Quyết định 817/2023/QĐDS-ST — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

NHẬN ĐỊNH:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được xem xét tại phiên họp và căn cứ kết quả tranh luận tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Hóc Môn nhận định:

- Về thủ tục tố tụng:

Người yêu cầu là ông Huỳnh Văn L đề nghị Tòa án tuyên bố ông Huỳnh Minh H, sinh năm 1979; Địa chỉ: C ấp A, xã N, huyện H, Tp.HCM là đã chết nên đây là yêu cầu tuyên bố một người là đã chết. Người bị yêu cầu tuyên bố chết là ông Huỳnh Minh H, sinh năm 1979 có nơi cư trú cuối cùng tại C ấp A, xã N, huyện H, Tp.HCM nên căn cứ vào khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, việc dân sự trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Hóc Môn, Tp ..

- Về yêu cầu của ông Huỳnh Văn L: ông L đề nghị Tòa án tuyên bố con ruột là ông Huỳnh Minh H, sinh năm 1979 là đã chết nên Tòa án nhân dân huyện Hóc Môn căn cứ Điều 25 Bộ luật Dân sự 2015 và Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 để giải quyết.

Tại phiên họp, người yêu cầu là ông Huỳnh Văn L vẫn giữ nguyên yêu cầu. Ông Huỳnh Minh H có cha là ông Huỳnh Văn L, sinh năm 1951 và mẹ là bà Đỗ Ngọc S (chết năm 2003). Ông Huỳnh Minh H trước đây ở chung nhà và chung hộ khẩu với cha mẹ tại địa chỉ A ấp A, xã N, huyện H, Tp .. Năm 2012 ông H tách hộ và sống chung với vợ là Đinh Thị Ngọc T tại địa chỉ C ấp A, xã N, huyện H, Tp .. Ông H và bà T sống chung không có con, tháng 9/2016 ông H và bà T ly hôn theo Bản án số 1013/2016/HNGĐ-ST ngày 06/9/2016 của Tòa án nhân dân huyện Hóc Môn, Tp .. Trước khi ly hôn, ông H thường xuyên uống rượu, tinh thần không được bình thường, không tỉnh táo và thường xuyên bỏ nhà đi không về nhà. Kể từ thời điểm ly hôn, ông H không sinh sống tại địa chỉ A ấp A, xã N, huyện H, Tp . cũng như không sống tại địa chỉ C ấp A, xã N, huyện H, Tp .. Gia đình ông L đã tìm kiếm ông H khắp nơi nhưng không có bất cứ thông tin ông H còn sống hay đã chết. Do vậy, với tư cách của người có quyền, lợi ích liên quan theo quy định của pháp luật, ông L yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Huỳnh Minh H, sinh năm 1979, địa chỉ C ấp A, xã N, huyện H, Tp . là đã chết.

Ý kiến của Viện Kiểm sát: Kiểm sát viên phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký phiên họp và những người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết việc dân sự và phát biểu ý kiến về việc giải quyết vụ việc như sau:

- Qua quá trình nghiên cứu hồ sơ vụ việc, thông qua việc kiểm sát thụ lý, lập hồ sơ và kiểm sát trực tiếp tại phiên họp cho thấy Thẩm phán, Thư ký phiên họp đã thực hiện đúng các quy định do Bộ luật Tố tụng dân sự quy định. Tuy nhiên, về thời hạn ban hành Thông báo tìm kiếm thông tin người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết chưa đúng thời hạn theo quy định tại khoản 1 Điều 392 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

