Quyết định 667/2023/QĐST-HNGĐ — Yêu cầu huỷ việc kết hôn trái pháp luật

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v Yêu cầu huỷ việc kết hôn trái pháp luật và công nhận quan hệ hôn nhân

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN HÓC MÔN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Phạm Thị Lệ Hà

- Thư ký phiên họp: Bà Võ Lâm Minh Thư –Thư ký Tòa án nhân dân

huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí

Minh tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Hiền - Kiểm sát viên.

Ngày 04 tháng 7 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Hóc Môn,

Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự

thụ lý số 458/2023/TLST-DS ngày 11 tháng 5 năm 2023 về việc “Yêu cầu huỷ

việc kết hôn trái pháp luật và công nhận quan hệ hôn nhân”, theo Quyết định

mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 229/2023/QĐST- DS ngày 20

tháng 6 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

1. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Trần Thị Kim L, sinh năm 1961.

Địa chỉ: Số 9/6V ấp Chánh 2, xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn, Thành phố

Hồ Chí Minh.

2. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Ông Nguyễn C, sinh năm 1957;

Địa chỉ: Số 9/6V ấp Chánh 2, xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn, Thành phố

Hồ Chí Minh.

- Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh;

Địa chỉ: Số 122 Lê Thị Hà, xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn, Thành phố

Hồ Chí Minh.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 19 tháng 4 năm 2023 và

các Bản tự khai ngày 05 tháng 6 năm 2023, người yêu cầu bà Trần Thị Kim L

trình bày:

Bà Trần Thị Kim L và ông Nguyễn C sống chung từ 16/5/2011 có tổ

chức lễ cưới và đăng ký kết hôn năm 2011 tại Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân. Sau khi xây dựng gia đình, bà và ông C sống hạnh phúc ở nhà chồng tại số 9/6V ấp Chánh 2, xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh từ khi đăng ký đến nay. Đến 18/6/2015, ông C có giấy triệu tập ly hôn giữa bà Hồ Thị Hiếu nên bà L mới biết trước khi lấy bà, ông C có đăng ký kết hôn với bà Hiếu vào năm 2005. Vì vậy, bà L yêu cầu huỷ hôn trái pháp luật giữa bà với ông Nguyễn C từ 16/5/2011 đến 18/6/2015, quá trình chung sống không có con chung và tài sản, nợ chung. Đồng thời, bà L yêu cầu Toà án công nhận quan hệ vợ chồng giữa bà và ông C từ 19/6/2015 đến nay.

Theo Bản tự khai ngày 05 tháng 6 năm 2023, người có quyền lợi, nghĩa

vụ liên quan ông Nguyễn C trình bày:

Ông và bà L sống chung từ 16/5/2011 có tổ chức lễ cưới và đăng ký kết

hôn tại Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân. Sau khi kết hôn, bà và ông C sống hạnh phúc ở nhà chồng tại số 9/6V ấp Chánh 2, xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh từ khi đăng ký đến nay. Trước khi kết hôn với bà L, ông có đăng ký kết hôn với bà Hồ Thị Hiếu vào năm 2005, vì không hiểu biết pháp luật nên khi chưa ly hôn với bà Hiếu mà đăng ký kết hôn với bà L. Đến 18/6/2015, ông và bà Hồ Thị Hiếu ly hôn tại Toà án nhân dân huyện Hóc Môn. Nay, ông chấp nhận huỷ kết hôn trái pháp luật giữa bà L với ông Nguyễn C từ 16/5/2011 đến 18/6/2015 và được Toà án công nhận quan hệ vợ chồng giữa bà L và ông C từ 19/6/2015 đến nay vì ông bà vẫn chung sống hạnh phúc.

Tại Công văn số 891/UBND ngày 23/5/2023, người có quyền lợi, nghĩa

vụ liên quan Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh trình bày:

Qua rà soát hồ sơ đang lưu trữ, Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân nhận thấy

khi đề nghị Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân đăng ký kết hôn ông Nguyễn C có làm bản cam kết về việc kể từ khi vợ là bà Trần Thị Thu Ba chết cho tới ngày 16/5/2011 thì ông chưa đăng ký kết hôn với ai. Ngày 16 tháng 5 năm 2011, Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân đăng ký kết hôn cho ông Nguyễn C và và Trần Thị Kim L theo kết hôn số 42, quyển số 01/2011.

Vừa qua, bà Trần Thị Kim L có liên hệ Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân để

đề nghị cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân cho ông Nguyễn C. Trong tập hồ sơ bà Trần Thị Kim L mang theo, Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân phát hiện có Quyết định ly hôn giữa ông Nguyễn C và bà Hồ Thị Hiếu theo Quyết định số 521/2015/QĐST-HNGĐ ngày 18/5/2015 của Toà án nhân dân huyện Hóc Môn.

