Quyết định 66/2025/DS-GĐT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn, bà Trần Thị T trình bày yêu cầu khởi kiện như sau:

Bà yêu cầu công nhận phần đất có chiều ngang khoảng 1,5m, chiều dài 180m, diện tích là 342m2 của cạnh Tây Bắc và Đông Bắc nằm trong diện tích 6.433,5m2, thửa đất số 146, tờ bản đồ số 3, tọa lạc tại khu phố LT, thị trấn TC, huyện TC (nay là phường LH, thị xã TC), tỉnh Bình Phước; đất được Ủy ban nhân dân (sau đây gọi tắt là UBND) huyện TC, tỉnh Bình Phước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sau đây gọi tắt là GCNQSDĐ) số BK222***, số vào sổ CH 03*** ngày 10/7/2012 cấp cho bà Võ Thị T1. Do đó bà yêu cầu bà T1 và ông S trả lại phần đất trên cho bà.

Nguồn gốc đất tranh chấp là của ông N1, bà T1 (là cha, mẹ ruột của bà) tặng cho bà năm 1995, đến năm 2011 mới làm hợp đồng tặng cho là thửa đất 128, tờ bản đồ số 3, diện tích 3.326,3m2 thuộc khu phố LT, thị trấn TC, huyện TC, tỉnh Bình Phước. Sau khi nhận đất bà xây nhà ở làm hàng rào và trồng cây trên đất không có yêu cầu cơ quan chuyên môn cắm mốc ranh giới. Khi xây dựng hàng rào có kết cấu móng xây gạch, khung lưới B40 chiều cao hàng rào 1,8m, chiều ngang xây dựng mặt trước giáp đường Lê Duẩn là 18,7m. Sau đó bà phát hiện phần đất của mình giáp thửa đất 118 của bà Trần Thị P1 chiều ngang khoảng 1,5m, chiều dài hết thửa đất thuộc quyền sử dụng đất của bà, nên bà tiếp tục rào lưới B40 và quản lý sử dụng nên diện tích có chiều ngang 20,2m. Đối với hàng rào lưới B40 giáp thửa đất 127 thì phần tiếp giáp đường Lê Duẩn bà xây dựng cố định, còn phần phía sau tiếp giáp với đường đất thửa số 127 bà rào tạm thời chưa xác định ranh giới.

Nay bà yêu cầu buộc bà Võ Thị T1 và ông Trần Hoàng S trả lại diện tích đất 342m2 (ngang 1,9m x dài 180m). Bà đồng ý việc ông Trần Hoàng S trả lại diện tích đất 137,9m2 theo cạnh Đông Bắc, còn cạnh Tây Bắc thì ông S phải trả lại cho bà theo diện tích đo đạc trên sơ đồ đo vẽ.

Bà rút lại toàn bộ yêu cầu khởi kiện bổ sung ngày 30/6/2023 về việc hủy GCNQSDĐ số DH934***, thửa đất số 146, tờ bản đồ số 3, diện tích 6.433,5m2, tọa lạc tại khu phố LT, phường LH, thị xã TC, tỉnh Bình Phước do Sở MT tỉnh Bình Phước cấp ngày 06/10/2022 cho ông Trần Hoàng S. Bà không đồng ý theo yêu cầu độc lập của ông Trần Hoàng S.

Trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn cụ Võ Thị T1 và người đại diện theo ủy quyền của cụ T1 là bà Lê Thị L trình bày như sau:

Diện tích đất bà T tranh chấp là thuộc quyền sử dụng của cụ Võ Thị T1, còn thửa đất của bà T thuộc thửa 128, tờ bản đồ số 3, diện tích là 3.326,3m2 tọa lạc tại khu phố LT, phường LH, tỉnh Bình Phước theo GCNQSDĐ số BC 553*** ngày 17/3/2011. Nguồn gốc đất bà T được cấp quyền sử dụng là của cụ T1 tặng cho. Hai thửa đất của bà T và cụ T1 giáp liền kề, bà T tự rào phần đất có diện tích 283,7m2 của cụ T1 (phần đất này cụ T1 đã tặng cho ông Trần Hoàng S) nên phát sinh tranh chấp. Nay cụ T1 không đồng ý theo yêu cầu khởi kiện của bà T.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Hoàng S và người đại diện theo ủy quyền của ông S là bà Lê Thị L trình bày như sau:

Diện tích 283,7m2 đất bà T đang tranh chấp là thuộc quyền sử dụng đất đứng tên ông S được cụ Võ Thị T1 tặng cho thuộc một phần thửa đất số 146, tờ bản đồ số 3, diện tích 6.433,5m2, tọa lạc tại khu phố LT, phường LH, thị xã TC, tỉnh Bình Phước theo GCNQSDĐ số DH934*** ngày 06/10/2022 do Sở MT tỉnh Bình Phước cấp cho ông Trần Hoàng S. Do đó, ông S không đồng ý theo nội dung khởi kiện của bà T.

