- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "mất năng lực"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Phạm Thị S đối với anh Nguyễn Văn T.
- Căn cứ chính? NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự
| TOÀ ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐÔNG ANH THÀNH PHỐ HÀ NỘI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| ----------------------- Số: 84/2025/QĐST-VDS | Đông Anh, ngày 04 tháng 4 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
Về việc: Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐÔNG ANH - THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Ngọc Lan
Thư ký phiên họp: Ông Hoàng Xuân Hiếu – Thư ký
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội tham gia phiên họp: Bà Dương Thị Hiệp - Kiểm sát viên.
Ngày 04 tháng 4 năm 2025 tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 431/2024/TLST-VDS ngày 04 tháng 12 năm 2024, về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 09/2025/QĐST-VDS ngày 25 tháng 3 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu: Bà Phạm Thị S, sinh năm 1966 Nơi thường trú: Thôn K, xã X, huyện Đ, thành phố Hà Nội.
- Người bị yêu cầu: Anh Nguyễn Văn T, sinh năm 1997
Nơi thường trú: Thôn K, xã X, huyện Đ, thành phố Hà Nội.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
+ Ông Nguyễn Văn Q, sinh năm 1965 Nơi thường trú: Thôn K, xã X, huyện Đ, thành phố Hà Nội. + Anh Nguyễn Văn M, sinh năm 1985 Nơi thường trú: Thôn K, xã X, huyện Đ, thành phố Hà Nội. + Chị Nguyễn Thị Hồng M1, sinh năm 1994 Nơi thường trú: Thôn X, xã N, huyện S, thành phố Hà Nội. (Tất cả đều vắng mặt).
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, những lời khai tại Tòa án, người yêu cầu là bà Phạm Thị S và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Nguyễn Văn Q, anh Nguyễn Văn M và chị Nguyễn Thị Hồng M1 cùng trình bày:
Về quan hệ gia đình: Ông Nguyễn Văn Q và bà Phạm Thị S có 03 con chung là anh Nguyễn Văn M, chị Nguyễn Thị Hồng M1 và anh Nguyễn Văn T. Ông bà không có con nuôi hay con riêng nào khác.
Quá trình bà Phạm Thị S mang thai anh Nguyễn Văn T sức khỏe của bà bình thường, không bị bệnh tật gì. Bà Sinh đẻ anh T bằng biện pháp sinh tự nhiên, từ khi sinh ra đến khoảng 06 tuổi anh T bình thường như những đứa trẻ khác. Tuy nhiên, từ khi bắt đầu đi học tiểu học anh T bắt đầu có những biểu hiện bất thường. Anh Tuấn không thể tiếp thu được bài giảng, chậm chạp hơn so với các bạn, khi hỏi thì không nói gì, do anh T không thể tiếp tục theo học được nên gia đình đã cho nghỉ học. Đến khoảng năm 2009-2010 gia đình có đưa anh T đi khám ở Bệnh viện T2 và được chuẩn đoán bị bệnh tâm thần nặng. Sau khi đi khám thì gia đình có được hỗ trợ lấy thuốc điều trị tại Trung tâm y tế huyện Đ. Tuy nhiên, do điều kiện ông Q, bà S đã cao tuổi không thể đi xe được nên chỉ lấy thuốc cho anh T được khoảng 2 năm thì không lấy thuốc điều trị cho anh T nữa. Hiện nay sức khỏe tâm thần của anh T có những biểu hiện bất thường như: Thường xuyên ngơ ngẩn, hỏi không nói mà phải có người thúc giục trả lời thì mới trả lời nhưng chỉ trả lời bằng những khẩu ngữ ngắn, vẫn tự vệ sinh cá nhân và thực hiện các công việc mà bố mẹ yêu cầu nhưng chỉ thực hiện được nửa vời thì lại bỏ dở. Ông Q và bà S có sức khỏe thể chất và tâm thần hoàn toàn bình thường. Ba đời của gia đình ông Q và bà S đều không ai có dấu hiệu hoặc bị bệnh về tâm thần. Ngày 12/3/2025 theo Quyết định trưng cầu giám định của Tòa án, anh Nguyễn Văn T đã được đi giám định tại V. Tại Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 77 ngày 25/3/2025 của V đã kết luận anh Nguyễn Văn T là người mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Vì vậy, bà Phạm Thị S yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Nguyễn Văn T là người mất năng lực hành vi dân sự, đề nghị Tòa cử bà S là người giám hộ cho anh T và anh Nguyễn Văn M là người giám sát giám hộ cho anh T. Ngoài ra không có yêu cầu gì khác.