Do đó, Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân đã từ chối giải quyết việc cấp giấy xác

nhận tình trạng hôn nhân cho ông Nguyễn C và đề nghị bà Trần Thị Kim L liên

hệ Toà án nhân dân huyện Hóc Môn để yêu cầu huỷ hôn trái pháp luật.

Nay Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân cung cấp toàn bộ hồ sơ gồm các bản

pho to: Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn, tờ khai đăng ký kết hôn, giấy chứng

tử của bà Trần Thị Thu Ba, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân của bà Trần Thị

Kim L, bản cam đoan của ông Nguyễn C để Toà án nhân dân huyện Hóc Môn

được biết.

Tại phiên họp:

- Bà Nguyễn Thị Kim L có mặt và vẫn giữ nguyên yêu cầu huỷ kết hôn

trái pháp luật giữa ông Nguyễn C và bà Nguyễn Thị Kim L từ 16/5/2011 đến

18/6/2015. Đồng thời yêu cầu công nhận quan hệ hôn nhân của Trần Thị Kim L

và ông Nguyễn C kể từ thời điểm đủ các điều kiện kết hôn, tức là kể từ ngày

19/6/2015.

- Ông Nguyễn C có mặt và cùng ý kiến yêu cầu huỷ kết hôn trái pháp luật

giữa ông Nguyễn C và bà Nguyễn Thị Kim L từ 16/5/2011 đến 18/6/2015 và

công nhận quan hệ hôn nhân của ông và bà Trần Thị Kim L từ 19/6/2015.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân

vắng mặt.

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí

Minh phát biểu ý kiến:

Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Từ khi thụ lý cũng như quá trình giải

quyết, Toà án, Thẩm phán, Thư ký và những người tham gia tố tụng đã tuân theo

đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về việc giải quyết giải quyết việc dân sự: Ngày 16/5/2011, bà Trần Thị

Kim L đăng ký kết hôn với ông Nguyễn C tại Ủy ban nhân dân xã Tân Xuân,

huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh. Thời điểm này ông Nguyễn C đang

là chồng hợp pháp của bà Hồ Thị Hiếu theo Giấy đăng ký kết hôn số 87 ngày

21/9/2005 của Ủy ban nhân dân thị trấn Mỏ Cày, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre

cấp. Đến ngày 18/6/2015 của Tòa án nhân dân huyện Hóc Môn, quyết định công

nhận thuận tình ly hôn giữa bà Hồ Thị Hiếu và ông Nguyễn C. Như vậy, quan hệ

hôn nhân giữa bà Trần Thị Kim L và ông Nguyễn C từ ngày 16/5/2011 đến ngày

18/6/2015 là quan hệ hôn nhân trái pháp luật quy định tại điểm c khoản 2 Điều 5

Luật hôn nhân gia đình. Bà Trần Thị Kim L và ông Nguyễn C có yêu cầu hủy

kết hôn trái pháp luật giữa ông C và bà L từ ngày 16/5/2011 đến ngày 18/6/2015

là có căn cứ chấp nhận. Bà Trần Thị Kim L và ông Nguyễn C có yêu cầu Tòa án công nhận quan hệ hôn nhân từ ngày 18/6/2015 là có căn cứ chấp nhận theo quy định tại khoản 2 Điều 11 Luật hôn nhân gia đình. Căn cứ Điều 8, Điều 11 Luật hôn nhân gia đình; Điều 362, 363, 365, 366, 367, 369, 370 Bộ luật tố tụng dân sự, chấp nhận toàn bộ yêu C của bà Trần Thị Kim L và ông Nguyễn C.

VNHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được

thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:

[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết:

Bà Trần Thị Kim L yêu cầu giải quyết việc dân sự huỷ hôn trái pháp luật

giữa bà đối với ông Nguyễn C, địa chỉ cư trú tại: Số 9/6V ấp Chánh 2, xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh theo Giấy chứng nhận kết hôn số 42, quyển số 01/2011 do Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 16/5/2011.

Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 29, điểm b khoản 2 Điều 35, và điểm g

khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, xác định quan hệ pháp luật là “Yêu cầu việc huỷ hôn trái pháp luật và công nhận quan hệ hôn nhân”, thuộc thẩm quyền giải quyết sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh.

[2] Về thủ tục tố tụng:

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân,

huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh có đơn đề nghị Toà án giải quyết vắng mặt; Căn cứ khoản 2 và 3 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự, Toà án nhân dân huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh tiến hành mở phiên họp giải quyết việc dân sự vắng mặt đương sự trên.