- Ý kiến về việc giải quyết vụ việc: Người bị yêu cầu là ông Huỳnh Minh H có vợ là bà Đinh Thị Ngọc T, hai bên đã ly hôn năm 2016. Ông Huỳnh Văn L là cha ruột của ông H theo Giấy khai sinh số 255 ngày 29/5/1979 do Ủy ban nhân dân xã N, huyện H cấp. Vì vậy, ông Huỳnh Văn L là người có quyền lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố ông H chết theo quy định tại khoản 1 Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự. Căn cứ tài liệu có trong hồ sơ do ông Huỳnh Văn L cung cấp và tài liệu do Tòa án thu thập thể hiện sau khi ông Huỳnh Minh H và bà Đinh Thị Ngọc T ly hôn (tháng 9/2016), ông H bỏ nhà đi không về. Kết quả xác minh tại Công an xã N xác định ông H bỏ nhà đi không còn sinh sống tại địa phương. Từ ngày ông H bỏ nhà đi cho đến nay mặc dù gia đình đã áp dụng biện pháp tìm kiếm nhưng vẫn không có tin tức xác thực là ông H còn sống. Vì vậy, yêu cầu của ông Huỳnh Văn L là có cơ sở nên đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật dân sự 2015; khoản 1 Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 tuyên bố ông Huỳnh Minh H là đã chết. Ngày chết là ngày 01/01/2022.

Quá trình giải quyết yêu cầu của ông L, ngày 28/3/2023 Tòa án nhân dân huyện Hóc Môn đã ra Thông báo tìm kiếm thông tin người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết đối với ông Huỳnh Minh H trên 03 kỳ liên tiếp của B vào các ngày 25/4/2023, ngày 26/4/2023 và ngày 27/4/2023. Đồng thời, phát sóng phát thanh trên sóng AM tần số 657KHz Đ vào các khung giờ từ 6h30 đến 7h00 và từ 14h30 đến 15h00 trong 03 ngày (từ ngày 11/5/2023 đến ngày 13/5/2023) nhưng đến nay cũng không có tin tức phản hồi từ phía ông H hoặc người biết thông tin về ông H và cũng không có tin tức xác thực là ông H còn sống. Như vậy, việc ông L yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Huỳnh Minh H chết là có căn cứ, phù hợp với quy định tại các Điều 25, Điều 30 và điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật dân sự năm 2015.

Về ngày chết của ông Huỳnh Minh H: theo ông L trình bày và các chứng cứ tại hồ sơ, ông Huỳnh Minh H bỏ nhà đi đâu không rõ từ năm 2016 nhưng không xác định được thời điểm nào của năm 2016. Do đó, ngày chết của ông H được Tòa án xác định theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật dân sự năm 2015:

“d/ Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 của Bộ luật này”

Khoản 1 Điều 68 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: “…Thời hạn 02 năm được tính từ ngày biết được tin tức cuối cùng về người đó; nếu không xác định được ngày có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của tháng tiếp theo tháng có tin tức cuối cùng; nếu không xác định được ngày tháng có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng…”.

Như vậy, ngày chết của ông Huỳnh Minh H được xác định là ngày 01/01/2022.

- Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: người yêu cầu phải chịu theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, ông Huỳnh Văn L sinh năm 1951 nên theo quy định tại Điều 2 Luật Người cao tuổi và theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016, ông L được miễn toàn bộ lệ phí.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 391, Điều 392, Điều 393 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015; Điều 25, Điều 30, khoản 1 Điều 68, điểm d khoản 1 Điều 71, Điều 72 Bộ luật Dân sự 2015; Điều 2 Luật Người cao tuổi; điểm đ khoản 1 Điều 12 và Điều 37 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1/. Chấp nhận yêu cầu của ông Huỳnh Văn L về việc “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết”:

- Tuyên bố ông Huỳnh Minh H, sinh năm 1979; Địa chỉ: C ấp A, xã N, huyện H, Thành phố Hồ Chí Minh là đã chết.

Ngày chết của ông Huỳnh Minh H được xác định là ngày 01/01/2022.

Ông Huỳnh Văn L có quyền liên hệ với cơ quan đăng ký hộ tịch tại nơi cư trú cuối cùng của ông Huỳnh Minh H để tiến hành khai tử cho ông Huỳnh Minh H theo quy định của pháp luật về hộ tịch.

2/. Lệ phí giải quyết việc dân sự phải nộp:

Ông Huỳnh Văn L được miễn toàn bộ lệ phí giải quyết việc dân sự.

3/. Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Trường hợp đương sự không có mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự thì thời hạn kháng cáo được tính từ ngày nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định được niêm yết.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự được sửa đổi, bổ sung năm 2014.