- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "YC tuyên bố một người mất NLHVDS"
- Tòa quyết gì? Tuyên bố: Anh Nguyễn Trung K, sinh năm 1992.
- Căn cứ chính? Điều 12 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 361 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 - HÀ NỘI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 726/QĐST-VDS | Hà Nội, ngày 13 tháng 11 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
---------------------------------
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 – HÀ NỘI
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thu Hà
Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Linh Chi
Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên họp: Bà Dương Thị Kim Oanh - Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Hà Nội;
Ngày 13 tháng 11 năm 2025, Tòa án nhân dân khu vực 1 – Hà Nội mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 544/2025/TLST-VDS ngày 10 tháng 10 năm 2025 về “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo đề nghị của người yêu cầu bà Nguyễn Thị T theo Quyết định mở phiên họp giải quyết việc dân sự số 02/2025/QĐST-VDS ngày 03/11/2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
* Người yêu cầu: Bà Nguyễn Thị T, sinh năm 1949. CCCD số xxxxxxxxxxxx, do Cục Cảnh sát QLHCVTTXH cấp ngày 24/7/2021. Nơi cư trú: phố N, phường G, thành phố Hà Nội.
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Anh Nguyễn Trung T, sinh năm 1976. CCCD số xxxxxxxxxxxx, do Cục Cảnh sát QLHCVTTXH cấp ngày 24/7/2021. Nơi cư trú: phố N, phường G, thành phố Hà Nội.
2. Anh Nguyễn Văn D, sinh năm 1978. CCCD số số xxxxxxxxxxxx, do Cục Cảnh sát QLHCVTTXH cấp ngày 24/7/2021. HKTT: phố N, phường G, thành phố Hà Nội.
* Người bị yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự: Anh Nguyễn Trung K, sinh năm 1992. CCCD số xxxxxxxxxxxx, do Cục Cảnh sát QLHCVTTXH cấp ngày 24/7/2021. Nơi cư trú: phố N, phường G, thành phố Hà Nội.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Bà Nguyễn Thị T trình bày: Bà Nguyễn Thị T và Ông Nguyễn Văn Đ (đã chết ngày 04/3/2024) kết hôn năm 1975, vợ chồng bà T ông Đ sinh được 03 người con là Nguyễn Trung T, sinh năm 1976, Nguyễn Văn D, sinh năm 1978, Nguyễn Trung K sinh năm 1992.
Con trai bà T là Nguyễn Trung K sinh ngày 15/9/1992 tại bệnh viện phụ sản Trung ương, khi sinh ra K là đứa trẻ bình thường, đến năm 4 tuổi một lần bị sốt cao chạy vào não. Gia đình đưa Nguyễn Trung K vào khám tại bệnh viên đa khoa Xanh Pôn, bác sĩ chuẩn đoán động kinh nhẹ. Sau đó, Nguyễn Trung K bắt đầu có dấu hiệu bệnh tâm thần, gia đình đã đưa cháu K đi khám nhiều lần tại bệnh viện đa khoa Xanh Pôn. Mỗi lần Nguyễn Trung K phát bệnh thì phải uống thuốc. Thời gian gần đây Nguyễn Trung K bệnh tình trở nặng, mất khả năng nhận thức và làm chủ hành vi của mình. Mọi hoạt động sinh sống của Nguyễn Trung K đều do mẹ và các anh hỗ trợ thực hiện. Bà T nhận thấy hành vi của Nguyễn Trung K quậy phá, căng thẳng thần kinh, mất ngủ thường xuyên phải dùng thuốc, không làm chủ được bản thân, ngày càng trầm trọng thuộc trường hợp mất hoàn toàn khả năng nhận thức và làm chủ hành vi nên bà T đề nghị Toà án tuyên bố Nguyễn Trung K mất năng lực hành vi dân sự. Vì bà T tuổi cao, sức yếu nên xin phép vắng mặt tại phiên tòa.
Nay bà T giữ nguyên yêu cầu, đề nghị Tòa án tuyên bố anh Nguyễn Trung K mất năng lực hành vi dân sự. Đề nghị Toà án tuyên anh Nguyễn Trung T (anh trai ruột của Nguyễn Trung K) là người giám hộ cho anh Nguyễn Trung K vì bà T tuổi cao, sức yếu không đảm bảo thực hiện được nghĩa vụ của người giám hộ cho Nguyễn Trung K.
