Quyết định 78/2023/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: bà N yêu cầu tuyên bố ông K. H. H là đã chết nên đây là việc dân sự về “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết” theo quy định tại khoản 4 Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự. Ông H có nơi cư trú cuối cùng tại khu phố L. D, phường L. K, thị xã L. K, tỉnh Tây Ninh nên vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân thị xã L. K theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm b khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về thủ tục tố tụng: bà L. T. N, chị K. T. H. N vắng mặt tại phiên họp nhưng đã có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt. Do đó, căn cứ khoản 2, khoản 3 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự, tòa án tiến hành mở phiên họp vắng mặt bà N, chị N là phù hợp.

[3] Về nội dung yêu cầu: Xét yêu cầu của bà N, thấy rằng:

[3.1] Bà L. T. N trình bày, bà và ông K. H. H chung sống với nhau như vợ chồng vào năm 1977 nhưng không có đăng ký kết hôn. Năm 1978, bà sinh con đặt tên K. T. H. N. Căn cứ giấy khai sinh số 237, Quyển số 01 ngày 13/12/1978 thể hiện, chị K. T. H. N, sinh ngày 03/12/1978, họ tên cha là K. H. H, họ tên mẹ là L. T. N. Như vậy, có căn cứ xác định bà L. T. N là vợ của ông K. H. H. Qua xác minh chính quyền địa phương và những người lớn tuổi tại khu phố L. D, phường L. K thể hiện vào năm 1978 ông K. H. H có cư trú, sinh sống tại nhà cha mẹ ruột của bà L. T. N thuộc ấp L. D, thị trấn L. K, huyện L. K (nay là khu phố L. D, phường L. K, thị xã L. K), tỉnh Tây Ninh. Khi sinh sống tại khu phố L. D, phường L. K ông H có đăng ký tạm trú nhưng không đăng ký hộ khẩu thường trú. Đến năm 1979 thì ông H bỏ đi khỏi địa phương nhưng không biết ông H bỏ đi đâu, từ năm 1979 cho đến nay không thấy ông H quay về địa phương. Bà N trình bày ông H bỏ đi khỏi địa phương từ ngày 20/5/1979, không có tin tức nhưng không cung cấp được chứng cứ chứng minh ông H bỏ đi từ ngày 20/5/1979. Qua xác minh tại địa phương thể hiện ông H bỏ đi khỏi địa phương từ năm 1979, không xác định được thời điểm cụ thể ông H bỏ đi biệt tích. Như vậy, không có cơ sở xác định được mốc thời gian chính xác ông H biệt tích là ngày, tháng nào của năm 1979. Do đó, căn cứ vào điểm d khoản 1 Điều 71 và khoản 1 Điều 68 của Bộ luật Dân sự, Tòa án xác định thời điểm có tin tức cuối cùng về ông H là vào ngày 01/01/1980.

[3.2] Sau khi thụ lý đơn yêu cầu của bà N, Tòa án nhân dân thị xã L. K đã ra Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết đối với ông H và thông báo tìm kiếm ông H đã được đăng, phát thông báo tìm kiếm 03 số liên tiếp trên Báo Nhân dân vào các ngày 07, 08 và 09/3/2023, đăng trên Báo Tây Ninh trong 03 số báo liên tiếp vào các ngày 08, 11 và 13/3/2023 và phát sóng trên Đài Tiếng nói Việt Nam trong các ngày 20, 21 và 22/3/2023. Ngoài ra, Toà án nhân dân thị xã L. K còn đăng thông báo tìm kiếm ông H trên Cổng thông tin điện tử của Toà án nhưng vẫn không có tin tức xác thực ông H là còn sống.

[3.3] Như vậy, có cơ sở xác định ông H đã biệt tích 05 năm liền trở lên tính từ ngày 01/01/1980 cho đến ngày bà N nộp đơn yêu cầu, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tin tức xác thực là ông H còn sống, phù hợp với quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 của Bộ luật Dân sự nên yêu cầu tuyên bố một người là đã chết của bà N đối với ông H là có cơ sở chấp nhận.

[3.4] Về xác định thời điểm chết của ông H: Thời điểm biết được tin tức cuối cùng về ông H là vào ngày 01/01/1980. Do đó, căn cứ vào khoản 1 Điều 68; điểm d khoản 1, khoản 2 Điều 71; Điều 147 của Bộ luật Dân sự thì thời điểm ông H chết được xác định là ngày 01/01/1985.

[4] Về lệ phí: bà L. T. N là người cao tuổi và có đơn đề nghị miễn nộp tiền lệ phí nên bà Nết được miễn nộp tiền lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo Điều 12, Điều 14 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

[5] Về chi phí tố tụng: chi phí đăng, phát sóng tìm kiếm ông H là 10.600.000 (Mười triệu sáu trăm nghìn) đồng. Bà L. T. N phải chịu chi phí tố tụng theo quy định.

[6] Xét đề nghị của Viện kiểm sát nhân dân thị xã L. K là có căn cứ nên chấp nhận.