Quyết định 81/2019/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 10 nhận định:

- Về thẩm quyền giải quyết việc dân sự: Xét đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị C, xác định đây là việc dân sự “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết”. Người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết có nơi cư trú cuối cùng tại Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh nên việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 10 được quy định tại khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 391 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về quyền yêu cầu tuyên bố một người là đã chết : Bà Nguyễn Thị C là mẹ ruột của ông Hồ Ngọc S nên có quyền yêu cầu tuyên bố một người là đã chết theo quy định tại Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự

- Về thủ tục mở phiên họp vắng mặt người yêu cầu: Tòa án đã tống đạt Quyết định mở phiên họp và triệu tập ông Hồ Ngọc T – là người đại diện theo ủy quyền của người yêu cầu là bà Nguyễn Thị C tham gia phiên họp nhưng ông T vắng mặt và có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt. Xét thấy ông T đã có bản khai đầy đủ, việc ông T vắng mặt không ảnh hưởng đến giải quyết việc dân sự, do đó quyết định tiến hành mở phiên họp vắng mặt ông T theo qui định tại khoản 2 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự. [2] Về yêu cầu của bà Nguyễn Thị C, xét thấy : Cha của ông Hồ Ngọc S tên Hồ Văn B, sinh năm 1928, chết năm 2016 ; mẹ ông S là bà Nguyễn Thị C – sinh năm 1929, trước khi biệt tích ông S không có vợ, không có con. Bà C yêu cầu tuyên bố ông Hồ Ngọc S là đã chết để làm một số thủ tục liên quan đến nhà đất. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị chấp nhận yêu cầu của đương sự Tòa án nhân dân Quận 10 đã ra Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết số 08/2018/QĐ-TA ngày 22/10/2018 và thực hiện việc công bố thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết theo quy định tại các Điều 392, khoản 2 Điều 388, Điều 384, Điều 385 Bộ luật Tố tụng dân sự. Cụ thể, thông báo tìm kiếm ông Hồ Ngọc S được đăng trên báo Thanh niên trên các số 313 (8357) ngày 09/11/2018; số 314 (8358) ngày 10/11/2018; số 315 (8359) ngày 11/11/2018 ; phát sóng trên Đài tiếng nói Việt Nam vào các ngày 22, 23, 24 tháng 11 năm 2018. Hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng, phát thông báo đầu tiên nhưng Tòa án vẫn không nhận được tin tức gì về ông Hồ Ngọc S. Theo lời khai của người đại diện theo ủy quyền của bà C là ông T thì ông S biệt tích từ khoảng tháng 4 năm 1975, cho đến nay gia đình không có tin tức gì của ông S mặc dù đã tìm kiếm nhiều lần.

Căn cứ xác nhận của Công an Phường X, Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh ngày 30/8/2018 có nội dung “Tại địa chỉ 268/9 Nguyễn T, Phường X, Quận 10 không có ai tên Hồ Ngọc S, sinh năm 1953 thường trú hoặc tạm trú”. Căn cứ tờ khai gia đình ngày 14/7/1972 thì tại địa chỉ số Số 244/154 đường P, Phường M, Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh có tên ông Hồ Ngọc S, sinh ngày 11/02/1953, nhưng tại Giấy chứng nhận đăng ký nhân khẩu thường trú trong hộ ngày 01/10/1976 thì tại địa chỉ trên không còn tên ông Hồ Ngọc S nữa. Như vậy, việc ông T khai ông S biệt tích vào khoảng tháng 4 năm 1975 là có cơ sở chấp nhận. Theo quy định tại điểm d, khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự thì người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra Quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây: “Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 Bộ luật này”

Theo quy định tại khoản 1 Điều 68 Bộ luật dân sự “…nếu không xác định được ngày có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của tháng tiếp theo tháng có tin tức cuối cùng”

Từ những căn cứ nêu trên xác định ngày có tin tức cuối cùng của ông S là ngày 01/5/1975. Ngày bà Nguyễn Thị C làm đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết là ngày 18/9/2018, như vậy tính đến thời điểm nộp đơn yêu cầu thì ông S đã biệt tích được trên 05 năm.

Do đó, có cơ sở tuyên bố ông Hồ Ngọc S là đã chết theo quy định tại d khoản 1 điều 71, khoản 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự. Ngày chết của ông Hồ Ngọc S là ngày 02/5/1980. Về hậu quả pháp lý của việc tuyên bố một người là đã chết theo quy định tại Điều 72 Bộ luật Dân sự. Toà án thống nhất với quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 10, chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị C.

- Về lệ phí: Bà Nguyễn Thị C được miễn nộp

QUYẾT ĐỊNH

- Căn cứ khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 48, khoản 4 điều 143; Điều 369, 370, 371, 372; khoản 2 Điều 388 ; Điều 384, 385, 391, 392, 393 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ khoản 1 Điều 68, điểm d khoản 1 Điều 71, Điều 72 của Bộ luật Dân sự;

- Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị C:

Tuyên bố ông Hồ Ngọc S, sinh năm: 1953; Nơi cư trú cuối cùng: Số Số 244/154 đường P, Phường M, Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh (Số mới: 268/9 Nguyễn T, Phường X, Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh) là đã chết.

Ngày chết của ông Hồ Ngọc S là ngày 02 tháng 05 năm 1980.

Khi quyết định của tòa án tuyên bố một người là đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ về hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thân khác của người đó được giải quyết như đối với người đã chết; Quan hệ tài sản của người bị toà án tuyên bố chết được giải quyết như đối với người đã chết, tài sản của người đó được giải quyểt theo quy định của pháp luật về thừa kế

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự:

Bà Nguyễn Thị C được miễn nộp tiền lệ phí giải quyết việc dân sự.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị : Bà Nguyễn Thị C có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết. Viện Kiểm sát nhân dân Quận 10 có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 (mười) ngày, Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định./.