*Anh Nguyễn Trung T trình bày: Bố anh T là Nguyễn Văn Đ (đã chết ngày 04/3/2024), mẹ anh T là Nguyễn Thị T đã sinh được 03 người con là Nguyễn Trung T, sinh năm 1976, Nguyễn Văn D, sinh năm 1978, Nguyễn Trung K sinh năm 1992.
Khi sinh ra K là đứa trẻ bình thường, đến năm 4 tuổi một lần bị sốt cao chạy vào não, gia đình đưa Nguyễn Trung K vào khám tại bệnh viên đa khoa Xanh Pôn, bác sĩ chuẩn đoán động kinh nhẹ. Sau đó, Nguyễn Trung K bắt đầu có dấu hiệu bệnh tâm thần, gia đình đã đưa đi khám nhiều lần tại bệnh viện đa khoa Xanh Pôn. Mỗi lần Nguyễn Trung K phát bệnh thì phải uống thuốc. Thời gian gần đây Nguyễn Trung K bệnh tình trở nặng, mất khả năng nhận thức và làm chủ hành vi của mình. Mọi hoạt động sinh sống của Nguyễn Trung K đều do mẹ và các anh hỗ trợ thực hiện.
Anh T nhận thấy hành vi của Nguyễn Trung K quậy phá, căng thẳng thần kinh, mất ngủ thường xuyên phải dùng thuốc, không làm chủ được bản thân, ngày càng trầm trọng thuộc trường hợp mất hoàn toàn khả năng nhận thức và làm chủ hành vi nên anh đồng ý đối với việc bà T đề nghị Toà án tuyên bố Nguyễn Trung K mất năng lực hành vi dân sự, đồng ý là người giám hộ cho em trai ruột Nguyễn Trung K do bà T tuổi cao, sức yếu.
*Anh Nguyễn Văn D trình bày: Bố anh D là Nguyễn Văn Đ (đã chết ngày 04/3/2024), mẹ anh D là Nguyễn Thị T đã sinh được 03 người con là Nguyễn Trung T, sinh năm 1976, Nguyễn Văn D, sinh năm 1978, Nguyễn Trung K sinh năm 1992.
Khi sinh ra K là đứa trẻ bình thường, đến năm 4 tuổi một lần bị sốt cao chạy vào não, gia đình đưa Nguyễn Trung K vào khám tại bệnh viên đa khoa Xanh Pôn, bác sĩ chuẩn đoán động kinh nhẹ. Sau đó, Nguyễn Trung K bắt đầu có dấu hiệu bệnh tâm thần, gia đình đã đưa K đi khám nhiều lần tại bệnh viện đa khoa Xanh Pôn. Mỗi lần Nguyễn Trung K phát bệnh thì phải uống thuốc. Thời gian gần đây Nguyễn Trung K bệnh tình trở nặng, mất khả năng nhận thức và làm chủ hành vi của mình. Mọi hoạt động sinh sống của Nguyễn Trung K đều do mẹ và các anh hỗ trợ thực hiện.
Anh D đồng ý với bà Thu đề nghị Tòa án tuyên bố Nguyễn Trung K mất năng lực hành vi dân sự. Anh D đồng ý để anh trai cả là Nguyễn Trung T là người giám hộ hợp pháp cho Nguyễn Trung K tham gia các giao dịch sau này. Vì anh D ở xa nhà, bận công việc nên xin phép vắng mặt tại phiên toà.
*Ngày 10 tháng 10 năm 2025, Tòa án nhân dân khu vực 1 – Hà Nội đã ra Quyết định trưng cầu giám định người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự đối với anh Nguyễn Trung K.
*Ngày 21/10/2025, Hội đồng giám định y khoa của Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hoà đã ra văn bản Kết luận giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu số 339/2025/KL-VPYTW có nội dung “Tại thời điểm giám định đối tượng Nguyễn Trung K bị bệnh: Chậm phát triển tâm thần nặng. Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F72. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.
*Tại phiên họp, bà Nguyễn Thị T có ý kiến xin vắng mặt và không có văn bản thay đổi yêu cầu đề nghị Toà án tuyên anh Nguyễn Trung K bị mất năng lực hành vi dân sự, đề nghị tuyên anh Nguyễn Trung T là anh trai ruột là người giám hộ theo quy định của pháp luật.