Tại phiên họp, các đương sự có đơn xin vắng mặt và giữ nguyên các yêu cầu đã trình bày với Tòa án và đề nghị Toà tuyên bố anh Nguyễn Văn T là một người mất năng lực hành vi dân sự.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội phát biểu ý kiến: Về thủ tục tố tụng: Toà án nhân dân huyện Đông Anh thụ lý, giải quyết đúng thẩm quyền; Toà án đã thực hiện việc giao thông báo thụ lý việc dân sự, các văn bản tố tụng và chuyển hồ sơ việc dân sự cho Viện kiểm sát đúng quy định của pháp luật. Về nội dung: Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh sau khi đánh giá chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ, đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Phạm Thị S về việc tuyên bố anh Nguyễn Văn T là người mất năng lực hành vi dân sự; xác định bà Phạm Thị S là người giám hộ cho anh T và anh Nguyễn Văn M là người giám sát giám hộ cho anh T. Các đương sự phải chịu lệ phí và có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội nhận định:
Về thẩm quyền giải quyết và quan hệ pháp luật: Bà Phạm Thị S yêu cầu Toà án giải quyết việc tuyên bố anh Nguyễn Văn T, sinh năm 1997; Nơi thường trú: Thôn K, xã X, huyện Đ, thành phố Hà Nội là người mất năng lực hành vi dân sự. Đây là việc dân sự “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.
Về yêu cầu của đương sự:
2.1 Xét yêu cầu của bà Phạm Thị S yêu cầu tuyên bố chị Nguyễn Thị D là người mất năng lực hành vi dân sự, thấy: Căn cứ vào đơn yêu cầu, lời khai của bà Phạm Thị S và các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ; Căn cứ vào nội dung Kết luận giám định sức khoẻ tâm thần theo trưng cầu số: 77/KLGĐ ngày 25/3/2025 của V có kết luận: anh Nguyễn Văn T bị bệnh Chậm phát triển tâm thần nặng. Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F72. Anh T1 bị mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015 “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”. Do đó, có đủ cơ sở để chấp nhận yêu cầu của bà Phạm Thị S về việc yêu cầu tuyên bố anh Nguyễn Văn T là một người mất năng lực hành vi dân sự.
2.2 Xét yêu cầu của bà Phạm Thị S, yêu cầu xác định bà S là người giám hộ cho anh Nguyễn Văn T, thấy: Bà S là mẹ đẻ của anh T, hiện anh T đang sống cùng và do bà S chăm sóc hàng ngày; bà S có đủ năng lực hành vi dân sự và các điều kiện khác của cá nhân làm người giám hộ theo quy định của pháp luật. Do vậy, theo quy định tại khoản 3 Điều 53 Bộ luật dân sự năm 2015 bà S là người giám hộ đương nhiên của anh T. Bà S có trách nhiệm thực hiện việc đăng ký giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và Luật hộ tịch và thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại Điều 57, Điều 58 Bộ luật dân sự năm 2015. Anh Nguyễn Văn M là người giám sát giám hộ cho anh Nguyễn Văn T và được thực hiện các quyền, nghĩa vụ theo Điều 51 Bộ luật dân sự 2015.
Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp phù hợp với quy định của pháp luật và nhận định của Toà án nên được chấp nhận.
Người yêu cầu phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự và có quyền kháng cáo quyết định theo quy định của pháp luật.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ: khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 370, Điều 371, Điều 372 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 22, Điều 46, Điều 47, Điều 48, Điều 49, Điều 51, Điều 53, Điều 54, Điều 57 và Điều 58 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án;
1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Phạm Thị S đối với anh Nguyễn Văn T.
Tuyên bố: Anh Nguyễn Văn T, sinh năm 1997. Nơi thường trú: Thôn K, xã X, huyện Đ, thành phố Hà Nội; Căn cước công dân số xxxxxxxxxxxx do Cục trưởng Cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp ngày 25/4/2024 là một người mất năng lực hành vi dân sự.
2. Chỉ định bà Phạm Thị S, sinh năm 1966; Nơi thường trú: Thôn K, xã X, huyện Đ, thành phố Hà Nội; Căn cước công dân số xxxxxxxxxxxx do Cục trưởng Cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp ngày 01/9/2021 là người giám hộ cho anh Nguyễn Văn T. Bà S thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của pháp luật.
3. Chỉ định anh Nguyễn Văn M, sinh năm 1985; Nơi thường trú: Thôn K, xã X, huyện Đ, thành phố Hà Nội; Căn cước công dân số 00108511559 do Cục trưởng Cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp ngày 25/4/2021 là người giám sát giám hộ cho anh Nguyễn Văn T. Anh M thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người giám sát giám hộ theo quy định của pháp luật.
4. Bà Phạm Thị S phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tiền lệ phí việc dân sự sơ thẩm, bà S đã nộp 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng lệ phí tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đông Anh theo biên lai số 0071686 ngày 03/12/2024 nay được chuyển thành lệ phí.
5. Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định này được thông báo.
6. Viện kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày Toà án ra quyết định.
| Nơi nhận: - Các đương sự; - VKSND huyện Đông Anh; - Chi cục THADS huyện Đông Anh - UBND xã Xuân Nộn, huyện Đông Anh, Thành phố Hà Nội; - Lưu hồ sơ | THẨM PHÁN – CHỦ TOẠ PHIÊN HỌP Nguyễn Thị Ngọc Lan |