Ông Trần Hoàng S có yêu cầu độc lập buộc bà T tháo dỡ hàng rào xây (sắt, cột xi măng), một phần hàng rào lưới B40 và di dời cây trồng trên đất trả lại cho ông S phần đất bị lấn chiếm diện tích 283,7m2 nằm trong thửa đất số 146, tờ bản đồ số 3, tọa lạc tại khu phố LT, phường LH, thị xã TC, tỉnh Bình Phước theo GCNQSDĐ số DH934*** ngày 06/10/2022 cấp đứng tên ông Trần Hoàng S.

Ông Trần Hoàng S thừa nhận diện tích 137,9m2 (chiều ngang giáp đường đất 4,28m, dài 65,95m) thuộc thửa đất số 128 là thuộc quyền sử dụng đất của bà T. Do bà T sử dụng rào ranh giới sai không đúng vị trí so với ranh GCNQSDĐ được cấp và phần đất này ông S cũng không sử dụng nên bà T được quyền điều chỉnh hàng rào lại cho đúng với ranh, mốc giới theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Sở MT tỉnh Bình Phước trình bày:

Thửa đất số 146, tờ bản đồ số 3, diện tích 6433,5m2, tọa lạc tại khu phố LT, phường LH, thị xã TC, tỉnh Bình Phước theo GCNQSDĐ số DH934*** ngày 06/10/2022 do Sở MT tình Bình Phước cấp cho ông Trần Hoàng S. Việc cấp GCNQSDĐ đảm bảo đúng trình tự thủ tục tố tụng.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 49/2023/DS-ST ngày 25/9/2023, Tòa án nhân dân thị xã TC, tỉnh Bình Phước, quyết định (tóm tắt):

Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị T; Chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Trần Hoàng S.

Buộc bà Trần Thị T tháo dỡ hàng rào kết cấu móng xây gạch, khung lưới B40, có diện tích 2,736m2 (chiều ngang 1,52m X chiều cao 1,8m), hàng rào lưới B40, cột gỗ có chiều cao 1,5m x dài 91,8m và di dời 04 cây giáng hương (trong đó cây thứ nhất có đường kính 50cm, cây thứ hai đường kính 11cm, cây thứ ba đường kính 23 cm, cây thứ 4 đường kính 40cm); 01 cây sầu riêng có đường kính 10cm trồng khoảng 02 năm tuổi; 06 cây dừa 06 năm tuổi; 02 bụi chuối để trả lại cho ông Trần Hoàng S diện tích đất 283,7m2 và 01 cây phượng nằm trong thửa đất số 146, tờ bản đồ số 3, diện tích 6.433,5m2, tọa lạc tại khu phố LT, phường LH, thị xã TC, tỉnh Bình Phước theo GCNQSDĐ số DH934*** ngày 06 tháng 10 năm 2022 do Sở MT tỉnh Bình Phước cấp cho ông Trần Hoàng S mà hiện nay bà Trần Thị T đang quản lý sử dụng có sơ đồ đo đạc ngày 04/01/2023 của Công T1 trách nhiệm hữu hạn một thành viên Thương mại HT kèm theo.

Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị T diện tích 137,9m2 (chiều ngang giáp đường đất 4,28m, dài 65,95m) có sơ đồ đo đạc ngày 04/01/2023 của Công T1 trách nhiệm hữu hạn một thành viên Thương mại HT kèm theo. Bà Trần Thị T điều chỉnh hàng rào lưới B40 diện tích 137,9m2 (chiều ngang giáp đường đất 4,28m, dài 65,95m) thuộc thửa đất số 128 là quyền sử dụng đất của bà T cho đúng với ranh giới trên GCNQSDĐ mà không ai ngăn cản.

Đình chỉ yêu cầu khởi kiện bổ sung ngày 30/62023 của bà Trần Thị T về việc hủy GCNQSDĐ số DH934***, thửa đất số 146, tờ bản đồ số 3, diện tích 6.433,5m2, tọa lạc tại khu phố LT, phường LH, tỉnh Bình Phước do Sở MT tỉnh Bình Phước cấp ngày 06 tháng 10 năm 2022 cho ông Trần Hoàng S.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về án phí, chi phí tố tụng và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 25/9/2023, bà Trần Thị T có đơn kháng cáo yêu cầu sửa bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu đốc lập của ông S buộc bà di dời cây trồng và tài sản trên đất trả cho ông S diện tích 293,7m2.

Tại Bản án dân sự phúc thẩm sự số 71/2024/DS - PT ngày 19/4/2024, Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước, quyết định (tóm tắt):

Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 49/2023/DS-ST ngày 25/9/2023 của Tòa án nhân dân thị xã TC, tỉnh Bình Phước. Cụ thể:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị T.

