Quyết định 65/2024/DS-GĐT — Tranh chấp hợp đồng ủy quyền

NỘI DUNG VỤ ÁN

Trong đơn khởi kiện ngày 09/7/2019, đơn khởi kiện bổ sung ngày 22/7/2020 và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn là bà Phạm Thị M và người đại diện theo ủy quyền là bà Nguyễn Thị Thúy H2 trình bày:

Do có nhu cầu vay tiền chữa bệnh nên vào ngày 15/01/2019, bà Phạm Thị M có gặp ông Nguyễn Sơn H để hỏi vay số tiền 50.000.000đồng, lãi suất 4%/tháng, thời hạn vay là 06 tháng, ông H đồng ý cho bà M vay nhưng yêu cầu bà M phải thế chấp quyền sử dụng đất đối với phần đất thuộc thửa 98, tờ bản đồ số 10, tọa lạc tại xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sau đây viết tắt là GCNQSDĐ) do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh LN cấp ngày 18/7/2016 cho bà Phạm Thị M để đảm bảo cho số tiền vay. Các bên có lập Hợp đồng vay có biện pháp bảo đảm ngày 15/01/2019. Ngày 16/01/2019 ông H yêu cầu bà M ký Hợp đồng ủy quyền cho ông H toàn bộ phần đất nêu trên, hợp đồng được công chứng tại Văn phòng công chứng TD. Mục đích của việc ký kết hợp đồng ủy quyền cũng là để bảo đảm cho việc vay tiền, bà M cũng đã giao cho ông H bản chính GCNQSDĐ, bà không giao đất cho ông H. Đến thời hạn thanh toán số tiền vay, bà M liên hệ ông H để trả tiền thì được biết ông H đã chuyển nhượng phần đất nêu trên cho rất nhiều người. Cụ thể là ông Phạm Văn D, ông Bùi Văn Đ, bà Tôn Nữ Thu T và bà Thái Hồng D1, hiện nay phần đất nêu trên đang do bà Thái Hồng D1 đứng tên trên GCNQSDĐ. Bà M yêu cầu Tòa án tuyên vô hiệu các văn bản công chứng sau:

+ Hợp đồng ủy quyền ngày 16/01/2019 giữa bà Phạm Thị M với ông Nguyễn Sơn H của Văn phòng công chứng TD.

+ Hợp đồng ủy quyền ngày 16/01/2019 giữa ông Nguyễn Sơn H và ông Phạm Văn D của Văn phòng công chứng NV.

+ Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 25/3/2019 giữa ông Phạm Văn D với ông Bùi Văn Đ của Văn phòng công chứng NV.

+ Hợp đồng ủy quyền ngày 15/5/2019 giữa ông Bùi Văn Đ, bà Nguyễn Thị H1 và bà Tôn Nữ Thu T của Văn phòng công chứng NM.

+ Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 17/4/2020 giữa bà Tôn Nữ Thu T và bà Thái Hồng D1 của Văn phòng công chứng NL.

+ Hủy quá trình đăng ký biến động tên chủ sử dụng đất và cấp GCNQSDĐ đối với thửa đất số 98, TBĐ số 10, tọa lạc tại xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN và cho bà M được quyền liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để kê khai đăng ký cấp GCNQSDĐ sang tên bà M đối với phần đất nêu trên.

Đối với số tiền bà M đã vay ông Nguyễn Sơn H là 50.000.000đồng, do ông H không đến Tòa án nên bà M sẽ giải quyết với ông Nguyễn Sơn H khi ông H có yêu cầu.

Bị đơn ông Nguyễn Sơn H: Tòa án cấp sơ thẩm xác minh theo địa chỉ thưởng trú của ông H nhưng ông H không còn cư trú tại địa chỉ này và Tòa án đã thực hiện thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng theo quy định tại Điều 180 Bộ luật Tố tụng dân sự nhưng ông H vẫn không có mặt trong thời gian Tòa án ấn định. Do đó, ông H không có lời trình bày ý kiến trong vụ án này và Tòa án đã giải quyết vụ án theo quy định.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Bùi Văn Đ trình bày:

