Quyết định 92/2022/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

[1]. Về thẩm quyền giải quyết việc dân sự sơ thẩm: Bà M yêu cầu Tòa án Tuyên bố Đặng Thị L (tên gọi khác: Đặng Thị L), sinh năm 1979; Đội 5, thôn Thôn L, xã Đ, huyện G, thành phố H hạn chế năng lực hành vi dân sự. Tại phiên họp hôm nay bà M thay đổi yêu cầu Tuyên bố chị Đặng Thị L có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi. Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự đây là việc dân sự thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người bị yêu cầu cư trú. Vì vậy, Tòa án nhân dân huyện Gia Lâm thụ L là đúng thẩm quyền.

[2]. Về quyền yêu cầu: Bà Phạm Thị M là mẹ đẻ của chị Đặng Thị L (tên gọi khác: Đặng Thị L) là người có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi theo Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 132/KLGĐ ngày 22/6/2022 của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương. Căn cứ Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự, bà M có quyền yêu cầu Tòa án Tuyên bố chị Đặng Thị L (tên gọi khác: Đặng Thị L) có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi.

[3]. Về nội dung việc dân sự: Căn cứ tài liệu, chứng cứ và lời khai của bà M, anh Đặng Minh T, anh Đặng Minh Q và chị Đặng Minh T thể hiện chị Chị Đặng Thị L (tức Đặng Thị L) sinh ra phát triển bình thường, sinh hoạt, đi học bình thường đến năm 2013 thì chị L có biểu hiện thường xuyên bị đau đầu, chửi bới linh tinh, không kiểm soát được cảm xúc, nóng giận vô cớ. Năm 2013 gia đình đưa chị L đi khám và điều trị ở Bệnh viện Tâm thần Hà Nội, thì Bệnh viện Tâm thần Hà Nội kết luận chị L bị khuyết tật thần kinh, tâm thần, bệnh viện có cấp phát thuốc một thời gian, sau đó gia đình tự đi mua thuốc cho chị L uống để điều trị nhưng bệnh thần kinh của chị L không thuyên giảm còn chiều hướng nặng hơn. Từ năm 2013 đến nay, chị L không tự sinh hoạt được cá nhân, không tự tắm rửa, không tự đi vệ sinh, gia đình phải đóng bỉm cho chị L, chị L bị mất ngôn ngữ, thường xuyên chửi bởi linh tinh, đi lang thang, không biết đọc, không biết viết, không biết mệnh giá đồng tiền, không biết tiêu tiền, không có bạn bè, không quan hệ xã hội. Chị L chỉ ở nhà, sống hoàn toàn phụ thuộc vào người thân, không làm được việc gì.

[4]. Về việc chỉ định người giám hộ: Bà Phạm Thị M và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là anh Đặng Minh T, anh Đặng Minh Q và chị Đặng Minh T thống nhất đề nghị Tòa án cử anh Đặng Minh T là anh trai của chị Đặng Thị L là người giám hộ cho chị L trong thời gian chị L bị Tuyên bố là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Tại phiên họp, bà Phạm Thị M và anh Đặng Minh T trình bày: tại thời điểm bà Phạm Thị M yêu cầu Tòa án Tuyên bố chị Đặng Thị L có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, chị Đặng Thị L không tự thể hiện được ý chí của mình; Đồng thời, bà Phạm Thị M trình bày: Bà M đã được Chủ tọa phiên họp giải thích quy định của pháp luật về việc bà là người giám hộ đương nhiên cho chị Đặng Thị L trong trường hợp chị Đặng Thị L bị Tòa án Tuyên bố là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Tuy nhiên, do hiện nay bà M tuổi đã cao, đi lại khó khăn, sức khỏe yếu, bà M tự nhận thấy việc bà M là người giám hộ cho chị Đặng Thị L không thể đảm bảo cho việc chăm sóc, điều trị bệnh cho chị Đặng Thị L cũng như bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp khác cho chị Đặng Thị L. Anh Đặng Minh T trình bày: Anh T cam đoan bản thân anh T có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, có tư cách đạo đức tốt, nhân thân không có tiền án, tiền sự; không đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, không bị Tòa án Tuyên bố hạn chế quyền đối với con chưa thành niên. Căn cứ Điều 23, Điều 46, Điều 49, Điều 54 của Bộ luật Dân sự, thấy cần chấp nhận yêu cầu của bà Phạm Thị M cử anh Đặng Minh T là người giám hộ cho chị L trong thời gian chị L bị Tuyên bố là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Về quyền và nghĩa vụ của người giám hộ là anh Đặng Minh T thực hiện theo quy định của pháp luật.

[5]. Về vấn đề quản L tài sản của chị Đặng Thị L: Bà Phạm Thị M và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là anh T, anh Q và chị T không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Tòa án không xét.

[6]. Về lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm: Bà Phạm Thị M được miễn lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn giảm, thu, nộp quản L và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.