Quyết định 537/2019/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người hạn chế năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN 8, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Lương Duy Minh Chính

Thư ký phiên họp: Bà Hứa Hồng Đào – Thư ký Tòa án nhân dân Quận 8

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 8 tham gia phiên họp: Bà Dương Thị Thanh Nhàn - Kiểm sát viên.

Ngày 28 tháng 11 năm 2019 , tại Tòa án nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 438/2018/TLST-DS ngày 03 tháng 12 năm 2018 về việc yêu cầu tuyên bố một người hạn chế năng lực hành vi dân sự theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 276/2019/QĐST-DS ngày 12 tháng 11 năm 2019, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Huỳnh Quan K, sinh năm 1978;

Nơi cư trú: Số 231/83/9 đường A, Phường B, Quận C, Thành phố Hồ Chí Minh;

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Nguyễn Thị H; Sinh năm: 1957;

Nơi cư trú: Số 183A khu phố P, thị trấn E, huyện F, tỉnh Bến Tre;

2. Bà Nguyễn Thị N, sinh năm: 1984;

3. Bà Huỳnh Thuý D; Sinh năm: 2002;

Cùng nơi đăng ký thường trú: Số 231/83/9 đường A, Phường B, Quận C, Thành phố Hồ Chí Minh;

(Các đương sự vắng mặt tại phiên họp)

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Ông Huỳnh Quan K có cha là Huỳnh Văn J, sinh năm 1951, chết năm 2005 và mẹ là bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1957 hiện cư trú tại số 183A khu phố P, thị trấn E, huyện F, tỉnh Bến Tre. Ông K và bà H có 02 người con chung:

1. Huỳnh Quang T, sinh ngày 01/08/1976;

2. Huỳnh Quan K, sinh ngày 07/03/1978;

Cùng cư trú tại: Số 231/83/9 đường A, Phường B, Quận C, Thành phố Hồ Chí Minh;

Ông Huỳnh Quang T có vợ là bà Nguyễn Thị N, sinh năm 1984 và một người con tên Huỳnh Thuý D, sinh năm 2002. Bà N và cháu D có đăng ký thường trú tại 231/83/9 đường A, Phường B, Quận C, Thành phố Hồ Chí Minh. Từ năm 2003, khi ông T bắt đầu có dấu hiệu bệnh tâm thần thì bà N và cháu D đã bỏ đi đâu không rõ đến nay.

Ông K khai từ khoảng năm 2003 ông T bắt đầu khởi phát bệnh tâm thần với các dấu hiệu như: Không ngủ, la lối trong gia đình, mang quần áo ra đốt, không nghe ai khuyên bảo, nói lảm nhảm, cười một mình, uống rượu bia nhiều, hút thuốc nhiều. Gia đình đã đưa đi khám bệnh với chẩn đoán: Tâm thần phân liệt thể Paranoid, nhưng ông T không chịu uống thuốc. Bệnh ngày càng nặng nên ông Khải làm đơn yêu cầu tuyên bố ông Huỳnh Quang T mất năng lực hành vi dân sự để làm hồ sơ liên quan đến nhà đất.

Ngày 21/6/2019, sau khi có Kết luận giám định pháp y tâm thần đối với ông Huỳnh Quang T, ông K đã làm đơn xin thay đổi yêu cầu từ việc yêu cầu tuyên bố ông Huỳnh Quang T bị mất năng lực hành vi dân sự thành yêu cầu tuyên bố ông T bị hạn chế năng lực hành vi dân sự và đề nghị xác định ông K là người đại diện theo pháp luật cho ông T.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:

[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết của tòa án:

Xét đơn yêu cầu của ông Huỳnh Quan K xin tuyên bố ông Huỳnh Quang T là anh ruột hạn chế năng lực hành vi dân sự, hiện nay ông T đang cư trú tại Quận 8. Nên đây là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 8 theo quy định tại Điều 27, Điều 35 và Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về thủ tục: Người yêu cầu ông Huỳnh Quan K và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị H cùng có văn bản đề nghị Tòa án giải quyết việc dân sự vắng mặt. Đối với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị N, Nguyễn Thuý D vắng mặt không lý do nên căn cứ vào Điều 361, Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp giải quyết việc dân sự vắng mặt các đương sự.