[3] Kèm theo Đơn yêu cầu, bà Trần Thị Kim L cung cấp Bản sao Giấy

chứng nhận kết hôn số 87, quyển số 01/2005 do Uỷ ban nhân dân thị trấn Mỏ Cày, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre ngày 21/9/2005 cấp cho ông Nguyễn C và bà Hồ Thị Hiếu (được sao lục ngày 09/12/2014 Uỷ ban nhân dân thị trấn Mỏ Cày, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre và Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thoả thuận của các đương sự số 521/2015/QĐST-HNGĐ ngày 18/6/2015 của Toà án nhân dân huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh giữa ông Nguyễn C và bà Hồ Thị Hiếu. Đồng thời, bà Trần Thị Kim L cung cấp Giấy chứng nhận kết hôn số 42, quyển số 01/2011 do Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 16/5/2011 cho ông Nguyễn C và bà Trần Thị Kim L. Theo đó, khi ông Nguyễn C và bà Trần Thị Kim L đăng ký kết

hôn thì ông Nguyễn C vẫn còn tồn tại hôn nhân hợp pháp với bà Hồ Thị Hiếu,

sinh năm 1972, thường trú tại: 12B khu phố 7, thị trấn Mỏ Cày, huyện Mỏ Cày

Nam, tỉnh Bến Tre.

[4] Về yêu cầu huỷ kết hôn trái pháp luật:

[5] Tại khoản 6 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình quy định: “Kết hôn trái

pháp luật là việc nam, nữ đã đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm

quyền nhưng một bên hoặc cả hai bên vi phạm điều kiện kết hôn theo quy định

tại Điều 8 của Luật này”; và điểm c khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình

quy định hành vi cấm: “Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung

sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chồng mà kết hôn hoặc

chung sống như vợ, chồng với người đang có chồng, có vợ”.

[6] Như vậy, việc kết hôn giữa ông Nguyễn C và bà Trần Thị Kim L theo

Giấy chứng nhận kết hôn số 42, quyển số 01/2011 do Uỷ ban nhân dân xã Tân

Xuân, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 16/5/2011 là kết hôn

trái pháp luật theo quy định tại khoản 6 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình do vi

phạm điểm c khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình; Do đó, bà Trần Thị

Kim L yêu cầu huỷ hôn trái pháp luật giữa ông Nguyễn C và bà trần Thị Kim L

theo Giấy chứng nhận kết hôn số 42, quyển số 01/2011, ngày 16/5/2011 do Uỷ

ban nhân dân xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh cấp từ

16/5/2011 đến 18/6/2015 là có cơ sở chấp nhận.

[7] Về yêu cầu công nhận quan hệ hôn nhân:

[8] Theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thoả thuận của các

đương sự số 521/2015/QĐST-HNGĐ ngày 18/6/2015 của Toà án nhân dân

huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh công nhận ông Nguyễn C và bà Hồ

Thị Hiếu thuận tình ly hôn.

[9] Tại khoản 2 Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình quy định: “ Trong

trường hợp tại thời điểm Toà án giải quyết yêu cầu huỷ việc kết hôn trái pháp

luật mà cả hai bên kết hôn đã đủ các điều kiện kết hôn theo quy định tại Điều 8

của Luật này và hai bên yêu cầu công nhận quan hệ hôn nhân thì Toà án công

nhận quan hệ hôn nhân đó. Trong trường hợp này, quan hệ hôn nhân được xác

lập từ thời điểm các bên đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này”

[10] Tại thời điểm Tòa án nhân huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh

giải quyết yêu cầu huỷ kết hôn trái pháp luật thì hôn nhân giữa ông Nguyễn C và

bà Hồ Thị Hiếu đã chấm dứt. Đồng thời, bà Trần Thị Kim L và ông Nguyễn C

đều xác nhận đang chung sống hạnh phúc, hoà thuận và đều có yêu cầu công nhận quan hệ hôn nhân kể từ thời điểm 19/6/2015. Vì vậy, cần công nhận quan hệ hôn nhân của Trần Thị Kim L và ông Nguyễn Cầu kể từ thời điểm đủ các điều kiện kết hôn, tức là kể từ ngày 19/6/2015 theo quy định tại Điều 8, khoản 2 Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình.

[11] Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ

Chí Minh đề nghị chấp nhận yêu cầu của bà Trần Thị Kim L là phù hợp với nhận định nêu trên.

[12] Về lệ phí dân sự sơ thẩm:

Người yêu cầu bà Trần Thị Kim L được miễn lệ phí dân sự sơ thẩm theo

quy định tại Điều 149 Bộ luật tố tụng dân sự và điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

[13] Về quyền kháng cáo:

Tại phiên họp, người yêu cầu bà Trần Thị Kim L và người có quyền lợi,

nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn C có mặt; Uỷ ban nhân dân xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh vắng mặt có quyền kháng cáo theo quy định tại các Điều 371 và 372 Bộ luật tố tụng dân sự;