Công nhận quyền quản lý, sử dụng hợp pháp đối với diện tích đất 283,7m2 nằm trong thửa đất số 146, tờ bản đồ số 3, diện tích 6.433,5m2, tọa lạc tại khu phố LT, phường LH, thị xã TC, tỉnh Bình Phước theo GCNQSDĐ số DH934*** ngày 06 tháng 10 năm 2022 do Sở MT tỉnh Bình Phước cấp cho ông Trần Hoàng S (có sơ đồ đo đạc được Sở TNMT tỉnh Bình Phước phê duyệt ngày 21/3/2023 kèm theo).

Không chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Trần Hoàng S đối với yêu cầu buộc bà Trần Thị T tháo dỡ hàng rào kết cấu móng xây gạch, khung lưới B40, có diện tích 2,736m2 (chiều ngang 1,52m x chiều cao 1,8m), hàng rào lưới B40, cột gỗ có chiều cao 1,5m x dài 91,8m và di dời 04 cây giáng hương (trong đó cây thứ nhất có đường kính 50cm, cây thứ hai đường kính 11cm, cây thứ ba đường kính 23cm, cây thứ 4 đường kính 40cm; 01 cây sầu riêng có đường kính 10cm trồng khoảng 02 năm tuổi; 06 cây dừa 06 năm tuổi; 02 bụi chuối để trả lại cho ông Trần Hoàng S diện tích đất 283,7m2 và 01 cây phượng nằm trong thửa đất số 146, tờ bản đồ số 3, diện tích 6.433,5m2, tọa lạc tại khu phố LT, phường LH, thị xã TC, tỉnh Bình Phước theo GCNQSDĐ số DH934*** ngày 06 tháng 10 năm 2022 do Sở MT tỉnh Bình Phước cấp cho ông Trần Hoàng S mà hiện nay bà Trần Thị T đang quản lý sử dụng (có sơ đồ đo đạc đựợc Sở MT tỉnh Bình Phước phê duyệt ngày 21/3/2023 kèm theo).

Ông Trần Hoàng S, bà Trần Thị T có trách nhiệm liên hệ với Cơ quan quản lý đất đai để thực hiện thủ tục thu hồi giấy chứng nhận và xin cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo thực tế sử dụng theo sơ đồ đo đạc được Sở MT tỉnh Bình Phước phê duyệt ngày 21/3/2023.

Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị T diện tích 137,9m2 (chiều ngang giáp đường đất 4,28m, dài 65,95m)

Đình chỉ yêu cầu khởi kiện bổ sung ngày 30/6/2023 của bà Trần Thị T về việc hủy GCNQSDĐ số DH934***, thửa đất số 146, tờ bản đồ số 3, diện tích 6.433,5m2, tọa lạc tại khu phố LT, phường LH, tỉnh Bình Phước do Sở MT tỉnh Bình Phước cấp ngày 06 tháng 10 năm 2022 cho ông Trần Hoàng S.

Ngoài ra, bản án phúc thẩm còn quyết định chi phí tố tụng, về án phí sơ thẩm, phúc thẩm quyền và nghĩa vụ thi hành án của các đương sự.

Ngày 05/6/2024, ông Trần Hoàng S có đơn đề nghị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với bản án phúc thẩm nêu trên.

Tại Quyết định kháng nghị số 26/QĐ-VKS-DS ngày 11/02/2025, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh kháng nghị Bản án dân sự phúc thẩm số 71/2024/DS - PT ngày 19/4/2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước, đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử giám đốc thẩm, hủy Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên; giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 49/2023/DS-ST ngày 25/9/2023 của Tòa án nhân dân thị xã TC, tỉnh Bình Phước.

Tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị Hội đồng xét xử giám đốc thẩm chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Theo khoản 1 Điều 265 Bộ luật Dân sự năm 2005 quy định về “Nghĩa vụ tôn trọng ranh giới giữa các bất động sản” và khoản 1 Điều 175 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định “Ranh giới giữa các bất động sản liền kề được xác định theo thỏa thuận hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền”. Điều này phù hợp với quy định tại Điều 171 Luật Đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn về hồ sơ địa chính, bản đồ địa chính về mốc giới, ranh giới giữa các bất động sản. Trên cơ sở ranh giới đã được xác định rõ ràng trong GCNQSDĐ đã cấp, ông S xác định diện tích 137,9m2 thuộc thửa 128 của bà T nên đồng ý tách phần diện tích này trả cho bà T là phù hợp. Bả Thủy yêu cầu công nhận phần đất diện tích 283,7m2 nằm trong thửa đất số 146 của ông S là không đúng. Bản án sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T là có căn cứ.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 325; Điều 334; Điều 342; Điều 343 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị số 26/QĐ-VKS-DS ngày 11/02/2025 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Hủy toàn bộ Bản án dân sự phúc thẩm số 71/2024/DS-PT ngày 19/4/2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 49/2023/DS-ST ngày 25/9/2023 của Tòa án nhân dân thị xã TC, tỉnh Bình Phước về vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất” giữa nguyên đơn là bà Trần Thị T với bị đơn là cụ Võ Thị T1; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Trần Hoàng S và Sở MT tỉnh Bình Phước.

3. Quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra quyết định./.