[3] Về nội dung:

Ông Huỳnh Văn J, sinh năm 1951, chết năm 2005 và bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1957 hiện cư trú tại số 183A khu phố P, thị trấn E, huyện F, tỉnh Bến Tre có 02 người con chung:

1. Huỳnh Quang T, sinh ngày 01/08/1976;

2. Huỳnh Quan K, sinh ngày 07/03/1978;

Cùng cư trú tại: Số 231/83/9 đường A, Phường B, Quận C, Thành phố Hồ Chí Minh;

Ông T khởi phát bệnh với các dấu hiệu như: Không ngủ, la lối trong gia đình, mang quần áo ra đốt, không nghe ai khuyên bảo, nói lảm nhảm, cười một mình uống rượu bia nhiều, hút thuốc nhiều. Để bổ sung hồ sơ về nhà đất, ông Khải làm đơn yêu cầu tuyên bố ông Huỳnh Quang T hạn chế năng lực hành vi dân sự và xác định ông K là người đại diện theo pháp luật cho ông T.

Ngày 23/4/2019 Tòa án đã ra Quyết định trưng cầu giám định về năng lực hành vi của ông Huỳnh Quang T. Ngày 17/6/2019 Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh có Kết luận Giám định Pháp y Tâm thần số 3034/2019/KLGĐTC kết luận về y học, về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của ông Huỳnh Quang T như sau:

+ Về y học: Đương sự bị bệnh Tâm thần phân liệt di chứng, từng giai đoạn với thiếu sót ổn định (F20.5.2-ICD10).

+ Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Nguyễn Thị H xác nhận về quan hệ nhân thân, về tình trạng hôn nhân của ông T; Tình trạng sức khỏe của ông T hiện nay và thống nhất với yêu cầu của ông K về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Huỳnh Quang T hạn chế năng lực hành vi dân sự; đồng ý yêu cầu của ông K xác định cho ông K là người đại diện theo pháp luật của ông T.

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 24 Bộ luật dân sự số 91/2015/QH13:

“Điều 24. Hạn chế năng lực hành vi dân sự

1. Người nghiện ma túy, nghiện các chất kích thích khác dẫn đến phá tán tài sản của gia đình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án có thể ra quyết định tuyên bố người này là người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Tòa án quyết định người đại diện theo pháp luật của người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự và phạm vi đại diện.”

Từ các chứng cứ có trong hồ sơ và Kết luận giám định của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, xét thấy yêu cầu của ông K yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Huỳnh Quang T hạn chế năng lực hành vi dân sự cũng như đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Quận 8 tham gia phiên họp là có cơ sở để được chấp nhận vì phù hợp với qui định tại khoản 1 Điều 24 Bộ luật dân sự số 91/2015/QH13.

- Về chỉ định người đại diện theo pháp luật:

Căn cứ vào Bản sao Giấy khai sinh của ông Huỳnh Quang T ghi họ tên cha là ông Huỳnh Quang J (Chết năm 2005), họ tên mẹ là bà bà Nguyễn Thị H (Hiện đang cư trú tại số 183A khu phố P, thị trấn E, huyện F, tỉnh Bến Tre). Căn cứ vào kết quả xác minh của Công an Phường 1, Quận 8 thì vợ của ông T là bà Nguyễn Thị N và con là Huỳnh Thuý D đã bỏ địa phương đi đâu không rõ từ năm 2010 cho đến nay. Từ khi ông T bị bệnh đến nay thì ông K là người trực tiếp chăm sóc ông T. Theo ý kiến trình bày của bà H và ông K thì bà H thống nhất đề nghị ông K là người đại diện theo pháp luật của ông T. Do vậy, Tòa án quyết định ông Huỳnh Quan K là người đại diện theo pháp luật của ông Huỳnh Quang T là phù hợp với qui định tại khoản 1 Điều 24 và khoản 4 Điều 136 Bộ luật dân sự số 91/2015/QH13.

[4] Về lệ phí:

Ông Huỳnh Quan K phải chịu lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự là 300.000 đồng theo quy định tại Điều 149 Bộ luật tố tụng dân sự, Điều 37 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016.