Quyết định 66/2021/DS-GĐT — Y/c tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện ngày 15/01/2018, đơn bổ sung ngày 20/8/2018 và quá trình tố tụng, nguyên đơn là ông Nay Văn T trình bày:

Cha mẹ của ông là cụ Nay Văn K (chết năm 2018) và cụ Huỳnh Thị V1 (chết năm 1992). Hai cụ có 07 người con chung gồm: Bà Nay Thị R, bà Nay Thị X, bà Nay Thị L, ông Nay Văn Q (chết năm 2006), bà Nay Thị Kim H, bà Nay Thị Kim S và ông. Khi còn sống hai cụ tạo lập được thửa đất diện tích 300m2 (đo thực tế là 890m2), thuộc thửa số 19, tờ bản đồ số 10, tọa lạc tại thôn HP, thị trấn NH, huyện CP, tỉnh Gia Lai, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp tạm thời ngày 23/10/1987 đứng tên cụ K.

Cụ V1 chết không để lại di chúc, khi còn sống cụ K và cụ V1 đã thống nhất một phần đất để làm nhà từ đường, còn lại chia cho ông và ông Q, mỗi người ½ diện tích đất. Năm 2006, ông Q chết (vợ là bà Ksor H1 và các con là anh Nay Văn C, chị Nay Thị Huyền T1, chị Nay Thị Huyền T2, chị Nay Thị Huyền Th), khi còn sống ông Q giao toàn bộ 266m2 đất (ngang 7m, dài 38m) cho con là anh C quản lý, sử dụng. Năm 2010, anh C chuyển nhượng cho ông diện tích đất 114m2 (ngang 3m dài 38m) giá 500.000.000 đồng, ông đã trả đủ tiền cho anh C. Việc chuyển nhượng đất có lập thành văn bản có bà R, bà X, bà L, bà H và bà S ký xác nhận.

Ngày 25/01/2011, cụ K lập giấy ủy quyền giao cho ông được quyền sử dụng toàn bộ diện tích đất 300m2, có xác nhận của chính quyền. Năm 2012, bà S xúi giục cụ K làm đơn báo mất Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời, nhưng thực tế Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời ông cất giữ. Ngày 22/10/2013, Ủy ban nhân dân huyện CP cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 890m2 đứng tên cụ K. Sau khi cụ K đứng tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bà S xúi giục cụ K tặng cho đất vợ chồng anh C, chị L1 và ngày 01/11/2013 cụ K lập hợp đồng tặng cho vợ chồng anh C diện tích đất 180,4m2; ngày 24/02/2014, cụ K lập hợp đồng tặng cho vợ chồng bà S, ông V diện tích đất 233,5m2, việc tặng cho đều có chứng thực của chính quyền thị trấn NH; ngày 28/9/2017, cụ K lập hợp đồng tặng cho riêng bà S 476m2, hợp đồng có công chứng. Các diện tích đất cụ K tặng cho thì anh C, chị L1, vợ chồng bà S, ông V và tặng cho riêng bà S đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Việc chính quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên cụ K ông đã khiếu nại, vì quyền sử dụng đất là tài sản chung của cha mẹ, cụ K không có quyền định đoạt toàn bộ diện tích đất, việc cụ K tặng cho vượt quá tài sản của cụ K là không đúng pháp luật, xâm phạm đến quyền thừa kế tài sản của các đồng thừa kế khác. Vì vậy, ông đề nghị Tòa án giải quyết các yêu cầu sau:

- Hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên cụ K ngày 22/10/2013;

- Tuyên bố các hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cụ K với anh C, giữa cụ K với vợ chồng bà S, ông V và hợp đồng tặng cho riêng bà S đều vô hiệu;

- Hủy các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho những người được tặng cho là anh C, vợ chồng bà S và bà S.

Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa sơ thẩm, ông T trình bày không yêu cầu Tòa án giải quyết hậu quả của các hợp đồng vô hiệu, vì các tài sản vẫn do ông đang quản lý, sử dụng. Ông T không yêu cầu bên tặng cho và bên được tặng cho trả lại đất hay bồi thường thiệt hại gì, chỉ yêu cầu trả lại tình trạng pháp lý ban đầu là tài sản chung của cha mẹ đứng tên từ năm 1987.