Vào khoảng tháng 3/2019 thông qua môi giới ông có nhận chuyển nhượng phần đất thuộc thửa 98, TBĐ số 10, tọa lạc tại xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN do bà Phạm Thị M đứng tên trên GCNQSDĐ. Khi mua đất ông có kiểm tra đầy đủ giấy tờ pháp lý do ông H và ông D đại diện. Giá chuyển nhượng là 600.000.000đồng. Hợp đồng chuyển nhượng nêu trên được ký kết ngày 25/3/2019, công chứng tại Văn phòng công chứng NV. Sau khi giao kết hợp đồng xong ông đã đi kê khai đăng ký và được cấp GCNQSDĐ đối với toàn bộ phần đất nêu trên, khi nhận chuyển nhượng thì ông đã đến xem hiện trạng phần đất này rất nhiều lần. Sau đó ông đã chuyển nhượng lại phần đất này cho bà Tôn Nữ Thu T thông qua hợp đồng ủy quyền ngày 15/5/2019, về sau ông được biết bà T cũng đã chuyển nhượng lại cho bà Thái Hồng D1 và ông Huỳnh Hoàng Q. Hiện tại ông không còn liên quan gì đến phần đất nêu trên, trước yêu cầu khởi kiện của bà M ông không đồng ý vì việc mua bán giữa ông và ông D, bà T là hợp pháp và đúng trình tự thủ tục theo quy định. Trong trường hợp Tòa án có căn cứ vô hiệu các hợp đồng nêu trên ông cũng không có yêu cầu về việc giải quyết hậu quả của việc vô hiệu hợp đồng và bồi thường thiệt hại.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Tôn Nữ Thu T trình bày:

Vào ngày 15/5/2019 bà có nhận chuyển nhượng phần đất thuộc thửa 98, TBĐ số 10, tọa lạc tại xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN của ông Bùi Văn Đ với giá 1.200.000.000đồng, các bên giao kết hợp đồng ủy quyền ngày 15/5/2019, công chứng tại Văn phòng công chứng NM. Sau đó vào ngày 17/4/2019 bà đã chuyển nhượng phần đất nêu trên cho bà Thái Hồng D1 và ông Huỳnh Hoàng Q với giá 1.500.000.000đồng, các bên giao kết hợp đồng chuyển nhượng tại Văn phòng công chứng NL, bà đã nhận đủ tiền chuyển nhượng và hoàn tất xong các thủ tục pháp lý đối với bà Thái Hồng D1. Hiện nay bà không còn liên quan gì đến phần đất này. Nay trước yêu cầu khởi kiện của bà M, bà không đồng ý vì phần đất trên bà nhận chuyển nhượng từ ông Đ và bà H1 hợp pháp. Bà đề nghị Tòa án bảo vệ quyền lợi cho bà là bên thứ ba ngay tình trong vụ án này. Trong trường hợp Tòa án có căn cứ vô hiệu các hợp đồng nêu trên bà cũng không có yêu cầu về việc giải quyết hậu quả của việc vô hiệu hợp đồng và bồi thường thiệt hại.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Thái Hồng D1 trình bày:

Vào ngày 17/4/2020 bà có nhận chuyển nhượng phần đất thuộc thửa đất số 98, TBĐ số 10, tọa lạc tại xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN từ bà Tôn Nữ Thu T với giá 1.500.000.000đồng, các bên giao kết hợp đồng chuyển nhượng, công chứng tại Văn phòng công chúng NL. Bà đã được cấp GGCNQSDĐ theo quy định. Nay trước yêu cầu khởi kiện của bà M, bà không đồng ý vì phần đất trên bà nhận chuyển nhượng từ bà T hợp pháp. Bà đề nghị Tòa án bảo vệ quyền lợi cho bà là bên thứ ba ngay tình trong vụ án này. Trong trường hợp Tòa án có căn cứ vô hiệu các hợp đồng nêu trên bà cũng không có yêu cầu về việc giải quyết hậu quả của việc vô hiệu hợp đồng và bồi thường thiệt hại.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Huỳnh Hoàng Q trình bày:

Ông là chồng bà Thái Hồng D1, việc bà D1 nhận chuyển nhượng thửa đất số 98, TBĐ số 10, tọa lạc tại xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN ông có được biết, phần đất này tài sản chung của vợ chồng ông, ông thống nhất với lời trình bày và ý kiến của bà D1 trong vụ án.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Trần Văn T1 trình bày:

Vào năm 2014 ông có thuê thửa đất số 98, tờ bản đồ số 10, tọa lạc tại xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN của bà M để canh tác lúa, thời hạn thuê là 06 năm, việc thuê đất có lập giấy tay cho thuê đất và các bên cùng ký tên, giá thuê tổng cộng là 6.000.000đồng. Ông canh tác lúa trên phần đất này từ năm 2014 đến tháng 10/2020 thì trả lại cho bà M do đã hết thời hạn cho thuê. Quá trình canh tác đất, ông không thấy ai đến xem đất và cũng không biết việc bà M tranh chấp phần đất này với ông H. Nay ông đã giao trả đất lại cho bà M và không còn liên quan gì đến phần đất tranh chấp, ông đề nghị được vắng mặt trong suốt quá trình giải quyết vụ án.

Ông TD - Trưởng Văn phòng Công chứng TD trình bày:

Ngày 16/01/2019, Văn phòng công chứng TD có công chứng Hợp đồng ủy quyền ngày 16/01/2019 giữa bà Phạm Thị M với ông Nguyễn Sơn H công chứng số 076 quyển số 01/2019TP/CC-SCCC/HĐGD đối với phần đất thuộc thửa đất số 98, tờ bản đồ số 10, tọa lạc xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN. Việc công chứng hợp đồng trên là đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật. Văn phòng công chứng TD không có yêu cầu gì trong vụ án, đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định pháp luật.

Ông NV – Trưởng Văn phòng Công chứng NV trình bày:

Ngày 16/01/2019, Văn phòng công chứng NV có công chứng Hợp đồng ủy quyền giữa ông Nguyễn Sơn H và ông Phạm Văn D công chứng số 574 quyển số 02/2019TP/CC-SCCC/HĐGD; ngày 25/3/2019, Văn phòng công chứng NV có công chứng Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Phạm Văn D với ông Bùi Văn Đ công chứng số 2356 quyển số 05/2019TP/CC-SCCC/HĐGD đối với phần đất thuộc thửa đất số 98, tờ bản đồ số 10, tọa lạc tại xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN. Việc công chứng hợp đồng trên là đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật. Văn phòng công chứng NV không có yêu cầu gì trong vụ án, đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định pháp luật.

Ông NM - Trưởng Văn phòng Công chứng NM trình bày:

Ngày 15/5/2019, Văn phòng công chứng NM có công chứng hợp đồng ủy quyền giữa ông Bùi Văn Đ, bà Nguyễn Thị H1 và bà Tôn Nữ Thu T công chứng số 5576 quyển số 05/2019TP/CC- SCCC/HĐGD đối với phần đất thuộc thửa đất số 98, tờ bản đồ số 10, tọa lạc tại xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN. Việc công chứng hợp đồng trên là đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật. Văn phòng công chứng NM không có yêu cầu gì trong vụ án, đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định pháp luật.

Ông NL - Trưởng Văn phòng Công chứng NL trình bày:

Ngày 17/4/2020, Văn phòng công chứng NL có công chứng Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Tôn Nữ Thu T và bà Thái Hồng D1, công chứng số 1680 quyển số 04/2019TP/CC-SCCC/HĐGD đối với phần đất thuộc thửa đất số 98, tờ bản đồ số 10, tọa lạc tại xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN. Việc công chứng hợp đồng trên là đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật. Văn phòng công chứng NL không có yêu cầu gì trong vụ án, đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định pháp luật.

Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai tại huyện ĐH có văn bản trình bày:

Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện ĐH chỉnh lý biến động sang tên cho ông Bùi Văn Đ ngày 13/5/2019 đối với thửa đất số 98, tờ bản đồ số 10, tọa lạc tại xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN là căn cứ vào Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 25/3/2019 giữa ông Phạm Văn D với ông Bùi Văn Đ công chứng số 2356 quyển số 05/2019TP/CC-SCCC/HĐGD của Văn phòng công chứng NV. Việc chỉnh lý biến động sang tên cho ông Bùi Văn Đ dựa theo đúng quy định của pháp luật về đất đai.

