Quyết định 670/2022/QĐ-PT — Tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất

[1] Đơn kháng cáo của ông Trương Trọng G hợp lệ, đủ kiều kiện để xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Nguyên đơn ông Trương Trọng G khai: Cha mẹ ông là cụ Trương H (chết năm 1979) và cụ Huỳnh Thị M (chết năm 1984) có 10 người con gồm: Trương Thị Tâm C (chết năm 1971 không có chồng con); Trương Trọng Đ (chết năm 1976); Trương Trọng K (Chết năm 1967); Trương Trọng N (chết năm 1967); Trương Thị Tâm N; Trương Trọng B; Trương Trọng G; Trương Trọng D (chết năm 2017 có vợ là Nguyễn Thị H và 1 người con); Trương Trọng K (chết năm 1994 có vợ là Đỗ Thị Thùy T và 04 người con); Trương Thị Tâm H. Di sản của cụ Trương H và cụ Huỳnh Thị M để lại gồm: Các thửa đất số 249, 233 đất tọa lạc tại thôn B, xã P, huyện B, tỉnh Bình Thuận. Năm 2005 ông Trương Trọng B tự đăng ký quyền sử dụng đất và được Ủy ban nhân dân huyện B cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AB 044674 và số AB 044675 ngày 26/8/2005 cho hộ ông Trương Trọng B đối với các thửa đất số 249 diện tích 3.404m2 đất trồng cây lâu năm và thửa đất số 233 diện tích 780m2 đất ở nông thôn cùng thuộc tờ bản đồ số 01 tọa lạc tại thôn B, xã P, huyện B, tỉnh Bình Thuận.

[2.1] Đối với yêu cầu chia di sản thừa kế: Căn cứ điểm d khoản 1 Điều 688 Bộ luật Dân sự năm 2015, Công văn số 01/GĐ-TANDTC ngày 05/01/2018 của Tòa án nhân dân tối cao giải đáp một số vấn đề về nghiệp vụ, giải đáp: “Kể từ ngày Bộ luật Dân sự năm 2015 có hiệu lực thi hành, theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 688 Bộ luật Dân sự năm 2015, khoản 4 Điều 4 Nghị quyết số 02/2016/NQ-HĐTP ngày 30-6-2016 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành một số quy định của Nghị quyết số 103/2015/QH13 ngày 25-11-2015 của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Tố tụng dân sự và Nghị quyết số 104/2015/QH13 ngày 25-11-2015 của Quốc hội về việc thi hành Luật Tố tụng hành chính thì từ ngày 01-01-2017, Tòa án áp dụng khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015 về thời hiệu thừa kế để thụ lý, giải quyết vụ án dân sự "Tranh chấp về thừa kế tài sản”. Theo đó, thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản kể từ thời điểm mở thừa kế. Đối với trường hợp thừa kế mở trước ngày 10-9-1990 thì thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế là bất động sản được thực hiện theo quy định tại Điều 36 của Pháp lệnh Thừa kế năm 1990 và hướng dẫn tại Nghị quyết số 02/HĐTP ngày 19-10-1990 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Pháp lệnh Thừa kế, cụ thể là: thời hiệu khởi kiện được tính từ ngày 10-9-1990”.

[2.2] Đối với yêu cầu hủy quyết định cá biệt trong vụ án dân sự: Tại khoản 1 Điều 34 Bộ luật tố tụng dân sự quy định: “Khi giải quyết vụ việc dân sự, Tòa án có quyền hủy quyết định cá biệt trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trong vụ việc dân sự mà Tòa án có nhiệm vụ giải quyết…Trường hợp vụ việc dân sự có liên quan đến quyết định này (Quyết định cá biệt) thì phải được Tòa án xem xét trong cùng một vụ việc dân sự đó”. Do đó, khi Tòa án thụ lý vụ án để giải quyết yêu cầu chia di sản thừa kế theo quy định tại khoản 5 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự, do nguyên đơn có yêu cầu xem xét hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Giấy chứng nhận số AB 044674 và AB 044675 đối với các thửa đất số 249, 233 do Ủy ban nhân dân huyện B cấp cho hộ ông Trương Trọng B ngày 26/8/2005 nên Tòa án thụ lý để xem xét giải quyết theo quy định tại khoản 1 Điều 34 Bộ luật tố tụng dân sự.

[4] Nguyên đơn ông Trương Trọng G kháng cáo yêu cầu hủy một phần Quyết định đình chỉ về yêu cầu hủy các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AB 044674 và AB 044675 do Ủy ban nhân dân huyện B cấp cho hộ ông Trương Trọng B cùng ngày 26/8/2005 là chưa có căn cứ để chấp nhận.

[5] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị bác kháng cáo, giữ nguyên quyết định sơ thẩm là phù hợp với nhận định trên.

[6] Về án phí dân sự phúc thẩm: