứ ng cứ nô ̣p theo đơn yêu cầu của ông Nguyễn Văn Ch, bà Lê Thị S có trong hồ sơ giải quyết viê ̣c dân sự, đối chiếu với quy định nêu trên của Bộ luật Dân sự năm 2015, Tòa án chấp nhâ ̣n đơn yêu cầu của ông Ch, bà S và ra Quyết định tuyên bố một người có khó khăn trong nhâ ̣n thứ c, làm chủ hành vi đối với chi ̣ Nguyễn Thị Hải Y.

Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về chi đi ̣̉ nh ngườ i giám hô ̣ , xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ như sau:

“Điều 57. Nghĩa v ụ của người giám hộ đối với người được giám hộ mất

năng lực hà nh vi dân sự, ngườ i có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi:

1. Ngườ i giá m hộ của ngườ i được giá m hộ mất năng lực hà nh vi dân sự có các nghĩa vụ sau đây:

a) Chăm só c, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ;

b) Đại diê ̣n cho ngườ i được giá m hộ trong cá c giao di ̣ch dân sự; c) Quản lý tài sản của người được giám hộ; d) Bảo vệ quyền, lợi ich hợp phá p của ngườ i được giá m hộ.

́ 2. Ngườ i giá m hộ của ngườ i có ngườ i có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi có nghĩa vụ theo quyết định của Tòa án trong số các nghĩa vụ quy định tại khoản 1 Điều nà y”. “Điều 58. Quyền của ngườ i giá m hộ: 1. Ngườ i giá m hộ của ngườ i chưa thà nh niên , ngườ i mất năng lực hà nh vi dân sự có cá c quyền sau đây: a) Sử dụng tà i sản của ngườ i được giá m hộ để chăm só c

, chi dù ng cho những nhu cầu thiết yếu của ngườ i được giá m hộ; b) Được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người được giá m hộ; c) Đại diê ̣n cho ngườ i được giá m hộ trong viê ̣c xá c lập , thực hiê ̣n cá c giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định củ a phá p luật nhằ m bảo vê ̣ quyền, lợi ich hợp phá p của ngườ i được giá m hộ.

́ 2. Ngườ i giá m hộ của ngườ i có ngườ i có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi có quyền theo quyết định của Tòa án trong số các

quyền quy đi ̣n h tại khoản 1 Điều nà y”. Chị Nguyễn Thị Hải Y đa thã ̀nh niên nhưng không có chồng, con, nay Tòa án chỉ định ông Nguyễn Văn Ch, bà Lê Thị S là bố me ̣ đẻ làm ngườ i giám hô ̣ c ho chị Y. Ông Ch và bà S thực hiê ̣n các qu yền và nghia vu ̣̃

của ngườ i giám hô ̣ theo đúng quy đi ̣nh ta ̣i các Điều 57 và 58 của Bộ luật Dân sự năm 2015. [4]. Về lệ phí viê ̣c dân sự sơ thẩm : 300.000 đồng, ngườ i yêu cầu giải quyết viê ̣c dân sự là ông Ch, bà S phải nộp vào ngân sách Nhà nướ c. Tuy nhiên, theo quy đi ̣nh ta ̣i điểm đ khoản

1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 31 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án thì ông Ch, bà S đều thuô ̣c đối tượng ngườ i cao tuổi nên được miễn nô ̣p toàn bộ tiền lê ̣ phi viê ̣c dân sự.

́ [5]. Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S có quyền kháng cáo; Viê ̣n kiểm sát cùng cấp và Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghi ̣ quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật. Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh về viê ̣c giải quyết sơ thẩm viê ̣c dân sự phù hợp với nhận định của Tòa án nên được chấp nhâ ̣n. Vì các lẽ trên:

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ:

- Điều 23, Điều 57 và Điều 58 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Khoản 1 Điều 27, Điều 366, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 377 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Điểm đ k hoản 1 Điều 12 và Điều 37 của Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S.

2. Tuyên bố: Chị Nguyễn Thi ̣ Hải Y , sinh ngày 16 tháng 04 năm 1992 (Là con ông Chi, bà Sơn); Trú tại đi ̣a chỉ: Thôn T, xã N, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội là ngườ i có khó khăn trong nhâ ̣n thứ c, làm chủ hành vi.

3. Chỉ định ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S làm ngườ i giám hô ̣ c ho chị Nguyễn Thi ̣ Hải Y.

Ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S có các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ sau đây:

- Chăm sóc, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ;

- Quản lý tài sản của người được giám hộ;

- Bảo vệ quyền, lợi ich hợp pháp của ngườ i được giám hô ̣.

́

- Sử du ̣ng tài sản của ngườ i được giám hô ̣ để chăm sóc , chi dùng cho những nhu cầu thiết yếu của ngườ i được giám hô ̣;

- Được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ;

- Đa ̣i diê ̣n cho ngườ i được giám hô ̣ trong viê ̣c xác lâ ̣p , thực hiê ̣n các giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ich hợp pháp của ngườ i được giám hô ̣.

́

4. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết viê ̣c dân sự : Ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S được miễn nô ̣p toàn bô ̣ tiền lê ̣ phi giải quyết viê ̣c dân sự.

́

5. Về quyền kháng cáo, kháng nghị:

- Ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S có quyền kháng cáo Quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

- Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị Quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

THẨM PHÁN