Thửa đất số 98, tờ bản đồ số 10, tọa lạc tại xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN hiện nay do bà Thái Hồng D1 đứng tên trên GGCNQSDĐ do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh LN cấp ngày 06/7/2020.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 124/2021/DS-ST ngày 10/12/2021 của Tòa án nhân dân huyện ĐH, tỉnh LN quyết định (tóm tắt):

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị M.

2. Tuyên bố các hợp đồng sau đây vô hiệu:

2.1. Hợp đồng ủy quyền quyền sử dụng đất ngày 16/01/2019 giữa bà Phạm Thị M với ông Nguyễn Sơn H do Văn phòng côg chứng TD chứng thực.

2.2. Hợp đồng ủy quyền quyền sử dụng đất ngày 16/01/2019 giữa ông Nguyễn Sơn H và ông Phạm Văn D do Văn phòng công chứng NV chứng thực.

2.3. Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 25/3/2019 giữa ông Phạm Văn D với ông Bùi Văn Đ do Văn phòng công chứng NV chứng thực.

2.4. Hợp đồng ủy quyền quyền sử dụng đất ngày 15/5/2019 giữa ông Bùi Văn Đ, bà Nguyễn Thị H1 và bà Tôn Nữ Thu T do Văn phòng công chứng NM chứng thực.

2.5. Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 17/4/2020 giữa bà Tôn Nữ Thu T và bà Thái Hồng D1 do Văn phòng công chứng NL chứng thực.

3. Bà Phạm Thị M được quyền liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để lập thủ tục kê khai, đăng ký cấp GGCNQSDĐ; điều chỉnh GGCNQSDĐ đã cấp đối với phần đất thuộc thửa đất số 98, tờ bản đồ số 10, tọa lạc tại xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN (Hiện phần đất này do bà M quản lý và sử dụng) (có tứ cận);

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn tuyên về chi phí tố tụng, án phí và quyền kháng cáo theo luật định.

Ngày 23/12/2021 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Thái Hồng D1 và ông Huỳnh Hoàng Q kháng cáo không đồng ý một phần bản án dân sự sơ thẩm, cụ thể: yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm trưng cầu đo đạc lại và xem xét, thẩm định tại chỗ đối với thửa số 98, thuộc tờ bản đồ số 10, tọa lạc tại xã ĐH Thượng, huyện ĐH, tỉnh LN và yêu cầu không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị M.

Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 182/2022/DS-PT ngày 29/7/2022, Toà án nhân dân tỉnh LN quyết định (tóm tắt):

Chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà Thái Hồng D1 và ông Huỳnh Hoàng Q. Sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm. Tuyên xử:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị M về việc yêu cầu tuyên bố vô hiệu Hợp đồng ủy quyền quyền sử dụng đất ngày 16/01/2019 giữa bà Phạm Thị M với ông Nguyễn Sơn H của Văn phòng công chứng TD.

2. Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị M về các yêu cầu sau:

+ Tuyên bố vô hiệu Hợp đồng ủy quyền ngày 16/01/2019 giữa ông Nguyễn Sơn H và ông Phạm Văn D của Văn phòng công chứng NV.

+ Tuyên bố vô hiệu Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 25/3/2019 giữa ông Phạm Văn D với ông Bùi Văn Đ của Văn phòng công chứng NV.

+ Tuyên bố vô hiệu Hợp đồng ủy quyền quyền sử dụng đất ngày 15/5/2019 giữa ông Bùi Văn Đ, bà Nguyễn Thị H1 và bà Tôn Nữ Thu T của Văn phòng công chứng NM.

+ Tuyên bố vô hiệu Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 17/4/2020 giữa bà Tôn Nữ Thu T và bà Thái Hồng D1 của Văn phòng công chứng NL.

Tại Quyết định số 05/QĐ-VKS-DS ngày 14/12/2023, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh kháng nghị bản án phúc thẩm nêu trên, đề nghị Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử giám đốc thẩm, hủy Bản án dân sự phúc thẩm và giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm nêu trên.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 325; Điều 334; Điều 337 và Điều 343, 344 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị số 05/QĐ-VKS-DS ngày 14/12/2023 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 182/2022/DS-PT ngày 29/7/2022 của Tòa án nhân dân tỉnh LN; Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 124/2021/DS-ST ngày 10/12/2021 của Tòa án nhân dân huyện ĐH, tỉnh LN.

3. Quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra quyết định.