Quyết định 867/2026/QĐST-VDS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "ĐẶNG THỊ DŨNG - ĐINH VĂN NĂM - Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự"
Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của bà Đặng Thị D.
Căn cứ chính? Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 150 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 1 - HÀ NỘI
---------------

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 867/2026/QĐST-VDS

Hà Nội, ngày 03 tháng 7 năm 2026

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 - HÀ NỘI

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Tô Việt Anh.

Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Xuân Tùng - Thư ký Tòa án nhân dân Khu vực 1 - Hà Nội.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 1 - Hà Nội tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Hiền - Kiểm sát viên.

Ngày 03 tháng 7 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân Khu vực 1 - Hà Nội công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 690/2026/TLST-VDS ngày 12 tháng 6 năm 2026 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp số 895/2026/QĐPH-ST ngày 01 tháng 7 năm 2026, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

* Người yêu cầu: Bà Đặng Thị D, sinh năm 1966

Nơi cư trú: T4 – 0911 T, D M, phường V, thành phố Hà Nội.

* Người bị yêu cầu:

- Ông Đinh Văn N, sinh năm 1966

Nơi cư trú: 12 B10 Đ, phường H, thành phố Hà Nội.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Anh Đinh Tuấn A, sinh năm 1991

Nơi cư trú: T4 0911 T, D M, phường V, thành phố Hà Nội.

- Chị Đinh Thị Hồng N1, sinh năm 1994

Nơi cư trú: 12 B10 Đ, phường H, thành phố Hà Nội.

- Chị Đinh Diệu H, sinh năm 2005

Nơi cư trú: T4 0911 T, D M, phường V, thành phố Hà Nội.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Ngày 09/5/2022, ông Đinh Văn N bị tai biến mạch máu não (xuất huyết não), được gia đình đưa đi cấp cứu và điều trị tại Bệnh viện T. Sau khi bị tai biến xuất huyết não, sức khoẻ của ông Đinh Văn N suy giảm nghiêm trọng, không thể phục hồi.

Tại Kết luận giám định y khoa số 04/PKI/GĐYK-KNLĐ ngày 10/02/2023 của Hội đồng Giám định Y khoa thành phố H kết luận: “Ông Đinh Văn N được xác định suy giảm khả năng lao động do thương tật/bệnh tật. Tỷ lệ tổn thương cơ thể do thương tật/bệnh tật là 95%”.

Ngày 13/6/2026, các giám định viên thuộc Viện Pháp y tâm thần Trung ương B đến khám giám định sức khoẻ tâm thần cho ông Đinh Văn N tại số A B Đ, phường H, thành phố Hà Nội và đưa ra kết luận tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 363/KL-VPYTW ngày 30/6/2026: “Tại thời điểm giám định đối tượng Đinh Văn N bị bệnh: Mất trí do bệnh mạch máu. Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F01. Mất trí mức độ nặng. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Hiện nay, ông Đinh Văn N bị liệt tứ chi, mất khả năng đi lại và chỉ có thể nằm một chỗ. Mọi sinh hoạt cá nhân hằng ngày đều phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình. Đồng thời, ông N đã mất hoàn toàn khả năng nhận thức, không thể giao tiếp bình thường, không nhận biết rõ người thân và sự việc xung quanh.

Trong quá trình thực tế sinh sống, bà Đặng Thị D nhận thấy tình trạng của ông Đinh Văn N hiện nay trầm trọng, thuộc trường hợp mất hoàn toàn khả năng nhận thức và làm chủ hành vi. Do đó, ngày 02/6/2026 có làm đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, bà Đặng Thị D yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Đinh Văn N mất năng lực hành vi dân sự, đồng thời công nhận bà D (vợ) là người giám hộ của ông Đinh Văn N.

Anh Đinh Tuấn A; Chị Đinh Thị Hồng N1; Chị Đinh Diệu H là các con của ông Đinh Văn N và bà Đặng Thị D, đã có lời khai tại Tòa án: đồng ý để bà Đặng Thị D tuyên bố ông Đinh Văn N mất năng lực hành vi dân sự, để nghị Tòa án cho bà Đặng Thị D là người giám hộ cho ông Đinh Văn N, xin được vắng mặt tại tất cả các buổi làm việc của Tòa án.

Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 1 - Hà Nội tham gia phiên họp:

- Về việc tuân theo pháp luật của những người tiến hành tố tụng: Thẩm phán, Thư ký phiên họp thực hiện đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

- Về việc chấp hành pháp luật của những người tham gia tố tụng: Các đương sự tham gia tố tụng chấp hành đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

- Về việc giải quyết vụ việc: Căn cứ các tài liệu, chứng cứ; lời trình bày của các đương sự trong vụ việc và kết luận của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương B có cơ sở xác định ông Đinh Văn N mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Do vậy, đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Đặng Thị D, tuyên bố ông Đinh Văn N mất năng lực hành vi dân sự.

Đối với đề nghị cử bà Đặng Thị D làm người đại diện hợp pháp của ông Đinh Văn N: Bà Đặng Thị D là người giám hộ đương nhiên của ông N khi ông N mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 53 Bộ luật Dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Khu vực 1 – Hà Nội nhận định:

Về tố tụng và thẩm quyền giải quyết:

Căn cứ Giấy công nhận kết hôn số 52, quyển số 01 của Ủy ban nhân dân xã Ứ, thành phố Hà Nội có cơ sở xác định bà Đặng Thị D là vợ của ông Đinh Văn N. Do đó, có cơ sở xác định bà Đặng Thị D (là vợ) có đủ tư cách pháp lý để yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Đinh Văn N mất năng lực hành vi dân sự.

Bà Đặng Thị D yêu cầu Toà án tuyên bố ông Đinh Văn N mất năng lực hành vi dân sự là yêu cầu về dân sự, và ông Đinh Văn N có nơi thường trú tại 12 B10 Đ, phường H, thành phố Hà Nội nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 1 - Hà Nội theo quy định tại khoản 1 Điều 27, Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Xét yêu cầu của bà Đặng Thị D:

Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ cùng lời trình bày của người yêu cầu là bà Đặng Thị D và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, xác định: Sau khi bị tai biến mạch máu não do xuất huyết não, di chứng rất nặng nề khiến ông Đinh Văn N bị liệt tứ chi, mất khả năng đi lại, phải nằm một chỗ. Mọi hoạt động sinh sống của ông Đinh Văn N đều do vợ cùng các con hỗ trợ thực hiện.

Căn cứ Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 363/KL-VPYTW ngày 30/6/2026 của Viện pháp y Tâm thần B kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Đinh Văn N bị bệnh: Mất trí do bệnh mạch máu. Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F01. Mất trí mức độ nặng. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Từ những căn cứ trên, Toà án xét thấy có căn cứ chấp nhận yêu cầu của bà Đặng Thị D về việc tuyên bố ông Đinh Văn N mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 22 của Bộ luật Dân sự.

Xét yêu cầu cử bà Đặng Thị D làm người đại diện hợp pháp cho ông Đinh Văn N: Anh Đinh Tuấn A; Chị Đinh Thị Hồng N1; Chị Đinh Diệu H là các con của ông Đinh Văn N và bà Đặng Thị D đều đồng ý cho bà Đặng Thị D là người giám hộ cho ông Đinh Văn N. Tại Điều 53 của Bộ luật Dân sự quy định về người giám hộ đương nhiên đối với người mất năng lực hành vi dân sự. Theo đó, bà Đặng Thị D là giám hộ đương nhiên của ông Đinh Văn N.

Về lệ phí dân sự: Bà Đặng Thị D được miễn lệ phí việc dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

Từ những nhận định trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 27, Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39, khoản 1 Điều 149, Điều 150, Điều 361, Điều 372 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Căn cứ Điều 22, Điều 46, Điều 47, Điều 49, Điều 53 của Bộ luật Dân sự.

Căn cứ khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Đặng Thị D.

Tuyên bố ông Đinh Văn N (Sinh năm 1966; Nơi thường trú: 12 B10 Đ, phường H, thành phố Hà Nội) mất năng lực hành vi dân sự.

2. Bà Đặng Thị D là người giám hô ̣ của ông Đinh Văn N. Quyền và nghĩa vụ của người giám hô ̣được quy định tại các Điều 57, 58 Bô ̣luâ ̣t Dân sự.

3. Về lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm: Bà Đặng Thị D được miễn án phí, lệ phí sơ thẩm theo quy định pháp luật.

4. Về quyền kháng cáo, kháng nghị:

Bà Đặng Thị D, anh Đinh Tuấn A; chị Đinh Thị Hồng N1; chị Đinh Diệu H có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày quyết định được tống đạt hợp lệ.

Viện Kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện Kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.