Anh Nguyễn Trung T có mặt giữ nguyên ý kiến đã trình bày, đồng ý với ý kiến của Người yêu cầu – bà Nguyễn Thị T.
*Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Hà Nội phát biểu quan điểm giải quyết vụ việc: Tòa án đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự về thụ lý vụ án, tống đạt văn bản tố tụng cho đương sự, thu thập chứng cứ và ra quyết định mở phiên họp. Về nội dung vụ việc đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của người yêu cầu tuyên bố anh Nguyễn Trung K mất năng lực hành vi dân sự và tuyên anh Nguyễn Trung T là anh trai ruột Nguyễn Trung K là người giám hộ của anh Nguyễn Trung K.
NHẬN ĐỊNH:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 1 – Hà Nội nhận định:
Về thủ tục tố tụng: người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự có nơi cư trú tại Phố N, phường G, thành phố Hà Nội nên thẩm quyền giải quyết vụ việc thuộc Tòa án nhân dân khu vực 1 – Hà Nội;
Về yêu cầu “tuyên bố anh Nguyễn Trung K mất năng lực hành vi dân sự”:
Các đương sự trong vụ việc đã cùng thống nhất trình bày sự việc.
Sau khi có Quyết định trưng cầu giám định năng lực hành vi dân sự của anh Nguyễn Trung K, Cơ quan thực hiện quyết định trưng cầu giám định - Viện Pháp Y Tâm thần Trung Ương Biên Hoà đã thành lập Hội đồng giám định y khoa theo quy định của pháp luật
Ngày 21/10/2025, Hội đồng giám định y khoa của Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hoà đã ra văn bản Kết luận giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu số 339/2025/KL-VPYTW có nội dung “Tại thời điểm giám định đối tượng Nguyễn Trung K bị bệnh: Chậm phát triển tâm thần nặng. Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F72. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.
[2.3] Theo quy định của pháp luật, trong trường hợp anh Nguyễn Trung K bị mất năng lực hành vi dân sự thì anh Nguyễn Trung K là người giám hộ theo quy định tại khoản 2 Điều 53 của Bộ Luật dân sự 2015.
Do vậy, việc bà Nguyễn Thị T yêu cầu đề nghị Tòa án tuyên bố anh Nguyễn Trung K mất năng lực hành vi dân sự đồng thời tuyên cho ông Nguyễn Trung T là người giám hộ cho anh K theo quy định của pháp luật là có căn cứ cần chấp nhận.
Về lệ phí giải quyết việc dân sự: bà Nguyễn Thị T được miễn nộp lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 361, 366, 367, 369, 370, 371, 372 của Bộ Luật tố tụng dân sự năm 2015;
Căn cứ vào Điều 22; khoản 2 Điều 53; điểm a. điểm đ khoản 1, khoản 2 Điều 60; Điều 134; Điều 136 Bộ Luật dân sự năm 2015;
Căn cứ vào điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 về án phí, lệ phí Tòa án ngày 30/12/2017 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội;
1. Tuyên bố: Anh Nguyễn Trung K, sinh năm 1992. CCCD số xxxxxxxxxxxx, cấp ngày 20/7/2021, nơi cư trú: phố N, phường G, thành phố Hà Nội, mất năng lực hành vi dân sự.
2. Tuyên bố: Anh Nguyễn Trung T là anh trai ruột của anh Nguyễn Trung K, sinh năm 1976, CCCD số xxxxxxxxxxxx, cấp ngày 24/7/2021, Nơi cư trú: phố N, phường G, thành phố Hà Nội, là người giám hộ đối với anh Nguyễn Trung K. Anh Nguyễn Trung T thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của pháp luật.
3. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị T được miễn nộp lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.
4. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Anh Nguyễn Trung T có mặt được quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ban hành quyết định giải quyết việc dân sự.
Bà Nguyễn Thị T, anh Nguyễn Văn D vắng mặt được quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết.
Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày. Viện kiểm sát cấp trên có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| Nơi nhận: - Các đương sự; - UBND phường G; - VKS ND khu vực 1 – Hà Nội; - TAND TP Hà Nội; - Lưu HS, VP; | TM HỘI ĐỒNG GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP NGUYỄN THU HÀ |