Bị đơn là cụ Nay Văn K (đã chết). Người kế thừa quyền, nghĩa vụ là bà Nay Thị Kim S trình bày:

Về quan hệ huyết thống và ngày chết của cha mẹ như ông T trình bày là đúng. Bà là con út trong gia đình, khi cha bà là cụ K còn sống các anh chị em không ai chăm sóc cụ K, một mình bà là người nuôi dưỡng chăm sóc cụ K hơn 10 năm cho đến khi cụ K chết. Cụ K đã giao cho bà bán 5m ngang đất để lo thuốc men cho cụ vì không ai lo chu cấp tiền thuốc men cho cụ. Thực tế cụ K có cho bà 10m ngang đất còn lại, các diện tích đất cụ K tặng cho bà đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cụ K với bà là đúng quy định của pháp luật, bà không chấp nhận các yêu cầu khởi kiện của ông T.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày:

- Ông Phạm Lưu V (chồng của bà S): Nhất trí như bà S trình bày.

- Bà Nguyễn Thị S1 (vợ của ông T): Nhất trí như ông T trình bày.

- Bà Nay Thị R trình bày: Khi cha mẹ bà là cụ K và cụ V1 chết thì gia đình có họp và thống nhất cho ông Q và ông T mỗi người 7m đất mặt ngang, còn lại 6m ngang cho các bà là con gái. Khi ông Q chết thì anh C chuyển nhượng cho ông T 3m mặt ngang. Đối với việc ông T khởi kiện cụ K yêu cầu hủy các hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất đối với vợ chồng bà S và anh C bà đề nghị Tòa án giải quyết theo pháp luật.

- Bà Nay Thị Kim H trình bày: Bà Nhất trí như bà R trình bày. Tuy nhiên, việc cụ K lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho vợ chồng bà S, ông V và tặng cho riêng bà S thì bà không đồng ý, bà đề nghị Tòa án hủy các hợp đồng tặng cho này. Đối với hợp tặng cho quyền sử dụng đất giữa cụ K với anh C (con ông Q) thì bà đồng ý vì trước đó các anh em trong gia đình đã họp thống nhất tặng cho anh C.

- Bà Nay Thị X trình bày: Nhất trí như bà H trình bày.

- Bà Ksor H1 (vợ của ông Q) trình bày: Khi cụ K còn sống và còn minh mẫn thì các anh em trong gia đình đã có văn bản thống nhất cho anh C con của bà 132m2 đất (ngang 4m, dài 33m, thực tế dài hết thửa đất là 44m) nên cụ K mới lập hợp đồng tặng cho anh C, chị L1 180m2. Vì vậy, bà đề nghị công nhận hợp đồng tặng cho này. Đối với hợp đồng tặng cho đất giữa cụ K với vợ chồng bà S, ông V và giữa cụ K với riêng bà S, bà đề nghị Tòa án giải quyết theo pháp luật.

- Ngân hàng Thương mại TT do ông Nguyễn Văn H2 đại diện theo ủy quyền trình bày: Ngân hàng Thương mại TT (Sau đây viết tắt là Ngân hàng TT) có ký Hợp đồng tín dụng số LD1734600426 và Hợp đồng thế chấp tài sản cùng ngày 12/12/2017 với vợ chồng bà S, ông V; theo đó, ông V và bà S thế chấp diện tích đất 476,1m2 để vay của Ngân hàng số tiền là 1.800.000.000 đồng; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp ngày 02/11/2017 đứng tên bà S. Ngân hàng TT nhận thế chấp quyền sử dụng đất của bà S, ông V là ngay tình, vì quyền sử dụng đất đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tên bà S. Theo quy định tại Điều 133 Bộ luật dân sự năm 2015 thì Ngân hàng là người thứ ba ngay tình được pháp luật bảo vệ. Vì vậy, Ngân hàng TT không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T về việc hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tên bà S.

- Ngân hàng Thương mại AC do ông Võ Xuân X1 là người đại diện theo ủy quyền trình bày: Ngân hàng Thương mại AC (sau đây viết tắt là Ngân hàng AC) và vợ chồng bà S, ông V có ký Hợp đồng tín dụng số GLL.CN.651.300816 và Hợp đồng thế chấp tài sản cùng ngày 31/8/2016; theo đó, ông V và bà S thế chấp diện tích đất 233,5m2 để vay của Ngân hàng số tiền 3.050.000.000 đồng. Diện tích đất thế chấp bà S, ông V đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 31/3/2014 nên Ngân hàng AC không đồng ý hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà S và ông V.

- Ngân hàng Thương mại CT do ông Hoàng Anh Q1 - Phó giám đốc trình bày: Ngân hàng Thương mại CT (sau đây viết tắt là Ngân hàng CT) và vợ chồng anh C, chị L1 có ký Hợp đồng tín dụng và Hợp đồng thế chấp tài sản; theo đó, anh C thế chấp 180,4m2 đất để vay của Ngân hàng số tiền 1.200.000.000 đồng, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên anh C, chị L1 cấp ngày 03/12/2013. Việc Ngân hàng CT ký kết hợp đồng với anh C, chị L1 là người thứ 3 ngay tình được pháp luật bảo vệ. Ngân hàng CT từ chối tham gia tố tụng, đề nghị Tòa án giải quyết theo pháp luật.

- Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Gia Lai do ông Phạm Duy D1 - Giám đốc trình bày: Theo hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 05/10/2017 giữa cụ K và bà S thì cụ K tặng cho bà S 476,1m2 đất; trong đó 158m2 đất ở và 291m2 đất trồng cây lâu năm. Vì vậy, chính quyền đã chỉnh lý biến động diện tích đất sang tên bà S ngày 17/10/2017. Ngoài ra, cụ K lập hợp đồng tặng cho vợ chồng bà S 233,5m2 đất và tặng cho anh C 180,4m2 đất, theo hợp đồng tặng cho chính quyền đã sang tên đất cho vợ chồng bà S và vợ chồng anh C. Việc chính quyền chỉnh lý các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sang tên bà S, vợ chồng ông V, bà S và vợ chồng anh C là đúng quy định.

- Phòng Công chứng XT do ông Đặng Minh K - Trưởng văn phòng trình bày: Việc công chứng Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 28/9/2017 giữa cụ K và bà S là đúng quy định của pháp luật.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 06/2019/DS-ST ngày 26/8/2019, Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai quyết định:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nay Văn T.

- Tuyên bố hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bên tặng cho là cụ Nay Văn K với bên nhận tặng cho là ông Phạm Lưu V, bà Nay Thị Kim S được Ủy ban nhân dân thị trấn NH chứng thực ngày 24/02/2014 vô hiệu.

- Tuyên bố hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cụ K với bên nhận tặng cho bà Nay Thị Kim S được Văn phòng công chứng XT công chứng số 1834, quyển số 01TP/CC-SCC/HĐGD ngày 28/9/2017 vô hiệu.

- Tuyên bố hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất được Ủy ban nhân dân thị trấn NH chứng thực ngày 01/11/2013, giữa bên tặng cho là cụ Nay Văn K với bên nhận tặng cho anh Nay Văn C, chị Huỳnh Thị Tố L1 vô hiệu một phần đối với phần đất có kích thước chiều ngang giáp quốc lộ 14 dài 0,1m, chiều dài hết đất - 44m, có từ cận: Phía Đông giáp quốc lộ 14 dài 0,1m; phía Tây giáp đất ông Huỳnh Văn B dài 0,1m; phía Nam giáp đất ông Ngô Văn D2 dài 44m; phía Bắc giáp phần đất đã tặng cho anh C, chị L1 dài 44m.

- Hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BN 446284 do Ủy ban nhân dân huyện CP, tỉnh Gia Lai cấp ngày 22/10/2013 cho người sử dụng đất là cụ K.

2. Không chấp nhận yêu cầu của ông Nay Văn T về việc yêu cầu Tòa án hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CL 878567 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Gia Lai cấp ngày 02/11/2017 cho người sử dụng đất là bà S.

3. Không chấp nhận yêu cầu của ông Nay Văn T về việc yêu cầu Tòa án hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BN 439474 do Ủy ban nhân dân huyện CP, tỉnh Gia Lai cấp ngày 03/12/2013 cho anh C, chị L1.

4. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nay Văn T về việc yêu cầu Tòa án hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BN 446967 do Ủy ban nhân dân huyện CP, tỉnh Gia Lai cấp ngày 31/3/2014 cho người sử dụng đất là ông V, bà S.

Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí, nghĩa vụ thi hành án và quyền kháng cáo của đương sự.

Ngày 30/8/2019, ông Nay Văn T có đơn kháng cáo toàn bộ Bản án sơ thẩm.

Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 14/2020/DS-PT ngày 24/02/2020, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng quyết định: Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm.

Sau khi xét xử phúc thẩm, ngày 27/8/2020 vợ chồng ông T, bà S có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên.

Tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 63/2021/KN-DS ngày 30/9/2021, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao kháng nghị Bản án dân sự phúc thẩm số 14/2021/DS-PT ngày 24/02/2021 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng ;; đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xét xử giám đốc thẩm, hủy Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên và hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 06/2019/DS-ST ngày 26/8/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm, đúng quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao nhất trí với Quyết định kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 337, khoản 3 Điều 343 và khoản 2 Điều 345 Bộ luật tố tụng dân sự.

1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 63/2021/KN-DS ngày 30/9/2021 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

2. Hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 14/2020/DS-PT ngày 24/02/2020 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng và hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 06/2019/DS-ST ngày 26/8/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai về vụ án “Yêu cầu tuyên bố hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất vô hiệu và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn là ông Nay Văn T với bị đơn là cụ Nay Văn K và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác.

3. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm, đúng quy định của pháp luật.